เขียนโดยยอห์น 6:1-71

6  หลัง​จาก​นั้น พระ​เยซู​นั่ง​เรือ​ข้าม​ทะเลสาบ​กาลิลี​หรือ​ที่​เรียก​กัน​ว่า​ทิเบเรียส+  มี​คน​มาก​มาย​ตาม​ท่าน​ไป+เพราะ​พวก​เขา​เห็น​ท่าน​รักษา​คน​ป่วย​อย่าง​อัศจรรย์+  พระ​เยซู​ขึ้น​ไป​บน​ภูเขา​และ​นั่ง​ลง​กับ​พวก​สาวก  ตอน​นั้น​ใกล้​จะ​ถึง​เทศกาล​ปัสกา+ของ​ชาว​ยิว​แล้ว  เมื่อ​พระ​เยซู​เงย​หน้า​และ​เห็น​คน​มาก​มาย​มา​หา ท่าน​จึง​ถาม​ฟีลิป​ว่า+ “พวก​เรา​จะ​หา​ซื้อ​ขนมปัง​จาก​ที่​ไหน​ดี​ถึง​จะ​พอ​เลี้ยง​คน​ทั้ง​หมด​นี้​ได้?”+  ที่​พระ​เยซู​พูด​อย่าง​นั้น​ก็​เพื่อ​ทดสอบ​เขา เพราะ​ท่าน​รู้​อยู่​แล้ว​ว่า​จะ​ทำ​อย่าง​ไร  ฟีลิป​ตอบ​ท่าน​ว่า “ต่อ​ให้​มี​เงิน 200 เดนาริอัน​ก็​ยัง​ไม่​พอ​ซื้อ​ขนมปัง​ให้​พวก​เขา​กิน​กัน​คน​ละ​นิด​ละ​หน่อย​เลย”  สาวก​อีก​คน​หนึ่ง​ชื่อ​อันดรูว์​ที่​เป็น​พี่​น้อง​กับ​ซีโมน​เปโตร​บอก​พระ​เยซู​ว่า  “เด็ก​คน​นี้​มี​ขนมปัง​บาร์เลย์ 5 อัน​กับ​ปลา​เล็ก ๆ 2 ตัว แต่​แค่​นี้​คง​ไม่​พอ​เลี้ยง​คน​มาก​ขนาด​นี้​หรอก”+ 10  พระ​เยซู​จึง​สั่ง​พวก​สาวก​ว่า “บอก​ให้​พวก​เขา​นั่ง​ลง” ทุก​คน​ก็​นั่ง​ลง​เพราะ​ที่​นั่น​เป็น​พื้น​หญ้า คน​ที่​อยู่​ที่​นั่น​มี​ผู้​ชาย​ประมาณ 5,000 คน+ 11  พระ​เยซู​หยิบ​ขนมปัง​มา อธิษฐาน​ขอบคุณ​พระเจ้า แล้ว​แจก​จ่าย​ให้​ทุก​คน​ที่​นั่ง​อยู่ และ​ท่าน​ก็​แจก​จ่าย​ปลา​ด้วย ทุก​คน​ได้​กิน​จน​อิ่ม 12  เมื่อ​พวก​เขา​กิน​อิ่ม​แล้ว ท่าน​สั่ง​พวก​สาวก​ว่า “เก็บ​เศษ​อาหาร​ที่​เหลือ​ไว้ จะ​ได้​ไม่​เสีย​ของ” 13  พวก​สาวก​ก็​เก็บ​เศษ​ที่​เหลือ​จาก​ขนมปัง​บาร์เลย์ 5 อัน​นั้น​ได้ 12 ตะกร้า​เต็ม ๆ 14  เมื่อ​ประชาชน​เห็น​การ​อัศจรรย์​ที่​พระ​เยซู​ทำ พวก​เขา​ก็​พูด​กัน​ว่า “ท่าน​นี้​เป็น​ผู้​พยากรณ์​คน​นั้น​ที่​จะ​มา​ใน​โลก​แน่ ๆ”+ 15  พอ​พระ​เยซู​รู้​ว่า​พวก​เขา​พยายาม​จะ​ตั้ง​ท่าน​ให้​เป็น​กษัตริย์ ท่าน​ก็​ปลีก​ตัว​ไป+อยู่​ที่​ภูเขา​คน​เดียว+ 16  พอ​ตก​เย็น พวก​สาวก​ของ​พระ​เยซู​ลง​ไป​ที่​ทะเลสาบ+ 17  แล้ว​ออก​เรือ​เพื่อ​จะ​ข้าม​ฟาก​ไป​เมือง​คาเปอร์นาอุม ตอน​นั้น​มืด​แล้ว และ​พระ​เยซู​ยัง​ไม่​มา​หา​พวก​เขา+ 18  แล้ว​เกิด​พายุ​ขึ้น ทำ​ให้​ทะเลสาบ​ปั่นป่วน+ 19  เมื่อ​พวก​เขา​ตี​กรรเชียง​ไป​ได้​ประมาณ 5 หรือ 6 กิโลเมตร ก็​เห็น​พระ​เยซู​เดิน​บน​น้ำ​เข้า​มา​ใกล้​เรือ พวก​เขา​ก็​ตกใจ​กลัว 20  แต่​ท่าน​บอก​พวก​เขา​ว่า “นี่​ผม​เอง ไม่​ต้อง​กลัว”+ 21  พวก​เขา​ก็​ดีใจ​และ​ให้​พระ​เยซู​ขึ้น​เรือ ไม่​นาน​เรือ​ก็​ถึง​ฝั่ง​ที่​พวก​เขา​ตั้งใจ​จะ​ไป+ 22  วัน​รุ่ง​ขึ้น ฝูง​ชน​ยัง​อยู่​อีก​ฝั่ง​หนึ่ง พวก​เขา​รู้​ว่า​ที่​นั่น​มี​เรือ​เล็ก​อยู่​แค่​ลำ​เดียว และ​พวก​สาวก​ลง​เรือ​ลำ​นั้น​ไป​แล้ว แต่​พระ​เยซู​ไม่​ได้​ไป​ด้วย 23  มี​เรือ​บาง​ลำ​จาก​เมือง​ทิเบเรียส​เข้า​จอด​ที่​ฝั่ง​ใกล้ ๆ กับ​บริเวณ​ที่​ผู้​เป็น​นาย​ได้​แจก​จ่าย​ขนมปัง​ให้​ผู้​คน​กิน​หลัง​จาก​ท่าน​อธิษฐาน​ขอบคุณ​พระเจ้า 24  เมื่อ​ฝูง​ชน​ไม่​เห็น​พระ​เยซู​กับ​พวก​สาวก พวก​เขา​ก็​ลง​เรือ​พวก​นั้น​ข้าม​ฟาก​มา​ที่​คาเปอร์นาอุม​เพื่อ​ตาม​หา​พระ​เยซู 25  เมื่อ​พวก​เขา​มา​ถึง​อีก​ฝั่ง​หนึ่ง​ของ​ทะเลสาบ​และ​พบ​พระ​เยซู พวก​เขา​ก็​ถาม​ว่า “อาจารย์+ มา​ตั้ง​แต่​เมื่อไหร่​ครับ?” 26  พระ​เยซู​ตอบ​พวก​เขา​ว่า “ผม​ขอ​พูด​ตรง ๆ ว่า พวก​คุณ​ตาม​หา​ผม​ก็​เพราะ​ได้​กิน​อิ่ม+ ไม่​ใช่​เพราะ​เห็น​การ​อัศจรรย์​ที่​ให้​หลักฐาน​เรื่อง​ผม 27  อย่า​ทำ​งาน​เพื่อ​จะ​ได้​อาหาร​ที่​เน่า​เสีย​ได้+ แต่​ให้​ทำ​งาน​เพื่อ​จะ​ได้​อาหาร​ที่​ไม่​เน่า​เสีย​ซึ่ง​จะ​ให้​ชีวิต​ตลอด​ไป+ ‘ลูก​มนุษย์’ จะ​ให้​อาหาร​นั้น​กับ​พวก​คุณ เพราะ​ท่าน​เป็น​คน​ที่​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​รับรอง​แล้ว”*+ 28  พวก​เขา​จึง​ถาม​พระ​เยซู​ว่า “พวก​เรา​ต้อง​ทำ​งาน​อะไร​เพื่อ​พระเจ้า​จะ​พอ​ใจ​เรา?” 29  ท่าน​ตอบ​ว่า “ถ้า​คุณ​อยาก​ให้​พระเจ้า​พอ​ใจ ให้​พวก​คุณ​ทำ​สิ่ง​ที่​แสดง​ว่า​พวก​คุณ​มี​ความ​เชื่อ​ใน​ผู้​ที่​พระองค์​ใช้​มา”+ 30  พวก​เขา​เลย​ถาม​พระ​เยซู​ว่า “แล้ว​ท่าน​จะ​ทำ​การ​อัศจรรย์​อะไร​ให้​พวก​เรา​เห็น​ล่ะ+ พวก​เรา​จะ​ได้​เชื่อ​ท่าน? 31  บรรพบุรุษ​ของ​เรา​ได้​กิน​มานา​ใน​ที่​กันดาร+ ตาม​ที่​เขียน​ไว้​ใน​พระ​คัมภีร์​ว่า ‘พระองค์​ให้​อาหาร​จาก​สวรรค์​กับ​พวก​เขา’”+ 32  พระ​เยซู​บอก​พวก​เขา​ว่า “ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า จริง ๆ แล้ว​โมเสส​ไม่​ได้​ให้​อาหาร​จาก​สวรรค์​กับ​พวก​คุณ​หรอก แต่​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​ของ​ผม​ต่าง​หาก​ที่​ให้​อาหาร​แท้​จาก​สวรรค์​กับ​พวก​คุณ 33  เพราะ​อาหาร​จาก​พระเจ้า​ก็​คือ​คน​ที่​ลง​มา​จาก​สวรรค์​และ​ให้​ชีวิต​กับ​โลก​นี้”+ 34  พวก​เขา​จึง​บอก​ท่าน​ว่า “นาย​ท่าน ขอ​อาหาร​นั้น​ให้​พวก​เรา​กิน​ไป​ตลอด​เถอะ” 35  พระ​เยซู​พูด​กับ​พวก​เขา​ว่า “ตัว​ผม​นี่​แหละ​คือ​อาหาร​ที่​ให้​ชีวิต คน​ที่​มา​หา​ผม​จะ​ไม่​หิว​อีก​เลย และ​คน​ที่​แสดง​ความ​เชื่อ​ใน​ตัว​ผม​จะ​ไม่​กระหาย​อีก​เลย+ 36  แต่​เป็น​อย่าง​ที่​ผม​บอก​พวก​คุณ​ไว้​แล้ว​ว่า ถึง​จะ​เห็น​ผม​พวก​คุณ​ก็​ไม่​เชื่อ+ 37  ทุก​คน​ที่​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​ยก​ให้​ผม​จะ​มา​หา​ผม และ​คน​ที่​มา​หา​ผม ผม​จะ​ไม่​มี​วัน​ไล่​เขา​ไป+ 38  ผม​ลง​มา​จาก​สวรรค์+ ไม่​ใช่​เพื่อ​ทำ​ตาม​ใจ​ตัว​เอง แต่​เพื่อ​ทำ​ตาม​ความ​ประสงค์​ของ​พระองค์​ที่​ใช้​ผม​มา+ 39  พระองค์​ที่​ใช้​ผม​มา​อยาก​ให้​ผม​ดู​แล​ทุก​คน​ที่​พระองค์​ยก​ให้​ผม+ เพื่อ​ไม่​ให้​หลง​หาย​ไป​แม้​แต่​คน​เดียว และ​ให้​ผม​ปลุก​พวก​เขา​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย+ใน​วัน​สุด​ท้าย 40  พ่อ​ของ​ผม​อยาก​ให้​ทุก​คน​ที่​ยอม​รับ​และ​แสดง​ความ​เชื่อ​ใน​ลูก​ของ​พระองค์​มี​ชีวิต​ตลอด​ไป+ ผม​จะ​ปลุก​เขา​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย+ใน​วัน​สุด​ท้าย​นั้น” 41  พวก​ยิว​เริ่ม​บ่น​กัน​เรื่อง​ที่​พระ​เยซู​พูด​ว่า “ผม​เป็น​อาหาร​ที่​ลง​มา​จาก​สวรรค์”+ 42  พวก​เขา​พูด​ว่า “คน​นี้​คือ​เยซู​ลูก​โยเซฟ​ไม่​ใช่​หรือ? พ่อ​แม่​เขา​พวก​เรา​ก็​รู้​จัก+ ถ้า​อย่าง​นั้น​เขา​พูด​ได้​ยัง​ไง​ว่า ‘ผม​ลง​มา​จาก​สวรรค์’?” 43  พระ​เยซู​บอก​พวก​เขา​ว่า “เลิก​บ่น​กัน​ได้​แล้ว 44  ไม่​มี​ใคร​จะ​มา​หา​ผม​ได้ นอก​จาก​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​ที่​ใช้​ผม​มา​จะ​ชัก​นำ​เขา+ และ​ผม​จะ​ปลุก​เขา​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​ใน​วัน​สุด​ท้าย+ 45  หนังสือ​ของ​ผู้​พยากรณ์​เขียน​ไว้​ว่า ‘พวก​เขา​ทุก​คน​จะ​ได้​รับ​การ​สอน​จาก​พระ​ยะโฮวา’+ ทุก​คน​ที่​ได้​ฟัง​พระองค์​ผู้​เป็น​พ่อ​และ​ได้​เรียน​จาก​พระองค์​ก็​มา​หา​ผม 46  ไม่​มี​ใคร​เคย​เห็น​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​เลย+ นอก​จาก​คน​ที่​มา​จาก​พระเจ้า คน​นี้​แหละ​ที่​เคย​เห็น​พระองค์+ 47  ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า คน​ที่​เชื่อ​ใน​ตัว​ผม​จะ​มี​ชีวิต​ตลอด​ไป+ 48  “ผม​เป็น​อาหาร​ที่​ให้​ชีวิต+ 49  บรรพบุรุษ​ของ​พวก​คุณ​ได้​กิน​มานา​ใน​ที่​กันดาร​แต่​ก็​ยัง​ต้อง​ตาย+ 50  แต่​คน​ที่​กิน​อาหาร​แท้​ที่​ลง​มา​จาก​สวรรค์​จะ​ไม่​ตาย​เลย 51  ผม​เป็น​อาหาร​ที่​ให้​ชีวิต​ซึ่ง​ลง​มา​จาก​สวรรค์ และ​ถ้า​ใคร​ได้​กิน​อาหาร​นี้ เขา​จะ​มี​ชีวิต​อยู่​ตลอด​ไป ที่​จริง อาหาร​ที่​ผม​จะ​ให้​เพื่อ​มนุษย์​จะ​ได้​ชีวิต*ก็​คือ​เนื้อ​ของ​ผม​เอง”+ 52  พวก​ยิว​เริ่ม​เถียง​กัน​ว่า “คน​นี้​จะ​เอา​เนื้อ​ของ​เขา​ให้​เรา​กิน​ได้​ยัง​ไง?” 53  พระ​เยซู​จึง​บอก​พวก​เขา​ว่า “ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า ถ้า​คุณ​ไม่​กิน​เนื้อ​และ​ดื่ม​เลือด​ของ ‘ลูก​มนุษย์’ คุณ​จะ​ไม่​ได้​ชีวิต+ 54  คน​ที่​กิน​เนื้อ​และ​ดื่ม​เลือด​ของ​ผม​จะ​มี​ชีวิต​ตลอด​ไป และ​ผม​จะ​ปลุก​เขา​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย+ใน​วัน​สุด​ท้าย 55  เนื้อ​ของ​ผม​เป็น​อาหาร​แท้ และ​เลือด​ของ​ผม​ก็​เป็น​เครื่อง​ดื่ม​แท้ 56  คน​ที่​กิน​เนื้อ​และ​ดื่ม​เลือด​ของ​ผม​ก็​เป็น​หนึ่ง​เดียว​กับ​ผม และ​ผม​ก็​เป็น​หนึ่ง​เดียว​กับ​เขา+ 57  พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​ที่​มี​ชีวิต​อยู่​ได้​ใช้​ผม​มา และ​ผม​มี​ชีวิต​อยู่​ได้​เพราะ​พระองค์ คน​ที่​กิน​เนื้อ​ของ​ผม​ก็​จะ​มี​ชีวิต​อยู่​ได้​เพราะ​ผม​เหมือน​กัน+ 58  นี่​คือ​อาหาร​แท้​ที่​ลง​มา​จาก​สวรรค์ ซึ่ง​ไม่​เหมือน​กับ​ที่​บรรพบุรุษ​ของ​พวก​คุณ​เคย​กิน​และ​ยัง​ต้อง​ตาย แต่​คน​ที่​กิน​อาหาร​นี้​จะ​มี​ชีวิต​ตลอด​ไป”+ 59  พระ​เยซู​พูด​เรื่อง​นี้​ตอน​ที่​สอน​อยู่​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​คาเปอร์นาอุม 60  เมื่อ​คน​ที่​ติด​ตาม​พระ​เยซู​ได้​ยิน​อย่าง​นั้น หลาย​คน​ก็​พูด​ว่า “พูด​แบบ​นี้​ได้​ยัง​ไง? รับ​ไม่​ได้” 61  พระ​เยซู​รู้​ว่า​พวก​เขา​บ่น​กัน​เรื่อง​นี้ ท่าน​จึง​ถาม​ว่า “เรื่อง​นี้​ทำ​ให้​พวก​คุณ​รับ​ไม่​ได้​หรือ?* 62  แล้ว​ถ้า​พวก​คุณ​เห็น ‘ลูก​มนุษย์’ กลับ​ขึ้น​ไป​บน​ที่​ที่​ท่าน​เคย​อยู่​ล่ะ พวก​คุณ​จะ​ว่า​ยัง​ไง?+ 63  มนุษย์​ที่​มี​เลือด​เนื้อ​ให้​ชีวิต​ไม่​ได้ พลัง​ของ​พระเจ้า​ต่าง​หาก​ที่​ให้​ชีวิต+ สิ่ง​ที่​ผม​บอก​พวก​คุณ​นั้น​มา​จาก​พลัง​ของ​พระเจ้า​และ​ให้​ชีวิต+ 64  แต่​พวก​คุณ​บาง​คน​กลับ​ไม่​เชื่อ” ที่​พระ​เยซู​พูด​อย่าง​นั้น​เพราะ​ท่าน​รู้​ก่อน​แล้ว​ว่า ใคร​บ้าง​ไม่​เชื่อ​และ​คน​ไหน​จะ​ทรยศ​ท่าน+ 65  ท่าน​พูด​ต่อ​ไป​ว่า “ก็​เหมือน​กับ​ที่​ผม​บอก​พวก​คุณ​แล้ว​ว่า ไม่​มี​ใคร​จะ​มา​หา​ผม​ได้ นอก​จาก​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​จะ​ยอม​ให้​มา”+ 66  คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ทำ​ให้​สาวก​หลาย​คน​เลิก​ติด​ตาม​ท่าน​แล้ว​กลับ​ไป​ใช้​ชีวิต​แบบ​เดิม+ 67  พระ​เยซู​จึง​ถาม​อัครสาวก 12 คน​ว่า “แล้ว​พวก​คุณ​ล่ะ อยาก​จะ​กลับ​ไป​ด้วย​ไหม?” 68  ซีโมน​เปโตร​ตอบ​ท่าน​ว่า “นาย​ครับ พวก​เรา​จะ​ไป​หา​ใคร​ได้​อีก?+ ใน​เมื่อ​ท่าน​เอง​มี​คำ​สอน​ที่​ให้​ชีวิต​ตลอด​ไป+ 69  พวก​เรา​เชื่อ​และ​รู้​แล้ว​ว่า​ท่าน​เป็น​ผู้​บริสุทธิ์​ของ​พระเจ้า”+ 70  พระ​เยซู​บอก​ว่า “ผม​เอง​เป็น​คน​เลือก​พวก​คุณ​ทั้ง 12 คน​ไม่​ใช่​หรือ?+ แต่​คน​หนึ่ง​ใน​พวก​คุณ​กลับ​เป็น​ผู้​หมิ่น​ประมาท”+ 71  ที่​จริง พระ​เยซู​กำลัง​หมาย​ถึง​ยูดาส​ลูก​ของ​ซีโมน​อิสคาริโอท เพราะ​เขา​จะ​ทรยศ​ท่าน​ทั้ง ๆ ที่​เขา​เป็น​คน​หนึ่ง​ใน​อัครสาวก 12 คน+

เชิงอรรถ

หรือ “ประทับ​ตรา​รับรอง​แล้ว”
แปล​ตรง​ตัว​ว่า “เพื่อ​ชีวิต​ของ​โลก​นี้”
หรือ “เรื่อง​นี้​ทำ​ให้​พวก​คุณ​ไม่​พอ​ใจ​หรือ?”

ข้อมูลสำหรับศึกษา

ทะเลสาบ​กาลิลี: ทะเลสาบ​น้ำ​จืด​ที่​อยู่​ทาง​เหนือ​ของ​อิสราเอล (คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ทะเล” อาจ​หมาย​ถึง “ทะเลสาบ” ด้วย) บาง​ครั้ง​ก็​เรียก​ทะเลสาบ​นี้​ว่า​ทะเล​คินเนเรท (กดว 34:11) ทะเลสาบ​เยนเนซาเรท (ลก 5:1) และ​ทะเลสาบ​ทิเบเรียส (ยน 6:1) ทะเลสาบ​นี้​อยู่​ต่ำ​กว่า​ระดับ​น้ำ​ทะเล​โดย​เฉลี่ย 210 เมตร มี​ความ​ยาว​ตั้ง​แต่​เหนือ​จด​ใต้ 21 กม. และ​มี​ความ​กว้าง 12 กม. จุด​ที่​ลึก​ที่​สุด​ลึก​ประมาณ 48 เมตร—ดู​ภาค​ผนวก ก​7, แผนที่ 3​ข, “เหตุ​การณ์​ที่​เกิด​ขึ้น​บริเวณ​ทะเลสาบ​กาลิลี”

ทะเลสาบ​กาลิลี​หรือ​ที่​เรียก​กัน​ว่า​ทิเบเรียส: บาง​ครั้ง​มี​การ​เรียก​ทะเลสาบ​กาลิลี​ว่า​ทะเลสาบ​ทิเบเรียส​ตาม​ชื่อ​เมือง​ที่​ตั้ง​อยู่​บน​ชายฝั่ง​ทาง​ตะวัน​ตก​ของ​ทะเลสาบ​นี้ ชื่อ​ของ​เมือง​นี้​ถูก​ตั้ง​ขึ้น​เพื่อ​ยกย่อง​จักรพรรดิ​โรมัน​คน​หนึ่ง​ที่​ชื่อ​ซีซาร์​ทิเบริอัส (ยน 6:23) ชื่อ​ของ​ทะเลสาบ​ทิเบเรียส​มี​อยู่​ใน​ข้อ​นี้​และ​ที่ ยน 21:1—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 4:18

เทศกาล​ปัสกา: พระ​เยซู​เริ่ม​ทำ​งาน​ประกาศ​หลัง​จาก​ท่าน​รับ​บัพติศมา​ใน​ฤดู​ใบ​ไม้​ร่วง​ปี ค.ศ. 29 ดัง​นั้น ใน​ข้อ​นี้​จึง​ต้อง​พูด​ถึง​เทศกาล​ปัสกา​ที่​พระ​เยซู​ฉลอง​หลัง​จาก​นั้น​ไม่​นาน​ซึ่ง​เกิด​ขึ้น​ใน​ฤดู​ใบ​ไม้​ผลิ​ปี ค.ศ. 30 (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 3:1 และภาค​ผนวก ก​7) การ​เปรียบ​เทียบ​บันทึก​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม​ทำ​ให้​รู้​ว่า​ช่วง​ที่​พระ​เยซู​ทำ​งาน​รับใช้​บน​โลก ท่าน​ได้​ฉลอง​ปัสกา 4 ครั้ง และ​ทำ​ให้​ได้​ข้อ​สรุป​ว่า​งาน​รับใช้​ของ​ท่าน​กิน​เวลา 3 ปี​ครึ่ง หนังสือ​ข่าว​ดี 3 เล่ม​คือ มัทธิว มาระโก และ​ลูกา พูด​ถึง​เทศกาล​ปัสกา​แค่​ครั้ง​เดียว​คือ​ครั้ง​สุด​ท้าย​ที่​พระ​เยซู​ฉลอง​ก่อน​จะ​เสีย​ชีวิต แต่​ยอห์น​พูด​ถึง​เทศกาล​ปัสกา 4 ครั้ง โดย 3 ครั้ง​เขา​ใช้​คำ​ว่า​ปัสกา (ยน 2:13; 6:4; 11:55) และ​อีก​ครั้ง​หนึ่ง​ซึ่ง​อยู่​ใน ยน 5:1 เขา​ใช้​คำ​ว่า “เทศกาล​ของ​ชาว​ยิว” ตัว​อย่าง​นี้​ทำ​ให้​เห็น​ว่า​การ​เปรียบ​เทียบ​บันทึก​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม​ช่วย​ให้​เรา​เห็น​ภาพ​ชีวิต​ของ​พระ​เยซู​ได้​ครบ​ถ้วน​มาก​ขึ้น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 5:1; 6:4; 11:55

เทศกาล​ของ​ชาว​ยิว: ถึง​แม้​ยอห์น​ไม่​ได้​บอก​ว่า​เทศกาล​นี้​คือ​เทศกาล​อะไร แต่​มี​เหตุ​ผล​ที่​ดี​หลาย​อย่าง​ที่​จะ​เชื่อ​ว่า​เทศกาล​นี้​น่า​จะ​เป็น​เทศกาล​ปัสกา​ปี ค.ศ. 31 ปกติ​แล้ว​ยอห์น​จะ​บันทึก​เหตุ​การณ์​ต่าง​ ๆ ​เรียง​ตาม​ลำดับ​เวลา ใน​ท้อง​เรื่อง​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​มี​การ​ฉลอง​เทศกาล​นี้​ไม่​นาน​หลัง​จาก​ที่​พระ​เยซู​บอก​ว่า “อีก 4 เดือน​จะ​ถึง​ฤดู​เกี่ยว​ข้าว” (ยน 4:35) ฤดู​เกี่ยว​ข้าว​โดย​เฉพาะ​ข้าว​บาร์เลย์​เป็น​ช่วง​เดียว​กับ​เทศกาล​ปัสกา (วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน) ดัง​นั้น ดู​เหมือน​พระ​เยซู​พูด​ประโยค​นี้​ประมาณ 4 เดือน​ก่อน​หน้า​นั้น ก็​คือ​ช่วง​เดือน​คิสเลฟ (พฤศจิกายน/ธันวาคม) จริง​ ๆ ​แล้ว​ใน​ช่วง​เดือน​คิสเลฟ​ถึง​เดือน​นิสาน​ยัง​มี​เทศกาล​อีก 2 อย่าง​ที่​ฉลอง​กัน คือ​เทศกาล​ฉลอง​การ​อุทิศ​วิหาร​และ​เทศกาล​ปูริม แต่​กฎหมาย​ของ​พระเจ้า​ไม่​ได้​กำหนด​ให้​ชาว​อิสราเอล​ต้อง​ไป​ที่​กรุง​เยรูซาเล็ม​เพื่อ​ฉลอง​เทศกาล 2 อย่าง​นี้ ดัง​นั้น คำ​ว่า “เทศกาล​ของ​ชาว​ยิว” ใน​ข้อ​นี้​จึง​น่า​จะ​หมาย​ถึง​เทศกาล​ปัสกา​ซึ่ง​เป็น​เทศกาล​ที่​พระ​เยซู​ต้อง​ไป​เข้า​ร่วม​ที่​กรุง​เยรูซาเล็ม (ฉธบ 16:16) จริง​ที่​ยอห์น​บันทึก​อีก​แค่​ไม่​กี่​เหตุ​การณ์​ก่อน​ที่​จะ​พูด​ถึง​เทศกาล​ปัสกา (ยน 6:4) แต่​เมื่อ​ดูภาค​ผนวก ก​7 ก็​จะ​เห็น​ว่า​ยอห์น​พูด​ถึง​การ​รับใช้​ช่วง​แรก​ ๆ ​ของ​พระ​เยซู​ไม่​มาก และ​เขา​ไม่​ได้​พูด​ถึง​หลาย​เหตุ​การณ์​ที่​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​อีก 3 คน​ได้​พูด​ถึง​แล้ว ที่​จริง เรื่อง​ราว​ของ​พระ​เยซู​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​อีก 3 เล่ม​ก็​สนับสนุน​ข้อ​สรุป​ที่​ว่า เทศกาล​ปัสกา​ประจำ​ปี​ที่​ยอห์น​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​เกิด​ขึ้น​ใน​ช่วง​เหตุ​การณ์​ที่​บันทึก​ใน ยน 2:13 และ ยน 6:4—ดูภาค​ผนวก ก​7 และข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่​ยน 2:13

เทศกาล​ปัสกา: คือ​เทศกาล​ปัสกา​ปี ค.ศ. 33 ดู​เหมือน​เป็น​ปัสกา​ครั้ง​ที่ 4 ซึ่ง​มี​การ​พูด​ถึง​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​ยอห์น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 2:13; 5:1; 6:4

เทศกาล​ปัสกา: ดู​เหมือน​เป็น​เทศกาล​ปัสกา​ปี ค.ศ. 32 ซึ่ง​เป็น​ปัสกา​ครั้ง​ที่ 3 ของ​พระ​เยซู​ตอน​ที่​ท่าน​รับใช้​อยู่​บน​โลก—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 2:13; 5:1; 11:55 และภาค​ผนวก ก​7

พวก​เรา​จะ​หา​ซื้อ​ขนมปัง​จาก​ที่​ไหน​ดี​ถึง​จะ​พอ​เลี้ยง​คน​ทั้ง​หมด​นี้​ได้?: นี่​เป็น​การ​อัศจรรย์​อย่าง​เดียว​ของ​พระ​เยซู​ที่​มี​บันทึก​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม—มธ 14:15-21; มก 6:35-44; ลก 9:10-17; ยน 6:1-13

เดนาริอัน: ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เดนาริอัน” และภาค​ผนวก ข​14

ไม่​นับ​ผู้​หญิง​และ​เด็ก: เฉพาะ​มัทธิว​เท่า​นั้น​ที่​พูด​ถึง​การ​อัศจรรย์​ครั้ง​นี้​ว่า​มี​ผู้​หญิง​และ​เด็ก​รวม​อยู่​ด้วย เป็น​ไป​ได้​ว่า​จำนวน​คน​ทั้ง​หมด​ที่​พระ​เยซู​เลี้ยง​อาหาร​โดย​การ​อัศจรรย์​มี​มาก​กว่า 15,000 คน

บอก​ให้​พวก​เขา​นั่ง​ลง: หรือ “บอก​ให้​พวก​เขา​นั่ง​เอน​ตัว” คำ​ว่า “พวก​เขา” ใน​ข้อ​นี้​แปล​มา​จาก​คำ​กรีก อานธะโรพอส ซึ่ง​มัก​หมาย​ถึง​ทั้ง​ผู้​ชาย​และ​ผู้​หญิง ส่วน​อีก​คำ​หนึ่ง​ที่​แปล​ใน​ข้อ​นี้​ว่า “ผู้​ชาย” มา​จาก​คำ​กรีก อาเนร ซึ่ง​เมื่อ​เทียบ​กับ​บันทึก​ใน มธ 14:21 ก็​ทำ​ให้​รู้​ว่า​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​คำ​นี้​หมาย​ถึง​ผู้​ชาย​เท่า​นั้น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 14:21

คน​ที่​อยู่​ที่​นั่น​มี​ผู้​ชาย​ประมาณ 5,000 คน: เฉพาะ​มัทธิว​เท่า​นั้น​ที่​พูด​ถึง​การ​อัศจรรย์​ครั้ง​นี้​ว่า “ไม่​นับ​ผู้​หญิง​และ​เด็ก” (มธ 14:21) เป็น​ไป​ได้​ว่า​จำนวน​คน​ทั้ง​หมด​ที่​พระ​เยซู​เลี้ยง​อาหาร​โดย​การ​อัศจรรย์​มี​มาก​กว่า 15,000 คน

โลก: แปล​จาก​คำ​กรีก คอสม็อส ซึ่ง​ใน​ข้อ​นี้​หมาย​ถึง​มนุษย์​ที่​อยู่​บน​โลก ดู​เหมือน​ว่า​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​คำ​ว่า​เข้า​มา​ใน​โลก​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​ตอน​ที่​พระ​เยซู​มา​เกิด​เป็น​มนุษย์ แต่​หมาย​ถึง​ตอน​ที่​ท่าน​รับ​บัพติศมา​และ​เริ่ม​ประกาศ​กับ​มนุษย์ หลัง​จาก​รับ​บัพติศมา​พระ​เยซู​เริ่ม​ทำ​งาน​รับใช้​ที่​พระเจ้า​มอบหมาย​ให้​ท่าน​ทำ ซึ่ง​เป็น​เหมือน​การ​ส่อง​แสง​สว่าง​ให้​กับ​มนุษย์​บน​โลก—เทียบ​กับ ยน 3:17, 19; 6:14; 9:39; 10:36; 11:27; 12:46; 1ยน 4:9

ผู้​พยากรณ์: ชาว​ยิว​จำนวน​มาก​ใน​ศตวรรษ​แรก​คาด​หมาย​ว่า​เมสสิยาห์​น่า​จะ​เป็น​ผู้​พยากรณ์​เหมือน​กับ​โมเสส​ตาม​ที่​บอก​ไว้​ใน ฉธบ 18:15, 18 และ​คำ​ว่า​มา​ใน​โลก​ใน​ข้อ​นี้​อาจ​บอก​ให้​รู้​ว่า​ผู้​คน​รอ​คอย​การ​ปรากฏ​ตัว​ของ​เมสสิยาห์ มี​แค่​ยอห์น​เท่า​นั้น​ที่​บันทึก​ว่า​ผู้​คน​พูด​แบบ​นี้​เมื่อ​เห็น​พระ​เยซู​ทำ​การ​อัศจรรย์—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 1:9

ตั้ง​ท่าน​ให้​เป็น​กษัตริย์: มี​แค่​ยอห์น​เท่า​นั้น​ที่​บันทึก​เหตุ​การณ์​นี้ พระ​เยซู​ปฏิเสธ​อย่าง​เด็ดขาด​ที่​จะ​ไม่​เข้า​ไป​ยุ่ง​เกี่ยว​กับ​การ​เมือง​ใน​บ้าน​เกิด​ของ​ท่าน ท่าน​จะ​รับ​ตำแหน่ง​กษัตริย์​จาก​พระเจ้า​และ​ใน​เวลา​ที่​พระเจ้า​กำหนด​เท่า​นั้น ต่อ​มา​พระ​เยซู​ก็​เน้น​กับ​สาวก​ของ​ท่าน​ว่า​พวก​เขา​ต้อง​ไม่​เข้า​ไป​ยุ่ง​เกี่ยว​กับ​การ​เมือง​ด้วย​เหมือน​กัน—ยน 15:19; 17:14, 16; 18:36

ทะเลสาบ​กาลิลี: ทะเลสาบ​น้ำ​จืด​ที่​อยู่​ทาง​เหนือ​ของ​อิสราเอล (คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ทะเล” อาจ​หมาย​ถึง “ทะเลสาบ” ด้วย) บาง​ครั้ง​ก็​เรียก​ทะเลสาบ​นี้​ว่า​ทะเล​คินเนเรท (กดว 34:11) ทะเลสาบ​เยนเนซาเรท (ลก 5:1) และ​ทะเลสาบ​ทิเบเรียส (ยน 6:1) ทะเลสาบ​นี้​อยู่​ต่ำ​กว่า​ระดับ​น้ำ​ทะเล​โดย​เฉลี่ย 210 เมตร มี​ความ​ยาว​ตั้ง​แต่​เหนือ​จด​ใต้ 21 กม. และ​มี​ความ​กว้าง 12 กม. จุด​ที่​ลึก​ที่​สุด​ลึก​ประมาณ 48 เมตร—ดู​ภาค​ผนวก ก​7, แผนที่ 3​ข, “เหตุ​การณ์​ที่​เกิด​ขึ้น​บริเวณ​ทะเลสาบ​กาลิลี”

ทะเลสาบ​กาลิลี​หรือ​ที่​เรียก​กัน​ว่า​ทิเบเรียส: บาง​ครั้ง​มี​การ​เรียก​ทะเลสาบ​กาลิลี​ว่า​ทะเลสาบ​ทิเบเรียส​ตาม​ชื่อ​เมือง​ที่​ตั้ง​อยู่​บน​ชายฝั่ง​ทาง​ตะวัน​ตก​ของ​ทะเลสาบ​นี้ ชื่อ​ของ​เมือง​นี้​ถูก​ตั้ง​ขึ้น​เพื่อ​ยกย่อง​จักรพรรดิ​โรมัน​คน​หนึ่ง​ที่​ชื่อ​ซีซาร์​ทิเบริอัส (ยน 6:23) ชื่อ​ของ​ทะเลสาบ​ทิเบเรียส​มี​อยู่​ใน​ข้อ​นี้​และ​ที่ ยน 21:1—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 4:18

ข้าม​ฟาก: คือ​ข้าม​ทะเลสาบ​กาลิลี—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 4:18; ยน 6:1

ทะเลสาบ​กาลิลี: ทะเลสาบ​น้ำ​จืด​ที่​อยู่​ทาง​เหนือ​ของ​อิสราเอล (คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ทะเล” อาจ​หมาย​ถึง “ทะเลสาบ” ด้วย) บาง​ครั้ง​ก็​เรียก​ทะเลสาบ​นี้​ว่า​ทะเล​คินเนเรท (กดว 34:11) ทะเลสาบ​เยนเนซาเรท (ลก 5:1) และ​ทะเลสาบ​ทิเบเรียส (ยน 6:1) ทะเลสาบ​นี้​อยู่​ต่ำ​กว่า​ระดับ​น้ำ​ทะเล​โดย​เฉลี่ย 210 เมตร มี​ความ​ยาว​ตั้ง​แต่​เหนือ​จด​ใต้ 21 กม. และ​มี​ความ​กว้าง 12 กม. จุด​ที่​ลึก​ที่​สุด​ลึก​ประมาณ 48 เมตร—ดู​ภาค​ผนวก ก​7, แผนที่ 3​ข, “เหตุ​การณ์​ที่​เกิด​ขึ้น​บริเวณ​ทะเลสาบ​กาลิลี”

ประมาณ 5 หรือ 6 กิโลเมตร: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ประมาณ 25 หรือ 30 สทาดิอ็อน” ซึ่ง 1 ส​ทา​ดิอ็อน​เท่า​กับ 185 เมตร หรือ 1/8 ไมล์​ของ​โรมัน เนื่อง​จาก​ทะเลสาบ​กาลิลี​กว้าง​ประมาณ 12 กิโลเมตร ตอน​นั้น​สาวก​จึง​อาจ​อยู่​กลาง​ทะเลสาบ—มก 6:47; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 4:18 และ​ภาค​ผนวก ก​7 และ ข​14

ทิเบเรียส: เมือง​ที่​อยู่​บน​ชายฝั่ง​ตะวัน​ตก​ของ​ทะเลสาบ​กาลิลี ห่าง​จาก​เมือง​คาเปอร์นาอุม​ที่​อยู่​ทาง​เหนือ​ประมาณ 15 กิโลเมตร และ​ทาง​ใต้​ของ​เมือง​ทิเบเรียส​มี​น้ำพุ​ร้อน​หลาย​แห่ง​ที่​มี​ชื่อเสียง​ใน​สมัย​โบราณ เมือง​นี้​สร้าง​โดย​เฮโรด​อันทีพาส​ประมาณ​ปี ค.ศ. 18-26 เพื่อ​ใช้​เป็น​เมือง​หลวง​และ​ที่​พัก​แห่ง​ใหม่​ของ​เขา เฮโรด​ตั้ง​ชื่อ​เมือง​นี้​ว่า​ทิเบเรียส​เพื่อ​ให้​เกียรติ​กับ​ซีซาร์​ทิเบริอัส​ซึ่ง​เป็น​จักรพรรดิ​โรมัน​ใน​เวลา​นั้น ปัจจุบัน​เมือง​นี้​ก็​ยัง​เรียก​ว่า​ทิเบเรียส (ภาษา​ฮีบรู​คือ​เทเวอร์ยา) ถึง​แม้​เมือง​นี้​จะ​เป็น​เมือง​ที่​ใหญ่​ที่​สุด​ใน​ภูมิภาค​นั้น แต่​พระ​คัมภีร์​พูด​ถึง​เมือง​นี้​แค่​ครั้ง​เดียว​คือ​ใน​ข้อ​นี้ และ​ก็​ไม่​เคย​บอก​ว่า​พระ​เยซู​เคย​ไป​ที่​นั่น ซึ่ง​อาจ​เป็น​เพราะ​เมือง​นี้​ได้​รับ​อิทธิพล​ของ​คน​ต่าง​ชาติ​อย่าง​มาก (เทียบ​กับ มธ 10:5-7) โยเซฟุส​บอก​ว่า​เมือง​ทิเบเรียส​ถูก​สร้าง​ขึ้น​บน​ที่​ดิน​ที่​เป็น​สุสาน ชาว​ยิว​หลาย​คน​จึง​ไม่​อยาก​ย้าย​ไป​อยู่​ใน​เมือง​นั้น (กดว 19:11-14) หลัง​จาก​ชาว​ยิว​ก่อ​กบฏ​ใน​ศตวรรษ​ที่ 2 มี​การ​ประกาศ​ว่า​เมือง​นี้​สะอาด​แล้ว หลัง​จาก​นั้น เมือง​ทิเบเรียส​จึง​กลาย​เป็น​เมือง​สำคัญ​ด้าน​การ​ศึกษา​ของ​ชาว​ยิว​และ​เป็น​ที่​ตั้ง​ของ​ศาล​แซนเฮดริน หนังสือ​มิชนาห์​และ​ทัลมุด​ของ​ปาเลสไตน์ (เยรูซาเล็ม) ก็​ถูก​รวบ​รวม​ขึ้น​ที่​เมือง​นี้ รวม​ทั้ง​ข้อ​ความ​ของ​พวก​มาโซเรต​ที่​ต่อ​มา​ถูก​ใช้​เพื่อ​แปล​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ด้วย—ดูภาค​ผนวก ข​10

อาหาร​ที่​เน่า​เสีย​ได้ . . . อาหาร​ที่​ไม่​เน่า​เสีย​ซึ่ง​จะ​ให้​ชีวิต​ตลอด​ไป: พระ​เยซู​รู้​ว่า​มี​บาง​คน​ติด​ตาม​ท่าน​กับ​สาวก​เพราะ​พวก​เขา​ได้​กิน​อาหาร​อิ่ม อาหาร​ที่​มนุษย์​กิน​ช่วย​ค้ำจุน​ชีวิต​เป็น​วัน​ ๆ ​ไป แต่​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​เป็น “อาหาร” ที่​ทำ​ให้​มี​ชีวิต​อยู่​ได้​ตลอด​ไป พระ​เยซู​บอก​ให้​คน​ที่​ฟัง​ท่าน​ทำ​งาน​เพื่อ​จะ​ได้ “อาหาร​ที่​ไม่​เน่า​เสีย​ซึ่ง​จะ​ให้​ชีวิต​ตลอด​ไป” ซึ่ง​หมาย​ความ​ว่า พวก​เขา​ต้อง​พยายาม​มี​สาย​สัมพันธ์​ที่​ดี​กับ​พระเจ้า​และ​แสดง​ความ​เชื่อ​ใน​สิ่ง​ที่​ได้​เรียน​รู้—มธ 4:4; 5:3; ยน 6:28-39

บรรพบุรุษ​ของ​เรา​ได้​กิน​มานา: พวก​ยิว​อยาก​มี​กษัตริย์​เมสสิยาห์​ที่​สามารถ​ดู​แล​พวก​เขา​ให้​มี​อาหาร​กิน พวก​เขา​บอก​พระ​เยซู​ว่า​พระเจ้า​ก็​เคย​ดู​แล​บรรพบุรุษ​ของ​พวก​เขา​โดย​ให้​มี​มานา​ใน​ที่​กันดาร​ซีนาย และ​อ้าง​ข้อ​คัมภีร์​จาก สด 78:24 ที่​บอก​ว่า​มานา​เป็น​อาหาร​จาก​สวรรค์ ตอน​ที่​ขอ​ให้​พระ​เยซู​ทำ “การ​อัศจรรย์” (ยน 6:30) พวก​เขา​อาจ​คิด​ถึง​การ​อัศจรรย์​ที่​พระ​เยซู​เพิ่ง​ทำ​เมื่อ 1 วัน​ก่อน​หน้า​นั้น ตอน​นั้น​ท่าน​มี​แค่​ขนมปัง​บาร์เลย์ 5 อัน​กับ​ปลา​เล็ก​ ๆ 2 ตัว​แต่​ท่าน​ก็​ทำ​ให้​อาหาร​เหล่า​นั้น​มี​มาก​มาย​จน​สามารถ​เลี้ยง​คน​ได้​หลาย​พัน​คน—ยน 6:9-12

พระเจ้า​ใช้​ท่าน​ให้​สร้าง​โลก: ใน​ข้อ​นี้ คำ​กรีก คอสม็อส (“โลก”) หมาย​ถึง​มนุษย์​ที่​อยู่​บน​โลก​ซึ่ง​สอดคล้อง​กับ​ส่วน​ท้าย​ของ​ข้อ​นี้​ที่​บอก​ว่า​โลก​กลับ​ไม่​รู้​จัก​ท่าน บาง​ครั้ง​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​นี้​ใน​หนังสือ​ทั่ว​ไป​เพื่อ​หมาย​ถึง​เอกภพ​และ​สิ่ง​ต่าง​ ๆ ​ใน​ธรรมชาติ และ​อัครสาวก​เปาโล​ก็​อาจ​ใช้​คำ​ว่า “โลก” ใน​ความ​หมาย​เดียว​กัน​นี้​เมื่อ​พูด​กับ​คน​กรีก (กจ 17:24) แต่​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก ส่วน​ใหญ่​แล้ว​มัก​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​มนุษย์​ทุก​คน​ที่​อยู่​บน​โลก​หรือ​ส่วน​ใด​ส่วน​หนึ่ง​ของ​โลก ถึง​แม้​พระ​เยซู​จะ​มี​ส่วน​ใน​การ​สร้าง​ทุก​สิ่ง​ทั้ง​ใน​สวรรค์​และ​โลก แต่​ข้อ​นี้​กำลัง​เน้น​บทบาท​ของ​ท่าน​ใน​การ​สร้าง​มนุษย์—ปฐก 1:26; ยน 1:3; คส 1:15-17

โลก: ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก คำ​กรีก คอสม็อส ส่วน​ใหญ่​แล้ว​หมาย​ถึง​มนุษย์​ทุก​คน​ที่​อยู่​บน​โลก​หรือ​ส่วน​ใด​ส่วน​หนึ่ง​ของ​โลก (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 1:10) ที่ ยน 1:29 บอก​ว่า​พระ​เยซู​ซึ่ง​เป็น​ลูก​แกะ​ของ​พระเจ้า​จะ​รับ “บาป​ของ​โลก​ไป” และ​ที่ ยน 6:33 บอก​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​อาหาร​จาก​พระเจ้า ซึ่ง​หมาย​ความ​ว่า​ท่าน​เป็น​ช่อง​ทาง​ที่​พระ​ยะโฮวา​ใช้​เพื่อ​ทำ​ให้​มนุษย์​ได้​ชีวิต​และ​ได้​รับ​พร

อาหาร​ที่​ให้​ชีวิต: คำ​พูด​นี้​มี​แค่ 2 ครั้ง​ใน​พระ​คัมภีร์​ทั้ง​เล่ม (ยน 6:35, 48) ใน​ข้อ​นี้​คำ​ว่า ชีวิต​หมาย​ถึง “ชีวิต​ตลอด​ไป” (ยน 6:40, 47, 54) ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​พระ​เยซู​บอก​ว่า​ตัว​ท่าน​เป็น “อาหาร​แท้​จาก​สวรรค์” (ยน 6:32) “อาหาร​จาก​พระเจ้า” (ยน 6:33) และ​เป็น “อาหาร​ที่​ให้​ชีวิต” (ยน 6:51) พระ​เยซู​บอก​ว่า​พระเจ้า​ให้​มานา​กับ​ชาว​อิสราเอล​ใน​ที่​กันดาร (นหม 9:20) แต่​อาหาร​นี้​ก็​ไม่​ได้​ช่วย​ให้​พวก​เขา​มี​ชีวิต​ตลอด​ไป (ยน 6:49) ตรง​กัน​ข้าม​กับ​สาวก​ที่​ซื่อ​สัตย์​ของ​พระ​เยซู พวก​เขา​ได้​รับ​มานา​จาก​สวรรค์​ซึ่ง​เป็น “อาหาร​ที่​ให้​ชีวิต” (ยน 6:48-51, 58) ที่​ทำ​ให้​พวก​เขา​มี​ชีวิต​ตลอด​ไป​ได้ พวก​เขา “กิน​อาหาร​นี้” โดย​แสดง​ความ​เชื่อ​ว่า​เลือด​และ​เนื้อ​ของ​พระ​เยซู​มี​พลัง​ที่​จะ​ไถ่​บาป​ได้​จริง

ดิฉัน​เชื่อ​ค่ะ​ว่า เขา​จะ​ถูก​ปลุก​ให้​ฟื้น: มาร์ธา​คิด​ว่า​พระ​เยซู​พูด​ถึง​การ​ปลุก​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​ที่​จะ​เกิด​ขึ้น​ใน​อนาคต​หรือ​ใน​วัน​สุด​ท้าย (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 6:39) ความ​เชื่อ​ที่​เธอ​มี​ต่อ​คำ​สอน​นี้​น่า​ประทับใจ​จริง​ ๆ ผู้​นำ​ศาสนา​บาง​คน​ใน​สมัย​ของ​เธอ​ที่​เรียก​ว่า​พวก​สะดูสี​ไม่​เชื่อ​เรื่อง​การ​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​แม้​พระ​คัมภีร์​พูด​ถึง​คำ​สอน​นี้​ไว้​ชัดเจน (ดนล 12:13; มก 12:18) ส่วน​พวก​ฟาริสี​ก็​เชื่อ​เรื่อง​วิญญาณ​อมตะ ถึง​อย่าง​นั้น​มาร์ธา​รู้​ว่า​พระ​เยซู​สอน​เรื่อง​ความ​หวัง​เกี่ยว​กับ​การ​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย และ​ท่าน​ถึง​กับ​ปลุก​คน​ตาย​ให้​ฟื้น​ด้วย แม้​ท่าน​ยัง​ไม่​เคย​ปลุก​ใคร​ที่​ตาย​ไป​นาน​เท่า​ลาซารัส

ให้​ผม​ปลุก​พวก​เขา​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​ใน​วัน​สุด​ท้าย: พระ​เยซู​บอก 4 ครั้ง​ว่า​ท่าน​จะ​ปลุก​คน​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​ใน​วัน​สุด​ท้าย (ยน 6:40, 44, 54) ที่ ยน 11:24 มาร์ธา​ก็​พูด​ถึง​การ “ปลุก​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​ใน​วัน​สุด​ท้าย” (เทียบ​กับ ดนล 12:13; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 11:24) และ​ที่ ยน 12:48 คำ​ว่า “วัน​สุด​ท้าย” เกี่ยว​ข้อง​กับ​เวลา​ที่​พระ​เยซู​พิพากษา​ตัดสิน​ซึ่ง​ก็​คือ​ช่วง​พัน​ปี​ที่​ท่าน​ปกครอง ใน​ตอน​นั้น​ท่าน​จะ​พิพากษา​มนุษย์​ทุก​คน​รวม​ทั้ง​คน​ที่​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​ด้วย—วว 20:4-6

ชีวิต​ตลอด​ไป: ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​พระ​เยซู​ใช้​คำ​ว่า “ชีวิต​ตลอด​ไป” 4 ครั้ง (ยน 6:27, 40, 47, 54) และ​สาวก​คน​หนึ่ง​ใช้​คำ​นี้ 1 ครั้ง (ยน 6:68) ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​ยอห์น​ใน​ภาษา​เดิม​มี​การ​ใช้​คำ​ว่า “ชีวิต​ตลอด​ไป” ถึง 17 ครั้ง ส่วน​หนังสือ​ข่าว​ดี​อีก 3 เล่ม​ใช้​คำ​นี้​รวม​กัน 8 ครั้ง

คน​ทุก​ชนิด: พระ​เยซู​บอก​ว่า​ท่าน​จะ​ชัก​นำ​คน​จาก​ทุก​ภูมิหลัง​ให้​มา​หา​ท่าน ไม่​ว่า​พวก​เขา​จะ​มี​เชื้อชาติ เผ่า​พันธุ์ หรือ​จะ​ยาก​ดี​มี​จน​อย่าง​ไร (กจ 10:34, 35; วว 7:9, 10; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 6:44) น่า​สังเกต​ว่า​ใน​ช่วง​นั้น​มี​คน​กรีก​บาง​คน​ซึ่ง​มา​นมัสการ​ที่​วิหาร​อยาก​พบ​พระ​เยซู (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 12:20) พระ​คัมภีร์​หลาย​ฉบับ​แปล​คำ​กรีก พาส (“ทุก​คน”) ใน​แบบ​ที่​ทำ​ให้​คิด​ว่า​ใน​ที่​สุด​มนุษย์​ทุก​คน​ไม่​เว้น​แม้​แต่​คน​เดียว​จะ​ถูก​ชัก​นำ​ให้​มา​หา​พระ​เยซู แต่​การ​แปล​แบบ​นี้​ไม่​สอดคล้อง​กับ​พระ​คัมภีร์​ที่​ได้​รับ​การ​ดล​ใจ​ส่วน​ที่​เหลือ (สด 145:20; มธ 7:13; ลก 2:34; 2​ธส 1:9) แม้​คำ​กรีก​นี้​จะ​แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ทุก​คน” (รม 5:12) แต่​ที่ กจ 10:12 แสดง​ให้​เห็น​อย่าง​ชัดเจน​ว่า​คำ​กรีก​นี้​อาจ​หมาย​ถึง “คน​ทุก​ชนิด” ก็​ได้ เพราะ​ใน​ข้อ​นั้น​แปล​คำ​กรีก​นี้​ว่า “ทุก​ชนิด”—ยน 1:7; 1ทธ 2:4

ชัก​นำ​เขา: คำ​ว่า “ชัก​นำ” ใน​ภาษา​กรีก​มัก​จะ​ใช้​กับ​การ​ลาก​อวน​หา​ปลา (ยน 21:6, 11) แต่​ก็​ไม่​ได้​หมาย​ความ​ว่า​พระเจ้า​ลาก​ผู้​คน​มา​โดย​ที่​เขา​ไม่​เต็ม​ใจ เพราะ​คำ​กริยา​นี้​ยัง​หมาย​ถึง “ดึงดูด​ให้​เข้า​มา​ใกล้” ได้​ด้วย คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ทำ​ให้​นึก​ถึง​คำ​พูด​ของ​พระ​ยะโฮวา​ใน ยรม 31:3 ที่​บอก​ประชาชน​ของ​พระองค์​ใน​สมัย​โบราณ​ว่า “เพราะ​เรา​มี​ความ​รัก​ที่​มั่นคง เรา​จึง​ทำ​ให้​เจ้า​เข้า​มา​ใกล้​เรา” (ฉบับ​เซปตัวจินต์ ใช้​คำ​กรีก​คำ​เดียว​กับ​ที่​พระ​เยซู​ใช้) และ​ใน ยน 12:32 (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา) ก็​พูด​คล้าย​ ๆ ​กัน​ว่า​พระ​เยซู​ชัก​นำ​คน​ทุก​ชนิด​เข้า​มา​หา​ท่าน พระ​คัมภีร์​แสดง​ว่า​พระ​ยะโฮวา​ให้​มนุษย์​มี​สิทธิ์​ตัดสิน​ใจ​เอง​ว่า​จะ​รับใช้​พระองค์​หรือ​ไม่ (ฉธบ 30:19, 20) พระเจ้า​ชัก​นำ​อย่าง​อ่อนโยน​ให้​คน​ที่​เต็ม​ใจ​ตอบรับ​ความ​จริง​เข้า​มา​หา​พระองค์ (สด 11:5; สภษ 21:2; กจ 13:48) พระ​ยะโฮวา​ชัก​นำ​ผู้​คน​ด้วย​ข่าวสาร​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​และ​พลัง​บริสุทธิ์​ของ​พระองค์ ข้อ​ความ​ใน ยน 6:45 เป็น​คำ​พยากรณ์​ที่​ยก​มา​จาก อสย 54:13 ซึ่ง​พูด​ถึง​คน​ที่​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​ชัก​นำ​ให้​มา​หา​พระองค์—เทียบ​กับ ยน 6:65

พระ​ยะโฮวา: ข้อ​ความ​นี้​ยก​มา​จาก อสย 54:13 ซึ่ง​ใน​ต้น​ฉบับ​ภาษา​ฮีบรู​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู 4 ตัว (ตรง​กับ​เสียง​อักษร​ไทย ยฮวฮ) สำเนา​ภาษา​กรีก​ของ​หนังสือ​ยอห์น​ที่​ยัง​เหลือ​อยู่​ใน​ทุก​วัน​นี้​ใช้​คำ​กรีก เธะออส (พระเจ้า) ใน​ข้อ​นี้ (ซึ่ง​อาจ​เป็น​เพราะ​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ใช้​คำ​นี้​ที่ อสย 54:13) และ​นี่​อาจ​เป็น​เหตุ​ผล​ที่​ฉบับ​แปล​ส่วน​ใหญ่​ใช้​คำ​ว่า “พระเจ้า” แต่​เนื่อง​จาก​ต้น​ฉบับ​ภาษา​ฮีบรู​ที่ อสย 54:13 ใช้​ชื่อ​พระเจ้า ฉบับ​แปล​โลก​ใหม่ ​จึง​ใช้​ชื่อ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้​ด้วย

มี​อำนาจ​ให้​ชีวิต: หรือ “มี​ชีวิต​ใน​ตัว​เอง” พระ​เยซู “มี​อำนาจ​ให้​ชีวิต” เพราะ​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​ให้​อำนาจ​นี้​กับ​ท่าน ซึ่ง​อำนาจ​นี้​ที่​จริง​เป็น​ของ​พระองค์​เท่า​นั้น อำนาจ​นี้​รวม​ถึง​อำนาจ​ที่​จะ​ช่วย​ให้​มนุษย์​มี​โอกาส​ได้​รับ​ความ​โปรดปราน​จาก​พระเจ้า​และ​ได้​ชีวิต อำนาจ​นี้​ยัง​รวม​ถึง​อำนาจ​ที่​จะ​ปลุก​คน​ตาย​ให้​ฟื้น ประมาณ 1 ปี​ต่อ​มา​พระ​เยซู​ก็​บอก​ว่า​สาวก​ของ​ท่าน​สามารถ​มี​ชีวิต​ใน​ตัว​เอง​ได้—สำหรับ​ความ​หมาย​ของ​คำ​ว่า “มี​ชีวิต​ใน​ตัว​เอง” ที่​ใช้​กับ​สาวก​ของ​พระ​เยซู ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 6:53

ได้​ชีวิต: หรือ “มี​ชีวิต​ใน​ตัว​เอง” ใน ยน 5:26 พระ​เยซู​บอก​ว่า​ท่าน “มี​อำนาจ​ให้​ชีวิต” เหมือน​กับ​ที่​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ “มี​อำนาจ​ให้​ชีวิต” (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 5:26) ประมาณ 1 ปี​ต่อ​มา​พระ​เยซู​ใช้​คำ​เดียว​กัน​นี้​กับ​สาวก และ​ท้อง​เรื่อง​ของ​ข้อ​นี้​ทำ​ให้​รู้​ว่า​การ “ได้​ชีวิต” หมาย​ถึง​การ “มี​ชีวิต​ตลอด​ไป” (ยน 6:54) นี่​แสดง​ว่า​พระ​เยซู​ไม่​ได้​บอก​ว่า​พวก​สาวก​มี​อำนาจ​ที่​จะ​ให้​ชีวิต​กับ​ผู้​อื่น แต่​คำ​ว่า “ได้​ชีวิต” ใน​ข้อ​นี้​น่า​จะ​หมาย​ถึง​การ​มี​ชีวิต​ใน​ความ​หมาย​ที่​ครบ​ถ้วน คริสเตียน​ผู้​ถูก​เจิม​จะ​มี​ชีวิต​ใน​ความ​หมาย​ที่​ครบ​ถ้วน​ตอน​ที่​พวก​เขา​ถูก​ปลุก​ให้​ฟื้น​ขึ้น​มา​มี​ชีวิต​อมตะ​ใน​สวรรค์ ส่วน​คน​ที่​ซื่อ​สัตย์​ซึ่ง​มี​ความ​หวัง​บน​โลก​จะ​มี​ชีวิต​ใน​ความ​หมาย​ที่​ครบ​ถ้วน​หลัง​จาก​ที่​พวก​เขา​ผ่าน​การ​ทดสอบ​ขั้น​สุด​ท้าย​ที่​จะ​เกิด​ขึ้น​ตอน​สิ้น​สุด​สมัย​พัน​ปี​ของ​พระ​คริสต์—1​คร 15:52, 53; วว 20:5, 7-10

กิน​เนื้อ​และ​ดื่ม​เลือด​ของ​ผม: ท้อง​เรื่อง​ช่วย​ให้​เข้าใจ​ว่า คำ​พูด​นี้​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​การ​กิน​เนื้อ​และ​ดื่ม​เลือด​จริง​ ๆ แต่​หมาย​ถึง​การ​แสดง​ความ​เชื่อ​ใน​พระ​เยซู​คริสต์ (ยน 6:35, 40) พระ​เยซู​พูด​ประโยค​นี้​ใน​ปี ค.ศ. 32 ซึ่ง​เป็น​ช่วง​เวลา​ไม่​นาน​ก่อน “เทศกาล​ปัสกา​ของ​ชาว​ยิว” (ยน 6:4) ดัง​นั้น ท่าน​ไม่​ได้​พูด​ถึง​การ​ฉลอง​อาหาร​มื้อ​เย็น​ของ​พระ​คริสต์​เพราะ​ท่าน​จะ​เริ่ม​การ​ฉลอง​นั้น​ใน​ปี ค.ศ. 33 คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​จึง​น่า​จะ​ทำ​ให้​คน​ที่​ฟัง​ท่าน​นึก​ถึง​เลือด​ของ​ลูก​แกะ​ที่​สามารถ​ช่วย​ชีวิต​ชาว​อิสราเอล​ใน​คืน​ที่​พวก​เขา​ออก​จาก​อียิปต์ (อพย 12:24-27) พระ​เยซู​กำลัง​เน้น​ว่า​เลือด​ของ​ท่าน​ก็​มี​ความ​สำคัญ​แบบ​เดียว​กัน เพราะ​สามารถ​ทำ​ให้​สาวก​ของ​ท่าน​มี​ชีวิต​ตลอด​ไป

เป็น​หนึ่ง​เดียว​กับ​ผม: หรือ “อยู่​ใน​ผม” สำนวน​นี้​หมาย​ถึง​ความ​ใกล้​ชิด​สนิทสนม​และ​เป็น​อัน​หนึ่ง​อัน​เดียว​กัน

ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว: หรือ​อาจ​แปล​ได้​ว่า “ที่​ประชุม” คำ​นาม​กรีก ซูนาโกเก ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​แปล​ตรง​ตัว​ว่า “การ​พา​มา​รวม​กัน, การ​ประชุม​กัน” คำ​นี้​ส่วน​ใหญ่​ที่​อยู่​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​มัก​หมาย​ถึง​อาคาร​หรือ​สถาน​ที่​ที่​ชาว​ยิว​มา​ประชุม​กัน​เพื่อ​อ่าน​พระ​คัมภีร์ มา​ฟัง​การ​สอน มา​ประกาศ และ​อธิษฐาน (ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว”) ถึง​แม้​ว่า​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ คำ​นี้​อาจ​มี​ความ​หมาย​กว้าง​ ๆ คือ​หมาย​ถึง​การ​ประชุม​ที่​คน​ทั่ว​ไป​เข้า​ร่วม​ได้​ไม่​ว่า​จะ​เป็น​คน​ยิว​หรือ​ไม่ แต่​คำ​นี้​น่า​จะ​หมาย​ถึง “ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว” ที่​พระ​เยซู​เข้า​ไป​คุย​กับ​ชาว​ยิว​ซึ่ง​อยู่​ใต้​กฎหมาย​ของ​โมเสส

ทำ​ให้​คุณ​หลง​ทำ​ผิด: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ทำ​ให้​คุณ​สะดุด” ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก คำ​กรีก สคานดาลิโศ หมาย​ถึง​การ​สะดุด​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย ซึ่ง​อาจ​รวม​ถึง​การ​หลง​ทำ​ผิด​หรือ​การ​เป็น​เหตุ​ให้​คน​อื่น​หลง​ทำ​ผิด​ก็​ได้ ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ คำ​นี้​อาจ​แปล​ได้​ด้วย​ว่า “ทำ​ให้​คุณ​ทำ​ผิด, เป็น​หลุมพราง​ดัก​คุณ” เมื่อ​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล การ​ทำ​ผิด​จึง​อาจ​หมาย​ถึง​การ​ฝ่าฝืน​กฎหมาย​ข้อ​ใด​ข้อ​หนึ่ง​ของ​พระเจ้า​ใน​เรื่อง​ศีลธรรม การ​สูญ​เสีย​ความ​เชื่อ หรือ​การ​ยอม​รับ​คำ​สอน​เท็จ คำ​กรีก​นี้​ยัง​มี​ความ​หมาย​ว่า “ไม่​พอ​ใจ” ได้​ด้วย—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 13:57; 18:7

สิ่ง​ที่​ชักจูง​คน​ให้​หลง​ทำ​ผิด: เชื่อ​กัน​ว่า​คำ​กรีก สคานดาลอน ที่​แปล​ใน​ข้อ​นี้​ว่า “สิ่ง​ที่​ชักจูง​คน​ให้​หลง​ทำ​ผิด” แต่​เดิม​หมาย​ถึง​กับดัก และ​บาง​คน​คิด​ว่า​หมาย​ถึง​แท่ง​ไม้​ที่​อยู่​ใน​กับดัก​ซึ่ง​มี​เหยื่อ​ล่อ​ผูก​ติด​อยู่ ต่อ​มา​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​ที่​กว้าง​ขึ้น คือ​หมาย​ถึง​อะไร​ก็​ตาม​ที่​เป็น​สิ่ง​กีด​ขวาง​ซึ่ง​ทำ​ให้​คน​เรา​สะดุด​หรือ​ล้ม​ลง และ​เมื่อ​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย คำ​นี้​หมาย​ถึง​การ​กระทำ​หรือ​สถานการณ์​ที่​ทำ​ให้​คน​เรา​ทำ​สิ่ง​ที่​ไม่​เหมาะ​สม ไม่​ถูก​ต้อง​ด้าน​ศีลธรรม หรือ​ทำ​ผิด ส่วน​คำ​กริยา สคานดาลิโศ ซึ่ง​ใน มธ 18:8, 9 แปล​ว่า “ทำ​ให้​หลง​ทำ​ผิด” ยัง​อาจ​แปล​ได้​ว่า “กลาย​เป็น​หลุมพราง, เป็น​ต้น​เหตุ​ให้​สะดุด”

เรื่อง​นี้​ทำ​ให้​พวก​คุณ​รับ​ไม่​ได้​หรือ?: หรือ “เรื่อง​นี้​ทำ​ให้​คุณ​ไม่​พอ​ใจ​หรือ?” หรือ “เรื่อง​นี้​ทำ​ให้​คุณ​เลิก​เชื่อ​แล้ว​หรือ?” ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก คำ​กรีก สคานดาลิโศ หมาย​ถึง​การ​สะดุด​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย ซึ่ง​อาจ​รวม​ถึง​การ​หลง​ทำ​ผิด​หรือ​การ​เป็น​เหตุ​ให้​คน​อื่น​หลง​ทำ​ผิด​ก็​ได้ เมื่อ​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล การ​ทำ​ผิด​อาจ​หมาย​ถึง​การ​ฝ่าฝืน​กฎหมาย​ข้อ​ใด​ข้อ​หนึ่ง​ของ​พระเจ้า​ใน​เรื่อง​ศีลธรรม การ​สูญ​เสีย​ความ​เชื่อ การ​ยอม​รับ​คำ​สอน​เท็จ หรือ​การ​ไม่​พอ​ใจ ขึ้น​อยู่​กับ​ท้อง​เรื่อง—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 5:29; 18:7

มนุษย์​ที่​มี​เลือด​เนื้อ: คำ​นี้​ดู​เหมือน​มี​ความ​หมาย​กว้าง​ ๆ คือ​หมาย​ถึง​หลาย​สิ่ง​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กับ​ขีด​จำกัด​ของ​มนุษย์​ที่​มี​เลือด​เนื้อ รวม​ถึง​ขีด​จำกัด​ใน​การ​หา​เหตุ​ผล​และ​สิ่ง​ที่​พวก​เขา​ทำ​ได้ ถึง​จะ​เอา​ประสบการณ์​และ​สติ​ปัญญา​ทั้ง​หมด​ของ​มนุษย์​มา​รวม​กัน รวม​ทั้ง​ข้อ​เขียน หลัก​ปรัชญา และ​คำ​สอน​ต่าง​ ๆ สิ่ง​เหล่า​นี้​ก็​ให้​ชีวิต​ตลอด​ไป​กับ​มนุษย์​ไม่​ได้

พลัง​ของ​พระเจ้า: ใน​ข้อ​นี้​พระ​เยซู​ทำ​ให้​เห็น​ว่า​มนุษย์​ที่​มี​เลือด​เนื้อ​ให้​ชีวิต​ไม่​ได้ แตกต่าง​จาก​พลัง​และ​สติ​ปัญญา​ที่​มา​จาก​พระเจ้า​ซึ่ง​สามารถ​ให้​ชีวิต​ได้ นี่​หมาย​ความ​ว่า​พลัง​และ​สติ​ปัญญา​ของ​มนุษย์​ที่​เห็น​ได้​จาก​ข้อ​เขียน หลัก​ปรัชญา และ​คำ​สอน​ต่าง​ ๆ ​ไม่​สามารถ​ช่วย​ให้​คน​เรา​มี​ชีวิต​ตลอด​ไป​ได้

ผู้​หมิ่น​ประมาท: หรือ “มาร” คำ​กรีก เดียบอล็อส หมาย​ถึง “ผู้​หมิ่น​ประมาท” มัก​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​กับ​มาร​ซาตาน ส่วน​ใน​ท้อง​เรื่อง​อื่น​ ๆ ​ที่​ไม่​ได้​พูด​ถึง​ซาตาน​ซึ่ง​มี​อยู่​ไม่​กี่​ครั้ง​ก็​มี​การ​แปล​คำ​นี้​ว่า “ใส่​ร้าย” (1ทธ 3:11; 2​ทธ 3:3; ทต 2:3) ใน​ภาษา​กรีก เมื่อ​ใช้​คำ​นี้​กับ​ซาตาน​ก็​มัก​จะ​มี​คำนำ​หน้า​นาม​ที่​เฉพาะ​เจาะจง (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 4:1 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “คำนำ​หน้า​นาม​ที่​เฉพาะ​เจาะจง”) แต่​ใน​ข้อ​นี้​คำ​นี้​ใช้​กับ​ยูดาส​อิสคาริโอท​ที่​เริ่ม​กลาย​เป็น​คน​ไม่​ดี เป็น​ไป​ได้​ว่า​ตอน​ที่​พระ​เยซู​พูด​ประโยค​นี้​ท่าน​รู้​แล้ว​ว่า​ยูดาส​เริ่ม​หลง​ผิด​และ​ใน​ที่​สุด​เขา​จะ​กลาย​เป็น​เครื่อง​มือ​ที่​ซาตาน​ใช้​เพื่อ​ฆ่า​ท่าน—ยน 13:2, 11

ท่าน​รู้: เนื่อง​จาก​พระ​เยซู​สามารถ​อ่าน​ใจ​และ​ความ​คิด​ของ​คน​อื่น​ได้ แสดง​ว่า​ตอน​ที่​ยูดาส​ถูก​เลือก​ให้​เป็น​อัครสาวก เขา​ยัง​ไม่​มี​ความ​คิด​ที่​จะ​ทรยศ​พระ​เยซู (มธ 9:4; มก 2:8; ยน 2:24, 25) แต่​เมื่อ​ยูดาส​เริ่ม​คิด​ชั่ว พระ​เยซู​ก็​สังเกต​เห็น​และ​รู้​ว่า​เขา​คือ​คน​ที่​จะ​ทรยศ​ท่าน ถึง​อย่าง​นั้น พระ​เยซู​ก็​ยัง​ล้าง​เท้า​ให้​เขา—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 6:64; 6:70

พระ​เยซู . . . รู้​ก่อน​แล้ว​ว่า . . . คน​ไหน​จะ​ทรยศ​ท่าน: พระ​เยซู​กำลัง​พูด​ถึง​ยูดาส​อิสคาริโอท ก่อน​พระ​เยซู​จะ​เลือก​อัครสาวก 12 คน ท่าน​อธิษฐาน​ถึง​พ่อ​ของ​ท่าน​ตลอด​ทั้ง​คืน (ลก 6:12-16) ดัง​นั้น ใน​ตอน​แรก​ยูดาส​ต้อง​เป็น​คน​ที่​ซื่อ​สัตย์​ต่อ​พระเจ้า แต่​พระ​เยซู​รู้​จาก​คำ​พยากรณ์​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ว่า​ท่าน​จะ​ถูก​คน​ใกล้​ชิด​ทรยศ (สด 41:9; 109:8; ยน 13:18, 19) พระ​เยซู​อ่าน​ใจ​และ​ความ​คิด​ได้ ดัง​นั้น เมื่อ​ยูดาส​เริ่ม​คิด​ชั่ว ท่าน​ก็​รู้​ว่า​เขา​เปลี่ยน​ไป (มธ 9:4) เนื่อง​จาก​พระเจ้า​ใช้​ความ​สามารถ​ใน​การ​รู้​ล่วง​หน้า พระองค์​จึง​รู้​ว่า​เพื่อน​คน​หนึ่ง​ที่​พระ​เยซู​ไว้​ใจ​จะ​ทรยศ​ท่าน แต่​การ​สรุป​ว่า​พระเจ้า​กำหนด​ไว้​ก่อน​แล้ว​ว่า​ยูดาส​จะ​ทรยศ​พระ​เยซู​ไม่​สอดคล้อง​กัน​เลย​กับ​คุณลักษณะ​ของ​พระเจ้า​และ​สิ่ง​ที่​พระองค์​ทำ​มา​ตลอด

ก่อน​แล้ว: หรือ “แต่​แรก” ไม่​ได้​หมาย​ถึง​ก่อน​ที่​ยูดาส​เกิด หรือ​ก่อน​ที่​เขา​จะ​ถูก​เลือก​ให้​เป็น​อัครสาวก เพราะ​พระ​เยซู​เลือก​เขา​หลัง​จาก​ที่​ท่าน​อธิษฐาน​ตลอด​ทั้ง​คืน (ลก 6:12-16) แต่​หมาย​ถึง ตั้ง​แต่​แรก​ที่​ยูดาส​เริ่ม​คิด​ชั่ว​พระ​เยซู​ก็​ดู​ออก​ทันที (ยน 2:24, 25; วว 1:1; 2:23; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 6:70; 13:11) นี่​แสดง​ว่า​การ​ทรยศ​ของ​เขา​เกิด​จาก​การ​ไตร่ตรอง​และ​วาง​แผน​ไว้​ก่อน เขา​ไม่​ได้​เปลี่ยน​ไป​อย่าง​กะทันหัน คำ​ว่า “ก่อน​แล้ว” (คำ​กรีก อาร์เฆ) ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​มี​หลาย​ความ​หมาย​ขึ้น​อยู่​กับ​ท้อง​เรื่อง เช่น 2​ปต 3:4 แปล​คำ​นี้​ว่า “ตอน​เริ่ม​ต้น” ซึ่ง​หมาย​ถึง​ตอน​ที่​พระเจ้า​เริ่ม​สร้าง​สิ่ง​ต่าง​ ๆ แต่​ส่วน​ใหญ่​แล้ว​คำ​นี้​จะ​มี​ความ​หมาย​ที่​เจาะจง เช่น เปโตร​บอก​ว่า​คน​ต่าง​ชาติ​ได้​รับ​พลัง​บริสุทธิ์ “เหมือน​ที่​พวก​เรา​ได้​รับ​ตอน​แรก​นั้น” (กจ 11:15) ใน​ข้อ​นี้​เปโตร​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​ตอน​ที่​เขา​เกิด​หรือ​ตอน​ที่​เขา​ได้​รับ​เลือก​เป็น​อัครสาวก แต่​หมาย​ถึง​วัน​เพ็นเทคอสต์​ปี ค.ศ. 33 ซึ่ง​เป็น “ตอน​แรก” ที่​พระเจ้า​ให้​พลัง​บริสุทธิ์​กับ​สาวก​ของ​พระ​เยซู​เพื่อ​จุด​ประสงค์​พิเศษ​บาง​อย่าง (กจ 2:1-4) ตัว​อย่าง​อื่น​ ๆ ​ที่​แสดง​ว่า​คำ​กรีก​นี้​มัก​จะ​แปล​ตาม​ท้อง​เรื่อง​มี​อยู่​ที่ ลก 1:2; ยน 15:27; และ 1​ยน 2:7

มาร: มา​จาก​คำ​กรีก เดียบอล็อส ซึ่ง​หมาย​ถึง “ผู้​หมิ่น​ประมาท, ผู้​ใส่​ร้าย” (ยน 6:70; 2​ทธ 3:3) เกี่ยว​ข้อง​กับ​คำ​กริยา เดียบาล์โล ซึ่ง​หมาย​ถึง “กล่าวหา, ฟ้องร้อง” ที่ ลก 16:1 แปล​คำ​นี้​ว่า “ฟ้อง”

ผู้​หมิ่น​ประมาท: หรือ “มาร” คำ​กรีก เดียบอล็อส หมาย​ถึง “ผู้​หมิ่น​ประมาท” มัก​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​กับ​มาร​ซาตาน ส่วน​ใน​ท้อง​เรื่อง​อื่น​ ๆ ​ที่​ไม่​ได้​พูด​ถึง​ซาตาน​ซึ่ง​มี​อยู่​ไม่​กี่​ครั้ง​ก็​มี​การ​แปล​คำ​นี้​ว่า “ใส่​ร้าย” (1ทธ 3:11; 2​ทธ 3:3; ทต 2:3) ใน​ภาษา​กรีก เมื่อ​ใช้​คำ​นี้​กับ​ซาตาน​ก็​มัก​จะ​มี​คำนำ​หน้า​นาม​ที่​เฉพาะ​เจาะจง (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 4:1 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “คำนำ​หน้า​นาม​ที่​เฉพาะ​เจาะจง”) แต่​ใน​ข้อ​นี้​คำ​นี้​ใช้​กับ​ยูดาส​อิสคาริโอท​ที่​เริ่ม​กลาย​เป็น​คน​ไม่​ดี เป็น​ไป​ได้​ว่า​ตอน​ที่​พระ​เยซู​พูด​ประโยค​นี้​ท่าน​รู้​แล้ว​ว่า​ยูดาส​เริ่ม​หลง​ผิด​และ​ใน​ที่​สุด​เขา​จะ​กลาย​เป็น​เครื่อง​มือ​ที่​ซาตาน​ใช้​เพื่อ​ฆ่า​ท่าน—ยน 13:2, 11

วีดีโอและรูปภาพ

ตะกร้า
ตะกร้า

คัมภีร์​ไบเบิล​ใช้​หลาย​คำ​เมื่อ​พูด​ถึง​ตะกร้า เช่น เมื่อ​พูด​ถึง​ตะกร้า 12 ใบ​ที่​ใช้​เก็บ​เศษ​อาหาร​ที่​เหลือ​ตอน​ที่​พระ​เยซู​เลี้ยง​อาหาร​ผู้​ชาย​ประมาณ 5,000 คน มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​ที่​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เป็น​ตะกร้า​สาน​ที่​มี​ขนาด​ค่อนข้าง​เล็ก แต่​เมื่อ​พูด​ถึง​ตะกร้า 7 ใบ​ที่​ใส่​เศษ​อาหาร​หลัง​จาก​ที่​พระ​เยซู​เลี้ยง​อาหาร​ผู้​ชาย​ประมาณ 4,000 คน ก็​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​อีก​คำ​หนึ่ง (มก 8:8, 9) ซึ่ง​เป็น​คำ​ที่​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เป็น​ตะกร้า​ขนาด​ใหญ่ ตะกร้า​ที่​ศิษย์​ของ​เปาโล​ให้​เขา​นั่ง​แล้ว​หย่อน​ลง​ทาง​ช่อง​หน้าต่าง​บน​กำแพง​เมือง​ดามัสกัส​ก็​มา​จาก​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้—กจ 9:25