«Ышкың ялны отлы ялындыр, ловлаян ялындыр ол». НАГ. 8:6

1, 2. Нагмалар нагмасы киме ве нәме үчин пейдалы? (Макаланың башындакы сурата середиң).

ӨЙЛЕНЙӘН йигит ве гелин бир-бирине мәхирли середип, йылгыряр. Оларың бир-бирини сөййәндигине хич ким шүбхеленмейәр. Тойда нутук билен чыкыш эдйән доган оларың эл тутушып дураныны гөрүп: «Йыл гечдиги сайын оларың сөйгүси беркәрми я-да юваш-ювашдан совашармы?» дийип ойланяр. Әр-аял бир-бирини йүрекден сөйсе, көп кынчылыклара дөз гелип билер. Гынансак-да, дурмуш гуран адамларың көпүси багтлы болман айрылышярлар. Шол себәпли сиз «Хакыкы сөйги бармы?» дийип ойланянсыңыз.

2 Хатда Сүлейман патышаның дөврүнде хем хакыкы сөйги сейрек душ гелйәрди. Нәме үчин? Сүлейман патыша шейле дийди: «Мүң кишиниң арасындан бир догры адамы тапдым, йөне оларың әхлисиниң арасындан бир догры аялы-да тапмадым. Ине, мен муны билдим: Худай ынсаны догры эдип яратды, йөне олар көп тосламалар ойлап тапдылар» (Ваг. 7:26—29). Ысрайыллыларың арасында Баала сежде эдйән өзге миллетли ахлаксыз аяллар яшаярды. Шонуң үчин ысрайыллыларың хем көпүси ахлаксызлыга баш гошдулар. Эмма Сүлейман патыша 20 йыл мундан өң йигит  билен гызың арасында болан хакыкы сөйги барада нагма язяр. Биз машгалалы я-да машгаласыз болсак-да, Нагмалар нагмасы хакыкы сөйгиниң нәмедигине ве оны нәдип билдирип боляндыгына дүшүнмәге көмек эдйәр.

ХАКЫКЫ СӨЙГИ БАР!

3. Эркек адам билен аялың арасында хакыкы сөйги болуп билерми?

3 Нагмалар нагмасы 8:6-ны окаң *. Мукаддес Язгыларың башга терҗимесинде сөйги «Ехованың ловлаян ялнына» меңзедилйәр. Нәме үчин? Себәби Ехованың иң эсасы хәсиети сөйги. Ол бизи сөйги хәсиети билен яратды (Гел. чык. 1:26, 27). Ехова Адам атаны ярадансоң, оңа овадан аял берди. Адам ата илкинҗи гезек Хов энәни гөренде, бегенҗинден яңа гошгы дүзди. Хов эне хем Адам атаны гаты говы гөрди, себәби ол онуң гапыргасындан ярадылды (Гел. чык. 2:21—23). Ехова олары бир-бирини хемише йүрекден сөер ялы эдип яратды.

4, 5. Нагмалар нагмасында нәме барада гүррүң берилйәр?

4 Нагмалар нагмасында йигит билен гызың арасында болан сөйги чепер сөзлер билен беян эдилйәр. Бу нагма гошгы ялы дүзүлип, онда шунамлы я-да шуламлы оба гызы билен чопан огланың сөйгүси барада гүррүң берилйәр. Гыз доганларының үзүмлигини гаравуллап йөркә, Сүлейман патыша эсгерлери билен онуң голайында дүшлейәр. Ол овадан гызы гөрүп, эсгерлерине оны дүшелгә гетирмеги буюряр. Соңра ол онуң гөзеллигини васп эдип, көп совгат берйәр. Эмма гыз чопаны сөййәндиги үчин, диңе онуң билен болмак ислейәндигини айдяр (Наг. 1:4—14). Чопан оны гөзләп дүшелгә геленде, олар овадан сөзлер билен бир-бирини сөййәндигини айдярлар (Наг. 1:15—17).

5 Сүлейман патыша гызы яны билен Иерусалиме алып гиденде, чопан огланам онуң ызына дүшүп гидйәр (Наг. 4:1—5, 8, 9). Сүлейман патыша гызың сөйгүсини газанҗак болуп нәче җан этсе-де, бу баша бармаяр (Наг. 6:4—7; 7:1—10). Шонуң үчин ол гызы өйүне гойберйәр. Шонда шуламлы гыз сөвер ярыны «Җерен дей» ылга дийип чагыряр (Наг. 8:14).

6. Нагмалар нагмасындакы айдылян сөзлериң киме дегишлидигини аныкламак нәме үчин кын боляр?

6 Сүлейманың нагмасы овадан дүзүлендиги үчин, оңа Нагмалар нагмасы дийилйәр. Сүлейман нагмасыны чепер сөзлер билен беян эдени үчин, гүррүң берйән адамларының адыны айтмаяр. Шол себәпли айдылан сөзлериң киме дегишлидигини аныкламак кын боляр.

«ШЕРАПДАН ДАТЛЫДЫР СӨЙГИҢ»

7, 8. Чопан оглан билен гыз бир-бирине болан сөйгүсини нәдип билдирйәр? Мысал гетириң.

7 Шуламлы гыз ве чопан бир-бирини сөййәндигини овадан сөзлер билен айдяр. Биз оларың айдан сөзлерине гең галмагымыз мүмкин, себәби олар үч мүң йыл мундан өң язылыпды. Шу гүнлер бизиң  медениетимиз оларыңкыдан тапавутланса-да, оларың дуйгусына дүшүнйәрис. Меселем, чопан оглан гызың мәхирли гөзлерине ашык болуп, оңа «гөгерчин гөзлим» диййәр (Наг. 1:14). Гыз хем онуң гөзлериниң гөгерчин ялы овадандыгыны айдяр (Нагмалар нагмасы 5:12-ни окаң) *. Ол сөйгүлисиниң гөзүни сүйде ювунян гөгерчине меңзедйәр.

8 Нагмада олар бир-бириниң диңе бой сыратыны васп этмейәрлер. Мысал үчин, чопан оглан гызы адамлар билен мәхирли геплешйәндиги үчин говы гөрйәр (Нагмалар нагмасы 4:7, 11-нҗи аятлары окаң) *. Ол гыза: «Додакларыңдан бал дамяр, эй, гелинлигим; бал билен сүйт бар дилиң астында» диййәр. Чопан оглан үчин гызың дили бал ялы сүйҗи ве сүйт ялы якымлыды. Чопан гыза: «Ненеңси гөзел... сенде хич бир кемлик ёк» диймек билен, онуң диңе бир оваданлыгыны дәл-де, эйсем говы хәсиетини хем өвйәр.

9. а) Әр-аялың арасында нәхили сөйги болмалы? б) Әр-аяла сөйгүсини билдирмек нәме үчин ваҗып?

9 Месихчилер йөне бир машгалалы болмак үчин дурмуш гурмаярлар. Әр-аял бир-бирини йүрекден сөймели ве сөйгүсини билдирмели. Эмма олар сөйгиниң хайсы гөрнүшини гөркезмели? Мукаддес Язгыларда айдылян әхли адамлара гөркезилйән сөйгими? (1 Яхя 4:8). Машгала агзаларының арасындакы сөйгими? Якын достларың арасында болян сөйгими? (Яхя 11:3). Я-да эркек адам билен аялың арасындакы сөйгими? (Сүл. тым. 5:15—20). Әр-аял бу сөйгиниң әхли гөрнүшлерини билдирмели. Олар сөйгүсини сөзүнде ве иш йүзүнде гөркезселер машгаласы агзыбир ве багтлы болар. Дурмушың башагайлыгына гарамаздан, әр-аяла сөйгүсини билдирмек ваҗыпдыр! Кәбир медениетде яшлар эне-атасының ислегине гөрә дурмуш гурярлар. Шол себәпли олар тойдан өң говы таншып етишмейәрлер. Эмма олар бир-бирини сөйүп, говы танар ялы, сөйгүсини билдирмели. Шонда олар бир-бирине якынлашып, машгаласы агзыбир болар.

10. Әр-аялың бир-бирине сөйги билдирмегиниң ене нәхили пейдасы бар?

10 Әр-аялың бир-бирине сөйги билдирмегиниң ене-де бир пейдасы бар. Сүлейман патыша шуламлы гыза «күмүш дүвмели тылла шелпелер ясаҗакдыгыны» айтды. Шейле-де ол гызы «шапак дей ялпылдаян, Ай дек гөзел» дийип өвйәр (Наг. 1:9—11; 6:10). Эмма шуламлы гыз сөвер яры чопан оглана вепалы галды. Оңа вепалы галмага нәме көмек этди? (Нагмалар нагмасы 1:1, 2-нҗи аятларың окаң) *. Чопан оглан сөйгүси барада дуйдуранда, ол өзүни нәхили багтлы дуяндыгыны  ятлаяр. Онуң сөйгүси «шерапдан датлыды». Чопан огланың ады болса, хошбой ыслы дөкүлен яг ялы гөвүнлик берйәрди (Зеб. 23:5; 104:15). Бу ятламалар онуң сөйгүсини беркитди. Шонуң ялы әр-аял хем йыгы-йыгыдан бир-бирине сөйгүсини билдирмели.

«ӨЗИ ИСЛЕЙӘНЧӘ ЫШКЫ ОЯРМАҢ»

11. Биз шуламлы гызың Иерусалим гызларына айдан сөзлеринден нәме өвренип билерис?

11 Дурмуш гурмак ислейән месихчилер шуламлы гызың гөрелдесинден нәме өвренип билер? Ол Сүлейман патышаны сөймейәндиги үчин Иерусалим гызларына: «Өзи ислейәнчә ышкы оярмаң» дийди (Наг. 2:7; 3:5). Нәме үчин? Себәби ол гөрен адамы билен сөйүшмек ислемейәрди. Пайхаслы месихчи йүрекден сөйҗек адамына сабырлы гарашып, диңе шонуң билен дурмуш гурар.

12. Шуламлы гыз чопаны нәме үчин сөййәрди?

12 Шуламлы гыз чопаны нәме үчин сөййәрди? Ол «җерен» ялы гөрмегейди, гүйчли голлары «тогалак алтын» киминди, аяклары болса «мермер сүтүнлерине» меңзейәрди. Чопан оглан диңе бир гүйчли ве гөрмегей дәлди. Шуламлы гыз, эсасанам, онуң Ехованы сөййәндиги ве говы хәсиетлериниң боландыгы үчин, оны «җеңңел агачларының арасындакы алма агаҗына» меңзедйәр (Наг. 2:3, 9; 5:14, 15).

13. Чопан оглан шуламлы гызы нәме үчин сөййәрди?

13 Шуламлы гыз хем гөзел гызды. Сүлейман патышаның алтмыш аялы, сегсен гырнагы, сансыз-саҗаксыз гызлары болса-да, шуламлы гызың оваданлыгы оны өзүне чекйәр. Муңа гарамаздан, ол өзүни «Шароның бәгүлине» ягны мейдан гүлүне меңзедйәр. Себәби ол өрән кичигөвүнлиди. Эмма ол чопан оглан үчин «тикен арасындакы чигилдем» ялыды! Шуламлы гыз Ехованың вепалы гуллукчысыды (Наг. 2:1, 2; 6:8).

14. Эгер биз дурмуш гурмадык болсак чопан огландан ве шуламлы гыздан нәме өвренип билерис?

14 Мукаддес Язгыларда месихчилериң диңе Ребде дурмуш гурмалыдыгы барада айдыляр (1 Кор. 7:39).  Дурмуш гурмак ислейән месихчи Ехованың Шаяды болмадык адамлара гөвүн бермели дәл. Ол янёлдашыны диңе Ехованың вепалы гуллукчыларының арасындан гөзлемели. Бу әр-аяла гүнделик кынчылыклары еңмәге көмек эдйәр. Шейле-де оларың икиси-де Ехова билен дост болсалар, машгаласы агзыбир ве багтлы болар. Шол себәпли сиз дурмуш гурмакчы болсаңыз чопан огланың ве шуламлы гызың гөрелдесине эериң. Сиз говы хәсиетли ве Ехованы сөййән адамы гөзләң.

Месихчи болмадык адама гөвүн бермәң (14-нҗи абзаца середиң)

ГЕЛИНЛИГИМ «ГАПЫСЫ ЯПЫК БАГДЫР»

15. Дурмуш гурмакчы болян месихчилер шуламлы гызың вепалылыгындан нәме өвренип билерлер?

15 Нагмалар нагмасы 4:12-ни окаң *. Нәме үчин чопан оглан сөйгүлисини гапысы япык бага меңзедйәр? Япык бага кесеки адам гирип билмейәр. Гызың бага меңзедилмегиниң себәби, ол диңе чопаны сөййәрди ве оңа дурмуша чыкмак ислейәрди. Шонуң үчинем ол патыша гөвүн бермеди ве пикирини үйтгетмеди. Ол «дивара» ве аңсат ачылмаян «гапа» меңзейәрди (Наг. 8:8—10). Дурмуш гурмакчы болян месихчилерем бир-бирине вепалы болмалы. Башга бирине гөз гыздырмалы дәл.

16. Эгер сиз кимдир бири билен душушян болсаңыз Нагмалар нагмасындан нәме өвренип билерсиңиз?

16 Чопан оглан шуламлы гызы яз гүнлери гезеленҗе чагыранда, доганлары оны ибермеди. Олар гызы үзүмлиге сакчы эдип гойдулар. Нәме үчин? Доганлары оңа ынанмадымы? Олар уясы ахлаксызлык эдер дийип пикир этдими? Аслында олар оны ялңышлык этмекден горамак иследи (Наг. 1:5; 2:10—15). Эгер сиз кимдир бири билен душушян болсаңыз ахлаксызлыкдан нәдип гача дуруп билерсиңиз? Мунуң үчин нәмелерден гача дурҗакдыгыңыз барада өңүнден гүрлешиң. Хич хачан еке галмаң. Бирек-биреге пәк сөйгини билдириң.

17, 18. Нагмалар нагмасындан нәме өвренип билерис?

17 Ехова никаның өмүрлик болмагыны ве әр-аялың бирек-биреги сөймегини ислейәр. Олар той тутандан соң хем бирек-биреге сөйгүсини билдирмели. Олар никасының өмүрлик болмагы үчин, сөйгүсини ловлаян ялын ялы хич хачан сөндүрмели дәл (Мар. 10:6—9).

18 Эгер сиз дурмуш гурмак ислейән болсаңыз, йүрекден сөйүп билҗек адамы гөзләң. Оны тапансоң болса, бир-бириңизе болан сөйгүңизи артдырың. Эгер сиз Нагмалар нагмасындан сапак эдинсеңиз, «Ехованың ловлаян ялны» ялы бир-бириңизи йүрекден ве эбеди сөймеги башарарсыңыз (Наг. 8:6).

^ абзац 3 Нагмалар нагмасы 8:6 Йүрегиңде, голуңда сакла мени мөхүр дей; чүнки ышк өлүм дей гүйчли, габанҗаңлык габыр дей ёвуз. Ышкың ялны отлы ялындыр, ол Ехованың ловлаян ялныдыр.

^ абзац 7 Нагмалар нагмасы 5:12 Сүйде ювлан гөзлери, булак башындакы гөгерчин ялы, елменен гымматбаха даш дей гөрүнйәр.

^ абзац 8 Нагмалар нагмасы 4:7 Катды-каматың ненеңси гөзел, эй, дилдарым! Сенде хич бир кемлик ёк. 11 Додакларыңдан бал дамяр, эй, гелинлигим; бал билен сүйт бар дилиң астында; лыбасларыңың якымлы ысы Ливаның хошбой ысы дей.

^ абзац 10 Нагмалар нагмасы 1:1 Додаклары билен, гой, мени өпсүн! Чүнки шерапдан датлыдыр сөйгиң! 2 Мүшки-анбарларың ненеңси хошбой, адың-да дөкүлен атыр (яг, ТД) дей, шонуң үчин гызлар сөййәрлер сени.

^ абзац 15 Нагмалар нагмасы 4:12 Эй эзизим, гелинлигим, сен бир гапысы япык багсың, агзы япык гуюсың, мөхүрленен чешмесиң.