เขียนโดยยอห์น 21:1-25

21  หลัง​จาก​นั้น พระ​เยซู​ปรากฏ​ตัว​ให้​พวก​สาวก​เห็น​อีก​ครั้ง​ที่​ทะเลสาบ​ทิเบเรียส* เหตุ​การณ์​ครั้ง​นั้น​มี​อยู่​ว่า  ซีโมน​เปโตร โธมัส​ดิดุโมส+ นาธานาเอล+ชาว​เมือง​คานา​ใน​แคว้น​กาลิลี กับ​ลูก 2 คน​ของ​เศเบดี+ และ​สาวก​อีก 2 คน​กำลัง​อยู่​ด้วย​กัน  ซีโมน​เปโตร​บอก​สาวก​คน​อื่น ๆ ว่า “ผม​จะ​ออก​ไป​จับ​ปลา” พวก​เขา​พูด​ว่า “ไป​ด้วย” พวก​เขา​จึง​ลง​เรือ​ไป​ด้วย​กัน แต่​คืน​นั้น​ทั้ง​คืน พวก​เขา​จับ​อะไร​ไม่​ได้​เลย+  ตอน​เช้า​ตรู่ พระ​เยซู​ยืน​อยู่​บน​ฝั่ง แต่​พวก​สาวก​ไม่​รู้​ว่า​เป็น​พระ​เยซู+  แล้ว​พระ​เยซู​ตะโกน​ถาม​พวก​เขา​ว่า “ลูก ๆ มี​อะไร​กิน​บ้าง​ไหม?” พวก​เขา​ตอบ​ว่า “ไม่​มี​เลย”  พระ​เยซู​พูด​ว่า “หย่อน​อวน​ลง​ทาง​ขวา​ของ​เรือ​สิ แล้ว​จะ​ได้​ปลา” พวก​เขา​ก็​หย่อน​อวน​ลง แล้ว​ได้​ปลา​มาก​มาย​จน​ดึง​ขึ้น​มา​บน​เรือ​ไม่​ไหว+  สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก+จึง​พูด​กับ​เปโตร​ว่า “นั่น​นาย​ของ​เรา​นี่” พอ​ซีโมน​เปโตร​ได้​ยิน​ว่า​คน​นั้น​คือ​ผู้​เป็น​นาย ก็​หยิบ​เสื้อ​มา​ใส่​แล้ว​กระโดด​ลง​น้ำ​เพราะ​ตอน​นั้น​เขา​ถอด​เสื้อ​อยู่  แต่​สาวก​คน​อื่น ๆ เอา​เรือ​เล็ก​ลำ​นั้น​ลาก​อวน​ที่​มี​ปลา​อยู่​เต็ม​เข้า​ฝั่ง พวก​เขา​อยู่​ไม่​ห่าง​ฝั่ง แค่​ประมาณ 90 เมตร  พอ​พวก​เขา​ขึ้น​ฝั่ง ก็​เห็น​ปลา​ปิ้ง​อยู่​บน​กอง​ถ่าน​ที่​ติด​ไฟ​อยู่ และ​มี​ขนมปัง​ด้วย 10  พระ​เยซู​บอก​พวก​เขา​ว่า “เอา​ปลา​ที่​พวก​คุณ​เพิ่ง​จับ​ได้​มา​หน่อย​สิ” 11  ซีโมน​เปโตร​จึง​กลับ​ไป​ที่​เรือ​แล้ว​ลาก​อวน​ขึ้น​ฝั่ง ใน​อวน​มี​แต่​ปลา​ตัว​ใหญ่ ๆ ถึง 153 ตัว แต่​ถึง​จะ​มี​ปลา​มาก​ขนาด​นั้น​อวน​ก็​ไม่​ขาด 12  พระ​เยซู​บอก​พวก​เขา​ว่า “มา​กิน​อาหาร​เช้า​กัน​เถอะ”+ ไม่​มี​สาวก​สัก​คน​กล้า​ถาม​ว่า “ท่าน​เป็น​ใคร?” เพราะ​พวก​เขา​รู้​อยู่​แล้ว​ว่า​ท่าน​คือ​ผู้​เป็น​นาย 13  พระ​เยซู​ก็​หยิบ​ขนมปัง​ให้​พวก​เขา และ​หยิบ​ปลา​ให้​ด้วย 14  นี่​เป็น​ครั้ง​ที่​สาม+ที่​พระ​เยซู​ปรากฏ​ตัว​ให้​พวก​สาวก​เห็น​หลัง​จาก​ที่​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย 15  เมื่อ​พวก​เขา​กิน​อาหาร​เช้า​แล้ว พระ​เยซู​ถาม​ซีโมน​เปโตร​ว่า “ซีโมน​ลูก​ยอห์น คุณ​รัก​ผม​มาก​กว่า​ปลา​พวก​นี้​ไหม?” เขา​ตอบ​ว่า “ครับ​นาย ท่าน​ก็​รู้​ว่า​ผม​รัก​ท่าน” พระ​เยซู​สั่ง​เขา​ว่า “ให้​คุณ​เลี้ยง​ลูก​แกะ​ของ​ผม”+ 16  พระ​เยซู​ถาม​เปโตร​ครั้ง​ที่​สอง​ว่า “ซีโมน​ลูก​ยอห์น คุณ​รัก​ผม​ไหม?” เขา​ตอบ​ว่า “ครับ​นาย ท่าน​ก็​รู้​ว่า​ผม​รัก​ท่าน” พระ​เยซู​สั่ง​เขา​ว่า “ให้​คุณ​ดู​แล​แกะ​ตัว​เล็ก ๆ ของ​ผม”+ 17  พระ​เยซู​ถาม​เปโตร​ครั้ง​ที่​สาม​ว่า “ซีโมน​ลูก​ยอห์น คุณ​รัก​ผม​ไหม?” เปโตร​รู้สึก​ทุกข์​ใจ​เพราะ​พระ​เยซู​ถาม​เขา​ครั้ง​ที่​สาม​ว่า “คุณ​รัก​ผม​ไหม?” เขา​จึง​ตอบ​ว่า “นาย​ครับ ท่าน​รู้​ทุก​อย่าง​อยู่​แล้ว ท่าน​ก็​รู้​ว่า​ผม​รัก​ท่าน” พระ​เยซู​สั่ง​เขา​ว่า “ให้​คุณ​เลี้ยง​แกะ​ตัว​เล็ก ๆ ของ​ผม+ 18  ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า ตอน​ที่​ยัง​หนุ่ม คุณ​แต่ง​ตัว​และ​เดิน​ไป​ไหน​มา​ไหน​ได้​ตาม​ต้องการ แต่​ตอน​ที่​คุณ​แก่ คุณ​จะ​ยื่น​มือ​ออก แล้ว​คน​อื่น​จะ​แต่ง​ตัว​ให้​และ​พา​คุณ​ไป​ใน​ที่​ที่​คุณ​ไม่​อยาก​ไป”+ 19  พระ​เยซู​พูด​อย่าง​นี้​เพื่อ​ให้​รู้​ว่า​เปโตร​จะ​ตาย​แบบ​ไหน​เพื่อ​พระเจ้า​ซึ่ง​จะ​ทำ​ให้​พระองค์​ได้​รับ​การ​ยกย่อง เมื่อ​พูด​จบ​พระ​เยซู​ก็​บอก​เปโตร​ว่า “ให้​คุณ​ติด​ตาม​ผม​ต่อ ๆ ไป”+ 20  เปโตร​หัน​มา​เห็น​สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก+กำลัง​เดิน​ตาม​มา สาวก​คน​นี้​เป็น​คน​ที่​นั่ง​เอน​ตัว​ใกล้​กับ​อก​ของ​พระ​เยซู​ตอน​กิน​อาหาร​มื้อ​เย็น​ด้วย​กัน และ​เป็น​คน​ที่​ถาม​พระ​เยซู​ว่า “นาย​ครับ ใคร​เป็น​คน​ทรยศ​ท่าน?” 21  เมื่อ​เปโตร​เห็น​เขา ก็​ถาม​พระ​เยซู​ว่า “นาย​ครับ แล้ว​คน​นี้​ล่ะ​จะ​เป็น​ยัง​ไง?” 22  พระ​เยซู​ตอบ​เปโตร​ว่า “ถ้า​ผม​อยาก​ให้​เขา​อยู่​จน​ถึง​ตอน​ที่​ผม​มา นั่น​ก็​ไม่​เกี่ยว​กับ​คุณ ให้​คุณ​ติด​ตาม​ผม​ต่อ ๆ ไป​เถอะ” 23  พวก​สาวก​จึง​ลือ​กัน​ว่า​สาวก​คน​นั้น​จะ​ไม่​ตาย แต่​พระ​เยซู​ไม่​ได้​บอก​เปโตร​ว่า​สาวก​คน​นั้น​จะ​ไม่​ตาย ท่าน​แค่​พูด​ว่า “ถ้า​ผม​อยาก​ให้​เขา​อยู่​จน​ถึง​ตอน​ที่​ผม​มา นั่น​ก็​ไม่​เกี่ยว​กับ​คุณ” 24  สาวก​คน​นี้​แหละ+ที่​เล่า​เรื่อง​ทั้ง​หมด​นี้​และ​เขียน​ไว้ และ​พวก​เรา​รู้​ว่า​คำ​บอก​เล่า​ของ​เขา​เป็น​ความ​จริง+ 25  ที่​จริง พระ​เยซู​ยัง​ทำ​อะไร​อีก​มาก​มาย ถ้า​จะ​เขียน​ไว้​ทั้ง​หมด​ละ​ก็ ผม​คิด​ว่า​โลก​นี้​คง​ไม่​มี​ที่​พอ​จะ​เก็บ​ม้วน​หนังสือ​ทั้ง​หมด​นั้น​ได้+

เชิงอรรถ

หรือ “ทะเลสาบ​กาลิลี” ดู ยน 6:1

ข้อมูลสำหรับศึกษา

ลูก​ ๆ: หรือ “เด็ก​เล็ก​ ๆ” คำ​กรีก ไพดิออน (รูป​คำ​ที่​สื่อ​ถึง​ขนาด​เล็ก​ของ​คำ​ว่า ไพส “เด็ก”) เป็น​วิธี​เรียก​ที่​แสดง​ความ​รัก​และ​ความ​ห่วงใย​แบบ​ที่​พ่อ​มี​ต่อ​ลูก มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ข้อ​นี้​เพื่อ​แสดง​ถึง​ความ​รักใคร่​สนิทสนม

มี​อะไร​กิน​บ้าง​ไหม?: หรือ “มี​ปลา​บ้าง​ไหม?” คำ​กรีก พะรอสฟากิออน มี​แค่​ที่​นี่​ที่​เดียว​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก ใน​หนังสือ​อื่น​ ๆ ​ที่​ไม่​ใช่​พระ​คัมภีร์​มัก​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​สิ่ง​ที่​กิน​คู่​กับ​ขนมปัง ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​พระ​เยซู​ถาม​สาวก​ที่​เป็น​ชาว​ประมง คำ​นี้​จึง​น่า​จะ​หมาย​ถึง​ปลา

สาวก​คน​หนึ่ง​ที่​พระ​เยซู​รัก: คือ​สาวก​ที่​พระ​เยซู​รัก​เป็น​พิเศษ นี่​เป็น​ครั้ง​แรก​ใน​ทั้ง​หมด 5 ครั้ง​ที่​พระ​คัมภีร์​พูด​ถึง​สาวก​คน​นี้ ซึ่ง​ครั้ง​อื่น​ก็​พูด​ถึง​เขา​ว่า “สาวก​ที่​ท่าน [หรือ “พระ​เยซู”] รัก” “สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก” หรือ “สาวก​คน​นั้น​ที่​พระ​เยซู​รัก” (ยน 19:26; 20:2; 21:7, 20) เชื่อ​กัน​ว่า​สาวก​คน​นี้​คือ​อัครสาวก​ยอห์น​ลูก​ของ​เศเบดี และ​เป็น​พี่​น้อง​กับ​ยากอบ (มธ 4:21; มก 1:19; ลก 5:10) เหตุ​ผล​หนึ่ง​ที่​เชื่อ​อย่าง​นั้น​คือ อัครสาวก​ยอห์น​ไม่​เคย​พูด​ถึง​ชื่อ​ตัว​เอง​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ที่​เขา​เขียน และ​ที่ ยน 21:2 เขา​เรียก​ตัว​เอง​ว่า “ลูก​ของ​เศเบดี” อีก​เหตุ​ผล​หนึ่ง​อยู่​ที่ ยน 21:20-24 ซึ่ง​ใน​ข้อ​นั้น​พูด​ถึง “สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก” ว่า​เป็น​คน​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​เล่ม​นี้ นอก​จาก​นั้น พระ​เยซู​ยัง​พูด​ถึง​อัครสาวก​คน​นั้น​ว่า “ถ้า​ผม​อยาก​ให้​เขา​อยู่​จน​ถึง​ตอน​ที่​ผม​มา นั่น​ก็​ไม่​เกี่ยว​กับ​คุณ” ข้อ​นี้​ทำ​ให้​รู้​ว่า​อัครสาวก​คน​นั้น​จะ​อายุ​ยืน​กว่า​เปโตร​และ​อัครสาวก​คน​อื่น​ ๆ ซึ่ง​จะ​เป็น​ใคร​ไป​ไม่​ได้​นอก​จาก​อัครสาวก​ยอห์น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่​ชื่อ​หนังสือ​ยอห์น และ ยน 1:6; 21:20

สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก: คือ​สาวก​ที่​พระ​เยซู​รัก​เป็น​พิเศษ นี่​เป็น​ครั้ง​สุด​ท้าย​ใน​ทั้ง​หมด 5 ครั้ง​ที่​พระ​คัมภีร์​พูด​ถึง​สาวก​คน​นี้ ซึ่ง​ครั้ง​อื่น​ก็​พูด​ถึง​เขา​ว่า “สาวก​คน​หนึ่ง​ที่​พระ​เยซู​รัก” “สาวก​ที่​ท่าน [หรือ “พระ​เยซู”] รัก” หรือ “สาวก​คน​นั้น​ที่​พระ​เยซู​รัก” (ยน 13:23; 19:26; 20:2; 21:7, 20) เชื่อ​กัน​ว่า​สาวก​คน​นี้​คือ​อัครสาวก​ยอห์น​ลูก​ของ​เศเบดี และ​เป็น​พี่​น้อง​กับ​ยากอบ (มธ 4:21; มก 1:19; ลก 5:10; ยน 21:2) ท้อง​เรื่อง​ของ ยน 21:20-24 แสดง​ให้​เห็น​ว่า “สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก” เป็น​คน​เดียว​กับ ‘สาวก​คน​นี้​ที่​เขียน’ หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​ยอห์น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่​ชื่อ​หนังสือ​ยอห์น; 1:6; 13:23

ไม่​มี​เสื้อ​ผ้า​ใส่: คำ​กรีก กูมน็อส อาจ​มี​ความ​หมาย​ว่า “ใส่​เสื้อ​ผ้า​น้อย, ใส่​แต่​เสื้อ​ตัว​ใน”—ยก 2:15

สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก: คือ​สาวก​ที่​พระ​เยซู​รัก​เป็น​พิเศษ นี่​เป็น​ครั้ง​ที่ 4 ใน​ทั้ง​หมด 5 ครั้ง​ที่​พระ​คัมภีร์​พูด​ถึง​สาวก​คน​นี้ ซึ่ง​ครั้ง​อื่น​ก็​พูด​ถึง​เขา​ว่า “สาวก​คน​หนึ่ง​ที่​พระ​เยซู​รัก” “สาวก​ที่​ท่าน [หรือ “พระ​เยซู”] รัก” หรือ “สาวก​คน​นั้น​ที่​พระ​เยซู​รัก” (ยน 13:23; 19:26; 20:2; 21:7, 20) เชื่อ​กัน​ว่า​สาวก​คน​นี้​คือ​อัครสาวก​ยอห์น​ลูก​ของ​เศเบดี และ​เป็น​พี่​น้อง​กับ​ยากอบ—มธ 4:21; มก 1:19; ลก 5:10; ยน 21:2; เหตุ​ผล​ใน​เรื่อง​นี้​อยู่​ที่ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 13:23; 21:20

ถอด​เสื้อ: หรือ “ใส่​เสื้อ​ผ้า​น้อย” คำ​กรีก กูมน็อส อาจ​มี​ความ​หมาย​ว่า “ใส่​เสื้อ​ผ้า​น้อย, ใส่​แต่​เสื้อ​ตัว​ใน”—ยก 2:15; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 25:36

ประมาณ 90 เมตร: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ประมาณ 200 ศอก” คำ​กรีก เพฆูส (แปล​ว่า “ศอก” ที่ มธ 6:27, เชิงอรรถ; ลก 12:25, เชิงอรรถ; วว 21:17) หมาย​ถึง​หน่วย​วัด​ที่​มี​ความ​ยาว​ประมาณ​ข้อ​ศอก​ไป​จน​ถึง​ปลาย​นิ้ว​กลาง ระยะ​หนึ่ง​ศอก​ของ​ชาว​อิสราเอล​ยาว​ประมาณ 44.5 ซม.—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ศอก” และภาค​ผนวก ข​14

ลูก​โยนาห์: หรือ “บาร์โยนาห์” ชื่อ​ฮีบรู​หลาย​ชื่อ​จะ​มี​คำ​ฮีบรู เบน หรือ​คำ​อาราเมอิก บาร์ ที่​แปล​ว่า “ลูก​ชาย” แล้ว​ตาม​ด้วย​ชื่อ​ของ​พ่อ การ​มี​คำ​อาราเมอิก​ผสม​อยู่​ใน​หลาย​ชื่อ เช่น บาร์โธโลมิว บาร์ทิเมอัส บาร์นาบัส และ​บาร์เยซู เป็น​หลักฐาน​ว่า​ภาษา​อาราเมอิก​มี​อิทธิพล​ต่อ​ภาษา​ฮีบรู​ที่​พูด​กัน​ใน​สมัย​พระ​เยซู

พระ​เยซู​ถาม​ซีโมน​เปโตร: การ​คุย​กัน​ระหว่าง​พระ​เยซู​กับ​เปโตร​ครั้ง​นี้​เกิด​ขึ้น​ไม่​นาน​หลัง​จาก​เปโตร​ปฏิเสธ​พระ​เยซู 3 ครั้ง ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​พระ​เยซู​ถาม​ย้ำ​ถึง 3 ครั้ง​ว่า​เปโตร​รู้สึก​อย่าง​ไร​กับ​ท่าน​จน “เปโตร​รู้สึก​ทุกข์​ใจ” (ยน 21:17) บันทึก​ของ​ยอห์น​ที่ ยน 21:15-17 ใช้​คำ​กริยา​กรีก 2 คำ​ที่​แตกต่าง​กัน​คือ อากาพาโอ และ ฟิเละโอ แต่​ทั้ง 2 คำ​ก็​แปล​ว่า​รัก พระ​เยซู​ถาม​เปโตร 2 ครั้ง​ว่า “คุณ​รัก (อากาพาโอ) ผม​ไหม?” และ​ทั้ง​สอง​ครั้ง​เปโตร​ก็​ยืน​ยัน​อย่าง​มั่น​ใจ​ว่า​เขา “รัก” พระ​เยซู แล้ว​พระ​เยซู​ก็​ถาม​เป็น​ครั้ง​ที่ 3 ว่า “คุณ​รัก (ฟิเละโอ) ผม​ไหม?” และ​เปโตร​ก็​ยืน​ยัน​อีก​ครั้ง​ว่า​เขา​รัก​ท่าน ทุก​ครั้ง​ที่​เปโตร​ตอบ​กลับ​มา​พระ​เยซู​เน้น​ว่า​ความ​รัก​นั้น​ควร​กระตุ้น​เปโตร​ให้​เลี้ยง​และ “ดู​แล” สาวก​ของ​ท่าน​ด้าน​ความ​เชื่อ ซึ่ง​ใน​ข้อ​นี้​พระ​เยซู​เรียก​พวก​สาวก​ว่า​ลูก​แกะ​หรือ “แกะ​ตัว​เล็ก​ ๆ” ของ​ท่าน (ยน 21:16, 17; 1​ปต 5:1-3) พระ​เยซู​ให้​โอกาส​เปโตร​ยืน​ยัน​ความ​รัก​ที่​มี​ต่อ​ท่าน​ถึง 3 ครั้ง แล้ว​ท่าน​ก็​มอบหมาย​ให้​เขา​ดู​แล​แกะ​หรือ​สาวก​ของ​ท่าน การ​ที่​พระ​เยซู​ทำ​อย่าง​นี้​ทำ​ให้​เห็น​ชัด​ว่า​ท่าน​ให้​อภัย​เปโตร​ที่​เคย​ปฏิเสธ​ท่าน 3 ครั้ง

ยอห์น: สำเนา​พระ​คัมภีร์​เก่าแก่​บาง​ฉบับ​บอก​ว่า​พ่อ​ของ​อัครสาวก​เปโตร​ชื่อ​ยอห์น ส่วน​สำเนา​พระ​คัมภีร์​เก่าแก่​อื่น​ ๆ ​บอก​ว่า​เขา​ชื่อ​โยนา ใน มธ 16:17 พระ​เยซู​เรียก​เปโตร​ว่า “ซีโมน​ลูก​โยนาห์” (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 16:17) ผู้​เชี่ยวชาญ​บาง​คน​บอก​ว่า​ชื่อ​ยอห์น​กับ​โยนา(ห์) ซึ่ง​เป็น​ชื่อ​กรีก​อาจ​มา​จาก​ชื่อ​ฮีบรู​เดียว​กัน​แต่​สะกด​ต่าง​กัน

คุณ​รัก​ผม​มาก​กว่า​ปลา​พวก​นี้​ไหม?: ตาม​หลัก​ไวยากรณ์ วลี​ที่​ว่า “มาก​กว่า​ปลา​พวก​นี้” สามารถ​เข้าใจ​ได้​หลาย​แบบ นัก​วิชาการ​บาง​คน​คิด​ว่า​คำ​ถาม​นี้​มี​ความ​หมาย​ว่า “คุณ​รัก​ผม​มาก​กว่า​สาวก​เหล่า​นี้​ไหม?” หรือ “คุณ​รัก​ผม​มาก​กว่า​ที่​สาวก​เหล่า​นี้​รัก​ผม​ไหม?” อย่าง​ไร​ก็​ตาม ความ​หมาย​ที่​น่า​จะ​ถูก​ต้อง​คือ “คุณ​รัก​ผม​มาก​กว่า​สิ่ง​เหล่า​นี้​ไหม?” ซึ่ง​สิ่ง​เหล่า​นี้​ก็​คือ​ปลา​ที่​พวก​เขา​จับ​มา​ได้​หรือ​สิ่ง​ต่าง​ ๆ ​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กับ​ธุรกิจ​จับ​ปลา ดัง​นั้น แนว​คิด​โดย​รวม​ของ​ข้อ​นี้​น่า​จะ​เป็น ‘คุณ​รัก​ผม​มาก​กว่า​สมบัติ​วัตถุ​หรือ​ความ​ต้องการ​ของ​คุณ​เอง​ไหม? ถ้า​เป็น​อย่าง​นั้น ก็​ให้​เลี้ยง​ลูก​แกะ​ของ​ผม’ คำ​ถาม​นี้​เหมาะ​มาก​ถ้า​คิด​ถึง​อดีต​ของ​เปโตร แม้​เขา​จะ​เป็น​หนึ่ง​ใน​สาวก​คน​แรก​ ๆ ​ของ​พระ​เยซู (ยน 1:35-42) แต่​เขา​ก็​ไม่​ได้​ทิ้ง​ทุก​อย่าง​ทันที​เพื่อ​ติด​ตาม​พระ​เยซู​เพราะ​ใน​ที่​สุด​เขา​ก็​กลับ​ไป​จับ​ปลา​อีก หลาย​เดือน​ต่อ​มา​พระ​เยซู​บอก​ให้​เปโตร​ทิ้ง​ธุรกิจ​ที่​มี​ความ​มั่นคง​เพื่อ “ไป​หา​คน​แทน​ที่​จะ​หา​ปลา” (มธ 4:18-20; ลก 5:1-11) และ​อีก​ครั้ง​หลัง​จาก​ที่​พระ​เยซู​เสีย​ชีวิต​ได้​ไม่​นาน เปโตร​ก็​บอก​ว่า​เขา​จะ​ไป​จับ​ปลา แล้ว​อัครสาวก​คน​อื่น​ ๆ ​ก็​ไป​กับ​เขา​ด้วย (ยน 21:2, 3) ดัง​นั้น ดู​เหมือน​ว่า​พระ​เยซู​กำลัง​เน้น​กับ​เปโตร​ว่า​เขา​ต้อง​ตัดสิน​ใจ​ว่า​จะ​ให้​อะไร​สำคัญ​ที่​สุด​ใน​ชีวิต อาชีพ​จับ​ปลา​และ​ธุรกิจ​ของ​เขา​ซึ่ง​เปรียบ​ได้​กับ​ปลา​พวก​นี้​ที่​อยู่​ตรง​หน้า หรือ​จะ​ดู​แล​ลูก​แกะ​ซึ่ง​ก็​คือ​สาวก​ของ​พระ​เยซู—ยน 21:4-8

พระ​เยซู​ถาม​ซีโมน​เปโตร: การ​คุย​กัน​ระหว่าง​พระ​เยซู​กับ​เปโตร​ครั้ง​นี้​เกิด​ขึ้น​ไม่​นาน​หลัง​จาก​เปโตร​ปฏิเสธ​พระ​เยซู 3 ครั้ง ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​พระ​เยซู​ถาม​ย้ำ​ถึง 3 ครั้ง​ว่า​เปโตร​รู้สึก​อย่าง​ไร​กับ​ท่าน​จน “เปโตร​รู้สึก​ทุกข์​ใจ” (ยน 21:17) บันทึก​ของ​ยอห์น​ที่ ยน 21:15-17 ใช้​คำ​กริยา​กรีก 2 คำ​ที่​แตกต่าง​กัน​คือ อากาพาโอ และ ฟิเละโอ แต่​ทั้ง 2 คำ​ก็​แปล​ว่า​รัก พระ​เยซู​ถาม​เปโตร 2 ครั้ง​ว่า “คุณ​รัก (อากาพาโอ) ผม​ไหม?” และ​ทั้ง​สอง​ครั้ง​เปโตร​ก็​ยืน​ยัน​อย่าง​มั่น​ใจ​ว่า​เขา “รัก” พระ​เยซู แล้ว​พระ​เยซู​ก็​ถาม​เป็น​ครั้ง​ที่ 3 ว่า “คุณ​รัก (ฟิเละโอ) ผม​ไหม?” และ​เปโตร​ก็​ยืน​ยัน​อีก​ครั้ง​ว่า​เขา​รัก​ท่าน ทุก​ครั้ง​ที่​เปโตร​ตอบ​กลับ​มา​พระ​เยซู​เน้น​ว่า​ความ​รัก​นั้น​ควร​กระตุ้น​เปโตร​ให้​เลี้ยง​และ “ดู​แล” สาวก​ของ​ท่าน​ด้าน​ความ​เชื่อ ซึ่ง​ใน​ข้อ​นี้​พระ​เยซู​เรียก​พวก​สาวก​ว่า​ลูก​แกะ​หรือ “แกะ​ตัว​เล็ก​ ๆ” ของ​ท่าน (ยน 21:16, 17; 1​ปต 5:1-3) พระ​เยซู​ให้​โอกาส​เปโตร​ยืน​ยัน​ความ​รัก​ที่​มี​ต่อ​ท่าน​ถึง 3 ครั้ง แล้ว​ท่าน​ก็​มอบหมาย​ให้​เขา​ดู​แล​แกะ​หรือ​สาวก​ของ​ท่าน การ​ที่​พระ​เยซู​ทำ​อย่าง​นี้​ทำ​ให้​เห็น​ชัด​ว่า​ท่าน​ให้​อภัย​เปโตร​ที่​เคย​ปฏิเสธ​ท่าน 3 ครั้ง

รัก . . . รัก: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 21:15

แกะ​ตัว​เล็ก​ ๆ: มี​การ​แปล​คำ​กรีก พรอบาทอน ใน​ข้อ​นี้​และ​ในข้อ 17 ว่า “แกะ​ตัว​เล็ก​ ๆ” เพราะ​คำ​นี้​อยู่​ใน​รูป​คำ​ที่​สื่อ​ถึง​ขนาด​เล็ก​ของ​คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “แกะ” ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​มัก​มี​การ​ใช้​คำ​ที่​สื่อ​ถึง​ขนาด​เล็ก​เพื่อ​แสดง​ถึง​ความ​รักใคร่​เอ็นดู​และ​ความ​สนิทสนม​คุ้น​เคย—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “รูป​คำ​ที่​สื่อ​ถึง​ขนาด​เล็ก

ครั้ง​ที่​สาม: เปโตร​เคย​ปฏิเสธ​พระ​เยซู​นาย​ของ​เขา 3 ครั้ง แต่​ตอน​นี้​ท่าน​ให้​โอกาส​เปโตร​ยืน​ยัน​ความ​รู้สึก​ของ​เขา 3 ครั้ง​เช่น​กัน หลัง​จาก​เปโตร​พูด​ถึง​ความ​รู้สึก​ของ​เขา พระ​เยซู​ก็​บอก​เขา​ว่า​ให้​แสดง​ความ​รัก​ออก​มา​โดย​ให้​งาน​รับใช้​ที่​ศักดิ์สิทธิ์​มา​เป็น​อันดับ​แรก​ใน​ชีวิต ดัง​นั้น เปโตร​รวม​ทั้ง​พี่​น้อง​ชาย​คน​อื่น​ ๆ ​ต้อง​เลี้ยง ให้​กำลังใจ และ​ดู​แล​ฝูง​แกะ​ของ​พระ​คริสต์​ซึ่ง​ก็​คือ​สาวก​ที่​ซื่อ​สัตย์ แม้​สาวก​เหล่า​นี้​จะ​เป็น​ผู้​ถูก​เจิม แต่​ก็​จำเป็น​ต้อง​ได้​รับ​การ​เลี้ยง​ดู​ทาง​ความ​เชื่อ—ลก 22:32

ยอห์น: ตรง​กับ​ชื่อ​ภาษา​ฮีบรู​เยโฮฮานัน หรือ​โยฮานัน ซึ่ง​หมาย​ความ​ว่า “พระ​ยะโฮวา​แสดง​ความ​โปรดปราน, พระ​ยะโฮวา​กรุณา” ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​นี้​ไม่​ได้​บอก​ว่า​เขา​ชื่อ​อะไร แต่​พอ​ถึง​ศตวรรษ​ที่ 2 หรือ 3 คน​ทั่ว​ไป​ก็​เชื่อ​กัน​ว่า​อัครสาวก​ยอห์น​เป็น​ผู้​เขียน ทุก​ครั้ง​ที่​มี​การ​พูด​ถึง​ชื่อ​ยอห์น​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​นี้​ก็​จะ​หมาย​ถึง​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา ถึง​แม้​ไม่​มี​การ​พูด​ถึง​ชื่อ​ของ​อัครสาวก​ยอห์น แต่​มี​การ​พูด​ถึง​เขา​และ​ยากอบ​พี่​น้อง​ของ​เขา​ว่า​เป็น ‘ลูก​ของ​เศเบดี’ (ยน 21:2; มธ 4:21; มก 1:19; ลก 5:10; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 1:6) ใน​ตอน​ท้าย​ ๆ ​ของ​หนังสือ​ข่าว​ดี​นี้ ผู้​เขียน​พูด​ถึง​ตัว​เอง​ว่า​เป็น “สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก” (ยน 21:20-24) และ​มี​เหตุ​ผล​หลาย​อย่าง​ที่​จะ​สรุป​ว่า​คำ​พูด​นี้​หมาย​ถึง​อัครสาวก​ยอห์น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 13:23

ยอห์น: คือ​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา ใน​ต้น​ฉบับ​ภาษา​กรีก ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​เล่ม​นี้​ซึ่ง​ก็​คือ​อัครสาวก​ยอห์น​พูด​ถึง​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา 19 ครั้ง แต่​ไม่​เคย​ใช้​คำ​ว่า “ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา” เหมือน​ที่​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​คน​อื่น​ ๆ ​ใช้ (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:1; มก 1:4) เมื่อ​พูด​ถึง​มารีย์ อัครสาวก​ยอห์น​ก็​แยก​ให้​เห็น​ว่า​มี​มารีย์ 3 คน (ยน 11:1, 2; 19:25; 20:1) แต่​เมื่อ​พูด​ถึง​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา อัครสาวก​ยอห์น​ไม่​ต้อง​แยก​ให้​เห็น​ความ​แตกต่าง​แบบ​นั้น​เพราะ​เขา​ไม่​เคย​พูด​ชื่อ​ตัว​เอง​ใน​หนังสือ​ของ​เขา​เลย ทำ​ให้​ไม่​มี​ใคร​สับสน​ว่า​เขา​กำลัง​พูด​ถึง​ยอห์น​คน​ไหน นี่​เป็น​อีก​หลักฐาน​หนึ่ง​ที่​ยืน​ยัน​ว่า​อัครสาวก​ยอห์น​เป็น​คน​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​เล่ม​นี้—ดู “บท​นำ​ของ​หนังสือ​ยอห์น” และ​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่​ชื่อ​หนังสือ​ยอห์น

สาวก​คน​หนึ่ง​ที่​พระ​เยซู​รัก: คือ​สาวก​ที่​พระ​เยซู​รัก​เป็น​พิเศษ นี่​เป็น​ครั้ง​แรก​ใน​ทั้ง​หมด 5 ครั้ง​ที่​พระ​คัมภีร์​พูด​ถึง​สาวก​คน​นี้ ซึ่ง​ครั้ง​อื่น​ก็​พูด​ถึง​เขา​ว่า “สาวก​ที่​ท่าน [หรือ “พระ​เยซู”] รัก” “สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก” หรือ “สาวก​คน​นั้น​ที่​พระ​เยซู​รัก” (ยน 19:26; 20:2; 21:7, 20) เชื่อ​กัน​ว่า​สาวก​คน​นี้​คือ​อัครสาวก​ยอห์น​ลูก​ของ​เศเบดี และ​เป็น​พี่​น้อง​กับ​ยากอบ (มธ 4:21; มก 1:19; ลก 5:10) เหตุ​ผล​หนึ่ง​ที่​เชื่อ​อย่าง​นั้น​คือ อัครสาวก​ยอห์น​ไม่​เคย​พูด​ถึง​ชื่อ​ตัว​เอง​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ที่​เขา​เขียน และ​ที่ ยน 21:2 เขา​เรียก​ตัว​เอง​ว่า “ลูก​ของ​เศเบดี” อีก​เหตุ​ผล​หนึ่ง​อยู่​ที่ ยน 21:20-24 ซึ่ง​ใน​ข้อ​นั้น​พูด​ถึง “สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก” ว่า​เป็น​คน​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​เล่ม​นี้ นอก​จาก​นั้น พระ​เยซู​ยัง​พูด​ถึง​อัครสาวก​คน​นั้น​ว่า “ถ้า​ผม​อยาก​ให้​เขา​อยู่​จน​ถึง​ตอน​ที่​ผม​มา นั่น​ก็​ไม่​เกี่ยว​กับ​คุณ” ข้อ​นี้​ทำ​ให้​รู้​ว่า​อัครสาวก​คน​นั้น​จะ​อายุ​ยืน​กว่า​เปโตร​และ​อัครสาวก​คน​อื่น​ ๆ ซึ่ง​จะ​เป็น​ใคร​ไป​ไม่​ได้​นอก​จาก​อัครสาวก​ยอห์น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่​ชื่อ​หนังสือ​ยอห์น และ ยน 1:6; 21:20

ข้าง​ ๆ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ที่​อก” คำ​นี้​เกี่ยว​ข้อง​กับ​ตำแหน่ง​การ​นั่ง​ที่​โต๊ะ​อาหาร​ของ​คน​ใน​สมัย​พระ​เยซู แขก​ทุก​คน​จะ​นั่ง​เอน​ตัว​ไป​ทาง​ซ้าย​โดย​มี​หมอน​อิง​รอง​ข้อ​ศอก​ซ้าย บาง​ครั้ง​แขก​อาจ​จะ​เอน​ตัว​อยู่​ที่​อก​ของ​เพื่อน​ที่​นั่ง​ข้าง​ ๆ ​เพื่อ​จะ​คุย​เรื่อง​ที่​เป็น​ความ​ลับ (ยน 13:25) ดัง​นั้น การ​อยู่ “ข้าง​ ๆ” หรือ​อยู่ “ที่​อก” ของ​ใคร​คน​หนึ่ง​จึง​หมาย​ถึง​การ​สนิทสนม​กับ​คน​นั้น​หรือ​ได้​รับ​ความ​โปรดปราน​เป็น​พิเศษ การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ลูกา​และ​ยอห์น​ก็​น่า​จะ​มา​จาก​ธรรมเนียม​นี้—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 16:22, 23; ยน 1:18

สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก: คือ​สาวก​ที่​พระ​เยซู​รัก​เป็น​พิเศษ นี่​เป็น​ครั้ง​สุด​ท้าย​ใน​ทั้ง​หมด 5 ครั้ง​ที่​พระ​คัมภีร์​พูด​ถึง​สาวก​คน​นี้ ซึ่ง​ครั้ง​อื่น​ก็​พูด​ถึง​เขา​ว่า “สาวก​คน​หนึ่ง​ที่​พระ​เยซู​รัก” “สาวก​ที่​ท่าน [หรือ “พระ​เยซู”] รัก” หรือ “สาวก​คน​นั้น​ที่​พระ​เยซู​รัก” (ยน 13:23; 19:26; 20:2; 21:7, 20) เชื่อ​กัน​ว่า​สาวก​คน​นี้​คือ​อัครสาวก​ยอห์น​ลูก​ของ​เศเบดี และ​เป็น​พี่​น้อง​กับ​ยากอบ (มธ 4:21; มก 1:19; ลก 5:10; ยน 21:2) ท้อง​เรื่อง​ของ ยน 21:20-24 แสดง​ให้​เห็น​ว่า “สาวก​คน​ที่​พระ​เยซู​รัก” เป็น​คน​เดียว​กับ ‘สาวก​คน​นี้​ที่​เขียน’ หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​ยอห์น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่​ชื่อ​หนังสือ​ยอห์น; 1:6; 13:23

คน​ที่​นั่ง​เอน​ตัว​ใกล้​กับ​อก​ของ​พระ​เยซู: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 13:23

จน​ถึง​ตอน​ที่​ผม​มา: คำ​พูด​นี้​ของ​พระ​เยซู​คง​ทำ​ให้​อัครสาวก​คน​อื่น​ ๆ ​เข้าใจ​ว่า​อัครสาวก​ยอห์น​จะ​อายุ​ยืน​กว่า​พวก​เขา ที่​จริง ยอห์น​รับใช้​อย่าง​ซื่อ​สัตย์​ต่อ​จาก​นั้น​อีก​เกือบ 70 ปี​และ​ดู​เหมือน​เป็น​อัครสาวก​คน​สุด​ท้าย​ที่​เสีย​ชีวิต นอก​จาก​นั้น คำ​พูด​ที่​ว่า “จน​ถึง​ตอน​ที่​ผม​มา” อาจ​ทำ​ให้​พวก​สาวก​คิด​ถึง​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ที่​บอก​ว่า “‘ลูก​มนุษย์’ ได้​รับ​อำนาจ​ใน​รัฐบาล​ของ​ท่าน” (มธ 16:28) ยอห์น​ได้​อยู่​จน​ถึง​ตอน​ที่​พระ​เยซู​มา​ใน​แง่​ที่​ว่า ช่วง​ที่​เขา​แก่​มาก​แล้ว​และ​ถูก​เนรเทศ​ไป​อยู่​เกาะ​ปัทมอส เขา​ได้​เห็น​นิมิต​ที่​น่า​ตื่นเต้น​ซึ่ง​มี​ความ​หมาย​เชิง​พยากรณ์​เกี่ยว​กับ​เหตุ​การณ์​ที่​จะ​เกิด​ขึ้น​ใน “วัน​ของ​ผู้​เป็น​นาย” ซึ่ง​หมาย​ถึง​ตอน​ที่​พระ​เยซู​จะ​มา​ใน​ฐานะ​กษัตริย์​ที่​มี​อำนาจ ยอห์น​รู้สึก​ประทับใจ​มาก​ที่​ได้​เห็น​นิมิต​ที่​น่า​ตื่น​ตา​ตื่น​ใจ​นี้ จน​เมื่อ​พระ​เยซู​บอก​ว่า “ผม​จะ​รีบ​มา” ยอห์น​ก็​อุทาน​ว่า “อาเมน เชิญ​มา​เถอะ​พระ​เยซู​ผู้​เป็น​นาย”—วว 1:1, 9, 10; 22:20

โลก: คำ​กรีก คอสม็อส ที่​ใช้​ใน​วรรณกรรม​กรีก​ทั่ว​ไป​รวม​ทั้ง​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​มัก​เกี่ยว​ข้อง​กับ​มนุษย์ (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 1:10) แต่​ใน​หนังสือ​กรีก​ทั่ว​ไป​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​เอกภพ​และ​สิ่ง​ต่าง ๆ ใน​ธรรมชาติ​ด้วย อาจ​เป็น​ได้​ว่า​เปาโล​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​ที่​หนังสือ​กรีก​ทั่ว​ไป​ใช้​เพื่อ​หา​จุด​ที่​เห็น​พ้อง​กับ​ผู้​ฟัง​ชาว​กรีก

พระ​เยซู​ยัง​ทำ​อะไร​อีก​มาก​มาย: ยอห์น​ใช้​อติพจน์​หรือ​คำ​พูด​เกิน​จริง​ตอน​ที่​เขียน​ว่า​โลก​นี้​คง​ไม่​มี​ที่​พอ​จะ​เก็บ​ม้วน​หนังสือ (รูป​แบบ​ของ​หนังสือ​ใน​สมัย​นั้น) ทั้ง​หมด​ที่​มี​ราย​ละเอียด​ทุก​อย่าง​เกี่ยว​กับ​ชีวิต​และ​งาน​รับใช้​ของ​พระ​เยซู คำ​กรีก​ที่​ยอห์น​ใช้​ซึ่ง​ใน​ข้อ​นี้​แปล​ว่า “โลก” (คอสม็อส) น่า​จะ​มี​ความ​หมาย​กว้าง​ ๆ คือ​หมาย​ถึง​สังคม​มนุษย์​ทั้ง​หมด (รวม​ทั้ง​ห้อง​สมุด​ที่​มี​อยู่​ใน​ตอน​นั้น) ถึง​แม้​ว่า​บาง​ครั้ง​หนังสือ​ภาษา​กรีก​ทั่ว​ไป​จะ​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​เอกภพ​ทั้ง​หมด (เทียบ​กับข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 17:24) คำ​พูด​ของ​ยอห์น​จึง​หมาย​ความ​ว่า​ยัง​มี​อีก​หลาย​อย่าง​ที่​จะ​เขียน​ได้ แต่​สิ่ง​ที่​เขียน​ไว้​ใน “ม้วน​หนังสือ” ของ​เขา​และ​ส่วน​อื่น​ของ​พระ​คัมภีร์​ที่​มี​ขึ้น​โดย​การ​ดล​ใจ​ก็​มาก​พอ​แล้ว​ที่​จะ​พิสูจน์​ว่า “พระ​เยซู​เป็น​พระ​คริสต์ ลูก​ของ​พระเจ้า” (ยน 20:30, 31) ถึง​แม้​บันทึก​ของ​ยอห์น​จะ​ค่อนข้าง​สั้น แต่​ก็​ช่วย​ให้​เรา​เห็น​บุคลิก​ที่​งดงาม​ของ​พระ​เยซู​ลูก​ของ​พระเจ้า​อย่าง​ชัดเจน

วีดีโอและรูปภาพ

เรือ​หา​ปลา​ใน​ศตวรรษ​แรก
เรือ​หา​ปลา​ใน​ศตวรรษ​แรก

ภาพ​จำลอง​นี้​มี​ต้น​แบบ​มา​จาก​ซาก​เรือ​หา​ปลา​ใน​ศตวรรษ​แรก​ที่​พบ​ใน​โคลน​ใกล้​ชายฝั่ง​ทะเลสาบ​กาลิลี และ​อาศัย​ข้อมูล​จาก​ภาพ​โมเสก​ที่​พบ​ใน​บ้าน​หลัง​หนึ่ง​สมัย​ศตวรรษ​แรก​ใน​เมือง​มิกดัล​ที่​อยู่​ติด​ทะเล เรือ​แบบ​นี้​อาจ​มี​เสา​กระโดง​หนึ่ง​ต้น​และ​ใบ​เรือ อาจ​มี​ชาว​ประมง​อยู่​ใน​เรือ 5 คน มี 4 คน​ทำ​หน้า​ที่​พาย​เรือ และ​อีก 1 คน​คอย​คัดท้าย​เรือ​โดย​ยืน​อยู่​บน​แผ่น​ไม้​เล็ก ๆ ท้าย​เรือ เรือ​นี้​ยาว​ประมาณ 8 เมตร กลาง​เรือ​กว้าง​ประมาณ 2.5 เมตร​และ​ลึก 1.25 เมตร ดู​เหมือน​ว่า​เรือ​แบบ​นี้​สามารถ​จุ​คน​ได้ 13 คน​หรือ​มาก​กว่า​นั้น

ซาก​เรือ​หา​ปลา​ของ​ชาว​กาลิลี
ซาก​เรือ​หา​ปลา​ของ​ชาว​กาลิลี

ความ​แห้ง​แล้ง​ที่​เกิด​ขึ้น​ใน​ปี 1985-1986 ทำ​ให้​น้ำ​ใน​ทะเลสาบ​กาลิลี​ลด​ลง​จน​เห็น​ซาก​เรือ​ที่​จม​อยู่​ใน​โคลน ซาก​เรือ​นี้​ยาว 8.2 เมตร กว้าง 2.3 เมตร และ​ท้อง​เรือ​ส่วน​ที่​ลึก​ที่​สุด​มี​ความ​ลึก 1.3 เมตร นัก​โบราณคดี​บอก​ว่า​เรือ​นี้​ถูก​สร้าง​ขึ้น​ระหว่าง​ปี 100 ก่อน ค.ศ. ถึง​ปี ค.ศ. 100 วีดีโอ​นี้​แสดง​ให้​เห็น​แบบ​จำลอง​เรือ​ลำ​นี้​ซึ่ง​ปัจจุบัน​ตั้ง​แสดง​อยู่​ที่​พิพิธภัณฑ์​ใน​อิสราเอล เรือ​น่า​จะ​มี​ลักษณะ​แบบ​นี้​ตอน​ที่​มัน​อยู่​ใน​ทะเลสาบ​กาลิลี​เมื่อ​ประมาณ 2,000 ปี​ที่​แล้ว

ปลา​ใน​ทะเลสาบ​กาลิลี
ปลา​ใน​ทะเลสาบ​กาลิลี

คัมภีร์​ไบเบิล​พูด​ถึง​บ่อย ๆ เกี่ยว​กับ​ปลา การ​จับ​ปลา และ​ชาว​ประมง​ใน​ทะเลสาบ​กาลิลี มี​ปลา​ประมาณ 18 ชนิด​ใน​ทะเลสาบ​นี้ ซึ่ง​ใน​จำนวน​นี้​มี​ประมาณ 10 ชนิด​ที่​ชาว​ประมง​จับ​กัน และ​ใน 10 ชนิด​นี้​สามารถ​แบ่ง​ออก​มา​เป็น 3 กลุ่ม​ใหญ่ ๆ ตาม​การ​ซื้อ​ขาย กลุ่ม​แรก​คือ​ปลา​บิน​นี (binny) ซึ่ง​เป็น​ที่​รู้​จัก​กัน​ด้วย​ว่า​ปลา​บาร์เบล (barbel, Barbus longiceps) (หมาย​เลข 1) ปลา 3 ชนิด​ใน​กลุ่ม​นี้​มี​หนวด​ที่​มุม​ปาก​ทั้ง​สอง​ข้าง จึง​มี​ชื่อ​ใน​ภาษา​เซมิติก​ว่า บีนี ซึ่ง​หมาย​ถึง “ขน” ปลา​กลุ่ม​นี้​กิน​สัตว์​จำพวก​หอย หอย​ทาก และ​ปลา​เล็ก ๆ ปลา​บาร์เบล​หัว​ยาว​มี​ความ​ยาว​ประมาณ 75 ซม. และ​หนัก​มาก​กว่า 7 กก. กลุ่ม​ที่ 2 คือ​ปลา​มุชต์ (musht, Tilapia galilea) (หมาย​เลข 2) ซึ่ง​หมาย​ถึง “หวี” ใน​ภาษา​อาหรับ เพราะ​ปลา 5 ชนิด​ใน​กลุ่ม​นี้​มี​ครีบ​หลัง​ลักษณะ​คล้าย​หวี ปลา​มุชต์​ชนิด​หนึ่ง​มี​ความ​ยาว​ประมาณ 45 ซม. และ​หนัก​ประมาณ 2 กก. กลุ่ม​ที่ 3 คือ​ปลา​ซาร์ดีน​คินเนเรต (Kinneret sardine, Acanthobrama terrae sanctae) (หมาย​เลข 3) ซึ่ง​ดู​คล้าย​กับ​ปลา​เฮอร์ริง​ตัว​เล็ก ๆ ตั้ง​แต่​สมัย​โบราณ​มี​การ​เก็บ​รักษา​ปลา​ซาร์ดีน​ชนิด​นี้​ไว้​ด้วย​การ​หมัก​ดอง