เขียนโดยมาระโก 7:1-37

7  วัน​หนึ่ง พวก​ฟาริสี​และ​ครู​สอน​ศาสนา​บาง​คน​จาก​กรุง​เยรูซาเล็ม​พา​กัน​มา​หา​พระ​เยซู+  พวก​เขา​เห็น​สาวก​บาง​คน​ของ​พระ​เยซู​ไม่​ได้​ล้าง​มือ​ก่อน​กิน​อาหาร ซึ่ง​พวก​เขา​ถือ​ว่า​มือ​นั้น​ไม่​สะอาด  (ชาว​ยิว​ทุก​คน​รวม​ทั้ง​พวก​ฟาริสี​ด้วย​จะ​ไม่​กิน​อาหาร​ถ้า​ไม่​ได้​ล้าง​มือ​จน​ถึง​ข้อ​ศอก​ก่อน นี่​เป็น​ธรรมเนียม​ที่​พวก​เขา​ยึด​ถือ​มา​ตั้ง​แต่​บรรพบุรุษ  และ​เมื่อ​กลับ​จาก​ตลาด พวก​เขา​จะ​ไม่​กิน​อาหาร​ถ้า​ไม่​ได้​ล้าง​ตัว​ก่อน ยัง​มี​ธรรมเนียม​อื่น ๆ อีก​มาก​มาย​ที่​พวก​เขา​ยึด​ถือ​สืบ​ต่อ​กัน​มา เช่น การ​เอา​ถ้วย เหยือก และ​ภาชนะ​ทองแดง​จุ่ม​ใน​น้ำ)+  พวก​ฟาริสี​กับ​พวก​ครู​สอน​ศาสนา​จึง​ถาม​พระ​เยซู​ว่า “ทำไม​สาวก​ของ​ท่าน​ไม่​ทำ​ตาม​ธรรมเนียม​ของ​บรรพบุรุษ? พวก​เขา​กิน​อาหาร​ด้วย​มือ​ที่​ไม่​สะอาด”+  ท่าน​ตอบ​พวก​เขา​ว่า “พวก​คน​เสแสร้ง อิสยาห์​พยากรณ์​ถึง​พวก​คุณ​ไว้​ถูก​แล้ว​เมื่อ​เขียน​ว่า ‘ชน​ชาติ​นี้​นับถือ​เรา​แต่​ปาก แต่​ใน​ใจ​ของ​เขา​ไม่​ได้​เป็น​อย่าง​นั้น​เลย+  ที่​พวก​เขา​นมัสการ​เรา​ก็​ไม่​มี​ประโยชน์ เพราะ​พวก​เขา​ชอบ​เอา​กฎเกณฑ์​ของ​มนุษย์​มา​สอน’+  พวก​คุณ​ทิ้ง​กฎหมาย​ของ​พระเจ้า​แล้ว​ไป​ยึด​ถือ​ธรรมเนียม​ของ​มนุษย์​แทน”+  พระ​เยซู​พูด​กับ​พวก​เขา​อีก​ว่า “พวก​คุณ​นี่​เจ้า​เล่ห์​นะ หา​ทาง​เลี่ยง​กฎหมาย​ของ​พระเจ้า​เพื่อ​ไป​ทำ​ตาม​ธรรมเนียม​ของ​ตัว​เอง+ 10  โมเสส​บอก​ว่า ‘ให้​นับถือ​พ่อ​แม่’+ และ ‘ถ้า​ใคร​ด่า​ว่า​พ่อ​แม่​จะ​มี​โทษ​ถึง​ตาย’+ 11  แต่​พวก​คุณ​กลับ​สอน​ให้​พูด​กับ​พ่อ​แม่​ว่า ‘ของ​ที่​ลูก​มี​อยู่​เป็น​โกระบาน (คือ​ของ​ที่​อุทิศ​ให้​พระเจ้า​แล้ว) ลูก​คง​ช่วยเหลือ​อะไร​พ่อ​กับ​แม่​ไม่​ได้’ 12  พวก​คุณ​สอน​อย่าง​นี้​เท่า​กับ​ว่า​ไม่​ให้​ลูก​ช่วยเหลือ​อะไร​พ่อ​แม่​อีก​เลย+ 13  พวก​คุณ​เอง​นั่น​แหละ​ที่​ทำ​ให้​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​ไม่​มี​ความ​หมาย​เพราะ​ธรรมเนียม​ของ​พวก​คุณ+ และ​พวก​คุณ​ยัง​ทำ​อะไร​อีก​หลาย​อย่าง​คล้าย ๆ กัน​ด้วย”+ 14  พระ​เยซู​เรียก​ประชาชน​เข้า​มา​ใกล้ ๆ อีก​และ​บอก​พวก​เขา​ว่า “ทุก​คน​ฟัง​ให้​ดี ๆ และ​ขอ​ให้​เข้าใจ​ว่า+ 15  สิ่ง​ที่​เข้า​ไป​ใน​ปาก​ไม่​ได้​ทำ​ให้​คน​เรา​ไม่​สะอาด​ใน​สายตา​พระเจ้า แต่​สิ่ง​ที่​ออก​มา​จาก​ตัว​เขา​ต่าง​หาก​ที่​ทำ​ให้​ไม่​สะอาด”+ 16  —— 17  เมื่อ​พระ​เยซู​แยก​ตัว​จาก​ประชาชน​แล้ว ก็​เข้า​ไป​ใน​บ้าน​หลัง​หนึ่ง พวก​สาวก​ถาม​ท่าน​ว่า​คำ​เปรียบ​เทียบ​นั้น​หมาย​ถึง​อะไร+ 18  พระ​เยซู​บอก​ว่า “พวก​คุณ​ก็​ไม่​เข้าใจ​เหมือน​พวก​นั้น​ด้วย​หรือ? พวก​คุณ​ไม่​รู้​หรือ​ว่า สิ่ง​ที่​เข้า​ไป​ทาง​ปาก​ไม่​ได้​ทำ​ให้​คน​เรา​ไม่​สะอาด​ใน​สายตา​พระเจ้า 19  เพราะ​สิ่ง​นั้น​ไม่​ได้​เข้า​ไป​ใน​ใจ​เขา แต่​เข้า​ไป​ใน​ท้อง​แล้ว​ถ่าย​ลง​ส้วม*​ไป” ที่​พระ​เยซู​พูด​อย่าง​นี้​ก็​เพื่อ​ยืน​ยัน​ว่า​อาหาร​ทุก​อย่าง​สะอาด​กิน​ได้​เลย 20  ท่าน​พูด​ต่อ​ไป​ว่า “สิ่ง​ที่​ออก​มาจาก​ตัว​เรา​ต่าง​หาก​ที่​ทำ​ให้​ไม่​สะอาด+ 21  เพราะ​สิ่ง​ที่​ออก​มา​จาก​ภาย​ใน​ก็​มา​จาก​ใจ+ มา​จาก​ความ​คิด​ชั่ว​ร้าย คือ การ​ผิด​ศีลธรรม​ทาง​เพศ การ​ขโมย การ​ฆ่า​คน 22  การ​เล่นชู้ ความ​โลภ การ​ทำ​ชั่ว การ​หลอก​ลวง การ​ประพฤติ​ไร้​ยางอาย ความ​อิจฉา​ตา​ร้อน การ​หมิ่น​ประมาท ความ​เย่อหยิ่ง ความ​ไร้​สำนึก 23  สิ่ง​ชั่ว​ทั้ง​หมด​นี้​ออก​มา​จาก​ใจ​และ​ทำ​ให้​คน​เรา​ไม่​สะอาด​ใน​สายตา​พระเจ้า”+ 24  พระ​เยซู​ออก​จาก​ที่​นั่น แล้ว​ก็​เดิน​ทาง​ไป​แถว ๆ เมือง​ไทระ​และ​เมือง​ไซดอน+ ท่าน​เข้า​ไป​ใน​บ้าน​หลัง​หนึ่ง​แต่​ไม่​อยาก​ให้​ใคร​รู้ ถึง​อย่าง​นั้น​ก็​ยัง​มี​คน​เห็น​ท่าน​อยู่​ดี 25  ผู้​หญิง​คน​หนึ่ง​มี​ลูก​สาว​ที่​ยัง​เล็ก​และ​ถูก​ปีศาจ​สิง เธอ​ได้​ยิน​ข่าว​เรื่อง​พระ​เยซู จึง​รีบ​มา​หา​และ​หมอบ​ลง​แทบ​เท้า​ท่าน+ 26  ผู้​หญิง​คน​นี้​เป็น​ชาว​กรีก มา​จาก​ฟีนิเซีย​ใน​แคว้น​ซีเรีย เธอ​อ้อน​วอน​ให้​ท่าน​ช่วย​ขับ​ไล่​ปีศาจ​ออก​จาก​ตัว​ลูก​สาว 27  แต่​พระ​เยซู​บอก​เธอ​ว่า “มัน​ไม่​ถูก​หรอก​นะ​ที่​จะ​เอา​อาหาร​ของ​ลูก ๆ ไป​โยน​ให้​ลูก​หมา ต้อง​ให้​ลูก ๆ กิน​ให้​อิ่ม​ก่อน”+ 28  เธอ​บอก​ว่า “จริง​ค่ะ​ท่าน แต่​ลูก​หมา​ที่​นั่ง​รอ​อยู่​ใต้​โต๊ะ​ก็​ยัง​ได้​กิน​เศษ​อาหาร​จาก​ลูก ๆ ของ​นาย​ไม่​ใช่​หรือ​คะ?” 29  พอ​ได้​ยิน​อย่าง​นั้น พระ​เยซู​ก็​บอก​เธอ​ว่า “ใน​เมื่อ​คุณ​พูด​อย่าง​นี้​ก็​ไป​เถอะ ปีศาจ​ได้​ออก​จาก​ตัว​ลูก​สาว​คุณ​แล้ว”+ 30  เธอ​จึง​กลับ​ไป​ที่​บ้าน​และ​เห็น​ลูก​น้อย​นอน​อยู่​บน​เตียง และ​ปีศาจ​ก็​ออก​ไป​แล้ว+ 31  พระ​เยซู​ออก​จาก​บริเวณ​เมือง​ไทระ แล้ว​เดิน​ทาง​ผ่าน​เมือง​ไซดอน ผ่าน​เขต​เดคาโปลิส จน​ถึง​ทะเลสาบ​กาลิลี+ 32  ที่​นั่น มี​คน​พา​ผู้​ชาย​คน​หนึ่ง​ที่​หู​หนวก​และ​พูด​ไม่​ค่อย​ได้​มา​หา​ท่าน+ และ​ขอร้อง​ท่าน​ให้​วาง​มือ​บน​เขา 33  พระ​เยซู​จึง​พา​เขา​แยก​ออก​มา​จาก​ฝูง​ชน แหย่​นิ้ว​มือ​เข้า​ไป​ใน​หู​ทั้ง​สอง​ข้าง​ของ​เขา บ้วน​น้ำลาย แล้ว​เอา​มา​แตะ​ที่​ลิ้น​ของ​เขา+ 34  ท่าน​เงย​หน้า​มอง​ท้องฟ้า​พร้อม​กับ​ถอน​หายใจ​ยาว ๆ และ​พูด​กับ​เขา​ว่า “เอฟฟาธา” ซึ่ง​แปล​ว่า “เปิด​ออก” 35  หู​เขา​ก็​ได้​ยิน​ทันที+ ลิ้น​เขา​ก็​ไม่​ติด​ขัด และ​เริ่ม​พูด​ได้​เป็น​ปกติ 36  พระ​เยซู​สั่ง​ทุก​คน​ไม่​ให้​เล่า​เรื่อง​นี้​ให้​ใคร​ฟัง+ แต่​ยิ่ง​ห้าม พวก​เขา​ก็​ยิ่ง​บอก​เรื่อง​นี้​ไป​ทั่ว+ 37  พวก​เขา​รู้สึก​ทึ่ง+และ​พูด​กัน​ว่า “คน​คน​นี้​ทำ​แต่​เรื่อง​ดี ๆ ขนาด​คน​หู​หนวก​เขา​ยัง​ทำ​ให้​ได้​ยิน​และ​คน​ใบ้​เขา​ก็​ทำ​ให้​พูด​ได้”+

เชิงอรรถ

หรือ “ท่อ”

ข้อมูลสำหรับศึกษา

ไม่​ได้​ล้าง​มือ . . . มือ​นั้น​ไม่​สะอาด: คำ​อธิบาย​ของ​มาระโก​ใน​ข้อ​นี้​และ​ในข้อ 3 และ 4 น่า​จะ​ช่วย​ผู้​อ่าน​ที่​ไม่​คุ้น​เคย​กับ​คำ​ว่า ‘มือ​ไม่​สะอาด’ หรือ​ไม่​คุ้น​เคย​กับ​ธรรมเนียม​การ​ล้าง​มือ​ของ​ชาว​ยิว (ดู “บท​นำ​ของ​หนังสือ​มาระโก”) การ​ล้าง​มือ​ตาม​พิธีกรรม​แบบ​นี้​เป็น​การ​ยึด​ติด​กับ​ธรรมเนียม​แทน​ที่​จะ​สนใจ​เรื่อง​สุขอนามัย ใน​สมัย​ต่อ​มา​หนังสือ​ทัลมุด​ของ​บาบิโลน (โซทาห์ 4​ข) บอก​ว่า​การ​กิน​อาหาร​โดย​ไม่​ล้าง​มือ​เป็น​ความ​ผิด​ร้ายแรง​พอ ๆ กับ​การ​มี​เพศ​สัมพันธ์​กับ​โสเภณี และ​ยัง​บอก​ด้วย​ว่า​คน​ที่​ไม่​ให้​ความ​สำคัญ​กับ​การ​ล้าง​มือ​จะ​ถูก “ถอน​ราก​ถอน​โคน​ออก​จาก​โลก”

ไม่​ได้​ล้าง​มือ . . . มือ​นั้น​ไม่​สะอาด: คำ​อธิบาย​ของ​มาระโก​ใน​ข้อ​นี้​และ​ในข้อ 3 และ 4 น่า​จะ​ช่วย​ผู้​อ่าน​ที่​ไม่​คุ้น​เคย​กับ​คำ​ว่า ‘มือ​ไม่​สะอาด’ หรือ​ไม่​คุ้น​เคย​กับ​ธรรมเนียม​การ​ล้าง​มือ​ของ​ชาว​ยิว (ดู “บท​นำ​ของ​หนังสือ​มาระโก”) การ​ล้าง​มือ​ตาม​พิธีกรรม​แบบ​นี้​เป็น​การ​ยึด​ติด​กับ​ธรรมเนียม​แทน​ที่​จะ​สนใจ​เรื่อง​สุขอนามัย ใน​สมัย​ต่อ​มา​หนังสือ​ทัลมุด​ของ​บาบิโลน (โซทาห์ 4​ข) บอก​ว่า​การ​กิน​อาหาร​โดย​ไม่​ล้าง​มือ​เป็น​ความ​ผิด​ร้ายแรง​พอ ๆ กับ​การ​มี​เพศ​สัมพันธ์​กับ​โสเภณี และ​ยัง​บอก​ด้วย​ว่า​คน​ที่​ไม่​ให้​ความ​สำคัญ​กับ​การ​ล้าง​มือ​จะ​ถูก “ถอน​ราก​ถอน​โคน​ออก​จาก​โลก”

ล้าง​มือ: กฎหมาย​ของ​โมเสส​กำหนด​ไว้​ว่า​ปุโรหิต​ต้อง​ล้าง​มือ​และ​เท้า​ก่อน​ทำ​งาน​รับใช้​ที่​แท่น​บูชา​และ​ก่อน​เข้า​ไป​ใน​เต็นท์​เข้า​เฝ้า (อพย 30:18-21) แต่​ตาม​ที่​อธิบาย​ในข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 7:2 การ​ที่​พวก​ฟาริสี​และ​ชาว​ยิว​คน​อื่น ๆ ใน​สมัย​พระ​เยซู​ชำระ​ตัว​ตาม​พิธีกรรม​เป็น​เพราะ​พวก​เขา​ยึด​ติด​กับ​ธรรมเนียม​ที่​มนุษย์​ตั้ง​ขึ้น มาระโก​เป็น​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​เพียง​คน​เดียว​ที่​พูด​ถึง​ธรรมเนียม​การ​ล้าง​มือ​จน​ถึง​ข้อ​ศอก

ล้าง​ตัว: ใน​ข้อ​นี้​สำเนา​พระ​คัมภีร์​เก่าแก่​หลาย​ฉบับ​ใช้​คำ​กรีก บาพทิโศ (จุ่ม) ซึ่ง​เป็น​คำ​ที่​ส่วน​ใหญ่​แล้ว​ใช้​เมื่อ​พูด​ถึง​การ​รับ​บัพติศมา​ของ​คริสเตียน แต่​ใน ลก 11:38 ก็​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ใน​ความ​หมาย​กว้าง ๆ ด้วย คือ​หมาย​ถึง​การ​ล้าง​หรือ​ชำระ​หลาย​ครั้ง​ตาม​ธรรมเนียม​ของ​ชาว​ยิว ส่วน​สำเนา​พระ​คัมภีร์​เก่าแก่​อื่น ๆ ใช้​คำ​กรีก รานทิโศ ซึ่ง​หมาย​ถึง “พรม, ชำระ​ด้วย​การ​ประพรม” (ฮบ 9:13, 19, 21, 22) ไม่​ว่า​สำเนา​พระ​คัมภีร์​จะ​ใช้​คำ​ไหน ความ​หมาย​ทั่ว​ไป​ก็​เหมือน​กัน คือ ชาว​ยิว​ที่​เคร่ง​จะ​ไม่​กิน​อาหาร​จน​กว่า​จะ​ได้​ล้าง​หรือ​ชำระ​ตัว​ตาม​พิธีกรรม หลักฐาน​ทาง​โบราณคดี​ที่​พบ​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​แสดง​ว่า​ใน​สมัย​นั้น​ชาว​ยิว​ใช้​อ่าง​หรือ​สระ​สำหรับ​ล้าง​ชำระ​ตาม​พิธีกรรม ซึ่ง​ทำ​ให้​เห็น​ว่า​การ​แปล​คำ​กริยา​กรีก บาพทิโศ ว่า “จุ่ม” ก็​ถูก​ต้อง​เหมือน​กัน

จุ่ม​ใน​น้ำ: คำ​กรีก บาพทิสม็อส ใน​ข้อ​นี้​เกี่ยว​ข้อง​กับ​การ​ชำระ​ทาง​พิธีกรรม​ซึ่ง​ชาว​ยิว​ที่​เคร่ง​ศาสนา​ใน​สมัย​พระ​เยซู​บาง​คน​ทำ​เป็น​ประจำ พวก​เขา​เอา​ถ้วย เหยือก และ​ภาชนะ​ทองแดง​ที่​ใช้​กิน​อาหาร​จุ่ม​ใน​น้ำ

คน​ทำ​ดี​เอา​หน้า: คำ​กรีก ฮูพอคริเทส แต่​เดิม​หมาย​ถึง​นัก​แสดง​ละคร​เวที​ชาว​กรีก (และ​ต่อ​มา​ก็​ชาว​โรมัน) ซึ่ง​ใส่​หน้ากาก​ขนาด​ใหญ่​เพื่อ​ให้​เสียง​ของ​เขา​ดัง​ขึ้น ใน​ภาย​หลัง​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​เชิง​เปรียบ​เทียบ​เพื่อ​หมาย​ถึง​คน​ที่​ปิด​บัง​ตัว​ตน​หรือ​เจตนา​ที่​แท้​จริง​ของ​ตัว​เอง​โดย​การ​หลอก​ลวง​และ​เสแสร้ง พระ​เยซู​จึง​เรียก​พวก​ผู้​นำ​ศาสนา​ชาว​ยิว​ว่า “คน​ทำ​ดี​เอา​หน้า” หรือ “คน​เสแสร้ง”—มธ 6:5, 16

วิหาร: หรือ “คลัง​ศักดิ์สิทธิ์” คำ​นี้​อาจ​หมาย​ถึง​บริเวณ​หนึ่ง​ของ​วิหาร​ที่​มี “ตู้​บริจาค” ตั้ง​อยู่​ตาม​ที่ ยน 8:20 บอก​ไว้ และ​บริเวณ​นี้​น่า​จะ​อยู่​ใน​ลาน​สำหรับ​ผู้​หญิง ซึ่ง​มี​ตู้​บริจาค​อยู่ 13 ตู้ (ดู​ภาค​ผนวก ข​11) เชื่อ​กัน​ว่า​ใน​วิหาร​ยัง​มี​บริเวณ​หนึ่ง​ที่​ใช้​เก็บ​รวบ​รวม​เงิน​ทั้ง​หมด​จาก​ตู้​บริจาค​ด้วย

โกระบาน: คำ​กรีก คอร์​บาน เป็น​คำ​ที่​ยืม​มา​จาก​คำ​ฮีบรู คอร์​บัน ซึ่ง​แปล​ว่า “เครื่อง​บูชา” หนังสือ​เลวีนิติ​และ​กันดารวิถี​ใช้​คำ​ฮีบรู​นี้​บ่อย ๆ เมื่อ​พูด​ถึง​เครื่อง​บูชา​ทั้ง​ที่​มี​เลือด​และ​ไม่​มี​เลือด (ลนต 1:2, 3; 2:1; กดว 5:15; 6:14, 21) อีก​คำ​หนึ่ง​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กัน​คือ คอร์​บานา​ส ซึ่ง​ใน มธ 27:6 แปล​คำ​นี้​ว่า “เงิน​ของ​วิหาร”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 27:6

ของ​ที่​อุทิศ​ให้​พระเจ้า: พวก​ครู​สอน​ศาสนา​และ​ฟาริสี​สอน​ว่า​เงิน บ้าน ที่​ดิน หรือ​อะไร​ก็​ตาม​ที่​คน​เรา​อุทิศ​ให้​พระเจ้า​แล้ว​จะ​ถือ​เป็น​สมบัติ​ของ​วิหาร ตาม​คำ​สอน​นี้ คน​ที่​เป็น​ลูก​สามารถ​เก็บ​สิ่ง​ที่​เขา​อุทิศ​ให้​วิหาร​ไว้​ใช้​เอง​ได้​โดย​อ้าง​ว่า​เขา​ได้​อุทิศ​สิ่ง​นั้น​ให้​พระเจ้า​แล้ว ดู​เหมือน​ว่า​มี​บาง​คน​หลบ​เลี่ยง​ความ​รับผิดชอบ​ใน​การ​ดู​แล​พ่อ​แม่​โดย​การ​ทำ​แบบ​นี้—มก 7:12

ใน​ข้อ​นี้​สำเนา​พระ​คัมภีร์​เก่าแก่​บาง​ฉบับ​มี​ข้อ​ความ​ว่า “ใคร​มี​หู​ฟัง​ได้ จง​ฟัง​เถิด” แต่​ข้อ​ความ​นี้​ไม่​มี​ใน​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ที่​สำคัญ​ใน​ยุค​แรก ดัง​นั้น ข้อ​ความ​นี้​จึง​ไม่​น่า​จะ​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​ข้อ​ความ​ต้น​ฉบับ​ของ​หนังสือ​มาระโก อย่าง​ไร​ก็​ตาม มี​ข้อ​ความ​คล้าย​กัน​ซึ่ง​ได้​รับ​การ​ดล​ใจ​อยู่​ที่ มก 4:9, 23 ผู้​เชี่ยวชาญ​บาง​คน​จึง​คิด​ว่าผู้​คัด​ลอกคน​หนึ่ง​เอา​ข้อ​ความ​จาก​ข้อ​เหล่า​นั้น​มา​ใส่​ใน​ข้อ​นี้​เพื่อ​ให้​สอดคล้อง​กับข้อ 14—ดูภาค​ผนวก ก​3

พระ​เยซู​พูด​อย่าง​นี้​ก็​เพื่อ​ยืน​ยัน​ว่า​อาหาร​ทุก​อย่าง​สะอาด​กิน​ได้​เลย: ข้อ​ความ​นี้​ใน​ต้น​ฉบับ​ภาษา​กรีก​อาจ​ทำ​ให้​ผู้​อ่าน​คิด​ว่า​เป็น​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ที่​ต่อ​เนื่อง​จาก​ประโยค​ก่อน​หน้า​นี้ แต่​ผู้​เชี่ยวชาญ​ส่วน​ใหญ่​เข้าใจ​ว่า​ข้อ​ความ​นี้​เป็น​ข้อ​สังเกต​ของ​มาระโก​เกี่ยว​กับ​สิ่ง​ที่​พระ​เยซู​เพิ่ง​พูด​ไป นี่​ไม่​ได้​หมาย​ความ​ว่า​ตอน​นั้น​พระ​เยซู​กำลัง​ยืน​ยัน​ว่า​ชาว​ยิว​สามารถ​กิน​อาหาร​ที่​ไม่​สะอาด​ตาม​กฎหมาย​ของ​โมเสส​ได้​แล้ว เนื่อง​จาก​กฎหมาย​ของ​โมเสส​ยัง​มี​ผล​บังคับ​ใช้​จน​ถึง​ตอน​ที่​พระ​เยซู​เสีย​ชีวิต ดัง​นั้น เรา​ต้อง​เข้าใจ​คำ​พูด​ของ​มาระโก​โดย​คำนึง​ถึง​ข้อ​เท็จ​จริง​ทาง​ประวัติศาสตร์​นี้​ด้วย (ลนต บท 11; กจ 10:9-16; คส 2:13, 14) พวก​ผู้​นำ​ศาสนา​ที่​ยึด​ติด​กับ​ธรรมเนียม​เชื่อ​ว่า​แม้​แต่​อาหาร​ที่ “สะอาด” ก็​อาจ​ทำ​ให้​คน​เรา​ไม่​สะอาด​ได้​ถ้า​เขา​ไม่​ได้​ล้าง​มือ​จน​ถึง​ข้อ​ศอก​ตาม​ธรรมเนียม​ก่อน​แม้​กฎหมาย​ของ​โมเสส​จะ​ไม่​ได้​บอก​อย่าง​นั้น ดัง​นั้น คำ​พูด​ของ​มาระโก​น่า​จะ​หมาย​ความ​ว่า​พระ​เยซู​กำลัง​ยืน​ยัน​ว่า​อาหาร​ที่ “สะอาด” ตาม​กฎหมาย​ของ​โมเสส​จะ​ไม่​ทำ​ให้​คน​กิน​ไม่​สะอาด​เพียง​เพราะ​เขา​ไม่​ได้​ล้าง​มือ​ตาม​พิธีกรรม​ที่​มนุษย์​ตั้ง​ขึ้น นอก​จาก​นั้น บาง​คน​ยัง​เข้าใจ​ว่า​มาระโก​กำลัง​บอก​ว่า​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​จะ​มี​ผล​อย่าง​ไร​กับ​คริสเตียน​ใน​ยุค​ต่อ​มา ตอน​ที่​มาระโก​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​เขา เปโตร​ได้​เห็น​นิมิต​หนึ่ง​ซึ่ง​มี​คำ​พูด​คล้าย​กับ​ข้อ​ความ​ของ​หนังสือ​มาระโก ใน​นิมิต​นั้น​เปโตร​ได้​ยิน​เสียง​ที่​บอก​ว่า​อาหาร​ที่​ถือ​ว่า​ไม่​สะอาด​ตาม​กฎหมาย​ของ​โมเสส “พระเจ้า​ทำ​ให้​สะอาด​แล้ว” (กจ 10:13-15) ไม่​ว่า​จะ​อย่าง​ไร คำ​พูด​ใน​ส่วน​นี้​น่า​จะ​เป็น​ของ​มาระโก​ที่​ได้​รับ​การ​ดล​ใจ​ให้​สรุป​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู ไม่​ใช่​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​เอง

การ​ผิด​ศีลธรรม​ทาง​เพศ: คำ​กรีก พอร์เน่อา ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​อยู่​ใน​รูป​พหูพจน์ ซึ่ง​สื่อ​ความ​หมาย​ว่า​มี​การ​ทำ​ผิด​ศีลธรรม​ทาง​เพศ​หลาย​ครั้ง—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 5:32 และส่วน​อธิบาย​ศัพท์

การ​ผิด​ศีลธรรม​ทาง​เพศ: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 15:19

อิจฉา: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ไม่​ดี, ชั่ว” ตา​ที่​สุขภาพ​ไม่​ดี​จะ​มอง​เห็น​ได้​ไม่​ชัดเจน คล้าย​กัน ตา​ที่​มอง​คน​อื่น​ด้วย​ความ​อิจฉา​จะ​ไม่​สามารถ​มอง​ไป​ที่​สิ่ง​สำคัญ​จริง​ ๆ ได้ (มธ 6:33) คน​ที่​มี​ตา​แบบ​นี้​จะ​โลภ ไม่​รู้​จัก​พอ ไม่​จดจ่อ เป็น​คน​เจ้า​เล่ห์ ไม่​สามารถ​ประเมิน​สิ่ง​ต่าง​ ๆ ได้​อย่าง​ถูก​ต้อง และ​ใช้​ชีวิต​อย่าง​เห็น​แก่​ตัว—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 6:22

คุณ​อิจฉา​ตา​ร้อน: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “อิจฉา​ตา​ร้อน” ใน​ข้อ​นี้​มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “ไม่​ดี, ชั่ว” (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 6:23) คำ​ว่า “ตา” ใน​ข้อ​นี้​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย​หมาย​ถึง​เจตนา ความ​คิด หรือ​อารมณ์​ของ​คน​เรา—เทียบ​กับ​คำ​ว่า “อิจฉา​ตา​ร้อน” ที่ มก 7:22

การ​เล่นชู้: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “การ​เล่นชู้” (มอยเฆ่อา) ใน​ข้อ​นี้​อยู่​ใน​รูป​พหูพจน์—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เล่นชู้, มี​ชู้

การ​ประพฤติ​ไร้​ยางอาย: คำ​กรีก อาเซ็ลเก่อา หมาย​ถึง​การ​ทำ​ผิด​กฎหมาย​ของ​พระเจ้า​อย่าง​ร้ายแรง​และ​มี​ทัศนะ​ที่​หน้า​ด้าน​ไร้​ยางอาย​หรือ​ดูหมิ่น​อย่าง​มาก—ดูส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ความ​อิจฉา​ตา​ร้อน: คำ​กรีก​ใน​ข้อ​นี้​ที่​แปล​ว่า “อิจฉา” มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “ไม่​ดี, ชั่ว” คำ​ว่า “ตา” ใน​ข้อ​นี้​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย​หมาย​ถึง​เจตนา ความ​คิด หรือ​อารมณ์​ของ​คน​เรา—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 6:23; 20:15

ชาว​ฟีนิเซีย: หรือ “ชาว​คานาอัน” มา​จาก​คำ​กรีก ฆานาไนอา คน​ที่​อาศัย​อยู่​ใน​ฟีนิเซีย​ยุค​แรก​ ๆ สืบ​เชื้อ​สาย​มา​จาก​คานาอัน​หลาน​ชาย​ของ​โนอาห์ (ปฐก 9:18; 10:6) และ​ใน​สมัย​พระ​เยซู คำ​ว่า “คานาอัน” มัก​จะ​หมาย​ถึง​เขต​ฟีนิเซีย—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 7:26 ซึ่ง​พูด​ถึง​ผู้​หญิง​คน​หนึ่ง​ที่​มา​จาก “ฟีนิเซีย​ใน​แคว้น​ซีเรีย”

ชาว​กรีก: ดู​เหมือน​ว่า​ผู้​หญิง​ต่าง​ชาติ​คน​นี้​จะ​มี​เชื้อ​สาย​กรีก ไม่​ใช่​แค่​พูด​ภาษา​กรีก​เท่า​นั้น

ฟีนิเซีย​ใน​แคว้น​ซีเรีย: ใน​สมัย​พระ​เยซู ฟีนิเซีย​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​แคว้น​ซีเรีย​ที่​อยู่​ใต้​การ​ปกครอง​ของ​โรม—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 15:22 ซึ่ง​ใน​ข้อ​นั้น​บอก​ว่า​ผู้​หญิง​คน​นี้​เป็น “ชาว​ฟีนิเซีย” หรือ “ชาว​คานาอัน”

ลูก ๆ . . . ลูก​หมา: เนื่อง​จาก​หมา​เป็น​สัตว์​ที่​ไม่​สะอาด​ตาม​กฎหมาย​ของ​โมเสส คัมภีร์​ไบเบิล​จึง​มัก​ใช้​คำ​นี้​ใน​เชิง​ดูถูก (ลนต 11:27; มธ 7:6; ฟป 3:2; วว 22:15) แต่​ทั้ง​ใน​บันทึก​ของ​มัทธิว (15:26) และ​มาระโก พระ​เยซู​ใช้รูป​คำ​ที่​สื่อ​ถึง​ขนาด​เล็ก ซึ่ง​แปล​ได้​ว่า “ลูก​หมา” หรือ “หมา​ที่​เลี้ยง​ใน​บ้าน” ทำ​ให้​ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ​นี้​นุ่มนวล​ขึ้น นี่​อาจ​ทำ​ให้​เห็น​ว่า​พระ​เยซู​ใช้​คำ​ที่​แสดง​ถึง​ความ​รักใคร่​เอ็นดู​ซึ่ง​คน​ที่​ไม่​ใช่​ชาว​ยิว​ใช้​เรียก​สัตว์​เลี้ยง​ใน​บ้าน​ของ​เขา การ​ที่​พระ​เยซู​เปรียบ​ชาว​ยิว​เป็น​เหมือน “ลูก” และ​คน​ที่​ไม่​ใช่​ยิว​เป็น​เหมือน “ลูก​หมา” อาจ​เพื่อ​ให้​เห็น​ว่า​ควร​ให้​ความ​สำคัญ​กับ​ใคร​ก่อน เพราะ​ใน​บ้าน​ที่​มี​ทั้ง​ลูก​และ​หมา ลูก​จะ​ได้​กิน​อาหาร​ก่อน

หู​หนวก​และ​พูด​ไม่​ค่อย​ได้: มาระโก​เป็น​คน​เดียว​ที่​บันทึก​ว่า​พระ​เยซู​รักษา​ผู้​ชาย​ที่​หู​หนวก​และ​พูด​ไม่​ค่อย​ได้—มก 7:31-37

พา​เขา​แยก​ออก​มา​จาก​ฝูง​ชน: ปกติ​แล้ว​พระ​เยซู​ไม่​ได้​ทำ​แบบ​นี้​ตอน​ที่​รักษา​คน​ป่วย ท่าน​อาจ​ไม่​อยาก​ให้​ผู้​ชาย​คน​นี้​รู้สึก​อาย ท่าน​อยาก​ช่วย​เขา​ใน​วิธี​ที่​กรุณา​ที่​สุด​เท่า​ที่​จะ​ทำ​ได้

บ้วน​น้ำลาย: ชาว​ยิว​และ​ชาว​ต่าง​ชาติ​บาง​คน​ถือ​ว่า​การ​บ้วน​น้ำลาย​เป็น​วิธี​หรือ​สัญลักษณ์​ของ​การ​รักษา​โรค ดัง​นั้น พระ​เยซู​อาจ​บ้วน​น้ำลาย​เพื่อ​สื่อสาร​ให้​ผู้​ชาย​คน​นี้​รู้​ว่า​เขา​กำลัง​จะ​ได้​รับ​การ​รักษา ไม่​ว่า​จะ​อย่าง​ไร พระ​เยซู​ไม่​ได้​ใช้​น้ำลาย​เพื่อ​รักษา​โรค​ของ​เขา

ถอน​หายใจ​ยาว ๆ: มาระโก​มัก​จะ​บันทึก​ความ​รู้สึก​ของ​พระ​เยซู เขา​อาจ​ได้​ข้อมูล​เหล่า​นี้​จาก​เปโตร​ซึ่ง​เป็น​คน​ที่​มี​อารมณ์​และ​ความ​รู้สึก​ลึกซึ้ง (ดู “บท​นำ​ของ​หนังสือ​มาระโก”) คำ​กริยา​กรีก​นี้​อาจ​หมาย​ถึง​การ​ถอน​หายใจ​และ​อธิษฐาน​ด้วย​ความ​ทุกข์​ใจ การ​ที่​พระ​เยซู​ทำ​อย่าง​นี้​แสดง​ว่า​ท่าน​เห็น​อก​เห็น​ใจ​ผู้​ชาย​คน​นี้​หรือ​ท่าน​รู้สึก​เจ็บ​ปวด​ที่​เห็น​มนุษย์​เจอ​ความ​ทุกข์ คำ​กริยา​กรีก​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กับ​คำ​นี้​มี​อยู่​ที่ รม 8:22 ซึ่ง​บอก​ว่า​สิ่ง​ที่​พระเจ้า​สร้าง​ทั้ง​หมด​กำลัง “คร่ำครวญ”

เอฟฟาธา: คำ​ทับ​ศัพท์​ภาษา​กรีก​ที่​บาง​คน​คิด​ว่า​มี​รากศัพท์​มา​จาก​คำ​ฮีบรู ซึ่ง​ใน อสย 35:5 มี​การ​แปล​คำ​ฮีบรู​นี้​ว่า “ได้​ยิน” คน​ที่​ได้​ยิน​พระ​เยซู​พูด​คำ​นี้​คง​ต้อง​รู้สึก​ประทับใจ​ไม่​รู้​ลืม เปโตร​อาจ​เป็น​หนึ่ง​ใน​นั้น​และ​ต่อ​มา​เขา​อาจ​เล่า​เรื่อง​นี้​ให้​มาระโก​ฟัง​แบบ​คำ​ต่อ​คำ มี​แค่​ไม่​กี่​ครั้ง​ที่​มี​การ​บันทึก​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​แบบ​คำ​ต่อ​คำ เช่น​ใน​ข้อ​นี้​และ​ตอน​ที่​พระ​เยซู​พูด​ว่า “ทาลิธา คูม”มก 5:41

วีดีโอและรูปภาพ