1, 2. ናይ ኣምላኽ ሰናይ ክሳዕ ክንደይ እዩ ዓብዪ: መጽሓፍ ቅዱስከ ነዛ ባህሪ እዚኣ ከመይ ገይሩ እዩ ዘጕልሓ፧

ገለ ኣዕሩኽ ኣብ እዋን ዕራርቦ ጸሓይ ኣብ ደገ ኮፍ ኢሎም በቲ ውቁብ ትርኢታ እናስተንከሩ ይበልዑን ይሰትዩን የውክዑን ይስሕቑን። ኣብ ካልእ ከባቢ ኸኣ ሓደ ሓረስታይ ሰማይ ብደበና ጸልሚቱ ማይ ክሃርም ምስ ጀመረ ናብቲ እተዘርአ ግራቱ ብምጥማት ባህ ኢልዎ ኽምስ ይብል። ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ኸኣ ሰብኣይን ሰበይትን ውሉዶም ታተ ኽብል ክርእይዎ ኸለዉ ብሓጐስ ፍንጭሕ ይብሉ።

2 እዞም ሰባት እዚኣቶም ይፍለጥዎ ኣይፍለጥዎ ብዘየገድስ ካብ ናይ የሆዋ ኣምላኽ ሰናይ ወይ ጽቡቕ ግብሪ እዮም ዝጥቀሙ ዘለዉ። ገለ ሃይማኖታውያን ሰባት ነተን “ኣምላኽ ሰናይ እዩ” ዝብላ ቓላት ብዙሕ ግዜ ይጠቕስወን እዮም። መጽሓፍ ቅዱስ ግን “ሰናዩ ኽንደይ ዓብዪ . . . እዩ” ብምባል ዝያዳ ኣጕሊሑ እዩ ዝዛረበሉ። (ዘካርያስ 9:17) ይኹን እምበር: ሎሚ ብዙሓት ሰባት ንትርጕም ናይዘን ቃላት እዚኣተን ምሉእ ብምሉእ ዝርድእወን ኣይመስሉን እዮም። ናይ የሆዋ ኣምላኽ ሰናይ እንታይ ዘጠቓለለ እዩ: እዛ ባህሪ እዚኣኸ ንነፍሲ ወከፍና ብኸመይ እያ እትትንክፈና፧

ቀንዲ ኽፍሊ ፍቕሪ ኣምላኽ

3, 4. ሰናይ ክበሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ: ብዝበለጸ ግን ናይ የሆዋ ሰናይ መግለጺ ፍቕሩ እዩ ኽበሃል ዝከኣል ስለምንታይ እዩ፧

3 ኣብ መብዛሕትኡ ዘመናዊ ቛንቋታት እታ “ሰናይ” እትብል ቃል ንብዙሕ ነገራት እያ እተመልክት። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ግን ፍልይ ዝበለት እያ። ብቐዳምነት ንውርዝውና ወይ ንዝነኣድ ጠባይን ኣተሓሳስባን እያ እተመልክት። በዚ መሰረት እዚ እምበኣር: የሆዋ ወትሩ ሰናይ እዩ ዘንጸባርቕ ክንብል ንኽእል ኢና። ኵሉ ባህርያቱ—እንተላይ ሓይሉ: ፍትሑ: ጥበቡ—ምሉእ ብምሉእ ሰናይ እዩ። ብዝበለጸ ግን ሰናይ ክበሃል ከሎ መግለጺ ፍቕሪ የሆዋ እዩ ኽበሃል ይከኣል እዩ። ስለምንታይ፧

 4 ሰናይ ንኻልኦት ጽቡቕ ግብሪ ብምግባር እትግለጽ ባህሪ እያ። ሃዋርያ ጳውሎስ ካብቲ ብጽድቂ ዝነብር እቲ ሰናይ ዝገብር ዝያዳ ዝፍቶ ምዃኑ ሓቢሩ ኣሎ። (ሮሜ 5:7) ሓደ ጻድቕ ሰብ ነቲ ሕጊ ዝሓቶ ብቕዓታት ምሉእ ብምሉእ ከማልኦ ትጽቢት ክግበረሉ ይኽእል ይኸውን: ነዛ ሰናይ ተባሂላ ዘላ ባህሪ ዘንጸባርቕ ሕያዋይ ሰብ ግን ዝያዳ እዩ ዝገብር። ንኻልኦት ክጠቅም ተበግሶ ይወስድ። ቀጺልና ኸም እንርእዮ የሆዋ በዚ መዳይ እዚ ብሓቂ ሰናይ እዩ። እዛ ባህሪ እዚ ካብታ ሰፋሕ ፍቕሪ የሆዋ እትምንጭ ምዃና ኸኣ ንጹር እዩ።

5-7. የሱስ “ሕያዋይ መምህር” ክበሃል ዘይደለየ ስለምንታይ እዩ: ነየናይ ሓቂኸ እዩ ዘረጋገጸ፧

5 የሆዋ ነዛ ባህሪ እዚኣ ብምንጽብራቕ ዝመጸ መወዳድርቲ ስለ ዘይብሉ: የሱስ ቀቅድሚ ሙማቱ ሓደ ሰብኣይ “ሕያዋይ መምህር” ኢሉ ብምጽዋዕ ክሓቶ ምስ ደለየ የሱስ “ንምንታይ ሕያዋይ ትብለኒ፧ ብዘይሓደ ኣምላኽ ሕያዋይ የልቦን” ኢሉ መለሰሉ። (ማርቆስ 10:17, 18 ትርጕም 1990) በዚ ናይ የሱስ መልሲ ኸይተገረምካ ኣይትተርፍን ኢኻ። ነቲ ሰብኣይ ዝኣረሞ ስለምንታይ እዩ፧ የሱስ “ሕያዋይ መምህር” ደኸይኰነ ነይሩ፧

6 እቲ ሰብኣይ ነተን “ሕያዋይ መምህር” ዝብላ ቓላት ንምሽሓር እዩ ተጠቒሙለን። የሱስ እዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ኽብሪ ዝግብኦ እቲ ብሰናይ ባህሪኡ መወዳድርቲ ዘይብሉ ሰማያዊ ኣቦኡ ምዃኑ ሓበረ። (ምሳሌ 11:2) ብዘይዚውን የሱስ ብዛዕባ ሓደ ዕምቈት ዘለዎ ሓቂ ማለት መዐቀኒ ናይ ኵሉ ሰናይ ባህሪ የሆዋ ጥራይ ምዃኑ እዩ ዝምህር ነይሩ። ጽቡቕን ሕማቕን ፈላልዩ ኽነግር ዝለዓለ መሰል ዘለዎ ንሱ ጥራይ እዩ። ኣዳምን ሄዋንን ብዕልወቶም ካብታ ጽቡቕን ክፉእን እተፍልጥ ኦም ምስ በልዑ: ነቲ ፍሉይ መሰል እቲ ኽምንዝዕዎ ደለዩ። የሱስ ግን ነዚ መዐቀኒ እዚ ዝሰርዕ ኣቦኡ ምዃኑ ብትሕትና ኣፍልጦ ሃቦ።

7 ኣብ ርእሲ እዚ እውን የሱስ ምንጪ ናይቲ ሰናይ ወይ ጽቡቕ ዘበለ ዅሉ ነገራት የሆዋ ምዃኑ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። የሆዋ “ጽቡቕ ውህበትን ምሉእ ውህበትን” ዝህብ ኣምላኽ እዩ። (ያእቆብ 1:17) ናይ የሆዋ ሰናይ ኣብ ልግሱ ብኸመይ ከም እተራእየት እስከ ንመርምር።

 መርትዖ ናይቲ ዓብዪ ሰናይ የሆዋ

8. የሆዋ ንዅሎም ደቅሰብ ሰናይ ዝገበረሎም ብኸመይ እዩ፧

8 ህይወት ዘለዎ ዅሉ ካብቲ ናይ የሆዋ ሰናይ ተጠቒሙ እዩ። መዝሙር 145:9 “እግዚኣብሄር ንዅሉ ሰናይ እዩ” ትብል። ገለ ኣብነት ናይታ ንዅሉ እትሓቍፍ ሰናይ ባህሪኡ እንታይ ምጠቐስና፧ መጽሓፍ ቅዱስ “ጽቡቕ እናገበረ: ካብ ሰማይ ዝናምን ዘመን ፍርያትን እናሀበኩም ንልብኹምውን ብመብልዕን ሓጐስን እናጽገበ: ርእሱ ብዘይ ምስክር ኣይሐደገን” ትብለና። (ግብሪ ሃዋርያት 14:17) ጥዑም መግቢ ኽትበልዕ ከሎኻ ባህዶ ይብለካ፧ የሆዋ ነዛ ምድሪ እዚኣ ብዙሕ እኽሊ ዘፍሪ ጽሩይ ናይ ማይ ዑደትን “ዘመን ፍርያትን” ከም ዝህልዋ ገይሩ እንተ ዘይፈጥራ ነይሩ መግቢ ዝበሃል ኣይምሃለወን። የሆዋ ነዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ሰናዩ ነቶም ዘፍቅርዎ ጥራይ ዘይኰነስ ንዅሉ እዩ ለጊሱ። የሱስ “ንሱ [የሆዋ] ንኽፉኣትን ንሕያዎትን ጸሓይ የብርቕ: ንጻድቃንን ሓጥኣንን ድማ ዝናም የዝንም እዩ” በለ።—ማቴዎስ 5:45

የሆዋ ‘ካብ ሰማይ ዝናምን ዘመን ፍርያትን ይህበና ኣሎ’

9. ቱፋሕ ነቲ ናይ የሆዋ ሰናይ ዘጕልሕ ብኸመይ እዩ፧

 9 ብዙሓት ሰባት ነቲ ዘየቋርጽ ብርሃን ጸሓይን ዝናምን ዘመን ፍርያትን ዘምጽኣሎም በረኸት ኣቕሊሎም ይርእይዎ ይዀኑ። ንኣብነት: ቱፋሕ (ሜለ) ንውሰድ። ማእከላይ ክሊማ ኣብ ዘለዎ ኽፍልታት ምድሪ ብብዝሒ ዝፈሪ ፍረ ዀይኑ ክትርእዮ ምልኩዕ: ክትበልዖ ምቁር: ከምኡውን ጠቓሚ መኣዛን ብዙሕ ፈሳስን ዘለዎ ፍረ እዩ። ኣብ መላእ ዓለም 7,500 እተፈላለየ ዓይነት ቱፋሕ ከም ዘሎስ ትፈልጥዶ፧ ቐይሕ: ወርቃዊ: ብጫ: ቀጠልያ ዝኣመሰለ በብዓይነቱ ሕብርታት ዘለዎ: ብመጠን እውን እተፈላለየ ክኸውን ከሎ እቲ ዝደቐቐ ካብ ፍረ ወይኒ ቅሩብ ዕብይ ዝብል ኰይኑ እቲ ዝዓበየ ክንዲ ናርገ ዝኸውን እዩ። እቲ ደቂቕ ዘርኢ ፍረ ቱፋሕ ክትሕዞ ከሎኻ ዘይረብሕ እዩ ዝመስል። ምስ በቘለ  ግን ኣዝዩ ማራኺ ኦም ይኸውን። (መሃልየ መሃልይ 2:3 ትርጕም 1990) ኣብ ግዜ ጽድያ ገረብ ቱፋሕ ብዕምባባታት ተሰሊሙ: ኣብ ግዜ ቀውዒ ፍረ የፍሪ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ሓደ ማእከላይ ገረብ ቱፋሕ ነፍሲ ወከፉ 19 ኪሎ ግራም ዝምዘን 20 ካርቶናት ዝኸውን ፍረ እናፈረየ ኽሳዕ 75 ዓመታት ክቕጽል ይኽእል እዩ።

እዛ ደቃቕ ዘርኢ እዚኣ ንሓያሎ ዓመታት ንሰባት ኪምግብን ኬሐጐስን ዚኽእል ገረብ ተበቍል

10, 11. ህዋሳትና ብዛዕባ ናይ ኣምላኽ ሰናይ ዝገልጸልና ብኸመይ እዩ፧

10 የሆዋ በቲ ብዝሒ ሰናዩ ንዕዮታቱ ንኸነስተውዕልን ክንሕጐሰሉን ዝሕግዘና ህዋሳት ዘለዎ “መስተንክርን ድንቅን” ዝዀነ ኣካላት ሂቡና ኣሎ። (መዝሙር 139:14) ብዛዕባ እቲ ኣብ መእተዊ ናይዛ ምዕራፍ እዚኣ ዝገለጽናዮ እተፈላለየ ኣብነት እንደገና እሞ ሕሰብ። ነቲ ኣጋጣሚታት እቲ ዘሐጕስ ዝገብሮ ትርኢት እንታይ እዩ፧ ገጽ ናይቲ ባህ ኢልዎ ዘሎ ቘልዓ: ኣብቲ ግራት ዝዘንም ዝናም: ከምኡውን ቐይሕ: ወርቃዊ: ሊላ ሕብርታት ዘንጸባርቕ ዕራርቦ ጸሓይ እዩ። ዓይኒ ሰብ ልዕሊ 300,000 እተፈላለየ ሕብርታት ክርኢ ይኽእል። ናይ ምስማዕ ህዋሳትና ነቲ እተፈላለየ ቓናታት ዘለዎ ባህ ዘብል ድምጺ: ብንፋስ ሓሸሽ ዝብል ድምጺ ኣግራብ: ታተ ዝብል ቈልዓ ተሓጒሱ ንዝስሕቖ ሰሓቕ ክሰምዕ ይኽእል እዩ። ነዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ትርኢታትን ድምጽታትን ባህ ኢሉና ኸነስተማቕሮ ዝኸኣልና ስለምንታይ ኢና፧ መጽሓፍ ቅዱስ “ነታ ሰማዒት እዝንን ነታ ረኣዪት ዓይንንሲ: ንኽልቲኤን እግዚኣብሄር እዩ ዝገበረን” ይብለና። (ምሳሌ 20:12) ይኹን እምበር: ካብ ህዋሳትና ክልተ ጥራይ ኢና ጠቒስና።

11 ናይ ምሽታት ህዋስ እውን ብዛዕባ ናይ የሆዋ ሰናይ ዘረጋግጽ ካልእ መርትዖ እዩ። ኣፍንጫ ሰብ ልዕሊ 10,000 እተፈላለየ ሽታታት ክፈላሊ ይኽእል እዩ። ንኣብነት: ዝኽሸን ዘሎ እትፈትዎ መግቢ: ዕንባባታት: ዝረገፈ ኣቝጽልቲ: ካብ ጓህሪ ሓዊ ዝተክኽ ትኪ ኽንጠቅስ ንኽእል ኢና። ናይ ምድህሳስ ህዋሳትካ እውን ፍሽ ፍሽ ዝብል ህዱእ ንፋስ ኣብ ገጽካ ኽነፍስ ከሎ: እትፈትዎ ሰብ በእዳዉ ሕቝፍ ከብለካ ኸሎ: ደስ ዘብል ልሙጽ ፍረ በእዳውካ ኽትሕዝ ከሎኻ ገለ ስምዒት የሕድረልካ እዩ። ኻብታ ፍረ ንእሽቶ ምስ እትጥዕም ከኣ ናይ ምስትምቓር ህዋስካ ይዓዪ። እዚ ህዋስ እዚ ነቲ ንመቐረት ናይቲ ብእተፈላለየ ቐመማት  ዝቘመ ፍረ ንኸተስተማቕሮ ይሕግዘካ። እወ: ብዛዕባ የሆዋ “ነቶም ዚፈርሁኻ ዝዐቘርካሎም: . . . ለውሃትካ [“ብለውሃትካ ዝዓቘርካሎም ሰናይ ነገር:” NW] ኽንደይ ዓብዪ እዩ” ክንብል ብቑዕ ምኽንያት እዩ ዘሎና። (መዝሙር 31:19) ይኹን እምበር: የሆዋ ነቶም ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎም ሰባት ብኸመይ እዩ ሰናዩ ‘ዝዓቘረሎም፧’

ዘለኣለማዊ ረብሓታት ዘለዎ ሰናይ

12. ከመይ ዝበለ ኻብ የሆዋ ዝረኸብናዮ ምድላዋት እዩ ኣዝዩ ዘገድሰና: ስለምንታይከ፧

12 የሱስ “ሰብ ካብ ኣፍ ኣምላኽ ብዚወጽእ ኵሉ ቓል እምበር: ብንጌራ ጥራይ ኣይነብርን: ጽሑፍ እዩ” በለ። (ማቴዎስ 4:4) እወ: እቲ የሆዋ ዝገበረልና መንፈሳዊ ምድላዋት ናብ ዘለኣለማዊ ህይወት ስለ ዝመርሕ ካብቲ ስጋዊ ምድላዋት ይበልጽ። የሆዋ ኣብዘን ዳሕሮት መዓልትታት በቲ ንምሕዳስ ዝጥቀመሉ ሓይሊ ገይሩ መንፈሳዊ ገነት ከም ዘምጽአ ኣብ ምዕራፍ 8 ናይዛ መጽሓፍ እዚኣ ርኢና ኢና። ቀንዲ መለለዪ ናይዛ መንፈሳዊት ገነት ከኣ እቲ እትህቦ መንፈሳዊ መግቢ እዩ።

13, 14. (ሀ) ነብዪ ህዝቅኤል እንታይ ራእይ እዩ ዝረኣየ: ንዓናኸ ከመይ ዝበለ ትርጕም እዩ ዘለዎ፧ (ለ) የሆዋ ነቶም እሙናት ኣገልገልቱ ከመይ ዝኣመሰለ ህይወት ዝህብ መንፈሳዊ ምድላዋት እዩ ዝገበረሎም፧

13 ሓደ ኻብቲ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዘሎ ብዛዕባ ምሕዳስ ዝዛረብ ዓበይቲ ትንቢታት: እቲ ነብዪ ህዝቅኤል ዝረኣዮ ራእይ ናይታ እተሓደሰትን ክብርትን ቤት መቕደስ እዩ። ካብቲ ቤት መቕደስ ከኣ ውሒዝ ወጸ እሞ “ብዘይ ሓመሳ ዘይስገር ዓሚቝ ውሒዝ” ክሳዕ ዝኸውን እናሰፍሐን እናዓሞቐን ከደ። እቲ ውሒዝ ኣብ ዝኸዶ ዘበለ በረኸት የምጽእ ነበረ። ኣብ ወሰና ወሰኑ ኸኣ ንመግብን መድሃኒትን ዝኸውን ፍረ ዘፍሪ ኣእዋም በቘለ። እቲ ማይ ጨው ዝነበረ ህይወት ዘይነበሮ ምዉት ባሕሪ እኳ ኸይተረፈ በቲ ውሒዝ ከም ዝጥዕን ፍረ ኸም ዘፍርን ኰይኑ እዩ። (ህዝቅኤል 47:1-12) እዚ ዅሉ ግን እንታይ ትርጕም እዩ ነይርዎ፧

14 እቲ ህዝቅኤል ዝረኣዮ ናይ ቤት መቕደስ ራእይ: የሆዋ ንምድላው ናይቲ ጽሩይ ኣምልኾ ከሐድሶ ምዃኑ ዝሕብር እዩ። ልክዕ ከምታ ኣብቲ ራእይ ዝነበረት ውሒዝ: እቲ ኣምላኽ ህይወት ንምርካብ ዝገበሮ ምድላው ኣብ ህዝቡ ብብዝሒ ከውሕዞ ምዃኑ እዩ ዘመልክት። የሆዋ: ኻብቲ ንጹህ ኣምልኾ ብ1919 እተመልሰሉ ግዜ ኣትሒዙ ንህዝቡ  በቲ ዝገበሮ ምድላዋት ይባርኾም ኣሎ። ብኸመይ፧ ሕታማት መጽሓፍ ቅዱስ: ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እተመርኰሰ ጽሑፋት: ሰሙናውን ዓበይትን ኣኼባታት ንሚልዮናት ሰባት ኣገዳሲ ሓቂ ንምምሕልላፍ ሓጊዙ እዩ። የሆዋ በዚ ምድላዋት እዚ ገይሩ ንሰባት ብዛዕባ እቲ ንህይወት ደቅሰብ ዝጠቅም ዝዓበየ ምድላው ምሂርዎም እዩ። እዚ ድማ ነቶም ብሓቂ ንኣምላኽ ዘፍቅርዎን ዝፈርህዎን ሰባት ኣብ ቅድሚኡ ንጹህ ኣቕዋምን ተስፋ ዘለኣለማዊ ህይወትን ንኽህልዎም ዘኽእሎም በጅነታዊ መስዋእቲ ክርስቶስ ዝምልከት እዩ። * ሳላ እዚ ምድላዋት እዚ ኸኣ ዓለም ኣብዘን ዳሕሮት መዓልትታት እዚኣተን ብመንፈሳዊ ጥሜት ክትሳቐ ኸላ ህዝቢ የሆዋ ግን ብመንፈሳዊ መግቢ ይዕንገሉ ኣለዉ።—ኢሳይያስ 65:13

15. ኣብ እዋን ሽሓዊ ግዝኣት እቲ ናይ የሆዋ ሰናይ ኣብቶም እሙናት ደቅሰብ ብኸመይ እዩ ዝውሕዝ፧

15 እንተዀነ ግን: እቲ ህዝቅኤል ብራእይ ዝረኣዮ ውሒዝ: እዚ ኣረጊት ኣገባብ እዚ ምስ ኣብቅዐ እውን ከይተረፈ ኣይከቋርጽን እዩ። እኳ ደኣ ኣብ እዋን ሽሓዊ ግዝኣት ክርስቶስ ብብዝሒ ክውሕዝ እዩ። ሽዑ የሆዋ ብመሲሓዊት መንግስቲ ኣቢሉ ንእሙናት ደቅሰብ በብቝሩብ ናብ ፍጽምና ብምብጻሕ ንምሉእ ዋጋ ናይቲ የሱስ ዝኸፈሎ መስዋእቲ ኣብ መዓላ ኸውዕሎ እዩ። ኣየ ሽዑስ በቲ ናይ የሆዋ ሰናይ ኽሳዕ ክንደይ ኰን ኢና ፍንጭሕ ክንብል!

ሰናይ የሆዋ ዝግለጸሉ ካልእ መዳያት

16. ናይ የሆዋ ሰናይ ንኻልእ ባህርያት እውን ከም ዝሓቍፍ መጽሓፍ ቅዱስ ብኸመይ እዩ ዝገልጸልና: ገለ ኻብዚ ባህርያት እዚኸ እንታይ እዩ፧

16 ናይ የሆዋ ሰናይ ካብ ልግሲ ንላዕሊ ዘጠቓልል እዩ። ኣምላኽ ንሙሴ “ኵሉ ለውሃተይ [“ሰናየይ:” NW] ኣብ ቅድሜኻ ኸሕልፍ እየ: ስም እግዚኣብሄር ድማ ኣብ ቅድሜኻ ኽእውጅ እየ” በሎ። እቲ ጸብጻብ ቀጺሉ ኸምዚ ይብል:- “እግዚኣብሄር ድማ ብቕድሚኡ ሐለፈ አወጀ ኸኣ: እግዚኣብሄር: እግዚኣብሄር መሓርን ጸጋውን ኣምላኽ: ንዅራ ደንጓይ: በዓል ብዙሕ ለውሃትን ሓቅን።” (ዘጸኣት 33:19፣  34:6) ስለዚ እቲ ናይ የሆዋ ሰናይ ብዙሕ ጽቡቕ ባህርያት ዝሓቘፈ እዩ። ክልተ ኣብነት ጥራይ እሞ ንርአ።

17. ጸጋ ኽበሃል ከሎ እንታይ ማለት እዩ: የሆዋኸ ነዛ ባህሪ እዚኣ ኣብ ዘይፍጹማት ሰባት ዘውዓላ ብኸመይ እዩ፧

17 ‘ጸጋዊ።’ እዛ ባህሪ እዚኣ የሆዋ ምስ ፍጡራቱ ርክብ ክገብር ከሎ ዝጥቀመሉ ኣገባብ ከመይ ምዃኑ ኣጸቢቓ እያ እትገልጽ። ኣምላኽ ከምቶም ኣብ ልዕሊ ኻልኦት ምልኪ ዘለዎም ተረርቲ ሰባት ኣይኰነን: ልኡምን ሕያዋይን እዩ። ንኣብነት: ንኣብራም ክዛረቦ ኸሎ: “[“በጃኻ:” NW] ዓይንኻ ቋሕ ኣብል እሞ ካብዛ ዘሎኻያ ቦታ ንሰሜንን ንደቡብን ንምብራቕን ንምዕራብን ኣቢልካ ጠምት” በሎ። (ዘፍጥረት 13:14) ብዙሓት ተርጐምቲ ነታ “በጃኻ” እትብል ቃል ኣትሪፎምዋ እኳ እንተለዉ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ምሁራት ከም ዝብልዎ ግን ኣብቲ በዅሪ ቛንቋ እብራይስጢ ነቲ ሓሳባት ካብ ትእዛዝ ናብ ልመና ዝቕይሮ ቃል እውን ይርከቦ እዩ። ኣብ ካልእ ተመሳሳሊ ዅነታት እውን ከምኡ ከም ዝበለ ተጠቒሱ ኣሎ። (ዘፍጥረት 31:12 NWህዝቅኤል 8:5 NW) እቲ ናይ ኣድማስ ሉዓላዊ ንፍጡር ወድሰብ “በጃኻ” ኽብሎስ ሕስብ እሞ ኣብሎ። ኣብዛ ትርን: ጐንጽን: ዘይእሩም ጠባይን ዝመልኣ ዓለም ብዛዕባ ጸጋ የሆዋ ኣምላኽና ሕስብ ከነብሎ ኸሎናስ ባህ ዘብልዶ ኸይኰነ፧

18. የሆዋ ‘በዓል ብዙሕ ሓቂ’ እተባህለ ስለምንታይ እዩ: እዘን ቃላት እዚኣተንከ እንታይ እየን ዘረጋግጻልና፧

18 ‘በዓል ብዙሕ ሓቂ።’ ሎሚ ምድንጋር ክፍሊ ናብራ ዓለም እዩ ዀይኑ ዘሎ። መጽሓፍ ቅዱስ ግን “ኣምላኽ ከይሕሱ: ሰብ ኣይኰነን” ብምባል የዘኻኽረና። (ዘሁልቍ 23:19) ቲቶስ 1:2 ኸኣ ‘ዘይሕሱ ኣምላኽ’ ትብለና። እቲ ሰናይ ባህሪኡ ኽሕሱ ኣይፈቕደሉን እዩ። ስለዚ እምበኣር: መብጽዓታት ኣምላኽ ምሉእ ብምሉእ ትውክልቲ ዝግበረሉ እዩ። ቃላቱ ኸም ዝፍጸም ኵሉ ግዜ ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል ኢና። “ኣምላኽ ሓቂ” እውን ተባሂሉ ኣሎ። (መዝሙር 31:5) ሓሶት ካብ ምዝራብ ይቝጠብ ጥራይ ዘይኰነስ ብዙሕ ሓቂ እዩ ዝዛረብ። ምስጢራዊ ኣምላኽ ኣይኰነን። መሕልፎ እኳ ደኣ ነቶም እሙናት ኣገልገልቱ ኻብቲ ደረት ዘይብሉ ማዕከን ጥበቡ ይልግሰሎም  እዩ። * ሕሉፍ ሓሊፉ እውን ‘በታ ሓቂ ምእንቲ ኽመላለሱ’ ኢሉ ነቲ ዝህቦም ሓቂ ብኸመይ ኣብ ናብራ ህይወቶም ከም ዘውዕልዎ ይምህሮም እዩ። (3 ዮሃንስ 3) ብሓፈሻ ግን ናይ የሆዋ ሰናይ ብደረጃ ውልቀ-ሰብ ብኸመይ እዩ ኽትንክፈና ዝግብኦ፧

‘ብናይ የሆዋ ሰናይ ተሓጐሱ’

19, 20. (ሀ) ሰይጣን ንሄዋን ኣብቲ ናይ የሆዋ ሰናይ ንዝነበራ እምንቶ ኸዳኽሞ ዝኸኣለ ብኸመይ እዩ፧ (ለ) ናይ የሆዋ ሰናይ ብኸመይ እዩ ኽጸልወና ዝግባእ: ስለምንታይከ፧

19 ሰይጣን ንሄዋን ኣብ ገነት ኤድን ክፍትና ኸሎ: ኣብ ናይ የሆዋ ሰናይ ዝነበራ ትውክልቲ ቀስ ኢሉ ኸም ዝዳኸም ብምግባር እዩ ጀሚርዎ። የሆዋ ንኣዳም “ካብ ኵሉ ኦም ገነት ከም ዝደሌኻ ብላዕ” ኢልዎ ነበረ። ነቲ ገነት ሰሊምዎ ኻብ ዝነበረ ብኣሽሓት ዝቝጸር ኣግራብ: ኻብ ሓንቲ ጥራይ እዩ ኸይበልዕ ኣዚዝዎ። እንተዀነ ግን: ሰይጣን ነታ ናይ መጀመርታ ሕቶኡ ንሄዋን ብኸመይ ከም ዘቕረበላ እሞ ነስተብህለሉ። “ኣምላኽሲ፤ ካብ ኵሉ ኦም ገነት ኣይትብልዑ: ኢሉዶ አዚዙ እዩ፧” ኢሉ እዩ ሓቲትዋ። (ዘፍጥረት 2:9, 16፣ 3:1) ንቓላት የሆዋ ብምጥዋይ ሰናይ ነገር ከም ዝሓብኣላ ዀይኑ ኸም ዝስምዓ ገበረ። እቲ ዘሕዝን ግን እቲ ዝኣለሞ ውዲት ሰለጠሉ። ሄዋን ንሰናይ ናይቲ ዅሉ ነገራት ዝሃባ ኣምላኽ ክትጠራጠረሉ ጀመረት። ካብኣ እተወልዱ ሓያሎ ሰብኡትን ኣንስትን እውን ኣብነታ ስዒቦም እዮም።

20 እዚ ኸምዚ ዝኣመሰለ ምጥርጣር ከመይ ዝኣመሰለ ጓህን ሕሰምን ከም ዘምጽአ ንፈልጥ ኢና። ስለዚ ነቲ “በቲ ዝሃብክዎም በረኸት [“ብናይ የሆዋ ሰናይ:” NW] እውን ክሕጐሱ እዮም” ዝብላ ኣብ ኤርምያስ 31:12 (ትርጕም 1990) ዝርከባ ቓላት ነቕልበለን። እወ: እቲ ናይ የሆዋ ሰናይ ከም እንሕጐስ ክገብረና ኣለዎ። ምጥርጣር ዝበሃል ከኣ ፈጺምና ኸነሕድር የብልናን። እዚ ብሰናይ ዝመልአ ኣምላኽና ነቶም ዘፍቅርዎ ሰናይ እንተ ዘይኰኑ እከይ ስለ ዘይሓስበሎም ምሉእ ብምሉእ ክንውከሎ ንኽእል ኢና።

21, 22. (ሀ) ንናይ የሆዋ ሰናይ ከተመስግነሉ እትኽእል ገለ መገድታት እንታይ እዩ፧ (ለ) ኣብዛ እትቕጽል ምዕራፍ ብዛዕባ ኣየነይቲ ባህሪ ኢና ኽንመያየጥ: ካብ ሰናይ እትፍለኸ ብኸመይ እያ፧

 21 ኣብ ርእሲ እዚ እውን ንኻልኦት ሰባት ብዛዕባ ናይ ኣምላኽ ሰናይ ንኽንዛረቦም ኣጋጣሚ ክንረክብ ከሎና ንሕጐስ ኢና። መዝሙር 145:7 ብዛዕባ ህዝቢ የሆዋ “መዘከርታ ዓብዪ ሳህልኻ [“ሰናይካ:” NW] ኼውርዩ: . . . እዮም” ትብለና። መዓልቲ መዓልቲ ብገለ መገዲ ኻብ ናይ የሆዋ ሰናይ ንጥቀም ኢና። ስለዚ ብእተኻእለ መጠን ንጹር ነጥብታት ጠቒስና ንየሆዋ ስለ እቲ ሰናዩ መዓልታዊ ስለምንታይ ዘይነመስግኖ፧ ብዛዕባ ሰናዩ ምሕሳብ: መዓልቲ መዓልቲ ምምስጋኑ: ብዛዕባኡ ኸኣ ንኻልኦት ምንጋር ነቲ ሰናይ ኣምላኽና ንኽንመስሎ ኽሕግዘና ይኽእል እዩ። ንየሆዋ ብምምሳል ሰናይ ክንገብረሉ እንኽእል ኣጋጣሚታት ምስ እነናዲ ናብኡ እናቐረብና ኽንከይድ ኢና። እቲ ብዕድመ ደፊኡ ዝነበረ ሃዋርያ ዮሃንስ “ኣታ ፍቁረይ: ነቲ ሰናይ ደኣ እምበር: ነቲ እከይሲ ኣይትቃጸጾ። እቲ ሰናይ ዝገብር ካብ ኣምላኽ እዩ” በለ።—3 ዮሃንስ 11

22 እቲ ናይ የሆዋ ሰናይ ምስቲ ኻልእ ባህርያቱ እውን ይተሓሓዝ እዩ። ንኣብነት: ኣምላኽ “በዓል ዓብዪ ሳህሊ” ወይ ተኣማንነት እዩ። (ዮናስ 4:2) የሆዋ ነዛ ባህሪ እዚኣ ብፍላይ ኣብቶም እሙናት ኣገልገልቱ ጥራይ ስለ ዘንጸባርቓ ኻብ ሰናይ ፍልይ ዝበለት እያ። ኣብዛ እትቕጽል ምዕራፍ ነዚ ብኸመይ ከም ዝገብሮ ኽንርኢ ኢና።

^ ሕ.ጽ. 14 ከም በጅነት ገይሩ ብዛዕባ ናይ የሆዋ ሰናይ ክገልጽ ዝኽእል ካልእ ኣብነት የለን። የሆዋ ካብቶም ብሚልዮናት ዝቝጸሩ መንፈሳውያን ፍጥረታት ነቲ ዝፈትዎ ሓደ ወዱ እዩ ኣብ ክንዳና ኽመውት መሪጽዎ።

^ ሕ.ጽ. 18 መጽሓፍ ቅዱስ ንሓቂ ምስ ብርሃን ከተሓሕዞ ብቑዕ ምኽንያት ኣለዎ። እቲ ጸሓፍ መዝሙር “ብርሃንካን ሓቅኻን ልአኽ” በለ። (መዝሙር 43:3) የሆዋ ነቶም ብእኡ ኽማሃሩ ዝደልዩ ሰባት መንፈሳዊ ብርሃኑ ኣብዚሑ እዩ ዘብርሃሎም።—2 ቈረንቶስ 4:6፣ 1 ዮሃንስ 1:5