ДАНИЕЛ пыгамбер Иса догулмазындан 500 йылданам өң яшапды. Ехова бу пыгамбере Исаның хачан Месих болҗагыны аныклап болян маглуматы айтды. Ол Даниеле шейле дийди: «Шуңа дүшүн: Иерусалими гайтадан дикелтмели диен карар чыкандан, Хөкүмдар Месихе ченли еди хепде ве алтмыш ики хепде» (Даниел 9:25).

Месихиң хачан пейда болҗагыны аныклар ялы, пыгамберликдәки «Иерусалими гайтадан дикелтмели диен карарың» хачан чыкандыгыны билмели. Бу карар нәченҗи йылда чыкдыка? Иерусалимиң диварларыны гайтадан дикелтмели диен карар, Нехемя пыгамбериң китабында «Артаксерксиң патышалыгының йигриминҗи йылында» чыкды дийилйәр (Нехемя 2:1, 5—8). Тарыхы маглуматлара гөрә, Артаксеркс б. э. өң 474-нҗи йылда патыша болды. Диймек, онуң патышалыгының йигриминҗи йылы б. э. өң 455-нҗи йыла дүшйәр. Даниелиң пыгамберлигиндәки бу вака Месихиң пейда болҗак вагтыны хасапламага көмек эдйәр.

Даниел пыгамбер «Хөкүмдар Месихе» ченли нәче вагт гечмелидигини айтды. Пыгамберликде «еди хепде ве алтмыш ики хепде», ягны җеми 69 хепде гечмели дийилйәр. Бу нәче вагтка? Мукаддес Язгыларың кәбир терҗимелеринде гүн хепдеси дәл-де, йыл хепдеси барада айдыляр. Йыл хепдеси еди йыла дең. Гадымы еврейлер йыл хепдесине вагт бирлиги хөкмүнде гараярды. Меселем, Ысрайылда хер единҗи йыл сабат йылы хасапланярды (Чыкыш 23:10, 11). Шейлеликде, пыгамберликдәки 69 хепде — 69 дөври аңладяр ве хер дөври еди йыла дең. Диймек, 69 хепде 483 йыла дең.

Инди булары хасапламалы. Б. э. өң 455-нҗи йылдан бәри 483 йылы санасак, б. э. 29-нҗы йылына гелерис. Шол йылда хем Иса пыгамбер сувда чокундырылып Месих болды!* (Лука 3:1, 2, 21, 22). Бу пыгамберлик догры ерине етди герек?


*  Б. э. өң 455-нҗи йылдан б. э. өң 1-нҗи йыла ченли 454 йыл. Б. э. өң 1-нҗи йылдан б. э. 1-нҗи йыла ченли бир йыл (нолунҗы йыл ёк). Б. э. 1-нҗи йылындан б. э. 29-нҗы йылына ченли 28 йыл. Буларың җеми 483 йыл боляр. Б. э. 33-нҗи йылында Исаны «өлдүрдилер». Шонда етмишинҗи йыл хепдеси довам эдйәрди (Даниел 9:24, 26). «Даниелиң пыгамберлигине үнс бериң!» диен китабың 11-нҗи бабына ве «Язгылара дүшүнмек» энциклопедиясының 2-нҗи томуның 899—901-нҗи сахыпаларына серет. Бу китаплары Ехованың Гүвәчилери дүрли дилде чап этди.

«ЕТМИШ ХЕПДЕ»
490 йыл
7 хепде
(49 йыл)
62 хепде
(434 йыл)

←б.э. өң | б.э.→

1 хепде
(7 йыл)
455

«Иерусалими гайтадан дикелтмек барада карар»

Иерусалимиң харабалары
406

Иерусалим гайтадан дикелдилди

Иерусалим гайтадан дикелдилди
29

Месих пейда болды

Иса сувда чокундырылды
33

Месих «өлдүрилди»

Иса өлйәр
36

«Етмишинҗи хепдәниң» соңы

Рим эсгери

← Дегишли баба середиң