เขียนโดยลูกา 3:1-38

3  ใน​ปี​ที่ 15 ที่​ซีซาร์​ทิเบริอัส​ปกครอง ปอนทิอัส​ปีลาต+เป็น​ผู้​ว่า​ราชการ​แคว้น​ยูเดีย เฮโรด+เป็น​ผู้​ปกครอง​แคว้น​กาลิลี ฟีลิป​พี่​ชาย​ของ​เฮโรด​เป็น​ผู้​ปกครอง​แคว้น​อิทูเรีย​กับ​ตราโคนิติส ลีซาเนียส​เป็น​ผู้​ปกครอง​แคว้น​อาบีเลน  อันนาส​เป็น​ปุโรหิต​ใหญ่ และ​เคยาฟาส+เป็น​มหา​ปุโรหิต ใน​ปี​นั้น​เอง พระเจ้า​ส่ง​ข่าว​ให้​ยอห์น+​ลูก​ของ​เศคาริยาห์+ตอน​เขา​อยู่​ใน​ที่​กันดาร+  ยอห์น​จึง​ไป​ทั่ว​บริเวณ​รอบ ๆ แม่น้ำ​จอร์แดน​และ​ประกาศ​ให้​ผู้​คน​รับ​บัพติศมา​เพื่อ​แสดง​การ​กลับ​ใจ แล้ว​พระเจ้า​จะ​ให้​อภัย​บาป​ของ​พวก​เขา+  เรื่อง​นี้​เป็น​ไป​ตาม​ที่​เขียน​ไว้​ใน​หนังสือ​ของ​ผู้​พยากรณ์​อิสยาห์​ที่​ว่า “มี​คน​หนึ่ง​ส่ง​เสียง​ร้อง​อยู่​ใน​ที่​กันดาร​ว่า ‘ให้​เตรียม​ทาง​ไว้​สำหรับ​พระ​ยะโฮวา และ​ทำ​ทาง​ของ​พระองค์​ให้​ตรง+  หุบเขา​ทุก​แห่ง​ต้อง​ถม​ให้​เต็ม ภูเขา​และ​เนิน​เขา​ทุก​ลูก​ต้อง​ทำ​ให้​ราบ ทาง​คดเคี้ยว​ต้อง​ทำ​ให้​ตรง และ​ที่​ขรุขระ​ต้อง​ปรับ​ให้​เรียบ  มนุษย์​ทุก​คน​จะ​ได้​เห็น​การ​ช่วย​ให้​รอด​จาก​พระเจ้า’”+  ยอห์น​พูด​กับ​ประชาชน​ที่​มา​ขอ​รับ​บัพติศมา​ว่า “พวก​ชาติ​งู​ร้าย ใคร​บอก​ล่ะ​ว่า​พวก​คุณ​จะ​หนี​พ้น​การ​ลง​โทษ​ของ​พระเจ้า​ได้?+  ทำ​ให้​เห็น​สิ​ว่า​คุณ​กลับ​ใจ​จริง ๆ อย่า​คิด​ว่า ‘พวก​เรา​เป็น​ถึง​ลูก​หลาน​อับราฮัม’ เพราะ​ผม​จะ​บอก​ให้​ว่า พระเจ้า​จะ​ให้​อับราฮัม​มี​ลูก​หลาน​จาก​ก้อน​หิน​พวก​นี้​ก็​ยัง​ได้  ตอน​นี้​ขวาน​ก็​เตรียม​ไว้​พร้อม​แล้ว ต้น​ไม้​ทุก​ต้น​ที่​ไม่​เกิด​ผล​ดี​จะ​ต้อง​ถูก​โค่น​และ​เอา​ไป​โยน​ทิ้ง​ใน​กอง​ไฟ”+ 10  ประชาชน​จึง​ถาม​ยอห์น​ว่า “ถ้า​อย่าง​นั้น พวก​เรา​ต้อง​ทำ​ยัง​ไง?” 11  ยอห์น​ตอบ​พวก​เขา​ว่า “ให้​คน​ที่​มี​เสื้อ 2 ตัว​แบ่ง​ให้​คน​ที่​ไม่​มี และ​คน​ที่​มี​อาหาร​ก็​แบ่ง​ให้​คน​อื่น”+ 12  แม้​แต่​คน​เก็บ​ภาษี​ก็​มา​ขอ​รับ​บัพติศมา​ด้วย+ พวก​เขา​ถาม​ว่า “อาจารย์​ครับ พวก​เรา​ต้อง​ทำ​ยัง​ไง?” 13  ยอห์น​ตอบ​ว่า “อย่า​เก็บ​ภาษี​เกิน​อัตรา”+ 14  พวก​ทหาร​ก็​มา​ถาม​เหมือน​กัน​ว่า “แล้ว​พวก​เรา​ล่ะ ต้อง​ทำ​ยัง​ไง?” ยอห์น​ตอบ​ว่า “อย่า​รีด​ไถ*หรือ​ใส่​ความ​ใคร+ แต่​ให้​พอ​ใจ​กับ​ค่า​จ้าง​ที่​ได้​รับ” 15  ตอน​นั้น ผู้​คน​กำลัง​รอ​คอย​พระ​คริสต์​อยู่ และ​สงสัย​เกี่ยว​กับ​ยอห์น​ว่า “เขา​จะ​ใช่​พระ​คริสต์​ไหม​นะ?”+ 16  แต่​ยอห์น​ตอบ​พวก​เขา​ว่า “ผม​ให้​บัพติศมา​พวก​คุณ​ด้วย​น้ำ แต่​มี​คน​หนึ่ง​ที่​ยิ่ง​ใหญ่​กว่า​ผม​กำลัง​จะ​มา ผม​เอง​ไม่​สม​ควร​จะ​แก้​สาย​รัด​รอง​เท้า​ให้​เขา​ด้วย​ซ้ำ+ เขา​จะ​ให้​บัพติศมา​พวก​คุณ​ด้วย​พลัง​บริสุทธิ์​ของ​พระเจ้า​และ​ด้วย​ไฟ+ 17  เขา​ถือ​พลั่ว​ไว้​แล้ว พร้อม​ที่​จะ​ฝัด​แยก​แกลบ เขา​จะ​เก็บ​กวาด​ลาน​นวด​ข้าว​ของ​เขา​ให้​เกลี้ยง และ​รวบ​รวม​ข้าว​สาลี​ไว้​ใน​ยุ้ง​ฉาง ส่วน​แกลบ​นั้น​เขา​จะ​เผา​ด้วย​ไฟ​ที่​ไม่​มี​วัน​ดับ” 18  ยอห์น​ยัง​ให้​คำ​แนะ​นำ​ตักเตือน​อีก​หลาย​อย่าง​และ​ประกาศ​ข่าว​ดี​ให้​ประชาชน​ฟัง​ต่อ​ไป 19  เขา​ตำหนิ​เฮโรด​ผู้​ปกครอง​แคว้น​เรื่อง​เฮโรเดียส​ที่​เคย​เป็น​ภรรยา​ของ​พี่​ชาย และ​เรื่อง​ชั่ว​ร้าย​อื่น ๆ ที่​เฮโรด​ได้​ทำ 20  เมื่อ​โดน​ว่า​อย่าง​นั้น เฮโรด​ก็​ทำ​ชั่ว​เพิ่ม​ขึ้น​อีก​โดย​จับ​ยอห์น​ไป​ขัง​ไว้​ใน​คุก+ 21  ใน​ช่วง​ที่​ผู้​คน​กำลัง​มา​รับ​บัพติศมา พระ​เยซู​ก็​มา​รับ​บัพติศมา​ด้วย+ และ​ตอน​ที่​ท่าน​อธิษฐาน​อยู่ ท้องฟ้า​ก็​เปิด​ออก+ 22  แล้ว​พลัง​บริสุทธิ์​ของ​พระเจ้า​รูป​ร่าง​เหมือน​นก​เขา​ก็​ลง​มา​บน​ท่าน และ​มี​เสียง​พูด​จาก​ฟ้า​ว่า “ลูก​รัก​ของ​พ่อ พ่อ​พอ​ใจ​ใน​ตัว​ลูก​มาก”+ 23  พระ​เยซู+เริ่ม​งาน​ประกาศ​เมื่อ​อายุ​ได้ 30 ปี+ คน​ทั่ว​ไป​เข้าใจ​กัน​ว่า พระ​เยซู​เป็น​ลูก​ของ​โยเซฟ+โยเซฟ​เป็น​ลูก​ของ​เฮลี 24  เฮลี​เป็น​ลูก​ของ​มัทธัตมัทธัต​เป็น​ลูก​ของ​เลวีเลวี​เป็น​ลูก​ของ​เมลคีเมลคี​เป็น​ลูก​ของ​ยันนายยันนาย​เป็น​ลูก​ของ​โยเซฟ 25  โยเซฟ​เป็น​ลูก​ของ​มัทธาธีอัสมัทธาธีอัส​เป็น​ลูก​ของ​อาโมสอาโมส​เป็น​ลูก​ของ​นาฮูมนาฮูม​เป็น​ลูก​ของ​เอสลีเอสลี​เป็น​ลูก​ของ​นักกาย 26  นักกาย​เป็น​ลูก​ของ​มาอาทมาอาท​เป็น​ลูก​ของ​มัทธาธีอัสมัทธาธีอัส​เป็น​ลูก​ของ​เสเมอินเสเมอิน​เป็น​ลูก​ของ​โยเสคโยเสค​เป็น​ลูก​ของ​โยดา 27  โยดา​เป็น​ลูก​ของ​โยอานันโยอานัน​เป็น​ลูก​ของ​เรซาเรซา​เป็น​ลูก​ของ​เศรุบบาเบล+เศรุบบาเบล​เป็น​ลูก​ของ​เชอัลทิเอล+เชอัลทิเอล​เป็น​ลูก​ของ​เนรี 28  เนรี​เป็น​ลูก​ของ​เมลคีเมลคี​เป็น​ลูก​ของ​อัดดีอัดดี​เป็น​ลูก​ของ​โคสัมโคสัม​เป็น​ลูก​ของ​เอลมาดัมเอลมาดัม​เป็น​ลูก​ของ​เอร์ 29  เอร์​เป็น​ลูก​ของ​เยซูเยซู​เป็น​ลูก​ของ​เอลีเอเซอร์เอลีเอเซอร์​เป็น​ลูก​ของ​โยริมโยริม​เป็น​ลูก​ของ​มัทธัตมัทธัต​เป็น​ลูก​ของ​เลวี 30  เลวี​เป็น​ลูก​ของ​ซีเมโอนซีเมโอน​เป็น​ลูก​ของ​ยูดาสยูดาส​เป็น​ลูก​ของ​โยเซฟโยเซฟ​เป็น​ลูก​ของ​โยนามโยนาม​เป็น​ลูก​ของ​เอลียาคิม 31  เอลียาคิม​เป็น​ลูก​ของ​เมเลอาเมเลอา​เป็น​ลูก​ของ​เมนนาเมนนา​เป็น​ลูก​ของ​มัทตะธามัทตะธา​เป็น​ลูก​ของ​นาธัน+นาธัน​เป็น​ลูก​ของ​ดาวิด+ 32  ดาวิด​เป็น​ลูก​ของ​เจสซี+เจสซี​เป็น​ลูก​ของ​โอเบด+โอเบด​เป็น​ลูก​ของ​โบอาส+โบอาส​เป็น​ลูก​ของ​สัลโมน+สัลโมน​เป็น​ลูก​ของ​นาโชน+ 33  นาโชน​เป็น​ลูก​ของ​อัมมีนาดับ+อัมมีนาดับ​เป็น​ลูก​ของ​อาร์นีอาร์นี​เป็น​ลูก​ของ​เฮสโรน+เฮสโรน​เป็น​ลูก​ของ​เปเรศ+เปเรศ​เป็น​ลูก​ของ​ยูดาห์+ 34  ยูดาห์​เป็น​ลูก​ของ​ยาโคบ+ยาโคบ​เป็น​ลูก​ของ​อิสอัค+อิสอัค​เป็น​ลูก​ของ​อับราฮัม+อับราฮัม​เป็น​ลูก​ของ​เทราห์+เทราห์​เป็น​ลูก​ของ​นาโฮร์+ 35  นาโฮร์​เป็น​ลูก​ของ​เสรุก+เสรุก​เป็น​ลูก​ของ​เรอู+เรอู​เป็น​ลูก​ของ​เปเลก+เปเลก​เป็น​ลูก​ของ​เอเบอร์+เอเบอร์​เป็น​ลูก​ของ​เชลาห์+ 36  เชลาห์​เป็น​ลูก​ของ​ไคนานไคนาน​เป็น​ลูก​ของ​อาร์ปัคชาด+อาร์ปัคชาด​เป็น​ลูก​ของ​เชม+เชม​เป็น​ลูก​ของ​โนอาห์+โนอาห์​เป็น​ลูก​ของ​ลาเมค+ 37  ลาเมค​เป็น​ลูก​ของ​เมธูเสลาห์+เมธูเสลาห์​เป็น​ลูก​ของ​เอโนค+เอโนค​เป็น​ลูก​ของ​ยาเรด+ยาเรด​เป็น​ลูก​ของ​มาหะลาเลเอล+มาหะลาเลเอล​เป็น​ลูก​ของ​ไคนาน+ 38  ไคนาน​เป็น​ลูก​ของ​เอโนช+เอโนช​เป็น​ลูก​ของ​เสท+เสท​เป็น​ลูก​ของ​อาดัม+อาดัม​เป็น​ลูก​ของ​พระเจ้า

เชิงอรรถ

หรือ “ข่มขู่​โดย​ใช้​กำลัง, ข่มเหง​รังแก”

ข้อมูลสำหรับศึกษา

เริ่ม​งาน​ประกาศ: หรือ “เริ่ม​ทำ​งาน​รับใช้, เริ่ม​สอน” แปล​ตรง​ตัว​ว่า “เริ่ม” ลูกา​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ที่ กจ 1:21, 22 และ 10:37, 38 เมื่อ​พูด​ถึง​ตอน​ที่​พระ​เยซู​เริ่ม​งาน​รับใช้​บน​โลก งาน​รับใช้​ของ​พระ​เยซู​เกี่ยว​ข้อง​กับ​การ​ประกาศ การ​สอน และ​การ​สอน​คน​ให้​เป็น​สาวก

เทศกาล​ปัสกา: พระ​เยซู​เริ่ม​ทำ​งาน​ประกาศ​หลัง​จาก​ท่าน​รับ​บัพติศมา​ใน​ฤดู​ใบ​ไม้​ร่วง​ปี ค.ศ. 29 ดัง​นั้น ใน​ข้อ​นี้​จึง​ต้อง​พูด​ถึง​เทศกาล​ปัสกา​ที่​พระ​เยซู​ฉลอง​หลัง​จาก​นั้น​ไม่​นาน​ซึ่ง​เกิด​ขึ้น​ใน​ฤดู​ใบ​ไม้​ผลิ​ปี ค.ศ. 30 (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:1 และภาค​ผนวก ก​7) การ​เปรียบ​เทียบ​บันทึก​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม​ทำ​ให้​รู้​ว่า​ช่วง​ที่​พระ​เยซู​ทำ​งาน​รับใช้​บน​โลก ท่าน​ได้​ฉลอง​ปัสกา 4 ครั้ง และ​ทำ​ให้​ได้​ข้อ​สรุป​ว่า​งาน​รับใช้​ของ​ท่าน​กิน​เวลา 3 ปี​ครึ่ง หนังสือ​ข่าว​ดี 3 เล่ม​คือ มัทธิว มาระโก และ​ลูกา พูด​ถึง​เทศกาล​ปัสกา​แค่​ครั้ง​เดียว​คือ​ครั้ง​สุด​ท้าย​ที่​พระ​เยซู​ฉลอง​ก่อน​จะ​เสีย​ชีวิต แต่​ยอห์น​พูด​ถึง​เทศกาล​ปัสกา 4 ครั้ง โดย 3 ครั้ง​เขา​ใช้​คำ​ว่า​ปัสกา (ยน 2:13; 6:4; 11:55) และ​อีก​ครั้ง​หนึ่ง​ซึ่ง​อยู่​ใน ยน 5:1 เขา​ใช้​คำ​ว่า “เทศกาล​ของ​ชาว​ยิว” ตัว​อย่าง​นี้​ทำ​ให้​เห็น​ว่า​การ​เปรียบ​เทียบ​บันทึก​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม​ช่วย​ให้​เรา​เห็น​ภาพ​ชีวิต​ของ​พระ​เยซู​ได้​ครบ​ถ้วน​มาก​ขึ้น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 5:1; 6:4; 11:55

ผู้​ปกครอง​แคว้น: มา​จาก​คำ​กรีก​ที่​แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ผู้​ที่​ปกครอง​อาณา​เขต 1 ใน 4” คำ​นี้​หมาย​ถึง​ผู้​ปกครอง​แคว้น​เล็ก​ ๆ หรือ​เจ้านาย​ที่​ปกครอง​เขต​แดน​หนึ่ง​โดย​ได้​รับ​ความ​เห็น​ชอบ​จาก​รัฐบาล​โรมัน เขต​ปกครอง​ของ​เฮโรด​อันทีพาส​คือ​แคว้น​กาลิลี​และ​พีเรีย—เทียบ​กับ​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 6:14

กษัตริย์​เฮโรด: คือ​เฮโรด​อันทีพาส​ลูก​ของ​เฮโรด​มหาราช (ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เฮโรด”) มัทธิว​และ​ลูกา​เรียก​อันทีพาส​ด้วย​ตำแหน่ง​โรมัน​อย่าง​เป็น​ทาง​การ​ว่า “ผู้​ปกครอง​แคว้น” (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 14:1; ลก 3:1) เฮโรด​อันทีพาส​เป็น​ผู้​ปกครอง​แคว้น​กาลิลี​และ​พีเรีย แต่​คน​ส่วน​ใหญ่​มัก​เรียก​เขา​ว่า “กษัตริย์” มัทธิว​ก็​เคย​เรียก​เขา​แบบ​นี้​ครั้ง​หนึ่ง (มธ 14:9) แต่​มาระโก​เรียก​เฮโรด​ว่า​กษัตริย์​ตลอด​บันทึก​ของ​เขา—มก 6:22, 25-27

ซีซารียา​ฟีลิปปี: เป็น​เมือง​ที่​ตั้ง​อยู่​บริเวณ​ต้น​น้ำ​ของ​แม่น้ำ​จอร์แดน​ซึ่ง​อยู่​สูง​กว่า​ระดับ​น้ำ​ทะเล 350 เมตร เมือง​นี้​อยู่​ห่าง​จาก​ทะเลสาบ​กาลิลี​ไป​ทาง​ทิศ​เหนือ​ประมาณ 40 กม. และ​อยู่​ใกล้​เชิง​เขา​เฮอร์โมน​ทาง​ทิศ​ตะวัน​ตก​เฉียง​ใต้ ฟีลิป​ผู้​ปกครอง​แคว้น​ซึ่ง​เป็น​ลูก​ของ​เฮโรด​มหาราช​เป็น​คน​ตั้ง​ชื่อ​เมือง​นี้​เพื่อ​ให้​เกียรติ​กับ​จักรพรรดิ​โรมัน และ​เพื่อ​จะ​ไม่​ให้​สับสน​กับ​เมือง​ซีซารียา​ที่​เป็น​เมือง​ท่า จึง​มี​การ​เรียก​เมือง​นี้​ว่า​ซีซารียา​ฟีลิปปี ซึ่ง​หมาย​ความ​ว่า “ซีซารียา​ของ​ฟีลิป”—ดู​ภาค​ผนวก ข​10

ปี​ที่ 15 ที่​ซีซาร์​ทิเบริอัส​ปกครอง: ซีซาร์​ออกัสตัส​ตาย​ใน​วัน​ที่ 17 สิงหาคม ค.ศ. 14 (ตาม​ปฏิทิน​เกรกอเรียน) ใน​วัน​ที่ 15 กันยายน​ของ​ปี​นั้น​ทิเบริอัส​ยอม​ให้​สภา​สูง​ของ​โรม​ประกาศ​แต่ง​ตั้ง​เขา​เป็น​จักรพรรดิ ถ้า​นับ​จาก​ตอน​ที่​ออกัสตัส​ตาย ปี​ที่ 15 ที่​ทิเบริอัส​ปกครอง​ก็​จะ​เริ่ม​ตั้ง​แต่​เดือน​สิงหาคม ค.ศ. 28 ไป​จน​ถึง​เดือน​สิงหาคม ค.ศ. 29 แต่​ถ้า​นับ​จาก​ตอน​ประกาศ​แต่ง​ตั้ง​ทิเบริอัส​เป็น​จักรพรรดิ ปี​ที่ 15 ที่​เขา​ปกครอง​ก็​จะ​เริ่ม​ตั้ง​แต่​เดือน​กันยายน ค.ศ. 28 ไป​จน​ถึง​เดือน​กันยายน ค.ศ. 29 ดู​เหมือน​ยอห์น​เริ่ม​ทำ​งาน​รับใช้​ใน​ฤดู​ใบ​ไม้​ผลิ​ปี ค.ศ. 29 (ตาม​เวลา​ใน​ซีก​โลก​เหนือ) ซึ่ง​อยู่​ใน​ช่วง​ปี​ที่ 15 ที่​ทิเบริอัส​ปกครอง ใน​ปี​นั้น​ยอห์น​น่า​จะ​มี​อายุ​ประมาณ 30 ปี​ซึ่ง​เป็น​อายุ​ที่​ปุโรหิต​ใน​ตระกูล​เลวี​เริ่ม​ทำ​งาน​รับใช้​ใน​วิหาร (กดว 4:2, 3) คล้าย​กัน ใน ลก 3:21-23 ก็​บอก​ว่า​พระ​เยซู​รับ​บัพติศมา​จาก​ยอห์น​และ “เริ่ม​งาน​ประกาศ​เมื่อ​อายุ​ได้ 30 ปี” พระ​เยซู​ตาย​ใน​ฤดู​ใบ​ไม้​ผลิ​เดือน​นิสาน ดัง​นั้น ดู​เหมือน​ว่า​งาน​รับใช้ 3 ปี​ครึ่ง​ของ​ท่าน​จะ​เริ่ม​ต้น​ใน​ฤดู​ใบ​ไม้​ร่วง ​คือ​ประมาณ​เดือน​เอธานิม (กันยายน/ตุลาคม) ยอห์น​น่า​จะ​อายุ​มาก​กว่า​พระ​เยซู 6 เดือน​และ​ดู​เหมือน​เขา​เริ่ม​งาน​รับใช้​ก่อน​พระ​เยซู 6 เดือน​ด้วย (ลก บท 1) จึง​มี​เหตุ​ผล​ที่​จะ​สรุป​ว่า​ยอห์น​เริ่ม​งาน​รับใช้​ใน​ฤดู​ใบ​ไม้​ผลิ​ปี ค.ศ. 29—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:23; ยน 2:13

เฮโรด: คือ​เฮโรด​อันทีพาส​ลูก​ของ​เฮโรด​มหาราช—ดูส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ผู้​ปกครอง​แคว้น: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ผู้​ที่​ปกครอง​อาณา​เขต 1 ใน 4” คำ​นี้​หมาย​ถึง​ผู้​ปกครอง​แคว้น​เล็ก ๆ หรือ​เจ้านาย​ที่​ปกครอง​เขต​แดน​หนึ่ง​โดย​ได้​รับ​ความ​เห็น​ชอบ​จาก​รัฐบาล​โรมัน—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 14:1; มก 6:14

ฟีลิป​พี่​ชาย​ของ​เฮโรด: คือ​พี่​ชาย​ต่าง​แม่​ของ​เฮโรด​อันทีพาส ฟีลิป​เป็น​ลูก​ชาย​ของ​เฮโรด​มหาราช​กับ​คลีโอพัตรา​แห่ง​เยรูซาเล็ม บาง​ครั้ง​ก็​ถูก​เรียก​ว่า​ฟีลิป​ผู้​ปกครอง​แคว้น​เพื่อ​ไม่​ให้​สับสน​กับ​พี่​น้อง​ต่าง​แม่​ของ​เขา​อีก​คน​หนึ่ง​ที่​ชื่อ​ฟีลิป​เหมือน​กัน ซึ่ง​พูด​ถึง​ใน มธ 14:3 และ มก 6:17 (บาง​ครั้ง​เรียก​ว่า​เฮโรด​ฟีลิป)—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 16:13 ด้วย

อิทูเรีย: เขต​เล็ก ๆ ที่​มี​อาณา​เขต​ไม่​ชัดเจน ตั้ง​อยู่​ทาง​ตะวัน​ออก​เฉียง​เหนือ​ของ​ทะเลสาบ​กาลิลี ดู​เหมือน​อยู่​ใน​เขต​เทือก​เขา​เลบานอน​และ​เทือก​เขา​แอนติเลบานอน—ดูภาค​ผนวก ข​10

ตราโคนิติส: เป็น​ชื่อ​ที่​มา​จาก​รากศัพท์​ภาษา​กรีก​ที่​มี​ความ​หมาย​ว่า “ขรุขระ” อาจ​เป็น​เพราะ​เขต​นี้​เป็น​พื้น​ที่​ขรุขระ ตราโคนิติส​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​เขต​แดน​ที่​เมื่อ​ก่อน​เรียก​ว่า​บาชาน (ฉธบ 3:3-14) เขต​นี้​ตั้ง​อยู่​ทาง​ตะวัน​ออก​ของ​อิทูเรีย​และ​มี​พื้น​ที่​แค่​ประมาณ 900 ตร.กม. ชายแดน​ด้าน​เหนือ​สุด​ของ​ตราโคนิติส​อยู่​ทาง​ตะวัน​ออก​เฉียง​ใต้​ของ​กรุง​ดามัสกัส และ​อยู่​ห่าง​จาก​กรุง​นี้​ประมาณ 40 กม.

ลีซาเนียส: บันทึก​ของ​ลูกา​บอก​ว่า​ตอน​ที่​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​เริ่ม​งาน​รับใช้ ลีซาเนียส “เป็น​ผู้​ปกครอง​แคว้น​อาบีเลน” ซึ่ง​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​จักรวรรดิ​โรมัน มี​การ​พบ​ข้อ​ความ​จารึก​ใน​อะบีลา​เมือง​หลวง​ของ​แคว้น​อาบีเลน​ซึ่ง​อยู่​ใกล้​กรุง​ดามัสกัส​ของ​ซีเรีย (ดูภาค​ผนวก ข​10) ที่​ยืน​ยัน​ว่า​ลีซาเนียส​เคย​ปกครอง​แคว้น​นี้​ใน​เวลา​เดียว​กับ​ที่​ทิเบริอัส​เป็น​จักรพรรดิ​ของ​โรม การ​ค้น​พบ​นี้​พิสูจน์​ว่า​ข้อ​กล่าวหา​ของ​พวก​นัก​วิจารณ์​ไม่​เป็น​ความ​จริง พวก​เขา​บาง​คน​บอก​ว่า​ลูกา​สับสน​ระหว่าง​ลีซาเนียส​คน​นี้​กับ​กษัตริย์​ลีซาเนียส​ที่​ปกครอง​เมือง​คัลคิส​ที่​อยู่​ใกล้ ๆ กษัตริย์​องค์​นี้​ถูก​ฆ่า​ประมาณ​ปี 34 ก่อน ค.ศ. ซึ่ง​เป็น​เวลา​หลาย​สิบ​ปี​ก่อน​เหตุ​การณ์​ที่​ลูกา​พูด​ถึง

อาบีเลน: แคว้น​หนึ่ง​ของ​โรม ตั้ง​ชื่อ​ตาม​เมือง​หลวง​อะบีลา แคว้น​นี้​ตั้ง​อยู่​ใน​เขต​เทือก​เขา​แอนติเลบานอน​ซึ่ง​อยู่​ทาง​เหนือ​ของ​ภูเขา​เฮอร์โมน—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เลบานอน

เศคาริยาห์: มา​จาก​ชื่อ​ฮีบรู​ที่​แปล​ว่า “พระ​ยะโฮวา​ระลึก​ถึง” คัมภีร์​ไบเบิล​บาง​ฉบับ​ใช้​คำ​ว่า “เศคาริอัส” ซึ่ง​เป็น​ชื่อ​แบบ​กรีก

ที่​กันดาร​ยูเดีย: เป็น​พื้น​ที่​แห้ง​แล้ง​และ​แทบ​ไม่​มี​ใคร​อยู่​อาศัย ที่​กันดาร​นี้​ทอด​ยาว​จาก​เทือก​เขา​ยูเดีย​ฝั่ง​ตะวัน​ออก ไป​จน​ถึง​ฝั่ง​ตะวัน​ตก​ของ​แม่น้ำ​จอร์แดน​กับ​ทะเล​เดดซี​ซึ่ง​อยู่​ต่ำ​กว่า​เทือก​เขา​ลง​ไป​ประมาณ 1,200 เมตร ยอห์น​เริ่ม​งาน​รับใช้​ของ​เขา​ใน​ที่​ใด​ที่​หนึ่ง​ของ​เขต​นี้​ทาง​เหนือ​ของ​ทะเล​เดดซี

อันนาส​เป็น​ปุโรหิต​ใหญ่ และ​เคยาฟาส: เมื่อ​พูด​ถึง​ช่วง​เวลา​ที่​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​เริ่ม​ต้น​งาน​รับใช้ ลูกา​บอก​ว่า​ใน​ปี​นั้น​คณะ​ปุโรหิต​ถูก​ปกครอง​โดย​คน​ที่​มี​อำนาจ 2 คน อันนาส​ได้​รับ​การ​แต่ง​ตั้ง​เป็น​มหา​ปุโรหิต​ประมาณ​ปี ค.ศ. 6 หรือ 7 โดย​คีรินิอัส​ผู้​ว่า​ราชการ​ชาว​โรมัน​ที่​ปกครอง​แคว้น​ซีเรีย อันนาส​อยู่​ใน​ตำแหน่ง​นี้​จน​ถึง​ประมาณ​ปี ค.ศ. 15 ต่อ​มา​แม้​เขา​จะ​ถูก​โรม​ปลด​ออก​จาก​ตำแหน่ง​มหา​ปุโรหิต​แล้ว แต่​ดู​เหมือน​เขา​ยัง​มี​อิทธิพล​มาก​ใน​ฐานะ​ปุโรหิต​ใหญ่​และ​ยัง​มี​สิทธิ์​มี​เสียง​มาก​ใน​กลุ่ม​ผู้​นำ​ระดับ​สูง​ของ​ชาว​ยิว ลูก​ชาย 5 คน​ของ​อันนาส​เคย​เป็น​มหา​ปุโรหิต และ​เคยาฟาส​ลูก​เขย​ของ​เขา​ก็​เป็น​มหา​ปุโรหิต​ตั้ง​แต่​ประมาณ​ปี ค.ศ. 18 จน​ถึง​ประมาณ​ปี ค.ศ. 36 ดัง​นั้น ถึง​แม้​ใน​ปี ค.ศ. 29 เคยาฟาส​จะ​เป็น​มหา​ปุโรหิต แต่​อันนาส​ก็​ยัง​มี​อิทธิพล​ใน​ฐานะ “ปุโรหิต​ใหญ่” อยู่—ยน 18:13, 24; กจ 4:6

ยอห์น: ลูกา​เป็น​คน​เดียว​ที่​เรียก​ยอห์น​ว่า​ลูก​ของ​เศคาริยาห์ (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 1:5) และ​เขา​เป็น​คน​เดียว​ที่​บอก​ว่า​พระเจ้า​ส่ง​ข่าว​ให้​ยอห์น ซึ่ง​เป็น​คำ​ที่​คล้าย​กับ​ที่​ใช้​ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ​เมื่อ​พูด​ถึง​ผู้​พยากรณ์​เอลียาห์ (1พก 17:2; 20:28; 21:28) คัมภีร์​ไบเบิล​เปรียบ​ยอห์น​ว่า​เป็น​เหมือน​เอลียาห์ (มธ 11:14; 17:10-13) ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 3 คน (มัทธิว มาระโก และ​ลูกา) บอก​ว่า​ยอห์น​อยู่​ใน​ที่​กันดาร แต่​มัทธิว​เป็น​คน​เดียว​ที่​บอก​อย่าง​เจาะจง​ว่า​เป็น “ที่​กันดาร​ยูเดีย” ซึ่ง​เป็น​พื้น​ที่​แห้ง​แล้ง​และ​แทบ​ไม่​มี​ใคร​อยู่​อาศัย ทอด​ยาว​จาก​เทือก​เขา​ยูเดีย​ฝั่ง​ตะวัน​ออก​ไป​จน​ถึง​ฝั่ง​ตะวัน​ตก​ของ​แม่น้ำ​จอร์แดน​กับ​ทะเล​เดดซี​ซึ่ง​อยู่​ต่ำ​กว่า​เทือก​เขา​ลง​ไป​ประมาณ 1,200 เมตร—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:1

รับ​บัพติศมา​เพื่อ​แสดง​การ​กลับ​ใจ: การ​บัพติศมา​ไม่​ได้​ชำระ​บาป​ให้​หมด​ไป แต่​การ​ที่​ผู้​คน​มา​รับ​บัพติศมา​จาก​ยอห์น​เป็น​การ​ยอม​รับ​อย่าง​เปิด​เผย​ว่า​พวก​เขา​ทำ​ผิด​กฎหมาย​ของ​โมเสส​และ​ตั้งใจ​เปลี่ยน​แปลง​ตัว​เอง​จริง ๆ การ​กลับ​ใจ​แบบ​นี้​ช่วย​พา​พวก​เขา​ไป​หา​พระ​คริสต์ (กท 3:24) บัพติศมา​ของ​ยอห์น​จึง​เป็น​การ​เตรียม​ผู้​คน​ให้​เห็น “การ​ช่วย​ให้​รอด” จาก​พระเจ้า—ลก 3:3-6; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:2, 8, 11 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “บัพติศมา”; “กลับ​ใจ

รับ​บัพติศมา​เพื่อ​แสดง​การ​กลับ​ใจ: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 1:4

ทำ​ทาง​ของ​พระองค์​ให้​ตรง: คำ​พูด​นี้​อาจ​มา​จาก​ธรรมเนียม​ของ​ผู้​ปกครอง​ใน​สมัย​โบราณ​ที่​สั่ง​ให้​คน​ไป​เตรียม​ทาง​ไว้​ก่อน​ที่​พวก​เขา​จะ​นั่ง​รถ​ม้า​ผ่าน​ทาง​นั้น มี​การ​เตรียม​ทาง​โดย​เอา​หิน​ก้อน​ใหญ่​ ๆ ออก​ไป หรือ​ถึง​กับ​สร้าง​ทาง​ข้าม​และ​ปรับ​เนิน​เขา​ให้​เรียบ

พระ​ยะโฮวา: ข้อ​ความ​นี้​ยก​มา​จาก อสย 40:3 ซึ่ง​ใน​ต้น​ฉบับ​ภาษา​ฮีบรู​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู 4 ตัว (ตรง​กับ​เสียง​อักษร​ไทย ยฮวฮ) ลูกา​เชื่อม​โยง​คำ​พยากรณ์​นี้​กับ​สิ่ง​ที่​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​ทำ ยอห์น​จะ​เตรียม​ทาง​ไว้​สำหรับ​พระ​ยะโฮวา​ใน​แง่​ที่​ว่า​เขา​จะ​มา​ก่อน​พระ​เยซู​ซึ่ง​เป็น​ตัว​แทน ​พระ​ยะโฮวา​พ่อ​ของ​ท่าน​และ​มา​ใน​นาม​พ่อ​ของ​ท่าน (ยน 5:43; 8:29) ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ที่​อัครสาวก​ยอห์น​เขียน ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​ได้​พูด​ไว้​ว่า​คำ​พยากรณ์​นี้​หมาย​ถึง​ตัว​เขา​เอง—ยน 1:23

ทำ​ทาง​ของ​พระองค์​ให้​ตรง: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:3

ให้​บัพติศมา​พวก​คุณ: หรือ “จุ่ม​พวก​คุณ” คำ​กรีก บาพทิโศ มี​ความ​หมาย​ว่า “จุ่ม, จุ่ม​ทั้ง​ตัว” ข้อ​อื่น​ ๆ ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​ก็​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​การ​บัพติศมา​คือ​การ​จุ่ม​ตัว​มิด​ใน​น้ำ ครั้ง​หนึ่ง​ยอห์น​ให้​บัพติศมา​ที่​หุบเขา​จอร์แดน​ใกล้​กับ​สาลิม “เพราะ​ที่​นั่น​มี​น้ำ​มาก” (ยน 3:23) ตอน​ที่​ฟีลิป​ให้​บัพติศมา​ข้าราชการ​ชาว​เอธิโอเปีย พวก​เขา​ทั้ง​สอง​คน​ก็ “ลง​ไป​ใน​น้ำ” (กจ 8:38) ฉบับ​เซปตัวจินต์ ก็​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ที่ 2พก 5:14 เมื่อ​พูด​ถึง​นาอามาน​ตอน​ที่​เขา “จุ่ม​ตัว​ใน​แม่น้ำ​จอร์แดน 7 ครั้ง”

พวก​ชาติ​งู​ร้าย: พวก​เขา​ถูก​เรียก​อย่าง​นี้​เพราะ​สิ่ง​ที่​พวก​เขา​ทำ​ชั่ว​ร้าย​และ​เป็น​อันตราย​มาก​ต่อ​ความ​เชื่อ​เหมือน​พิษ​งู​สำหรับ​คน​ที่​ไม่​ระวัง​ตัว

รับ​บัพติศมา: หรือ “ถูก​จุ่ม”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:11

พวก​ชาติ​งู​ร้าย: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:7

กลับ​ใจ: คำ​กรีก​ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​อาจ​แปล​ตรง​ตัว​ว่า “เปลี่ยน​จิตใจ” ซึ่ง​หมาย​ถึง​การ​เปลี่ยน​ความ​คิด ทัศนคติ หรือ​ความ​ตั้งใจ คำ​ว่า “กลับ​ใจ” ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​หมาย​ถึง​การ​ที่​คน​เรา​ต้อง​เปลี่ยน​แปลง​ตัว​เอง​เพื่อ​ทำ​ให้​พระเจ้า​พอ​ใจ​และ​มี​ความ​สัมพันธ์​ที่​ดี​กับ​พระองค์—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:8, 11 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “กลับ​ใจ

กลับ​ใจ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “เปลี่ยน​จิตใจ”—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:2, 8 และส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ทำ​ให้​เห็น​สิ​ว่า​คุณ​กลับ​ใจ​จริง ๆ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “แสดง​ผล​ที่​สม​กับ​การ​กลับ​ใจ” คำ​กรีก​ใน​รูป​พหูพจน์​ที่​แปล​ว่า “ผล” (คาร์พอส) ใน​ข้อ​นี้​มี​ความ​หมาย​เป็น​นัย​หมาย​ถึง​หลักฐาน​หรือ​การ​กระทำ​ที่​แสดง​ว่า​คน​ที่​ฟัง​ยอห์น​เปลี่ยน​ความ​คิด​จิตใจ​แล้ว​จริง ๆ—มธ 3:8; กจ 26:20; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:2, 11 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “กลับ​ใจ

คน​เก็บ​ภาษี: ชาว​ยิว​หลาย​คน​เก็บ​ภาษี​ให้​รัฐบาล​โรมัน ผู้​คน​เลย​เกลียด​ชาว​ยิว​ที่​ทำ​งาน​นี้​เพราะ​คน​เหล่า​นี้​ไม่​เพียง​ให้​ความ​ร่วม​มือ​กับ​ชาติ​มหาอำนาจ​ที่​พวก​เขา​เกลียด​เท่า​นั้น แต่​ยัง​เก็บ​ภาษี​เกิน​กำหนด​ด้วย คน​เก็บ​ภาษี​ถูก​เพื่อน​ร่วม​ชาติ​ชาว​ยิว​รังเกียจ และ​ถูก​จัด​อยู่​ใน​ประเภท​เดียว​กับ​คน​บาป​และ​โสเภณี—มธ 11:19; 21:32

โกง: หรือ “โกง​ด้วย​การ​กล่าวหา​คน​อื่น”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:14

พวก​ทหาร: ดู​เหมือน​ว่า​ทหาร​เหล่า​นี้​คือ​ทหาร​ชาว​ยิว​ซึ่ง​อาจ​ทำ​หน้า​ที่​คล้าย​กับ​ตำรวจ​ที่​คอย​ตรวจตรา​และ​เก็บ​ภาษี​การ​ค้า​หรือ​ภาษี​อื่น ๆ เนื่อง​จาก​ทหาร​เหล่า​นี้​เป็น​ชาว​ยิว​ซึ่ง​เป็น​ชาติ​ที่​ทำ​สัญญา​กับ​พระ​ยะโฮวา​พระเจ้า​อยู่​แล้ว ดัง​นั้น ถ้า​พวก​เขา​ต้องการ​รับ​บัพติศมา​เพื่อ​เป็น​สัญลักษณ์​แสดง​การ​กลับ​ใจ​จาก​บาป พวก​เขา​ก็​ต้อง​เปลี่ยน​ความ​ประพฤติ เลิก​รีด​ไถ และ​เลิก​ทำ​ชั่ว​แบบ​ที่​ทหาร​ส่วน​ใหญ่​มัก​ทำ​กัน—มธ 3:8

ใส่​ความ​ใคร: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ใส่​ความ” (ซูคอฟานเทะโอ) ใน​ข้อ​นี้ ที่ ลก 19:8 แปล​อีก​อย่าง​หนึ่ง​ว่า “โกง” (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 19:8) ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ของ​คำ​กริยา​นี้​คือ “เอา​ไป​โดย​การ​แสดง​ให้​เห็น​มะเดื่อ” มี​คำ​อธิบาย​หลาย​อย่าง​เกี่ยว​กับ​ที่​มา​ของ​คำ​นี้ อย่าง​หนึ่ง​ก็​คือ ใน​กรุง​เอเธนส์​โบราณ​ห้าม​การ​ส่ง​ออก​มะเดื่อ ดัง​นั้น คน​ที่​ใส่​ความ​คน​อื่น​ว่า​พยายาม​ส่ง​ออก​มะเดื่อ​จึง​ถูก​เรียก​ว่า “ผู้​แจ้ง​เบาะแส​มะเดื่อ” ต่อ​มา​คำ​นี้​กลาย​เป็น​คำ​ที่​ใช้​เรียก​คน​ที่​ใส่​ความ​คน​อื่น​เพื่อ​ให้​ตัว​เอง​ได้​ผล​ประโยชน์​บาง​อย่าง หรือ​ใช้​เรียก​คน​ที่​แบล็คเมล์​คน​อื่น

ค่า​จ้าง: คำ​ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​เป็น​คำ​ทาง​ทหาร​ที่​หมาย​ถึง​เงิน​เดือน​ของ​ทหาร เงิน​ปัน​ส่วน หรือ​เบี้ย​เลี้ยง ใน​ยุค​แรก ๆ ค่า​จ้าง​ที่​ทหาร​ได้​รับ​ก็​มัก​จะ​รวม​ถึง​อาหาร​และ​ข้าว​ของ​เครื่อง​ใช้​อื่น ๆ ทหาร​ชาว​ยิว​ที่​มา​หา​ยอห์น​อาจ​ทำ​หน้า​ที่​คล้าย​กับ​ตำรวจ​ที่​คอย​ตรวจตรา งาน​ของ​พวก​เขา​อาจ​เกี่ยว​ข้อง​กับ​การ​เก็บ​ภาษี​การ​ค้า​หรือ​ภาษี​อื่น ๆ โดย​เฉพาะ ยอห์น​คง​จะ​ให้​คำ​แนะ​นำ​แบบ​นี้​เพราะ​เขา​รู้​ว่า​ทหาร​ส่วน​ใหญ่​ได้​เงิน​เดือน​น้อย​และ​อาจ​ใช้​อำนาจ​ใน​ทาง​ที่​ผิด​เพื่อ​จะ​มี​ราย​ได้​มาก​ขึ้น มี​การ​ใช้​คำ​เดียว​กัน​นี้​ที่ 1คร 9:7 ใน​ประโยค​ที่​บอก​ว่า “ออก​ค่า​ใช้​จ่าย​เอง” ซึ่ง​เป็น​ตอน​ที่​เปาโล​พูด​ถึง​ค่า​จ้าง​ที่ “ทหาร” ของ​พระ​คริสต์​ได้​รับ

กำลัง​รอ​คอย: หรือ “รอ​อย่าง​ใจจดใจจ่อ” ที่​พวก​เขา​รอ​คอย​แบบ​นี้​อาจ​เป็น​เพราะ​พวก​เขา​ได้​ยิน​เรื่อง​ที่​คน​เลี้ยง​แกะ​เล่า​ให้​ฟัง​เกี่ยว​กับ​คำ​ประกาศ​ของ​ทูตสวรรค์​ตอน​พระ​เยซู​เกิด (ลก 2:8-11, 17, 18) ต่อ​มา​ผู้​พยากรณ์​หญิง​อันนา​ก็​ยัง​เล่า​เรื่อง​พระ​เยซู​ให้​กับ​คน​ที่​วิหาร​ฟัง​ด้วย (ลก 2:36-38) และ​คำ​พูด​ของ​พวก​โหร​ที่​บอก​ว่า​พวก​เขา​มา​เพื่อ​เคารพ “เด็ก​ที่​เกิด​มา​ที่​จะ​เป็น​กษัตริย์​ของ​ชาว​ยิว” ก็​ทำ​ให้​เฮโรด พวก​ปุโรหิต​ใหญ่ ครู​สอน​ศาสนา รวม​ทั้ง​ทุก​คน​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​กังวล​มาก—มธ 2:1-4

ให้​บัพติศมา​พวก​คุณ: หรือ “จุ่ม​พวก​คุณ” คำ​กรีก บาพทิโศ มี​ความ​หมาย​ว่า “จุ่ม, จุ่ม​ทั้ง​ตัว” ข้อ​อื่น​ ๆ ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​ก็​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​การ​บัพติศมา​คือ​การ​จุ่ม​ตัว​มิด​ใน​น้ำ ครั้ง​หนึ่ง​ยอห์น​ให้​บัพติศมา​ที่​หุบเขา​จอร์แดน​ใกล้​กับ​สาลิม “เพราะ​ที่​นั่น​มี​น้ำ​มาก” (ยน 3:23) ตอน​ที่​ฟีลิป​ให้​บัพติศมา​ข้าราชการ​ชาว​เอธิโอเปีย พวก​เขา​ทั้ง​สอง​คน​ก็ “ลง​ไป​ใน​น้ำ” (กจ 8:38) ฉบับ​เซปตัวจินต์ ก็​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ที่ 2พก 5:14 เมื่อ​พูด​ถึง​นาอามาน​ตอน​ที่​เขา “จุ่ม​ตัว​ใน​แม่น้ำ​จอร์แดน 7 ครั้ง”

รอง​เท้า: การ​ถอด​และ​ถือ​รอง​เท้า​ให้​คน​อื่น หรือ​การ​แก้​สาย​รัด​รอง​เท้า​ให้​เขา (มก 1:7; ลก 3:16; ยน 1:27) ถือ​เป็น​งาน​ที่​ต่ำต้อย​ซึ่ง​มัก​จะ​เป็น​หน้า​ที่​ของ​ทาส

พลั่ว: หรือ “พลั่ว​สำหรับ​สาด​ข้าว” อาจ​ทำ​จาก​ไม้ ใช้​สำหรับ​ตัก​เมล็ด​ข้าว​ที่​นวด​แล้ว​โยน​ขึ้น​ไป​ใน​อากาศ​เพื่อ​ให้​ลม​พัด​เอา​แกลบ​และ​ฟาง​ออก​ไป

แกลบ: เปลือก​บาง​ ๆ ที่​หุ้ม​เมล็ด​ข้าว เช่น ข้าว​บาร์เลย์​และ​ข้าว​สาลี แกลบ​มัก​จะ​ถูก​เก็บ​ไป​เผา​เพื่อ​ไม่​ให้​มัน​ปลิว​ไป​ปน​อยู่​กับ​กอง​ข้าว​และ​ทำ​ให้​ข้าว​สกปรก ยอห์น​ใช้​การ​ฝัด​แยก​แกลบ​เพื่อ​เปรียบ​เทียบ​กับ​การ​ที่​เมสสิยาห์​จะ​แยก​คน​ที่​เป็น​เหมือน​ข้าว​สาลี​ออก​จาก​คน​ที่​เป็น​เหมือน​แกลบ

ไฟ​ที่​ไม่​มี​วัน​ดับ: บอก​ให้​รู้​ว่า​กรุง​เยรูซาเล็ม​และ​วิหาร​จะ​ต้อง​ถูก​ทำลาย​อย่าง​สิ้นเชิง

ผู้​ปกครอง​แคว้น: มา​จาก​คำ​กรีก​ที่​แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ผู้​ที่​ปกครอง​อาณา​เขต 1 ใน 4” คำ​นี้​หมาย​ถึง​ผู้​ปกครอง​แคว้น​เล็ก​ ๆ หรือ​เจ้านาย​ที่​ปกครอง​เขต​แดน​หนึ่ง​โดย​ได้​รับ​ความ​เห็น​ชอบ​จาก​รัฐบาล​โรมัน เขต​ปกครอง​ของ​เฮโรด​อันทีพาส​คือ​แคว้น​กาลิลี​และ​พีเรีย—เทียบ​กับ​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 6:14

ผู้​ปกครอง​แคว้น: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 14:1.

ท้องฟ้า: อาจ​หมาย​ถึง​ท้องฟ้า​จริง​ ๆ หรือ​หมาย​ถึง​สวรรค์​ก็​ได้

ตอน​ที่​ท่าน​อธิษฐาน​อยู่: ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​ลูกา เขา​ให้​ความ​สำคัญ​กับ​การ​อธิษฐาน​เป็น​พิเศษ คำ​อธิษฐาน​ของ​พระ​เยซู​หลาย​ครั้ง​มี​อยู่​ใน​หนังสือ​ลูกา​เท่า​นั้น เช่น ใน​ข้อ​นี้​ลูกา​ให้​ราย​ละเอียด​เพิ่ม​เติม​ว่า​พระ​เยซู​อธิษฐาน​ตอน​ที่​ท่าน​รับ​บัพติศมา ดู​เหมือน​ว่า​เปาโล​ได้​บันทึก​คำ​พูด​บาง​ส่วน​ของ​คำ​อธิษฐาน​นี้​ใน​เวลา​ต่อ​มา​ด้วย (ฮบ 10:5-9) คำ​อธิษฐาน​อื่น ๆ ของ​พระ​เยซู​ที่​มี​เฉพาะ​ใน​หนังสือ​ลูกา​มี​อยู่​ที่ ลก 5:16; 6:12; 9:18, 28; 11:1; 23:46

ท้องฟ้า: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:16

ท้องฟ้า​ก็​เปิด​ออก: ดู​เหมือน​ตอน​นี้​พระเจ้า​ทำ​ให้​พระ​เยซู​จำ​เรื่อง​ราว​ตอน​ที่​ท่าน​อยู่​บน​สวรรค์​ก่อน​มา​เป็น​มนุษย์​ได้ คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​หลัง​จาก​รับ​บัพติศมา​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​พระ​เยซู​รู้​ว่า​ก่อน​มา​เป็น​มนุษย์​ท่าน​เคย​มี​ชีวิต​ใน​สวรรค์ โดย​เฉพาะ​ตอน​ที่​อธิษฐาน​ใน​คืน​วัน​ปัสกา​ปี ค.ศ. 33 ท่าน​ใช้​คำ​พูด​ที่​แสดง​ถึง​ความ​ใกล้​ชิด​กับ​พระ​ยะโฮวา​มาก คำ​อธิษฐาน​นั้น​ยัง​แสดง​ให้​เห็น​ด้วย​ว่า​พระ​เยซู​จำ​ได้​ว่า​พ่อ​ของ​ท่าน​เคย​พูด​อะไร เคย​ทำ​อะไร และ​ตัว​ท่าน​เคย​ได้​รับ​เกียรติ​อย่าง​ไร​ตอน​ที่​อยู่​ใน​สวรรค์ (ยน 6:46; 7:28, 29; 8:26, 28, 38; 14:2; 17:5) พระเจ้า​คง​ให้​ความ​ทรง​จำ​ทั้ง​หมด​นี้​กับ​พระ​เยซู​ตอน​ที่​ท่าน​รับ​บัพติศมา​และ​ได้​รับ​การ​เจิม

เสียง​พูด​ออก​มา​จาก​เมฆ: นี่​เป็น​ครั้ง​ที่​สอง​จาก​ทั้ง​หมด 3 ครั้ง​ที่​หนังสือ​ข่าว​ดี​บันทึก​ว่า​พระ​ยะโฮวา​พูด​กับ​มนุษย์​โดย​ตรง—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:22; ยน 12:28

เสียง​พูด: นี่​เป็น​ครั้ง​ที่​สาม​ใน​ทั้ง​หมด 3 ครั้ง​ที่​มี​การ​บันทึก​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ว่า​พระ​ยะโฮวา​พูด​กับ​มนุษย์​โดย​ตรง ครั้ง​แรก​เป็น​ตอน​ที่​พระ​เยซู​รับ​บัพติศมา​ใน​ปี ค.ศ. 29 ซึ่ง​มี​บันทึก​อยู่​ที่ มธ 3:16, 17; มก 1:11 และ ลก 3:22 ครั้ง​ที่ 2 เป็น​ตอน​ที่​พระ​เยซู​เปลี่ยน​รูป​กาย​ใน​ปี ค.ศ. 32 ซึ่ง​มี​บันทึก​อยู่​ที่ มธ 17:5; มก 9:7 และ ลก 9:35 ส่วน​ครั้ง​ที่ 3 มี​บันทึก​อยู่​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​ยอห์น​เท่า​นั้น เป็น​เหตุ​การณ์​ที่​เกิด​ขึ้น​ไม่​นาน​ก่อน​ที่​พระ​เยซู​จะ​ฉลอง​ปัสกา​ครั้ง​สุด​ท้าย​ใน​ปี ค.ศ. 33 ตอน​นั้น พระ​ยะโฮวา​ตอบ​คำ​อธิษฐาน​ที่​พระ​เยซู​ขอ​ให้​พระ​ยะโฮวา​ทำ​ให้​ชื่อ​ของ​พระองค์​เอง​ได้​รับ​การ​ยกย่อง

ลูก . . . ของ​พ่อ: ตอน​เป็น​ทูตสวรรค์ พระ​เยซู​เป็น​ลูก​ของ​พระเจ้า (ยน 3:16) ตั้ง​แต่​ตอน​ที่​พระ​เยซู​มา​เกิด​เป็น​มนุษย์ ท่าน​ก็​เป็น “ลูก​ของ​พระเจ้า” เหมือน​กับ​อาดัม​ตอน​ที่​ยัง​เป็น​มนุษย์​ที่​สมบูรณ์​แบบ (ลก 1:35; 3:38) แต่​ดู​เหมือน​มี​เหตุ​ผล​ที่​จะ​สรุป​ว่า​คำ​พูด​ของ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้​ไม่​ได้​บอก​แค่​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​ใคร แต่​การ​ที่​พระเจ้า​พูด​แบบ​นั้น​พร้อม​กับ​ให้​พลัง​บริสุทธิ์​ดู​เหมือน​เป็น​การ​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​พระ​เยซู​ที่​เป็น​มนุษย์​คน​นี้​เป็น​ลูก​ของ​พระเจ้า​ที่​ได้​รับ​การ​เจิม​ด้วย​พลัง​บริสุทธิ์ ซึ่ง​เป็น​การ “เกิด​ใหม่” โดย​มี​ความ​หวัง​จะ​ได้​กลับ​ไป​สวรรค์ และ​เป็น​การ​เจิม​เพื่อ​จะ​เป็น​กษัตริย์​และ​มหา​ปุโรหิต​ที่​พระเจ้า​แต่ง​ตั้ง—ยน 3:3-6; 6:51; เทียบ​กับ ลก 1:31-33; ฮบ 2:17; 5:1, 4-10; 7:1-3

พ่อ​พอ​ใจ​ใน​ตัว​ลูก​มาก: หรือ “พ่อ​ชอบ​ลูก​มาก, พ่อ​โปรดปราน​ลูก​มาก” มี​การ​ใช้​สำนวน​คล้าย​กัน​นี้​ที่ มธ 12:18 ซึ่ง​ยก​มา​จาก อสย 42:1 ที่​พูด​ถึง​เมสสิยาห์​ที่​สัญญา​ไว้​หรือ​พระ​คริสต์ การ​ที่​พระเจ้า​พูด​แบบ​นี้​พร้อม​กับ​ให้​พลัง​บริสุทธิ์​กับ​พระ​เยซู​เป็น​การ​บอก​ชัดเจน​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​เมสสิยาห์​ที่​สัญญา​ไว้—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:17; 12:18

เหมือน​นก​เขา: นก​เขา​ถูก​ใช้​ใน​การ​นมัสการ​และ​ยัง​มี​ความ​หมาย​เชิง​สัญลักษณ์​ด้วย มี​การ​ใช้​นก​เขา​เป็น​เครื่อง​บูชา (มก 11:15; ยน 2:14-16) นก​เขา​เป็น​สัญลักษณ์​ของ​ความ​บริสุทธิ์ ไม่​มี​พิษ​มี​ภัย (มธ 10:16) นก​เขา​ที่​โนอาห์​ปล่อย​ออก​ไป​คาบ​ใบ​มะกอก​กลับ​มา​ที่​เรือ ทำ​ให้​รู้​ว่า​น้ำ​กำลัง​ลด​ลง (ปฐก 8:11) และ​เวลา​ของ​การ​หยุด​พัก​และ​ความ​สงบ​สุข​ใกล้​เข้า​มา​แล้ว (ปฐก 5:29) ดัง​นั้น ตอน​ที่​พระ​เยซู​รับ​บัพติศมา พระ​ยะโฮวา​อาจ​ใช้​นก​เขา​เพื่อ​ทำ​ให้​นึก​ถึง​บทบาท​ของ​พระ​เยซู​ลูก​ที่​บริสุทธิ์​และ​ไม่​มี​บาป​ของ​พระองค์ ซึ่ง​เป็น​เมสสิยาห์​ที่​จะ​สละ​ชีวิต​เพื่อ​มนุษย์​และ​ทำ​ให้​มนุษย์​ได้​หยุด​พัก​และ​มี​ความ​สงบ​สุข​ตอน​ที่​ท่าน​ปกครอง​เป็น​กษัตริย์ พลัง​ของ​พระเจ้า​ที่​ลง​มา​บน​พระ​เยซู​ตอน​ที่​ท่าน​รับ​บัพติศมา​อาจ​ดู​เหมือน​นก​เขา​กระพือ​ปีก​อยู่​ใกล้​ที่​เกาะ

เสียง​พูด​จาก​ฟ้า: นี่​เป็น​ครั้ง​แรก​จาก​ทั้ง​หมด 3 ครั้ง​ที่​หนังสือ​ข่าว​ดี​บันทึก​ว่า​มนุษย์​ได้​ยิน​เสียง​ของ​พระ​ยะโฮวา—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 9:35; ยน 12:28

ลูก . . . ของ​พ่อ: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 1:11

พ่อ​พอ​ใจ​ใน​ตัว​ลูก​มาก: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 1:11

เชอัลทิเอล​เป็น​ลูก​ของ​เนรี: ตาม​ที่​บอก​ไว้​ใน 1พศ 3:17 และ มธ 1:12 เชอัลทิเอล​เป็น​ลูก​ของ​เยโคนิยาห์​ไม่​ใช่​เนรี เชอัลทิเอล​อาจ​แต่งงาน​กับ​ลูก​สาว​ของ​เนรี เขา​จึง​เป็น​ลูก​เขย​และ​อาจ​เรียก​ได้​ว่า​เขา​เป็น “ลูก​ของ​เนรี” เป็น​เรื่อง​ปกติ​ที่​ชาว​ฮีบรู​จะ​เอา​ชื่อ​ลูก​เขย​มา​ใส่​ใน​ลำดับ​วงศ์​ตระกูล​เหมือน​เป็น​ลูก​ชาย​คน​หนึ่ง ซึ่ง​ก็​คล้าย​กับ​ที่​ลูกา​เรียก​โยเซฟ​ว่า “ลูก​ของ​เฮลี” ทั้ง​ที่​จริง ๆ แล้ว​เฮลี​เป็น​พ่อ​ของ​มารีย์—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:23

ประวัติ​ของ​พระ​เยซู​คริสต์: มัทธิว​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​โซโลมอน​ลูก​ชาย​ของ​ดาวิด แต่​ลูกา​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​นาธัน​ลูก​ชาย​อีก​คน​ของ​ดาวิด (มธ 1:6, 7; ลก 3:31) วิธี​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​มัทธิว​ทำ​ให้​รู้​ว่า​โดย​ทาง​โยเซฟ พระ​เยซู​มี​สิทธิ์​ตาม​กฎหมาย​ที่​จะ​ได้​ครอง​บัลลังก์​ของ​ดาวิด เพราะ​โยเซฟ​เป็น​ลูก​หลาน​ของ​โซโลมอน​และ​เป็น​พ่อ​ตาม​กฎหมาย​ของ​พระ​เยซู ส่วน​ลูกา​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​บรรพบุรุษ​ของ​มารีย์ ซึ่ง​ช่วย​ให้​รู้​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​ลูก​หลาน​ของ​ดาวิด​ทาง​สาย​เลือด

โยเซฟ: เมื่อ​พูด​ถึง​ความ​สัมพันธ์​ระหว่าง​โยเซฟ​กับ​พระ​เยซู บันทึก​ของ​มัทธิว​ไม่​ได้​ใช้​คำ​ว่า “มี​ลูก​ชาย​ชื่อ” (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:2) แต่​บอก​ว่า​โยเซฟ​เป็น​สามี​ของ​มารีย์ และ​พระ​เยซู . . . ก็​เกิด​มา​จาก​มารีย์​คน​นี้ ดัง​นั้น ราย​ชื่อ​บรรพบุรุษ​ใน​หนังสือ​มัทธิว​จึง​เน้น​ว่า​แม้​พระ​เยซู​ไม่​ใช่​ลูก​จริง​ ๆ ของ​โยเซฟ แต่​พระ​เยซู​ก็​เป็น​ลูก​เลี้ยง ซึ่ง​ทำ​ให้​ท่าน​เป็น​ลูก​หลาน​ตาม​กฎหมาย​ของ​ดาวิด ส่วน​ราย​ชื่อ​บรรพบุรุษ​ใน​หนังสือ​ลูกา​เน้น​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​ลูก​หลาน​โดย​สาย​เลือด​ของ​ดาวิด​ผ่าน​ทาง​มารีย์​แม่​ของ​ท่าน

เชอัลทิเอล​เป็น​ลูก​ของ​เนรี: ตาม​ที่​บอก​ไว้​ใน 1พศ 3:17 และ มธ 1:12 เชอัลทิเอล​เป็น​ลูก​ของ​เยโคนิยาห์​ไม่​ใช่​เนรี เชอัลทิเอล​อาจ​แต่งงาน​กับ​ลูก​สาว​ของ​เนรี เขา​จึง​เป็น​ลูก​เขย​และ​อาจ​เรียก​ได้​ว่า​เขา​เป็น “ลูก​ของ​เนรี” เป็น​เรื่อง​ปกติ​ที่​ชาว​ฮีบรู​จะ​เอา​ชื่อ​ลูก​เขย​มา​ใส่​ใน​ลำดับ​วงศ์​ตระกูล​เหมือน​เป็น​ลูก​ชาย​คน​หนึ่ง ซึ่ง​ก็​คล้าย​กับ​ที่​ลูกา​เรียก​โยเซฟ​ว่า “ลูก​ของ​เฮลี” ทั้ง​ที่​จริง ๆ แล้ว​เฮลี​เป็น​พ่อ​ของ​มารีย์—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:23

เริ่ม​งาน​ประกาศ: หรือ “เริ่ม​ทำ​งาน​รับใช้, เริ่ม​สอน” แปล​ตรง​ตัว​ว่า “เริ่ม” ลูกา​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ที่ กจ 1:21, 22 และ 10:37, 38 เมื่อ​พูด​ถึง​ตอน​ที่​พระ​เยซู​เริ่ม​งาน​รับใช้​บน​โลก งาน​รับใช้​ของ​พระ​เยซู​เกี่ยว​ข้อง​กับ​การ​ประกาศ การ​สอน และ​การ​สอน​คน​ให้​เป็น​สาวก

คน​ทั่ว​ไป​เข้าใจ​กัน​ว่า พระ​เยซู​เป็น​ลูก​ของ​โยเซฟ: จริง ๆ แล้ว​โยเซฟ​เป็น​พ่อ​เลี้ยง​ของ​พระ​เยซู เพราะ​พระ​เยซู​เกิด​มา​โดย​พลัง​บริสุทธิ์ แต่​คน​ใน​เมือง​นาซาเร็ธ​ก็​เห็น​โยเซฟ​กับ​มารีย์​เลี้ยง​พระ​เยซู​มา​ตั้ง​แต่​เกิด จึง​ไม่​แปลก​ที่​พวก​เขา​จะ​คิด​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​ลูก​ของ​โยเซฟ เห็น​ได้​จาก​ข้อ​คัมภีร์​ต่าง ๆ เช่น มธ 13:55 และ ลก 4:22 ที่​บอก​ว่า​ชาว​นาซาเร็ธ​เรียก​พระ​เยซู​ว่า “ลูก​ช่าง​ไม้” และ “ลูก​โยเซฟ” ครั้ง​หนึ่ง​ตอน​ที่​ผู้​คน​ไม่​พอ​ใจ​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู พวก​เขา​คุย​กัน​ว่า “คน​นี้​คือ​เยซู​ลูก​โยเซฟ​ไม่​ใช่​หรือ? พ่อ​แม่​เขา​พวก​เรา​ก็​รู้​จัก” (ยน 6:42) ฟีลิป​ก็​เคย​พูด​กับ​นาธานาเอล​ว่า “พวก​เรา​พบ . . . เยซู​ลูก​ของ​โยเซฟ” (ยน 1:45) บันทึก​ของ​ลูกา​ใน​ข้อ​นี้​จึง​ยืน​ยัน​ว่า​คน​ทั่ว​ไป​ใน​สมัย​นั้น​เข้าใจ​กัน​ว่า​พระ​เยซู​เป็น “ลูก​ของ​โยเซฟ”

คน​ทั่ว​ไป​เข้าใจ​กัน​ว่า: หรือ​อาจ​แปล​ได้​ว่า “ตาม​กฎหมาย​แล้ว” นัก​วิชาการ​ด้าน​คัมภีร์​ไบเบิล​บาง​คน​สนับสนุน​การ​แปล​แบบ​นี้​เพราะ​คำ​กรีก​ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​สามารถ​เข้าใจ​ได้​แบบ​นั้น​ด้วย ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ ถ้า​แปล​ว่า “ตาม​กฎหมาย” จะ​ทำ​ให้​คิด​ถึง​บันทึก​ลำดับ​วงศ์​ตระกูล​ที่​ผู้​คน​ใช้​เป็น​กฎเกณฑ์​ใน​เวลา​นั้น แต่​นัก​วิชาการ​ด้าน​คัมภีร์​ไบเบิล​ส่วน​ใหญ่​สนับสนุน​การ​แปล​แบบ​ที่​มี​อยู่​ใน​ฉบับ​แปล​โลก​ใหม่ ​มาก​กว่า

โยเซฟ​เป็น​ลูก​ของ​เฮลี: จาก มธ 1:16 “ยาโคบ​มี​ลูก​ชาย​ชื่อ​โยเซฟ​ซึ่ง​เป็น​สามี​ของ​มารีย์” แต่​ใน​บันทึก​ของ​ลูกา​มี​การ​เรียก​โยเซฟ​ว่า “ลูก​ของ​เฮลี” ซึ่ง​น่า​จะ​หมาย​ความ​ว่า​โยเซฟ​เป็น​ลูก​เขย​ของ​เฮลี (ดู​ตัว​อย่าง​ที่​คล้าย​กัน​ในข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:27) เมื่อ​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ทาง​ฝั่ง​แม่ ปกติ​แล้ว​ชาว​ยิว​จะ​ให้​ความ​สนใจ​กับ​ผู้​ชาย​ที่​อยู่​ใน​วงศ์​ตระกูล​มาก​กว่า​ผู้​หญิง นี่​อาจ​เป็น​เหตุ​ผล​ที่​ลูกา​ไม่​ได้​พูด​ถึง​ชื่อ​มารีย์​ที่​เป็น​ลูก​สาว แต่​กลับ​บันทึก​ชื่อ​โยเซฟ​สามี​ของ​เธอ​แทน ลูกา​น่า​จะ​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​มารีย์ ดัง​นั้น เฮลี​จึง​อาจ​เป็น​พ่อ​ของ​มารีย์​และ​เป็น​ตา​ของ​พระ​เยซู—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:1, 16; ลก 3:27

โยเซฟ​เป็น​ลูก​ของ​เฮลี: จาก มธ 1:16 “ยาโคบ​มี​ลูก​ชาย​ชื่อ​โยเซฟ​ซึ่ง​เป็น​สามี​ของ​มารีย์” แต่​ใน​บันทึก​ของ​ลูกา​มี​การ​เรียก​โยเซฟ​ว่า “ลูก​ของ​เฮลี” ซึ่ง​น่า​จะ​หมาย​ความ​ว่า​โยเซฟ​เป็น​ลูก​เขย​ของ​เฮลี (ดู​ตัว​อย่าง​ที่​คล้าย​กัน​ในข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:27) เมื่อ​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ทาง​ฝั่ง​แม่ ปกติ​แล้ว​ชาว​ยิว​จะ​ให้​ความ​สนใจ​กับ​ผู้​ชาย​ที่​อยู่​ใน​วงศ์​ตระกูล​มาก​กว่า​ผู้​หญิง นี่​อาจ​เป็น​เหตุ​ผล​ที่​ลูกา​ไม่​ได้​พูด​ถึง​ชื่อ​มารีย์​ที่​เป็น​ลูก​สาว แต่​กลับ​บันทึก​ชื่อ​โยเซฟ​สามี​ของ​เธอ​แทน ลูกา​น่า​จะ​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​มารีย์ ดัง​นั้น เฮลี​จึง​อาจ​เป็น​พ่อ​ของ​มารีย์​และ​เป็น​ตา​ของ​พระ​เยซู—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:1, 16; ลก 3:27

เศรุบบาเบล​เป็น​ลูก​ของ​เชอัลทิเอล: แม้​มี​พระ​คัมภีร์​หลาย​ข้อ​บอก​ว่า​เศรุบบาเบล​เป็น “ลูก​ชาย​ของ​เชอัลทิเอล” (อสร 3:2, 8; 5:2; นหม 12:1; ฮกก 1:1, 12, 14; 2:2, 23; มธ 1:12) แต่​มี​ข้อ​หนึ่ง​บอก​ว่า​เปดายาห์​น้อง​ชาย​ของ​เชอัลทิเอล “มี​ลูก​ชาย​ชื่อ​เศรุบบาเบล” (1พศ 3:17-19) เศรุบบาเบล​จึง​อาจ​เป็น​ลูก​จริง ๆ ของ​เปดายาห์ แต่​ดู​เหมือน​ตาม​กฎหมาย​แล้ว​ถือ​ว่า​เศรุบบาเบล​เป็น​ลูก​ของ​เชอัลทิเอล ถ้า​เปดายาห์​ตาย​ตอน​ที่​เศรุบบาเบล​ลูก​ชาย​ของ​เขา​ยัง​เด็ก เชอัลทิเอล​พี่​ชาย​คน​โต​ของ​เปดายาห์​ก็​อาจ​รับ​เศรุบบาเบล​มา​เลี้ยง​เป็น​ลูก​ของ​ตัว​เอง หรือ​ถ้า​เชอัลทิเอล​ตาย​โดย​ที่​ไม่​มี​ลูก เปดายาห์​ก็​อาจ​รับ​ภรรยา​ม่าย​ของ​พี่​ชาย​มา​เป็น​ภรรยา และ​ลูก​ที่​เกิด​จาก​เชอัลทิเอล​กับ​ภรรยา​คน​นี้​ตาม​กฎหมาย​แล้ว​จะ​ถือ​ว่า​เป็น​ลูก​ของ​เปดายาห์

เชอัลทิเอล​เป็น​ลูก​ของ​เนรี: ตาม​ที่​บอก​ไว้​ใน 1พศ 3:17 และ มธ 1:12 เชอัลทิเอล​เป็น​ลูก​ของ​เยโคนิยาห์​ไม่​ใช่​เนรี เชอัลทิเอล​อาจ​แต่งงาน​กับ​ลูก​สาว​ของ​เนรี เขา​จึง​เป็น​ลูก​เขย​และ​อาจ​เรียก​ได้​ว่า​เขา​เป็น “ลูก​ของ​เนรี” เป็น​เรื่อง​ปกติ​ที่​ชาว​ฮีบรู​จะ​เอา​ชื่อ​ลูก​เขย​มา​ใส่​ใน​ลำดับ​วงศ์​ตระกูล​เหมือน​เป็น​ลูก​ชาย​คน​หนึ่ง ซึ่ง​ก็​คล้าย​กับ​ที่​ลูกา​เรียก​โยเซฟ​ว่า “ลูก​ของ​เฮลี” ทั้ง​ที่​จริง ๆ แล้ว​เฮลี​เป็น​พ่อ​ของ​มารีย์—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:23

เยซู: ตรง​กับ​ชื่อ เยชูอา หรือ โยชูวา ใน​ภาษา​ฮีบรู ซึ่ง​เป็น​ชื่อ​สั้น​ของ เยโฮชูวา ที่​แปล​ว่า “พระ​ยะโฮวา​เป็น​ความ​รอด”

เยซู: หรือ “เยชูอา (โยชูวา)” สำเนา​พระ​คัมภีร์​เก่าแก่​บาง​ฉบับ​ใช้​คำ​ว่า “โยซี”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:21

ประวัติ​ของ​พระ​เยซู​คริสต์: มัทธิว​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​โซโลมอน​ลูก​ชาย​ของ​ดาวิด แต่​ลูกา​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​นาธัน​ลูก​ชาย​อีก​คน​ของ​ดาวิด (มธ 1:6, 7; ลก 3:31) วิธี​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​มัทธิว​ทำ​ให้​รู้​ว่า​โดย​ทาง​โยเซฟ พระ​เยซู​มี​สิทธิ์​ตาม​กฎหมาย​ที่​จะ​ได้​ครอง​บัลลังก์​ของ​ดาวิด เพราะ​โยเซฟ​เป็น​ลูก​หลาน​ของ​โซโลมอน​และ​เป็น​พ่อ​ตาม​กฎหมาย​ของ​พระ​เยซู ส่วน​ลูกา​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​บรรพบุรุษ​ของ​มารีย์ ซึ่ง​ช่วย​ให้​รู้​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​ลูก​หลาน​ของ​ดาวิด​ทาง​สาย​เลือด

โยเซฟ: เมื่อ​พูด​ถึง​ความ​สัมพันธ์​ระหว่าง​โยเซฟ​กับ​พระ​เยซู บันทึก​ของ​มัทธิว​ไม่​ได้​ใช้​คำ​ว่า “มี​ลูก​ชาย​ชื่อ” (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:2) แต่​บอก​ว่า​โยเซฟ​เป็น​สามี​ของ​มารีย์ และ​พระ​เยซู . . . ก็​เกิด​มา​จาก​มารีย์​คน​นี้ ดัง​นั้น ราย​ชื่อ​บรรพบุรุษ​ใน​หนังสือ​มัทธิว​จึง​เน้น​ว่า​แม้​พระ​เยซู​ไม่​ใช่​ลูก​จริง​ ๆ ของ​โยเซฟ แต่​พระ​เยซู​ก็​เป็น​ลูก​เลี้ยง ซึ่ง​ทำ​ให้​ท่าน​เป็น​ลูก​หลาน​ตาม​กฎหมาย​ของ​ดาวิด ส่วน​ราย​ชื่อ​บรรพบุรุษ​ใน​หนังสือ​ลูกา​เน้น​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​ลูก​หลาน​โดย​สาย​เลือด​ของ​ดาวิด​ผ่าน​ทาง​มารีย์​แม่​ของ​ท่าน

โยเซฟ​เป็น​ลูก​ของ​เฮลี: จาก มธ 1:16 “ยาโคบ​มี​ลูก​ชาย​ชื่อ​โยเซฟ​ซึ่ง​เป็น​สามี​ของ​มารีย์” แต่​ใน​บันทึก​ของ​ลูกา​มี​การ​เรียก​โยเซฟ​ว่า “ลูก​ของ​เฮลี” ซึ่ง​น่า​จะ​หมาย​ความ​ว่า​โยเซฟ​เป็น​ลูก​เขย​ของ​เฮลี (ดู​ตัว​อย่าง​ที่​คล้าย​กัน​ในข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:27) เมื่อ​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ทาง​ฝั่ง​แม่ ปกติ​แล้ว​ชาว​ยิว​จะ​ให้​ความ​สนใจ​กับ​ผู้​ชาย​ที่​อยู่​ใน​วงศ์​ตระกูล​มาก​กว่า​ผู้​หญิง นี่​อาจ​เป็น​เหตุ​ผล​ที่​ลูกา​ไม่​ได้​พูด​ถึง​ชื่อ​มารีย์​ที่​เป็น​ลูก​สาว แต่​กลับ​บันทึก​ชื่อ​โยเซฟ​สามี​ของ​เธอ​แทน ลูกา​น่า​จะ​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​มารีย์ ดัง​นั้น เฮลี​จึง​อาจ​เป็น​พ่อ​ของ​มารีย์​และ​เป็น​ตา​ของ​พระ​เยซู—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:1, 16; ลก 3:27

นาธัน: ลูก​ชาย​ของ​ดาวิด​กับ​บัทเชบา​ซึ่ง​เป็น​ต้น​ตระกูล​ของ​มารีย์ (2ซม 5:13, 14; 1พศ 3:5) ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก มี​การ​พูด​ถึง​นาธัน​แค่​ครั้ง​เดียว​คือ​ใน​ข้อ​นี้ ลำดับ​วงศ์​ตระกูล​ของ​พระ​เยซู​ใน​หนังสือ​ลูกา​แตกต่าง​จาก​มัทธิว ชื่อ​เกือบ​ทั้ง​หมด​ใน​บันทึก​ทั้ง 2 เล่ม​จึง​แตกต่าง​กัน เหตุ​ผล​ที่​เป็น​อย่าง​นั้น​ก็​เพราะ​ลูกา​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​นาธัน ​ลูก​ชาย​ของ​ดาวิด แต่​มัทธิว​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​โซโลมอน ​ลูก​ชาย​อีก​คน​ของ​ดาวิด (มธ 1:6, 7) ลูกา​น่า​จะ​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ทาง​บรรพบุรุษ​ของ​มารีย์ ซึ่ง​ทำ​ให้​เห็น​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​ลูก​หลาน​ของ​ดาวิด​ทาง​สาย​เลือด ส่วน​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ที่​มัทธิว​บันทึก​ทำ​ให้​รู้​ว่า​โดย​ทาง​โยเซฟ พระ​เยซู​มี​สิทธิ์​ตาม​กฎหมาย ​ที่​จะ​ได้​ครอง​บัลลังก์​ของ​ดาวิด เพราะ​โยเซฟ​เป็น​ลูก​หลาน​ของ​โซโลมอน​และ​เป็น​พ่อ​ตาม​กฎหมาย​ของ​พระ​เยซู ทั้ง​มัทธิว​และ​ลูกา​บันทึก​ว่า​โยเซฟ​เป็น​พ่อ​เลี้ยง​ของ​พระ​เยซู—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:1, 16; ลก 3:23

สัลโมน: สำเนา​พระ​คัมภีร์​ภาษา​กรีก​ที่​เก่าแก่​บาง​ฉบับ​ใช้​คำ​ว่า “สา​ลา” แต่​บาง​ฉบับ​ใช้​คำ​ว่า “สัลโมน” สัลโมน​แต่งงาน​กับ​ราหับ​ชาว​เมือง​เยรีโค​และ​มี​ลูก​ชาย​ชื่อ​โบอาส (นรธ 4:20-22; มธ 1:4, 5) ใน​บันทึก​ที่ 1พศ 2:11 มี​การ​สะกด​ชื่อ​เขา​อีก​แบบ​หนึ่ง โดย​บอก​ว่า “สัลมา​มี​ลูก​ชาย​ชื่อ​โบอาส”

อาร์นี: เป็น​อีก​ชื่อ​หนึ่ง​ของ​ราม​ที่​อยู่​ใน มธ 1:3, 4 (ภาษา​กรีก อารัม) ใน​บันทึก​ที่ 1พศ 2:9 บอก​ว่า​ราม​เป็น “ลูก​ชาย​เฮสโรน” และ​ที่ นรธ 4:19 บอก​ว่า “เฮสโรน​มี​ลูก​ชาย​ชื่อ​ราม” สำเนา​พระ​คัมภีร์​บาง​ฉบับ​ใช้​ชื่อ “ราม” ใน​ข้อ​นี้ แต่​มี​สำเนา​ที่​น่า​เชื่อถือ​จำนวน​มาก​สนับสนุน​การ​ใช้​ชื่อ “อาร์นี”

ลูก​ของ​ไคนาน: สำเนา​เก่าแก่​บาง​ฉบับ​ไม่​มี​ข้อ​ความ​นี้ นี่​สอดคล้อง​กับ​ข้อ​ความ​ที่ ปฐก 10:24; 11:12, 13; และ 1พศ 1:18 ใน​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ของ​พวก​มาโซเรต​ที่​บอก​ว่า​อาร์ปัคชาด​มี​ลูก​ชาย​ชื่อ​เชลาห์ แต่​ใน​พระ​คัมภีร์​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ​ที่​ยัง​หลง​เหลือ​อยู่​มี​ชื่อ​ไคนาน​อยู่​ใน​ข้อ​คัมภีร์​เหล่า​นี้ เช่น โคเดกซ์​อะเล็กซานดรินุส​จาก​ศตวรรษ​ที่ 5 และ​สำเนา​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​ลูกา​จำนวน​มาก​มี​ข้อ​ความ “ลูก​ของ​ไคนาน” ดัง​นั้น ฉบับ​แปล​คัมภีร์​ไบเบิล​ส่วน​ใหญ่​จึง​มี​ข้อ​ความ​นี้

ลูก​ของ​อาดัม: ลูกา​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ย้อน​ไป​ถึง​อาดัม​ซึ่ง​เป็น​บรรพบุรุษ​ของ​มนุษย์​ทั้ง​โลก นี่​สอดคล้อง​กับ​ความ​ตั้งใจ​ของ​ลูกา​ที่​จะ​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​เพื่อ​มนุษย์​ทุก​คน ทั้ง​คน​ยิว​และ​คน​ที่​ไม่​ใช่​ชาว​ยิว ต่าง​จาก​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​มัทธิว​ที่​ลำดับ​เชื้อ​สาย​ของ​พระ​เยซู​ไป​ถึง​แค่​อับราฮัม​เพราะ​มัทธิว​เขียน​เพื่อ​ชาว​ยิว​โดย​เฉพาะ เห็น​ได้​ชัด​ว่า​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​ลูกา​เหมาะ​กับ​ทุก​คน​เพราะ​บันทึก​ของ​เขา​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​คำ​สอน​และ​งาน​รับใช้​ของ​พระ​เยซู​เป็น​ประโยชน์​กับ​มนุษย์​ทุก​คน​ไม่​ว่า​จะ​มี​ภูมิหลัง​แบบ​ไหน ทั้ง​คน​โรค​เรื้อน​ชาว​สะมาเรีย คน​เก็บ​ภาษี​ที่​ร่ำรวย หรือ​แม้​แต่​โจร​ที่​กำลัง​จะ​ตาย​บน​เสา​ทรมาน—ลก 17:11-19; 19:2-10; 23:39-43

อาดัม​เป็น​ลูก​ของ​พระเจ้า: ข้อ​ความ​นี้​พา​เรา​ย้อน​ไป​จน​ถึง​ต้น​กำเนิด​ของ​มนุษย์ และ​สอดคล้อง​กับ​เรื่อง​ราว​ใน​ปฐมกาล​ที่​บอก​ว่า​มนุษย์​คน​แรก​ถูก​สร้าง​โดย​พระเจ้า​และ​มี​ลักษณะ​คล้าย​พระเจ้า (ปฐก 1:26, 27; 2:7) ข้อ​ความ​นี้​ยัง​ทำ​ให้​เข้าใจ​ข้อ​คัมภีร์​อื่น​ด้วย เช่น รม 5:12; 8:20, 21; และ 1คร 15:22, 45

วีดีโอและรูปภาพ

ซีซาร์​ทิเบริอัส
ซีซาร์​ทิเบริอัส

ทิเบริอัส​เกิด​ใน​ปี 42 ก่อน ค.ศ. เขา​ขึ้น​เป็น​จักรพรรดิ​องค์​ที่ 2 ของ​โรม​ใน​ปี ค.ศ. 14 ทิเบริอัส​ตาย​ใน​เดือน​มีนาคม​ปี ค.ศ. 37 เขา​เป็น​จักรพรรดิ​ตลอด​ช่วง​ที่​พระ​เยซู​ทำ​งาน​รับใช้ ดัง​นั้น ตอน​ที่​พระ​เยซู​พูด​ถึง​เหรียญ​ที่​ใช้​เสีย​ภาษี​ว่า “อะไร​ที่​เป็น​ของ​ซีซาร์​ก็​ให้​กับ​ซีซาร์” ซีซาร์​ที่​พระ​เยซู​พูด​ถึง​ก็​คือ​ทิเบริอัส—มก 12:14-17; มธ 22:17-21; ลก 20:22-25

เหรียญ​ที่​ทำ​โดย​เฮโรด​อันทีพาส
เหรียญ​ที่​ทำ​โดย​เฮโรด​อันทีพาส

นี่​เป็น​ภาพ​เหรียญ​ทองแดง​ทั้ง 2 ด้าน ซึ่ง​เป็น​เหรียญ​ที่​ใช้​ใน​สมัย​ที่​พระ​เยซู​ทำ​งาน​รับใช้​บน​โลก เฮโรด​อันทีพาส​ผู้​ปกครอง​แคว้น​กาลิลี​และ​พีเรีย​เป็น​คน​สั่ง​ทำ​เหรียญ​นี้ ตอน​ที่​พวก​ฟาริสี​บอก​พระ​เยซู​ว่า​เฮโรด​อยาก​จะ​ฆ่า​ท่าน พระ​เยซู​อาจ​กำลัง​เดิน​ทาง​ผ่าน​แคว้น​พีเรีย​ซึ่ง​เป็น​เขต​ปกครอง​ของ​เฮโรด​เพื่อ​จะ​ไป​กรุง​เยรูซาเล็ม ท่าน​จึง​เรียก​เฮโรด​ว่า “หมา​จิ้งจอก” เนื่อง​จาก​ประชาชน​ที่​เฮโรด​ปกครอง​ส่วน​ใหญ่​เป็น​ชาว​ยิว เขา​จึง​ให้​มี​ภาพ​ทาง​ปาล์ม (หมาย​เลข 1) และ​พวงมาลัย (หมาย​เลข 2) บน​เหรียญ​ที่​เขา​ทำ​ขึ้น​เพื่อ​หลีก​เลี่ยง​ไม่​ให้​ชาว​ยิว​ขุ่นเคือง

ที่​กันดาร
ที่​กันดาร

ใน​คัมภีร์​ไบเบิล คำ​ภาษา​เดิม​ที่​แปล​ว่า “ที่​กันดาร” (คำ​ฮีบรู มิดห์บาร์ และ​คำ​กรีก เอะเรมอส) โดย​ทั่ว​ไป​หมาย​ถึง​พื้น​ที่​แห้ง​แล้ง​แทบ​ไม่​มี​ใคร​อยู่​อาศัย​หรือ​เพาะ​ปลูก มี​แต่​พุ่ม​ไม้ ต้น​หญ้า และ​ทุ่ง​หญ้า​ประปราย นอก​จาก​นั้น​คำ​ภาษา​เดิม​ยัง​อาจ​หมาย​ถึง​เขต​ที่​ไม่​มี​น้ำ​จน​เรียก​ได้​ว่า​เป็น​ทะเล​ทราย ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี เมื่อ​พูด​ถึง​ที่​กันดาร​ก็​มัก​หมาย​ถึง​ที่​กันดาร​ยูเดีย​ซึ่ง​ยอห์น​อาศัย​อยู่​และ​ทำ​งาน​ประกาศ และ​ยัง​เป็น​ที่​ที่​พระ​เยซู​ถูก​มาร​ล่อ​ใจ​ด้วย—มก 1:12

รอง​เท้า
รอง​เท้า

ใน​สมัย​คัมภีร์​ไบเบิล รอง​เท้า​จะ​มี​พื้น​แบน และ​ทำ​จาก​หนัง ไม้ หรือ​ถัก​จาก​เส้นใย รอง​เท้า​จะ​รัด​ติด​กับ​เท้า​โดย​ใช้​สาย​หนัง มี​การ​ใช้​รอง​เท้า​เป็น​สัญลักษณ์​ของ​การ​ซื้อ​ขาย​ถ่าย​โอน​บาง​อย่าง​และ​ใช้​เป็น​ภาพ​เปรียบ​เทียบ ตัว​อย่าง​เช่น แม่​ม่าย​จะ​ถอด​รอง​เท้า​ของ​ผู้​ชาย​ที่​เป็น​พี่​หรือ​น้อง​ของ​สามี​ที่​เสีย​ชีวิต​ซึ่ง​ไม่​ยอม​ทำ​ตาม​กฎหมาย​ของ​โมเสส​โดย​แต่งงาน​กับ​เธอ และ​ครอบครัว​ของ​ผู้​ชาย​คน​นั้น​ก็​จะ​ถูก​ตรา​หน้า​ว่า “ครอบครัว​ของ​คน​ที่​ถูก​ถอด​รอง​เท้า​ออก” (ฉธบ 25:9, 10) การ​ให้​รอง​เท้า​ของ​ตัว​เอง​กับ​คน​อื่น​หมาย​ถึง​การ​โอน​ที่​ดิน​หรือ​โอน​สิทธิ์​ใน​การ​ไถ่​ให้​กับ​คน​นั้น (นรธ 4:7) การ​แก้​สาย​รัด​รอง​เท้า​หรือ​ถือ​รอง​เท้า​ให้​คน​อื่น​ถูก​มอง​ว่า​เป็น​งาน​ต่ำต้อย​ที่​มัก​จะ​ทำ​โดย​ทาส ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​พูด​ถึง​การ​ทำ​แบบ​นี้​เพื่อ​บ่ง​บอก​ว่า​ตัว​เขา​ต่ำต้อย​กว่า​พระ​คริสต์

เลื่อน​นวด​ข้าว
เลื่อน​นวด​ข้าว

เลื่อน​นวด​ข้าว 2 อัน​ที่​ทำ​เลียน​แบบ​เลื่อน​นวด​ข้าว​สมัย​โบราณ (หมาย​เลข 1) ใน​ภาพ​นี้​เลื่อน​นวด​ข้าว​ถูก​วาง​หงาย​เพื่อ​ให้​เห็น​หิน​คม ๆ ที่​ฝัง​อยู่​ด้าน​ล่าง (อสย 41:15) และ​อย่าง​ที่​เห็น​ใน​ภาพ​ที่ 2 (หมาย​เลข 2) ชาว​นา​เอา​ฟ่อน​ข้าว​มา​กระจาย​ไว้​บน​ลาน​นวด​ข้าว และ​เขา​ยืน​บน​เลื่อน​นวด​ข้าว​แล้ว​ให้​สัตว์​ตัว​หนึ่ง​ซึ่ง​อาจ​เป็น​วัว​ลาก​ไป​รอบ ๆ กีบ​เท้า​ของ​สัตว์​และ​หิน​คม ๆ ใต้​เลื่อน​นวด​ข้าว​จะ​บด​แยก​เมล็ด​ข้าว​ออก​จาก​รวง จาก​นั้น ชาว​นา​จะ​เอา​ส้อม​หรือ​พลั่ว (หมาย​เลข 3) โยน​ข้าว​ขึ้น​ไป​บน​อากาศ แกลบ​ที่​มี​น้ำหนัก​เบา​จะ​ปลิว​ไป​ตาม​ลม และ​เมล็ด​ข้าว​ที่​หนัก​กว่า​จะ​ตก​ลง​บน​พื้น ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​มี​การ​ใช้​เลื่อน​นวด​ข้าว​เป็น​สัญลักษณ์​ที่​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​พระ​ยะโฮวา​จะ​บดขยี้​และ​ทำลาย​ศัตรู​ของ​พระองค์ (ยรม 51:33; มคา 4:12, 13) ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​ใช้​ตัว​อย่าง​การ​นวด​ข้าว​เพื่อ​แสดง​ว่า​การ​แยก​คน​ดี​ออก​จาก​คน​ชั่ว​จะ​เป็น​อย่าง​ไร