เขียนโดยลูกา 21:1-38

21  เมื่อ​พระ​เยซู​มอง​ไป​ที่​ตู้​บริจาค​ก็​เห็น​คน​รวย​กำลัง​ใส่​เงิน​ลง​ไป+  แล้ว​ท่าน​ก็​เห็น​แม่​ม่าย​ยาก​จน​คน​หนึ่ง​หยอด​เงิน​เหรียญ​เล็ก ๆ 2 เหรียญ​ที่​มี​ค่า​น้อย​มาก+  ท่าน​จึง​พูด​ว่า “ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า แม่​ม่าย​ยาก​จน​คน​นี้​หยอด​เงิน​ลง​ไป​มาก​กว่า​ทุก​คน+  เพราะ​คน​อื่น​เอา​เงิน​เหลือ​ใช้​มา​บริจาค แต่​แม่​ม่าย​คน​นี้ ถึง​จะ​ยาก​จน​มาก ก็​ยัง​อุตส่าห์​บริจาค​เงิน​ทั้ง​หมด​ที่​เธอ​มี​สำหรับ​เลี้ยง​ชีวิต”+  ต่อ​มา มี​บาง​คน​พูด​ถึง​วิหาร​ว่า​ตกแต่ง​ด้วย​หิน​ที่​สวย​งาม​และ​ด้วย​ของ​มี​ค่า​ที่​ผู้​คน​เอา​มา​ถวาย+  พระ​เยซู​จึง​บอก​ว่า “ทั้ง​หมด​ที่​พวก​คุณ​เห็น​อยู่​นี้ วัน​หนึ่ง​จะ​ถูก​ทำลาย​จน​สิ้น​ซาก​ไม่​เหลือ​หิน​ซ้อน​ทับ​กัน​แม้​แต่​ก้อน​เดียว”+  พวก​เขา​ถาม​พระ​เยซู​ว่า “อาจารย์​ครับ เรื่อง​นี้​จะ​เกิด​ขึ้น​เมื่อไหร่ และ​จะ​มี​อะไร​เป็น​สัญญาณ​บอก​ให้​รู้​ว่า​เรื่อง​นี้​ใกล้​จะ​เกิด​ขึ้น​แล้ว?”+  ท่าน​ตอบ​ว่า “ระวัง​ไว้ อย่า​ให้​ใคร​มา​หลอก​ได้+ หลาย​คน​จะ​มา​แอบ​อ้าง​ชื่อ​ผม​และ​บอก​ว่า ‘ฉัน​เป็น​พระ​คริสต์’ และ​ยัง​บอก​อีก​ว่า ‘ใกล้​จะ​ถึง​เวลา​นั้น​แล้ว​นะ’ อย่า​หลง​เชื่อ​พวก​เขา+  นอก​จาก​นั้น คุณ​จะ​ได้​ยิน​เรื่อง​สงคราม​และ​การ​จลาจล ไม่​ต้อง​กลัว เพราะ​ทั้ง​หมด​นี้​จะ​ต้อง​เกิด​ขึ้น​ก่อน แต่​จุด​จบ​ยัง​ไม่​มา​ถึง​ทันที”+ 10  พระ​เยซู​บอก​พวก​เขา​ต่อ​ไป​ว่า “จะ​มี​การ​สู้​รบ​กัน​ระหว่าง​ประเทศ​ต่อ​ประเทศ+และ​อาณาจักร​ต่อ​อาณาจักร+ 11  จะ​เกิด​แผ่นดิน​ไหว​ใหญ่​ใน​ที่​ต่าง ๆ จะ​เกิด​การ​ขาด​แคลน​อาหาร​และ​โรค​ระบาด​หลาย​แห่ง+ และ​จะ​เกิด​ปรากฏการณ์​ที่​น่า​กลัว และ​จะ​มี​สัญญาณ​ต่าง ๆ ที่​เห็น​ได้​ชัด​ใน​ท้องฟ้า 12  “แต่​ก่อน​ที่​เหตุ​การณ์​ทั้ง​หมด​นี้​จะ​เกิด​ขึ้น คุณ​จะ​ถูก​จับ​และ​ถูก​ข่มเหง+ จะ​ถูก​คุม​ตัว​ไป​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​และ​ถูก​ขัง​คุก คุณ​จะ​ถูก​นำ​ตัว​ไป​อยู่​ต่อ​หน้า​กษัตริย์​และ​ผู้​ว่า​ราชการ​เพราะ​คุณ​เป็น​สาวก​ของ​ผม+ 13  นี่​จะ​เป็น​โอกาส​ที่​คุณ​จะ​ได้​บอก​พวก​เขา​ให้​รู้​ความ​จริง 14  คุณ​ไม่​ต้อง​ซ้อม​ไว้​ก่อน​ว่า​จะ​พูด​อะไร+ 15  เพราะ​ผม​จะ​ให้​คุณ​มี​สติ​ปัญญา​และ​รู้​ว่า​จะ​พูด​อะไร​จน​พวก​ที่​รวมหัว​กัน​ต่อ​ต้าน​คุณ​จะ​คัดค้าน​หรือ​โต้​แย้ง​ไม่​ได้+ 16  แม้​แต่​พ่อ​แม่ ญาติ​พี่​น้อง และ​เพื่อน ๆ ของ​คุณ​จะ​ส่ง​ตัว​คุณ​ขึ้น​ศาล* และ​จะ​ทำ​ให้​คุณ​บาง​คน​ต้อง​ถูก​ฆ่า+ 17  ทุก​คน​จะ​เกลียด​ชัง​คุณ​เพราะ​คุณ​เป็น​สาวก​ของ​ผม+ 18  แต่​จะ​ไม่​มี​เส้น​ผม​ของ​คุณ​สัก​เส้น​หนึ่ง​ถูก​ทำลาย​ไป+ 19  ให้​อด​ทน​จน​ถึง​ที่​สุด แล้ว​คุณ​จะ​ได้​ชีวิต+ 20  “เมื่อ​คุณ​เห็น​กองทัพ​มา​ตั้ง​ค่าย​ล้อม​กรุง​เยรูซาเล็ม+ ก็​ให้​รู้​ว่า​กรุง​นี้​ใกล้​จะ​ถูก​ทำลาย​ให้​ร้าง​เปล่า​แล้ว+ 21  ให้​คน​ที่​อยู่​ใน​แคว้น​ยูเดีย​เริ่ม​หนี​ไป​ที่​ภูเขา+ ให้​คน​ที่​อยู่​ใน​กรุง​ออก​ไป และ​คน​ที่​อยู่​นอก​กรุง​อย่า​เข้า​มา 22  เพราะ​ช่วง​นั้น​พระเจ้า​จะ​พิพากษา​ด้วย​ความ​ยุติธรรม​ตาม​ที่​เขียน​ไว้​แล้ว​ใน​พระ​คัมภีร์ 23  และ​จะ​เป็น​ช่วง​เวลา​ที่​น่า​กลัว​มาก​สำหรับ​ผู้​หญิง​ท้อง​และ​แม่​ลูก​อ่อน​ที่​กำลัง​ให้​นม​ลูก+ เพราะ​จะ​เกิด​ความ​ทุกข์​เดือดร้อน​อย่าง​หนัก​ใน​แผ่นดิน*และ​ชน​ชาติ​นี้​จะ​ถูก​ลง​โทษ 24  พวก​เขา​จะ​ล้ม​ตาย​ด้วย​คม​ดาบ​และ​ถูก​จับ​ไป​เป็น​เชลย​ใน​ประเทศ​ต่าง ๆ+ และ​กรุง​เยรูซาเล็ม​จะ​ถูก​ชาติ​อื่น ๆ ย่ำยี จน​กว่า​ช่วง​เวลา​ของ​คน​ต่าง​ชาติ​จะ​จบ​ลง+ 25  “จะ​เกิด​สิ่ง​น่า​อัศจรรย์​ที่​ดวง​อาทิตย์ ดวง​จันทร์ และ​ดวง​ดาว+ ส่วน​บน​โลก จะ​เกิด​ความ​ทุกข์​เดือดร้อน​และ​เสียง​กึกก้อง​ของ​ทะเล​ที่​ปั่นป่วน จน​ชาติ​ต่าง ๆ ไม่​รู้​ทาง​ออก 26  ผู้​คน​จะ​กลัว​จน​สลบ​ไป​เพราะ​เห็น​สิ่ง​ที่​กำลัง​เกิด​ขึ้น​บน​โลก และ​สิ่ง​ที่​มี​อำนาจ​ใน​ฟ้า​สวรรค์​จะ​สั่น​สะเทือน+ 27  แล้ว​ผู้​คน​จะ​เห็น ‘ลูก​มนุษย์’+ มา​บน​เมฆ​ใน​ท้องฟ้า​ด้วย​อำนาจ​และ​รัศมี​แรง​กล้า+ 28  เมื่อ​เหตุ​การณ์​ทั้ง​หมด​นี้​เริ่ม​เกิด​ขึ้น ให้​พวก​คุณ​ยืด​ตัว​ตรง​และ​เชิด​หน้า​ขึ้น​เพราะ​พระเจ้า​จะ​มา​ช่วย​พวก​คุณ​ให้​รอด​แล้ว” 29  แล้ว​พระ​เยซู​จึง​ยก​ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ​ให้​พวก​เขา​ฟัง​ว่า “ลอง​สังเกต​ต้น​มะเดื่อ​และ​ต้น​ไม้​อื่น ๆ ดู​สิ+ 30  เมื่อ​เห็น​ว่า​ต้น​ไม้​พวก​นั้น​ผลิ​ใบ คุณ​ก็​รู้​ว่า​ใกล้​จะ​ถึง​ฤดู​ร้อน​แล้ว 31  คล้าย​กัน เมื่อ​คุณ​เห็น​เหตุ​การณ์​ทั้ง​หมด​นี้ คุณ​ก็​จะ​รู้​ว่า​รัฐบาล*ของ​พระเจ้า​มา​ใกล้​แล้ว 32  ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า คน​รุ่น​นี้​จะ​ไม่​ตาย​ไป​ก่อน​ที่​เหตุ​การณ์​ทั้ง​หมด​นี้​จะ​เกิด​ขึ้น+ 33  ฟ้า​สวรรค์​และ​โลก​จะ​สูญ​สิ้น​ไป แต่​คำ​พูด​ของ​ผม​จะ​ไม่​มี​วัน​สูญ​หาย​ไป​เลย+ 34  “ระวัง​ตัว​ให้​ดี อย่า​หมกมุ่น​กับ​การ​กิน การ​ดื่ม​จัด+ หรือ​มัว​แต่​กังวล​กับ​ชีวิต*+ แล้ว​วัน​นั้น​จะ​มา​อย่าง​กะทันหัน​โดย​ที่​คุณ​ไม่​ทัน​รู้​ตัว 35  เหมือน​กับดัก+ เพราะ​ทุก​คน​ทั่ว​โลก​จะ​ต้อง​เจอ​กับ​วัน​นั้น 36  ดัง​นั้น ให้​คุณ​ตื่น​ตัว​เสมอ+และ​อธิษฐาน​อ้อน​วอน​บ่อย ๆ+ เพื่อ​คุณ​จะ​รอด​จาก​เหตุ​การณ์​ทั้ง​หมด​ที่​จะ​เกิด​ขึ้น​และ​ยืน​อยู่​ต่อ​หน้า ‘ลูก​มนุษย์’ ได้”+ 37  ตอน​กลางวัน​พระ​เยซู​สอน​อยู่​ใน​วิหาร ส่วน​ตอน​กลางคืน​ท่าน​ออก​ไป​นอก​กรุง​และ​พัก​บน​ภูเขา​ที่​ชื่อ​ว่า​ภูเขา​มะกอก 38  ผู้​คน​จะ​มา​หา​ท่าน​ที่​วิหาร​แต่​เช้า​เพื่อ​ฟัง​ท่าน​สอน

เชิงอรรถ

หรือ “จะ​ทรยศ​คุณ”
แปล​ตรง​ตัว​ว่า “โลก”
หรือ “ราชอาณาจักร”
หรือ “กังวล​กับ​เรื่อง​ต่าง​ ๆ ​ใน​ชีวิต” “กังวล​กับ​ชีวิต​ประจำ​วัน”

ข้อมูลสำหรับศึกษา

ตู้​บริจาค: แหล่ง​อ้างอิง​ของ​ชาว​ยิว​โบราณ​บอก​ว่า​ตู้​บริจาค​หรือ​ที่​ใส่​เงิน​ถวาย​นี้​มี​รูป​ร่าง​คล้าย​แตร​และ​มี​ช่อง​เล็ก ๆ ด้าน​บน​ให้​หยอด​เงิน​ลง​ไป ผู้​คน​จะ​ใส่​เงิน​ถวาย​สำหรับ​หลาย​อย่าง​ลง​ไป​ใน​ตู้​นี้ ใน​บันทึก​ที่ ยน 8:20 ก็​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​เมื่อ​พูด​ถึง​ตู้​บริจาค​ซึ่ง​ดู​เหมือน​ว่า​ตั้ง​อยู่​ใน​ลาน​สำหรับ​ผู้​หญิง (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 27:6 และภาค​ผนวก ข​11) แหล่ง​อ้างอิง​ของ​พวก​รับบี​บอก​ว่า มี​ตู้​บริจาค 13 ตู้​ตั้ง​อยู่​เป็น​แถว​ตาม​ผนัง​รอบ​ลาน​นี้ เชื่อ​กัน​ว่า​ใน​วิหาร​ยัง​มี​บริเวณ​หนึ่ง​ที่​ใช้​เก็บ​รวบ​รวม​เงิน​ทั้ง​หมด​จาก​ตู้​บริจาค​เหล่า​นี้​ด้วย

ยาก​จน: หรือ “ขัดสน” คำ​กรีก เพะนิฆร็อส ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​อาจ​หมาย​ถึง​คน​ที่​ขาด​สิ่ง​จำเป็น​พื้น​ฐาน​ของ​ชีวิต​หรือ​คน​ที่​มี​ชีวิต​ที่​ลำบาก​มาก พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​ใช้​คำ​กรีก​นี้​แค่​ครั้ง​เดียว​คือ​ใน​ข้อ​นี้

เหรียญ​เล็ก ๆ 2 เหรียญ​ที่​มี​ค่า​น้อย​มาก: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “2 เลฟตัน” คำ​กรีก​เลฟตัน​เป็น​รูป​พหูพจน์​ของ​คำ​ว่า เล็พทอส หมาย​ถึง​สิ่ง​ที่​เล็ก​และ​บาง เลฟตัน​เป็น​เหรียญ​ซึ่ง​มี​ค่า​เท่า​กับ 1/128 ของ 1 เดนาริอัน และ​ดู​เหมือน​ว่า​เป็น​เหรียญ​ทองแดง​หรือ​ทอง​สัมฤทธิ์​ที่​เล็ก​ที่​สุด​ซึ่ง​ใช้​ใน​อิสราเอล—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เลฟตัน” และภาค​ผนวก ข​14

เหรียญ​เล็ก ๆ 2 เหรียญ​ที่​มี​ค่า​น้อย​มาก: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “2 เลฟตัน” คำ​กรีก​เลฟตัน​เป็น​รูป​พหูพจน์​ของ​คำ​ว่า เล็พทอส หมาย​ถึง​สิ่ง​ที่​เล็ก​และ​บาง เลฟตัน​เป็น​เหรียญ​ซึ่ง​มี​ค่า​เท่า​กับ 1/128 ของ 1 เดนาริอัน และ​ดู​เหมือน​ว่า​เป็น​เหรียญ​ทองแดง​หรือ​ทอง​สัมฤทธิ์​ที่​เล็ก​ที่​สุด​ซึ่ง​ใช้​ใน​อิสราเอล—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เลฟตัน” และภาค​ผนวก ข​14

เงิน​ทั้ง​หมด​ที่​เธอ​มี​สำหรับ​เลี้ยง​ชีวิต: ตาม​ที่​อธิบาย​ในข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 21:2 เหรียญ​ที่​แม่​ม่าย​คน​นี้​หยอด​ลง​ไป​ใน​ตู้​บริจาค​คือ “2 เลฟตัน” ซึ่ง​มี​ค่า​เท่า​กับ 1/64 ของ​ค่า​แรง 1 วัน เลฟตัน​เป็น​เหรียญ​ที่​มี​ค่า​น้อย​ที่​สุด​ที่​ใช้​ใน​อิสราเอล​สมัย​นั้น และ​ตาม​ที่​บอก​ใน มธ 10:29 เงิน 1 อัสซาริอัน (มี​ค่า​เท่า​กับ 8 เลฟตัน) สามารถ​ซื้อ​นก​กระจอก​ซึ่ง​เป็น​นก​ที่​มี​ราคา​ถูก​ที่​สุด​ที่​ใช้​เป็น​อาหาร​ได้ 2 ตัว นี่​หมาย​ความ​ว่า​เงิน​ที่​แม่​ม่าย​คน​นี้​มี​สามารถ​ซื้อ​นก​ได้​แค่​ครึ่ง​ตัว​เท่า​นั้น ยัง​ไม่​พอ​สำหรับ​อาหาร​มื้อ​หนึ่ง​ด้วย​ซ้ำ

ไม่​เหลือ​หิน​ซ้อน​ทับ​กัน​แม้​แต่​ก้อน​เดียว: คำ​พยากรณ์​ของ​พระ​เยซู​เกิด​ขึ้น​จริง​อย่าง​น่า​ทึ่ง​ใน​ปี ค.ศ. 70 ตอน​ที่​กองทัพ​โรมัน​ทำลาย​กรุง​เยรูซาเล็ม​และ​วิหาร เมือง​ทั้ง​เมือง​พัง​ราบ​เป็น​หน้า​กลอง​เหลือ​แค่​กำแพง​เมือง​บาง​ส่วน

ไม่​เหลือ​หิน​ซ้อน​ทับ​กัน​แม้​แต่​ก้อน​เดียว: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:2

ฉัน​เป็น​พระ​คริสต์: หรือ​เป็น​เมสสิยาห์—เทียบ​กับ​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ มธ 24:5

ฉัน​เป็น​พระ​คริสต์: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 13:6

จุด​จบ: หรือ “จุด​จบ​สุด​ท้าย” คำ​กรีก​ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้ (เทะลอส) ต่าง​จาก​คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “สมัย​สุด​ท้าย” (ซูนเทะเล่อา) ใน มธ 24:3—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:3 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “สมัย​สุด​ท้าย​ของ​โลก​นี้

การ​จลาจล: หรือ “ความ​ไม่​สงบ, การ​ปฏิวัติ” คำ​กรีก อาคาทาสตาเซีย มี​ความ​หมาย​หลัก​ว่า​ความ​วุ่นวาย แต่​ยัง​หมาย​ถึง​การ​ต่อ​ต้าน​ผู้​มี​อำนาจ การ​กบฏ หรือ​ความ​วุ่นวาย​ทาง​การ​เมือง​ด้วย และ​ที่ 2คร 6:5 มี​การ​แปล​คำ​กรีก​นี้​ว่า “การ​จลาจล” เมื่อ​พูด​ถึง​การ​ต่อ​ต้าน​อย่าง​รุนแรง​ที่​เปาโล​เจอ

จุด​จบ: หรือ “จุด​จบ​สุด​ท้าย”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:6

สู้​รบ: หรือ “ถูก​กระตุ้น, ถูก​ปลุก​เร้า” คำ​กรีก​ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​ถ่ายทอด​แนว​คิด​เกี่ยว​กับ “การ​เคลื่อน​ไป​หา​ด้วย​เจตนา​ร้าย” และ​อาจ​แปล​ได้​อีก​ว่า “ลุก​ขึ้น​ต่อ​สู้” หรือ “เข้า​สู่​สงคราม”

ประเทศ: คำ​กรีก เอ็ธนอส มี​ความ​หมาย​กว้าง อาจ​หมาย​ถึง​ผู้​คน​ที่​อาศัย​ใน​เขต​ปกครอง​หนึ่ง​หรือ​ดินแดน​หนึ่ง เช่น ใน​ประเทศ​หนึ่ง และ​ยัง​หมาย​ถึง​กลุ่ม​ชาติ​พันธุ์​หนึ่ง​ได้​ด้วย—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:14

โรค​ระบาด: ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี 3 เล่ม​บันทึก​คำ​พยากรณ์​สำคัญ​ของ​พระ​เยซู​เกี่ยว​กับ​สมัย​สุด​ท้าย แต่​ลูกา​เป็น​คน​เดียว​ที่​พูด​ถึง​โรค​ระบาด​ว่า​เป็น​หนึ่ง​ใน “สัญญาณ” ของ​สมัย​สุด​ท้าย (ลก 21:7; มธ 24:3, 7; มก 13:4, 8) หนังสือ​ข่าว​ดี 3 เล่ม​นี้​เสริม​กัน​และ​กัน คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “โรค​ระบาด” มี​อยู่​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​อีก​แค่​ครั้ง​เดียว​คือ​ที่ กจ 24:5 แต่​ใน​ข้อ​นั้น​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย​เมื่อ​พูด​ถึง​คน​ที่​สร้าง​ความ​เดือดร้อน​ให้​คน​อื่น จึง​มี​การ​แปล​ว่า “ตัว​ปัญหา”

ปรากฏการณ์​ที่​น่า​กลัว: มา​จาก​คำ​กริยา​กรีก ฟอเบะโอ ซึ่ง​มี​ความ​หมาย​ว่า “กลัว” คำ​นี้​มี​อยู่​แค่​ครั้ง​เดียว​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​คือ​ใน​ข้อ​นี้ และ​ดู​เหมือน​ว่า​หมาย​ถึง​เหตุ​การณ์​ที่​น่า​กลัว

พูด​อะไร: หรือ “พูด​อย่าง​มี​พลัง” แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ปาก” คำ​กรีก สะทอมา ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​หมาย​ถึง​คำ​พูด​หรือ​พลัง​ของ​คำ​พูด

แม้​แต่​ผม​บน​หัว​ของ​คุณ . . . ก็​นับ​ไว้​แล้ว​ทุก​เส้น: มี​การ​กะ​ประมาณ​กัน​ว่า​เฉลี่ย​แล้ว​คน​เรา​มี​เส้น​ผม​มาก​กว่า 100,000 เส้น การ​ที่​พระ​ยะโฮวา​รู้​ราย​ละเอียด​เล็ก​ ๆ น้อย​ ๆ ขนาด​นี้​ยืน​ยัน​ว่า​พระองค์​สนใจ​สาวก​ของ​พระ​คริสต์​ทุก​คน​มาก

จะ​ไม่​มี​เส้น​ผม​ของ​คุณ​สัก​เส้น​หนึ่ง​ถูก​ทำลาย​ไป: พระ​เยซู​ใช้​อติพจน์​หรือ​คำ​พูด​เกิน​จริง​เพื่อ​ให้​สาวก​มั่น​ใจ​อย่าง​เต็ม​ที่​ว่า​พวก​เขา​จะ​ได้​รับ​การ​ปก​ป้อง​แม้ “ทุก​คน​จะ​เกลียด​ชัง” (ลก 21:17) ท้อง​เรื่อง​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​พระ​เยซู​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​การ​ปก​ป้อง​ทาง​ร่าง​กาย แต่​หมาย​ถึง​การ​ปก​ป้อง​ด้าน​ความ​เชื่อ​หรือ​ปก​ป้อง​จาก​ผล​เสียหาย​ที่​ถาวร (ลก 21:16) ดัง​นั้น สาวก​ของ​พระ​เยซู​ไม่​คาด​หมาย​ว่า​จะ​ได้​รับ​การ​ปก​ป้อง​อย่าง​อัศจรรย์​จาก​การ​ถูก​ทำ​ร้าย​หรือ​ความ​ตาย แต่​พวก​เขา​สามารถ​มั่น​ใจ​ได้​ว่า​พระ​ยะโฮวา​มี​อำนาจ​ที่​จะ​ปลุก​พวก​เขา​ให้​ฟื้น​ขึ้น​มา​จาก​ความ​ตาย​ได้ (มธ 10:39) การ​ใช้​คำ​ว่า “ไม่” 2 ครั้ง​ใน​ภาษา​กรีก​เป็น​การ​เน้น​ว่า​คำ​สัญญา​ของ​พระ​เยซู​ใน​ข้อ​นี้​จะ​เกิด​ขึ้น​อย่าง​แน่นอน ครั้ง​หนึ่ง​พระ​เยซู​ก็​เคย​บอก​สาวก​ว่า​พระเจ้า​จะ​ดู​แล​พวก​เขา​โดย​พูด​คล้าย ๆ กัน​ว่า “แม้​แต่​ผม​บน​หัว​ของ​คุณ พระองค์​ก็​นับ​ไว้​แล้ว​ทุก​เส้น”—ลก 12:7; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 10:30

อด​ทน: คำ​นาม​กรีก ฮูพอมอเน ที่​ใช้​ใน​พระ​คัมภีร์​หมาย​ถึง “ความ​อด​ทน” อย่าง​กล้า​หาญ มั่นคง และ​ไม่​ยอม​แพ้ คน​ที่​อด​ทน​แบบ​นี้​จะ​ไม่​หมด​หวัง​แม้​เจอ​อุปสรรค การ​ข่มเหง การ​ทดสอบ หรือ​การ​ล่อ​ใจ ส่วน​คำ​กริยา​กรีก ฮูพอเมะโน ที่​แปล​ว่า “อด​ทน” มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “อยู่​ต่อ ๆ ไป​ภาย​ใต้” มัก​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​การ “อยู่​ต่อ​ไป​แทน​ที่​จะ​หนี, ยืนหยัด, บากบั่น, ไม่​ท้อ​ถอย”—มธ 10:22; รม 12:12; ฮบ 10:32; ยก 5:11

ได้​ชีวิต: หรือ “รักษา​ชีวิต” คำ​ว่า “ชีวิต” ใน​ข้อ​นี้​มา​จาก​คำ​กรีก พะซูเฆ ซึ่ง​มัก​หมาย​ถึง​ชีวิต​ของ​คน​เรา​ไม่​ว่า​ใน​ปัจจุบัน​หรือ​อนาคต​ขึ้น​อยู่​กับ​ท้อง​เรื่อง แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​หมาย​ถึง “ชีวิต​ใน​อนาคต” หรือ “ชีวิต​แท้”

ยูเดีย: คือ​แคว้น​หนึ่ง​ซึ่ง​เป็น​เมือง​ขึ้น​ของ​โรม

ไป​ที่​ภูเขา: ยูเซบิอุส​นัก​ประวัติศาสตร์​ใน​ศตวรรษ​ที่ 4 บอก​ว่า คริสเตียน​ใน​ยูเดีย​และ​เยรูซาเล็ม​หนี​ข้าม​แม่น้ำ​จอร์แดน​ไป​ที่​เมือง​เพลลา​ซึ่ง​อยู่​แถบ​เทือก​เขา​ของ​เขต​เดคาโปลิส—ดูภาค​ผนวก ข​10

ช่วง​นั้น​พระเจ้า​จะ​พิพากษา​ด้วย​ความ​ยุติธรรม: หรือ “ช่วง​นั้น​จะ​เป็น​วัน​แห่ง​การ​แก้แค้น” คือ​วัน​ที่​พระเจ้า​จะ​มา​แก้แค้น​และ​พิพากษา​ลง​โทษ ก่อน​หน้า​นั้น​ตอน​ที่​พระ​เยซู​อยู่​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​นาซาเร็ธ ท่าน​ยก​ส่วน​หนึ่ง​ใน​คำ​พยากรณ์​ของ​อิสยาห์​ขึ้น​มา (อสย 61:1, 2) และ​ใช้​กับ​ตัว​ท่าน แต่​ตอน​นั้น​ท่าน​ไม่​ได้​พูด​ถึง​อีก​ส่วน​ของ​คำ​พยากรณ์​ที่​บอก​ว่า “วัน​ที่​พระเจ้า​ของ​เรา​จะ​ลง​โทษ” (ลก 4:16-21) แต่​ตอน​นี้​พระ​เยซู​กำลัง​ประกาศ​เรื่อง “วัน​แห่ง​การ​แก้แค้น” ซึ่ง​เป็น​การ​บอก​ล่วง​หน้า​ว่า​จะ​มี​กองทัพ​มา​ตั้ง​ค่าย​ล้อม​กรุง​เยรูซาเล็ม การ​แก้แค้น​ของ​พระเจ้า​เป็น​เรื่อง​หนึ่ง​ที่​มี​เขียน​ไว้​แล้ว​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู คำ​กรีก​ที่​แปล​ใน​ข้อ​นี้​ว่า “พิพากษา​ด้วย​ความ​ยุติธรรม” หรือ “แก้แค้น” มี​อยู่​ใน ฉธบ 32:35; ยรม 46:10 (26:10, LXX); และ ฮชย 9:7 ของ​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ​ด้วย ใน​ข้อ​คัมภีร์​เหล่า​นี้​ใช้​คำ​กรีก​ที่​ตรง​กับ​คำ​ฮีบรู​ซึ่ง​มี​ความ​หมาย​ว่า “การ​แก้แค้น” หรือ “การ​คิด​บัญชี”

ช่วง​เวลา​ของ​คน​ต่าง​ชาติ: หรือ “เวลา​กำหนด​ของ​ชาติ​ต่าง ๆ” คำ​กรีก ไคร็อส (ใน​ข้อ​นี้​อยู่​ใน​รูป​พหูพจน์​และ​แปล​ว่า “ช่วง​เวลา”) อาจ​หมาย​ถึง​จุด​หนึ่ง​ของ​เวลา หรือ​ช่วง​เวลา​ที่​แน่นอน​หรือ​กำหนด​ไว้ หรือ “ฤดู” ที่​จะ​มี​เหตุ​การณ์​บาง​อย่าง​เกิด​ขึ้น (มธ 13:30; 21:34; มก 11:13) มี​การ​ใช้​คำ​ว่า “เวลา​ที่​กำหนด​ไว้” กับ​ตอน​ที่​พระ​เยซู​เริ่ม​งาน​รับใช้ (มก 1:15) และ “เวลา​ที่​กำหนด​ไว้” สำหรับ​การ​ตาย​ของ​ท่าน (มธ 26:18) คำ​กรีก ไคร็อส ยัง​ใช้​หมาย​ถึง​ช่วง​เวลา​ใน​อนาคต​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กับ​การ​จัด​เตรียม​หรือ​ตาราง​เวลา​ของ​พระเจ้า โดย​เฉพาะ​ใน​เรื่อง​ที่​เกี่ยว​กับ​การ​ประทับ​ของ​พระ​คริสต์​และ​รัฐบาล​ของ​ท่าน (กจ 1:7; 3:19; 1ธส 5:1) เมื่อ​คิด​ถึง​การ​ใช้​คำ​ว่า ไคร็อส ใน​คัมภีร์​ไบเบิล จึง​ดู​เหมือน​ว่า​คำ​ว่า “ช่วง​เวลา​ของ​คน​ต่าง​ชาติ” ไม่​ได้​หมาย​ถึง​ช่วง​เวลา​กว้าง ๆ หรือ​เวลา​ที่​ไม่​มี​กำหนด แต่​หมาย​ถึง​ช่วง​เวลา​ที่​กำหนด​ไว้​แน่นอน เป็น​เวลา​ที่​มี​จุด​เริ่ม​ต้น​และ​จุด​สิ้น​สุด ส่วน​คำ​ว่า “คน​ต่าง​ชาติ” หรือ “ชาติ​ต่าง ๆ” มา​จาก​คำ​กรีก เอ็ธนอส ที่​อยู่​ใน​รูป​พหูพจน์ ผู้​เขียน​คัมภีร์​ไบเบิล​หลาย​คน​มัก​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​ชาติ​ต่าง ๆ ที่​ไม่​ใช่​ชาว​ยิว

โลก: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “โลก” (ออยคู่เมะเน) หมาย​ถึง​โลก​ซึ่ง​เป็น​ที่​อยู่​อาศัย​ของ​มนุษย์—ลก 4:5; กจ 17:31; รม 10:18; วว 12:9; 16:14

เห็น: คำ​กริยา​กรีก​ที่​แปล​ว่า “เห็น” มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “เห็น​บาง​สิ่ง, มอง​ดู” แต่​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย​คำ​นี้​ยัง​หมาย​ถึง “เข้าใจ, มอง​ออก”—อฟ 1:18

ลูก​มนุษย์: มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ประมาณ 80 ครั้ง​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม พระ​เยซู​ใช้​คำ​นี้​เมื่อ​พูด​ถึง​ตัว​ท่าน​เอง ดู​เหมือน​ท่าน​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​เน้น​ว่า​ท่าน​เป็น​มนุษย์​จริง​ ๆ ที่​เกิด​จาก​ผู้​หญิง​และ​มี​ค่า​เท่า​เทียม​กับ​อาดัม ท่าน​จึง​สามารถ​ไถ่​มนุษย์​จาก​บาป​และ​ความ​ตาย​ได้ (รม 5:12, 14, 15) คำ​นี้​ยัง​ทำ​ให้​รู้​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​เมสสิยาห์​หรือ​พระ​คริสต์​ด้วย—ดนล 7:13, 14; ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

เมฆ​ใน​ท้องฟ้า: เมฆ​น่า​จะ​บดบัง​การ​มอง​เห็น​แทน​ที่​จะ​ช่วย​ให้​เห็น​ชัด​ขึ้น แต่​คน​ที่​สังเกต​จะ “เห็น” ด้วย​ตา​แห่ง​ความ​เข้าใจ—กจ 1:9

ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ: คำ​กรีก พาราบอเล มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “การ​วาง​ไว้​ข้าง​ ๆ (ด้วย​กัน)” อาจ​เป็น​เรื่อง​ราว​ที่​ให้​คติ​สอน​ใจ สุภาษิต หรือ​ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ​ก็​ได้ พระ​เยซู​มัก​อธิบาย​สิ่ง​หนึ่ง​โดย ‘วาง​สิ่ง​นั้น​ไว้​ข้าง​ ๆ’ หรือ​เปรียบ​เทียบ​สิ่ง​นั้น​กับ​อีก​สิ่ง​หนึ่ง​ที่​คล้าย​ ๆ กัน (มก 4:30) ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ​ของ​พระ​เยซู​จะ​สั้น​และ​มัก​เป็น​เรื่อง​สมมุติ​ซึ่ง​ช่วย​ให้​ผู้​ฟัง​เข้าใจ​ความ​จริง​เกี่ยว​กับ​พระเจ้า​และ​หลัก​ศีลธรรม​ที่​ถูก​ต้อง

ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 13:3

ฟ้า​สวรรค์​และ​โลก​จะ​สูญ​สิ้น​ไป: ข้อ​คัมภีร์​อื่น​ ๆ ​ช่วย​ให้​เห็น​ว่า​ฟ้า​สวรรค์​และ​โลก​จะ​คง​อยู่​ตลอด​ไป (ปฐก 9:16; สด 104:5; ปญจ 1:4) ดัง​นั้น คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ใน​ข้อ​นี้​เป็น​อติพจน์​หรือ​คำ​พูด​เกิน​จริง หมาย​ความ​ว่า​ถึง​แม้​สิ่ง​ที่​เป็น​ไป​ไม่​ได้​จะ​เกิด​ขึ้น เหมือน​ที่​ฟ้า​สวรรค์​และ​โลก​จะ​สูญ​สิ้น​ไป แต่​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​จะ​ยัง​เป็น​จริง​แน่นอน (เทียบ​กับ มธ 5:18) นอก​จาก​นั้น ฟ้า​สวรรค์​และ​โลก​ใน​ข้อ​นี้​ยัง​อาจ​มี​ความ​หมาย​เป็น​นัย คือ​เป็น​สิ่ง​เดียว​กับ​ที่ วว 21:1 เรียก​ว่า “ฟ้า​สวรรค์​เก่า​และ​โลก​เก่า”

คำ​พูด​ของ​ผม​จะ​ไม่​มี​วัน​สูญ​หาย​ไป: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “คำ​พูด​ของ​ผม​จะ​ไม่​ไม่​สูญ​หาย​ไป” การ​ใช้​คำ​ว่า “ไม่” 2 ครั้ง​ใน​ภาษา​กรีก​เป็น​การ​เน้น​ว่า​การ​กระทำ​นั้น​ไม่​มี​ทาง​เกิด​ขึ้น​ได้​เลย ซึ่ง​ใน​ข้อ​นี้​เน้น​ให้​เห็น​ว่า​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​จะ​คง​อยู่​ตลอด​ไป

ฟ้า​สวรรค์​และ​โลก​จะ​สูญ​สิ้น​ไป: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:35

คำ​พูด​ของ​ผม​จะ​ไม่​มี​วัน​สูญ​หาย​ไป: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:35

ยืน: ใน​คัมภีร์​ไบเบิล บาง​ครั้ง​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​การ​ที่​คน​หนึ่ง​หรือ​กลุ่ม​หนึ่ง​ได้​รับ​ความ​โปรดปราน​หรือ​การ​ยอม​รับ​จาก​ผู้​ที่​มี​อำนาจ (สด 5:5) ตัว​อย่าง​เช่น ที่ วว 7:9, 15 ยอห์น​เห็น​ชน​ฝูง​ใหญ่ “ยืน​อยู่​หน้า​บัลลังก์​และ​หน้า​ลูก​แกะ​ของ​พระเจ้า” ซึ่ง​หมาย​ความ​ว่า​พวก​เขา​ได้​รับ​ความ​โปรดปราน​จาก​พระเจ้า​และ​พระ​เยซู

พัก​บน​ภูเขา: ช่วง 4 วัน​สุด​ท้าย​ที่​พระ​เยซู​อยู่​บน​โลก ท่าน​ทำ​งาน​รับใช้​อย่าง​ขยัน​ขันแข็ง​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​ตอน​กลางวัน แต่​ตอน​กลางคืน​ท่าน​กับ​สาวก​จะ​ออก​จาก​กรุง​นี้​ไป​พัก​ค้าง​คืน​ที่​หมู่​บ้าน​เบธานี​ซึ่ง​อยู่​บน​ไหล่​เขา​ทาง​ตะวัน​ออก​ของ​ภูเขา​มะกอก ท่าน​น่า​จะ​ไป​พัก​ที่​บ้าน​ของ​มาร์ธา มารีย์ และ​ลาซารัส—มธ 21:17; มก 11:11

วีดีโอและรูปภาพ

ตู้​บริจาค​และ​แม่​ม่าย
ตู้​บริจาค​และ​แม่​ม่าย

แหล่ง​อ้างอิง​ของ​พวก​รับบี​บอก​ว่า​ใน​วิหาร​ที่​เฮโรด​สร้าง​ขึ้น​มี​ตู้​บริจาค​ซึ่ง​เรียก​ว่า​โชฟาร์​อยู่ 13 ตู้ คำ​ฮีบรู โชฟาร์ แปล​ว่า “เขา​แกะ” ทำ​ให้​รู้​ว่า​ส่วน​หนึ่ง​ของ​ตู้​นี้​อาจ​มี​รูป​ร่าง​คล้าย​เขา​สัตว์​หรือ​แตร ตอน​ที่​พระ​เยซู​ตำหนิ​พวก​ที่​ชอบ​โฆษณา​ความ​ดี​ของ​ตัว​เอง​หรือ​เป่า​แตร​ข้าง​หน้า​ตัว​เอง​เวลา​ช่วยเหลือ​คน​จน คน​ที่​ได้​ยิน​ท่าน​พูด​คง​นึก​ถึง​เสียง​ดัง​ของ​เหรียญ​ที่​ถูก​หยอด​ลง​ไป​ใน​ตู้​บริจาค​รูป​ร่าง​คล้าย​แตร​เหล่า​นี้ (มธ 6:2) เหรียญ​เล็ก ๆ 2 เหรียญ​ที่​แม่​ม่าย​หยอด​ลง​ไป​คง​ไม่​ทำ​ให้​เกิด​เสียง​ดัง​เท่า​ไร แต่​พระ​เยซู​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​แม่​ม่าย​คน​นี้​และ​เงิน​ที่​เธอ​บริจาค​มี​ค่า​มาก​ใน​สายตา​ของ​พระ​ยะโฮวา

หิน​จาก​ซาก​ปรัก​หัก​พัง​บน​ภูเขา​ที่​วิหาร​ตั้ง​อยู่
หิน​จาก​ซาก​ปรัก​หัก​พัง​บน​ภูเขา​ที่​วิหาร​ตั้ง​อยู่

มี​การ​พบ​หิน​เหล่า​นี้​ทาง​ทิศ​ใต้​ของ​กำแพง​กรุง​เยรูซาเล็ม​ด้าน​ตะวัน​ตก เชื่อ​กัน​ว่า​หิน​เหล่า​นี้​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​ซาก​ปรัก​หัก​พัง​บน​ภูเขา​ที่​วิหาร​ตั้ง​อยู่​ซึ่ง​หลง​เหลือ​มา​จาก​ศตวรรษ​แรก หิน​เหล่า​นี้​ถูก​ทิ้ง​ไว้​เพื่อ​เตือน​ใจ​ถึง​ความ​พินาศ​ของ​กรุง​เยรูซาเล็ม​และ​วิหาร​ที่​ถูก​ทำลาย​โดย​พวก​โรมัน

เหรียญ​ยูเดีย แคพทา
เหรียญ​ยูเดีย แคพทา

ใน​คำ​พยากรณ์​สำคัญ​ของ​พระ​เยซู​เกี่ยว​กับ​สิ่ง​ที่​จะ​เกิด​ขึ้น​กับ​กรุง​เยรูซาเล็ม​และ​วิหาร ท่าน​บอก​ล่วง​หน้า​ว่า​ชาว​ยูเดีย​จะ “ถูก​จับ​ไป​เป็น​เชลย​ใน​ประเทศ​ต่าง​ ๆ” (ลก 21:21, 24) เหรียญ​ใน​ภาพ​นี้​เป็น​หลักฐาน​ชัดเจน​ที่​แสดง​ว่า​คำ​พยากรณ์​ของ​พระ​เยซู​เกิด​ขึ้น​จริง เหรียญ​แบบ​นี้​ผลิต​ขึ้น​ครั้ง​แรก​ใน​ปี ค.ศ. 71 เพื่อ​ระลึก​ถึง​การ​ยึด​ครอง​ยูเดีย ด้าน​หนึ่ง​ของ​เหรียญ​เป็น​รูป​ติตุส​ลูก​ชาย​ของ​จักรพรรดิ​เวสปาเชียน เขา​เป็น​คน​พิชิต​ยูเดีย​ได้​สำเร็จ​ซึ่ง​เป็น​การ​สาน​ต่อ​สิ่ง​ที่​พ่อ​ของ​เขา​ได้​เริ่ม​ไว้ อีก​ด้าน​หนึ่ง​ของ​เหรียญ​เป็น​รูป​ต้น​ปาล์ม ข้าง​หนึ่ง​ของ​ต้น​ปาล์ม​คือ​เชลย​ผู้​ชาย​ชาว​ยิว​ถูก​มัด​มือ​ไพล่​หลัง ส่วน​อีก​ข้าง​หนึ่ง​เป็น​ผู้​หญิง​ชาว​ยิว​กำลัง​นั่ง​ร้องไห้​เสียใจ ข้อ​ความ​บน​เหรียญ​อ่าน​ว่า “ยูเดีย แคพทา” มี​ความ​หมาย​ว่า “ยูเดีย​ใน​สภาพ​เชลย​ศึก”

ดาบ​โรมัน
ดาบ​โรมัน

พระ​เยซู​บอก​ล่วง​หน้า​ว่า​คน​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​และ​แคว้น​ยูเดีย​จะ “ล้ม​ตาย​ด้วย​คม​ดาบ” (ลก 21:24) ดาบ​ที่​เห็น​ใน​ภาพ​นี้​มี​อายุ​ประมาณ 2,000 ปี และ​อาจ​เป็น​ของ​ทหาร​คน​หนึ่ง​ใน​กองทัพ​โรมัน​ซึ่ง​ประจำการ​อยู่​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​ช่วง​ปี ค.ศ. 66 ตอน​ที่​มี​การ​กบฏ​ต่อ​โรม ดาบ​นี้​ยาว​ประมาณ 60 ซม. และ​ยัง​อยู่​ใน​ฝัก​ที่​ทำ​จาก​หนัง นัก​โบราณคดี​เพิ่ง​ค้น​พบ​ดาบ​เล่ม​นี้ (มี​รายงาน​ใน​ปี 2011) ตอน​ที่​พวก​เขา​ขุด​ค้น​ซาก​ร่อง​ระบาย​น้ำ​แห่ง​หนึ่ง​ระหว่าง​เมือง​ของ​ดาวิด​กับ​อุทยาน​ประวัติศาสตร์​ใกล้​กำแพง​ด้าน​ตะวัน​ตก​ของ​กรุง​เยรูซาเล็ม ร่อง​ระบาย​น้ำ​นี้​อาจ​เป็น​ที่​ซ่อน​ของ​ชาว​กรุง​เยรูซาเล็ม​ใน​ช่วง​ที่​เกิด​ความ​วุ่นวาย​ก่อน​ที่​กรุง​นั้น​จะ​ถูก​ทำลาย​ใน​ปี ค.ศ. 70