เขียนโดยมาระโก 14:1-72

14  อีก 2 วัน+จะ​ถึง​วัน​ปัสกา+และ​เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ+ พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​กับ​พวก​ครู​สอน​ศาสนา​กำลัง​วาง​แผน*จะ​จับ​พระ​เยซู​ไป​ฆ่า+  แต่​พวก​เขา​พูด​กัน​ว่า “อย่า​เพิ่ง​ทำ​ใน​ช่วง​เทศกาล เดี๋ยว​จะ​เกิด​ความ​วุ่นวาย​ใน​หมู่​ประชาชน”  เมื่อ​พระ​เยซู​อยู่​ที่​หมู่​บ้าน​เบธานี และ​กำลัง​กิน​อาหาร​อยู่​ใน​บ้าน​ของ​ซีโมน​ที่​เคย​เป็น​โรค​เรื้อน มี​ผู้​หญิง​คน​หนึ่ง​ถือ​ขวด​ใส่​น้ำมัน​หอม​เข้า​มา เป็น​น้ำมัน​หอม​นารดา​บริสุทธิ์​ที่​มี​ราคา​แพง​มาก เธอ​เปิด​ขวด​แล้ว​เท​น้ำมัน​หอม​ลง​บน​หัว​ของ​พระ​เยซู+  พอ​บาง​คน​เห็น​อย่าง​นั้น​ก็​ไม่​พอ​ใจ​และ​พูด​กัน​ว่า “ทำไม​ทำ​เสีย​ของ​อย่าง​นี้​ล่ะ?  ถ้า​เอา​น้ำมัน​หอม​ขวด​นี้​ไป​ขาย​คง​จะ​ได้​เงิน​มาก​กว่า 300 เดนาริอัน+ แล้ว​เอา​ไป​แจก​คน​จน​ดี​กว่า” พวก​เขา​ก็​ไม่​พอ​ใจ​เธอ​มาก*  แต่​พระ​เยซู​บอก​ว่า “ปล่อย​ให้​เธอ​ทำ​ไป​เถอะ ไป​ว่า​เธอ​ทำไม? เธอ​ทำ​ดี​กับ​ผม+  คน​จน​จะ​อยู่​กับ​พวก​คุณ​ไป​ตลอด+ และ​คุณ​จะ​ทำ​ดี​กับ​พวก​เขา​เมื่อไหร่​ก็​ได้ แต่​ผม​จะ​อยู่​กับ​พวก​คุณ​อีก​ไม่​นาน+  เธอ​ทำ​สิ่ง​ที่​เธอ​ทำ​ได้ เธอ​เท​น้ำมัน​หอม​ชโลม​ตัว​ผม​เพื่อ​เตรียม​ผม​ไว้​สำหรับ​การ​ฝัง​ศพ+  ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า ไม่​ว่า​ข่าว​ดี​จะ​ประกาศ​ไป​ที่​ไหน​ใน​โลก+ สิ่ง​ที่​ผู้​หญิง​คน​นี้​ทำ​ก็​จะ​เล่า​ลือ​ไป​ถึง​ที่​นั่น และ​ผู้​คน​จะ​จด​จำ​เธอ​ไว้”+ 10  มี​คน​หนึ่ง​ใน​อัครสาวก 12 คน​ชื่อ​ยูดาส​อิสคาริโอท​ไป​หา​พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​เพื่อ​เสนอ​ตัว​ที่​จะ​ช่วย​พวก​เขา​ให้​จับ​พระ​เยซู+ 11  เมื่อ​พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​ได้​ยิน​อย่าง​นั้น​ก็​ดีใจ​มาก และ​สัญญา​ว่า​จะ​ให้​เงิน​เขา+ ยูดาส​จึง​เริ่ม​หา​โอกาส​ที่​จะ​บอก​พวก​นั้น​ให้​มา​จับ​พระ​เยซู 12  ใน​วัน​แรก​ของ​เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ+ มี​ธรรมเนียม​ที่​จะ​ถวาย​สัตว์​สำหรับ​ปัสกา+ พวก​สาวก​จึง​ถาม​พระ​เยซู​ว่า “ท่าน​อยาก​ให้​พวก​เรา​ไป​เตรียม​อาหาร​สำหรับ​ปัสกา​ไว้​ที่​ไหน​ดี?”+ 13  พระ​เยซู​จึง​ใช้​สาวก 2 คน​ไป​และ​สั่ง​พวก​เขา​ว่า “เข้า​ไป​ใน​เมือง แล้ว​จะ​มี​ผู้​ชาย​คน​หนึ่ง​แบก​ไห​ดิน​เผา​สำหรับ​ใส่​น้ำ​มา​หา​พวก​คุณ ให้​ตาม​เขา​ไป+ 14  ถ้า​เขา​เข้า​ไป​ใน​บ้าน​ไหน ก็​ให้​พวก​คุณ​บอก​เจ้าของ​บ้าน​ว่า ‘อาจารย์​ให้​มา​ถาม​ว่า “ห้อง​รับ​แขก​ที่​ผม​จะ​กิน​อาหาร​ปัสกา​กับ​สาวก​อยู่​ที่​ไหน?”’ 15  เขา​จะ​พา​คุณ​ไป​ดู​ห้อง​ใหญ่​ชั้น​บน​ที่​ตกแต่ง​ไว้​พร้อม ให้​เตรียม​การ​ฉลอง​ปัสกา​ไว้​ที่​นั่น” 16  สาวก​สอง​คน​นั้น​ก็​เข้า​ไป​ใน​เมือง และ​เจอ​เหตุ​การณ์​ทุก​อย่าง​ตาม​ที่​พระ​เยซู​บอก พวก​เขา​จึง​เตรียม​การ​ฉลอง​ปัสกา​ไว้ 17  พอ​ถึง​ตอน​ค่ำ พระ​เยซู​กับ​อัครสาวก 12 คน​ก็​มา​ที่​บ้าน​หลัง​นั้น+ 18  ตอน​ที่​นั่ง​เอน​ตัว​กิน​อาหาร​กัน​อยู่​ที่​โต๊ะ พระ​เยซู​พูด​ว่า “ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า คน​หนึ่ง​ใน​พวก​คุณ​จะ​ทรยศ​ผม และ​เขา​ก็​กำลัง​นั่ง​กิน​อยู่​กับ​ผม​ด้วย”+ 19  พวก​สาวก​ก็​ไม่​สบาย​ใจ แต่​ละ​คน​ถาม​ท่าน​ว่า “คง​ไม่​ใช่​ผม​นะ?” 20  ท่าน​ตอบ​พวก​เขา​ว่า “เป็น​คน​หนึ่ง​ใน 12 คน​นี้​แหละ เขา​คือ​คน​ที่​กำลัง​จิ้ม​ใน​ชาม​ใบ​เดียว​กับ​ผม+ 21  ถึง​แม้ ‘ลูก​มนุษย์’ จะ​ต้อง​ตาย​อย่าง​ที่​พระ​คัมภีร์​บอก​ไว้ แต่​คน​ที่​ทรยศ ‘ลูก​มนุษย์’ จะ​ต้อง​พินาศ+ ถ้า​คน​นั้น​ไม่​ได้​เกิด​มา​เลย​ก็​ดี​กว่า”+ 22  ตอน​ที่​กิน​อาหาร​กัน​อยู่ พระ​เยซู​หยิบ​ขนมปัง​แผ่น​หนึ่ง อธิษฐาน​ขอบคุณ​พระเจ้า และ​หัก​ส่ง​ให้​พวก​สาวก​แล้ว​พูด​ว่า “รับ​ไป​กิน​สิ นี่​หมาย​ถึง​ร่าง​กาย​ของ​ผม”+ 23  จาก​นั้น​พระ​เยซู​ก็​หยิบ​ถ้วย​ขึ้น​มา อธิษฐาน​ขอบคุณ แล้ว​ส่ง​ให้​พวก​สาวก พวก​เขา​ทุก​คน​ก็​ดื่ม​จาก​ถ้วย​นั้น+ 24  และ​ท่าน​บอก​พวก​เขา​ว่า “นี่​หมาย​ถึง​เลือด​ของ​ผม เป็น ‘เลือด+ ที่​ทำ​ให้​สัญญา+มี​ผล​บังคับ​ใช้’ ซึ่ง​จะ​ต้อง​สละ​เพื่อ​คน​จำนวน​มาก+ 25  ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า ผม​จะ​ไม่​ดื่ม​เหล้า​องุ่น​อีก​เลย จน​กว่า​จะ​ถึง​วัน​นั้น​ที่​ผม​จะ​ดื่ม​เหล้า​องุ่น​ใหม่​ตอน​ที่​อยู่​ใน​รัฐบาล*ของ​พระเจ้า”+ 26  ใน​ตอน​ท้าย พระ​เยซู​กับ​พวก​สาวก​ร้อง​เพลง​สรรเสริญ​พระเจ้า แล้ว​ก็​ออก​ไป​ที่​ภูเขา​มะกอก+ 27  พระ​เยซู​บอก​พวก​เขา​ว่า “พวก​คุณ​จะ​ทิ้ง​ผม​ไป​หมด ตาม​ที่​เขียน​ไว้​ใน​พระ​คัมภีร์​ว่า ‘เรา​จะ​ฆ่า​คน​เลี้ยง​แกะ+ และ​ฝูง​แกะ​จะ​กระเจิดกระเจิง​ไป’+ 28  แต่​เมื่อ​ผม​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​แล้ว ผม​จะ​ไป​รอ​พวก​คุณ​ที่​แคว้น​กาลิลี”+ 29  เปโตร​บอก​พระ​เยซู​ว่า “ถึง​ทุก​คน​จะ​ทิ้ง​ท่าน​ไป​หมด ผม​ก็​จะ​ไม่​ทิ้ง​ท่าน​เลย”+ 30  พระ​เยซู​บอก​เขา​ว่า “ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า ใน​วัน​นี้ คืน​นี้​นี่​แหละ ก่อน​ไก่​ขัน 2 ครั้ง คุณ​จะ​ปฏิเสธ​ผม​ถึง 3 ครั้ง”+ 31  แต่​เปโตร​ก็​ยัง​ยืน​ยัน​ว่า “ต่อ​ให้​ผม​ต้อง​ตาย​พร้อม​กับ​ท่าน ผม​จะ​ไม่​ปฏิเสธ​ท่าน​เด็ดขาด” สาวก​ทุก​คน​ก็​พูด​เป็น​เสียง​เดียว​กัน+ 32  พระ​เยซู​กับ​พวก​สาวก​เดิน​มา​ถึง​สวน​แห่ง​หนึ่ง​ชื่อ​เกทเสมนี แล้ว​ท่าน​บอก​พวก​เขา​ว่า “นั่ง​รอ​ตรง​นี้​กัน​ก่อน​นะ ผม​จะ​ไป​อธิษฐาน”+ 33  แล้ว​พระ​เยซู​ก็​พา​เปโตร ยากอบ ​และ​ยอห์น​ไป​ด้วย+ ท่าน​เริ่ม​เครียด​และ​ทุกข์​ใจ​มาก 34  ท่าน​จึง​บอก​พวก​เขา​ว่า “ผม​เป็น​ทุกข์+จน​แทบ​จะ​ขาด​ใจ​อยู่​แล้ว พวก​คุณ​อยู่​ที่​นี่​นะ คอย​เฝ้า​ระวัง​ไว้”+ 35  แล้ว​พระ​เยซู​ก็​เดิน​เลย​ไป​อีก​หน่อย​หนึ่ง และ​คุกเข่า​ลง​อธิษฐาน​ว่า​ถ้า​เป็น​ได้ ขอ​ให้​ช่วง​เวลา​นี้​ผ่าน​พ้น​ไป​จาก​ท่าน 36  ท่าน​อธิษฐาน​ว่า “อับบา พ่อ​ครับ+ พ่อ​ทำ​ได้​ทุก​อย่าง ขอ​ให้​ถ้วย​นี้​ผ่าน​พ้น​ไป​จาก​ผม​เถอะ แต่​อย่า​ให้​เป็น​ไป​ตาม​ใจ​ผม​เลย ขอ​ให้​เป็น​ไป​ตาม​ที่​พ่อ​ต้องการ”+ 37  พระ​เยซู​กลับ​มา​และ​เห็น​พวก​สาวก​หลับ​อยู่ ท่าน​จึง​บอก​เปโตร​ว่า “ซีโมน หลับ​อยู่​หรือ? คุณ​ไม่​มี​แรง​พอ​จะ​เฝ้า​ระวัง​สัก​ชั่วโมง​หนึ่ง​เลย​หรือ?+ 38  คุณ​ต้อง​เฝ้า​ระวัง​อยู่​เสมอ​และ​อธิษฐาน​อยู่​เรื่อย ๆ เพื่อ​จะ​ไม่​พลาด​เมื่อ​ถูก​ทดสอบ+ ใจ​สู้*ก็​จริง แต่​ร่าง​กาย​ยัง​อ่อนแอ”+ 39  แล้ว​พระ​เยซู​ก็​ไป​อธิษฐาน​แบบ​เดิม​อีก+ 40  พอ​พระ​เยซู​กลับ​มา​ก็​เห็น​พวก​สาวก​หลับ​อยู่​เพราะ​ง่วง​มาก พวก​เขา​ก็​ไม่​รู้​ว่า​จะ​แก้​ตัว​อย่าง​ไร​ดี 41  ท่าน​กลับ​มา​อีก​เป็น​ครั้ง​ที่​สาม​และ​พูด​กับ​พวก​เขา​ว่า “ใน​เวลา​อย่าง​นี้​พวก​คุณ​ยัง​หลับ​พักผ่อน​กัน​อยู่​อีก​หรือ พอ​ได้​แล้ว ถึง​เวลา+ที่ ‘ลูก​มนุษย์’ จะ​ถูก​มอบ​ไว้​ใน​มือ​คน​บาป​แล้ว 42  ลุก​ขึ้น​ไป​กัน​เถอะ คน​ที่​ทรยศ​ผม​มา​แล้ว”+ 43  พระ​เยซู​พูด​ยัง​ไม่​ทัน​ขาด​คำ ยูดาส​ซึ่ง​เป็น​คน​หนึ่ง​ใน​อัครสาวก 12 คน​ก็​มา​ถึง​พร้อม​กับ​คน​กลุ่ม​ใหญ่​ที่​ถือ​ดาบ​ถือ​กระบอง พวก​นี้​เป็น​คน​ของ​พวก​ปุโรหิต​ใหญ่ พวก​ครู​สอน​ศาสนา และ​พวก​ผู้​นำ​ชาว​ยิว+ 44  ยูดาส*ตก​ลง​กับ​พวก​นั้น​ไว้​แล้ว​ว่า “ถ้า​ผม​จูบ​คน​ไหน ก็​ให้​จับ​คน​นั้น แล้ว​คุม​ตัว​ไป” 45  ยูดาส​ตรง​เข้า​มา​หา​พระ​เยซู​และ​พูด​ว่า “อาจารย์” แล้ว​จูบ​ท่าน​อย่าง​นุ่มนวล 46  คน​ที่​มา​ด้วย​กัน​ก็​เข้า​มา​จับ​กุม​พระ​เยซู 47  แต่​มี​สาวก​คน​หนึ่ง​ที่​ยืน​อยู่​ใกล้ ๆ ได้​ชัก​ดาบ​ออก​ฟัน​ทาส​ของ​มหา​ปุโรหิต​โดน​หู​เขา​ขาด+ 48  พระ​เยซู​จึง​พูด​กับ​คน​ที่​มา​จับ​ท่าน​ว่า “ทำไม​ต้อง​ถือ​ดาบ​ถือ​กระบอง​มา​จับ​ผม​เหมือน​จับ​โจร​ด้วย?+ 49  ผม​อยู่​กับ​พวก​คุณ​ใน​วิหาร​และ​สอน​อยู่​ที่​นั่น​ทุก​วัน+ พวก​คุณ​ก็​ไม่​เห็น​มา​จับ แต่​ที่​เป็น​อย่าง​นี้​ก็​เพื่อ​ให้​เป็น​ไป​ตาม​ที่​เขียน​ไว้​ใน​พระ​คัมภีร์”+ 50  แล้ว​สาวก​ทุก​คน​ก็​ทิ้ง​พระ​เยซู​และ​หนี​ไป+ 51  แต่​ชาย​หนุ่ม​คน​หนึ่ง​ตาม​พระ​เยซู​ไป​ไม่​ห่าง​นัก เขา​ใส่​เสื้อ​คลุม​ที่​ทำ​จาก​ผ้า​ลินิน​เนื้อ​ดี​ทับ​เสื้อ​ตัว​ใน*ไว้ คน​พวก​นั้น​พยายาม​จะ​จับ​เขา​ด้วย 52  แต่​เขา​สลัด​เสื้อ​คลุม​ทิ้ง​แล้ว​วิ่ง​หนี​ไป 53  คน​พวก​นั้น​พา​พระ​เยซู​ไป​ที่​บ้าน​มหา​ปุโรหิต+ มี​พวก​ปุโรหิต​ใหญ่ พวก​ผู้​นำ​ชาว​ยิว และ​พวก​ครู​สอน​ศาสนา​มา​ประชุม​กัน​อยู่​ที่​นั่น​ครบ​ทุก​คน+ 54  ส่วน​เปโตร​ก็​ตาม​พระ​เยซู​ไป​ห่าง ๆ จน​ถึง​ลาน​บ้าน​มหา​ปุโรหิต แล้ว​เข้า​ไป​นั่ง​ผิง​ไฟ​อยู่​กับ​พวก​คน​รับใช้+ 55  พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​กับ​สมาชิก​ทุก​คน​ของ​ศาล​แซนเฮดริน​ก็​หา​พยาน​มา​ใส่​ร้าย​พระ​เยซู​เพื่อ​จะ​ได้​ประหาร​ท่าน แต่​พวก​เขา​หา​หลักฐาน​ไม่​ได้+ 56  ถึง​จะ​มี​หลาย​คน​มา​ให้​การ​เท็จ​ใส่​ร้าย​ท่าน+ แต่​คำ​ให้​การ​ของ​พวก​เขา​ก็​ขัด​แย้ง​กัน​เอง 57  บาง​คน​ยืน​ขึ้น​เป็น​พยาน​เท็จ​กล่าวหา​ท่าน​ว่า 58  “พวก​เรา​ได้​ยิน​เขา​พูด​ว่า ‘ผม​จะ​ทำลาย​วิหาร​หลัง​นี้​ที่​สร้าง​ขึ้น​มา​ด้วย​มือ​มนุษย์ แล้ว​ภาย​ใน 3 วัน ผม​จะ​สร้าง​อีก​หลัง​หนึ่ง​ที่​ไม่​ได้​ใช้​มือ​มนุษย์​สร้าง’”+ 59  แต่​คำ​ให้​การ​ของ​พวก​เขา​ใน​เรื่อง​นี้​ก็​ไม่​ตรง​กัน​อยู่​ดี 60  แล้ว​มหา​ปุโรหิต​ก็​ลุก​ขึ้น​ยืน​กลาง​ที่​ประชุม​และ​ถาม​พระ​เยซู​ว่า “คุณ​จะ​ไม่​แก้​ตัว​อะไร​เลย​หรือ? ที่​เขา​กล่าวหา​มา​ทั้ง​หมด​นี้ คุณ​จะ​ว่า​ยัง​ไง?”+ 61  แต่​ท่าน​ก็​ยัง​นิ่ง​อยู่ ไม่​ตอบ​อะไร​เลย+ มหา​ปุโรหิต​จึง​ถาม​ท่าน​อีก​ว่า “คุณ​เป็น​พระ​คริสต์ ลูก​ของ​พระ​ผู้​สูง​สุด ใช่​หรือ​ไม่?” 62  พระ​เยซู​ตอบ​ว่า “ใช่​แล้ว และ​พวก​คุณ​จะ​เห็น ‘ลูก​มนุษย์’+ นั่ง​ข้าง​ขวา+ของ​พระองค์​ผู้​มี​ฤทธิ์​อำนาจ และ​จะ​เห็น​ท่าน​มา​บน​เมฆ​ใน​ท้องฟ้า”+ 63  มหา​ปุโรหิต​จึง​ฉีก​เสื้อ​ของ​ตัว​เอง​แล้ว​พูด​ว่า “เรา​ยัง​ต้อง​มี​พยาน​อีก​หรือ?+ 64  พวก​คุณ​ก็​ได้​ยิน​แล้ว​นี่​ว่า​เขา​หมิ่น​ประมาท​พระเจ้า คุณ​จะ​ตัดสิน​ว่า​ยัง​ไง?”* ทุก​คน​ตัดสิน​ว่า​พระ​เยซู​มี​ความ​ผิด​และ​ต้อง​ตาย+ 65  แล้ว​บาง​คน​ก็​ถุย​น้ำลาย​ใส่​ท่าน+ พวก​เขา​ปิด​หน้า​ท่าน​และ​ชก​ท่าน แล้ว​พูด​ว่า “ทาย​สิ​ว่า​ใคร​ทำ” พวก​ผู้​คุม​ก็​ตบ​หน้า​ท่าน​แล้ว​คุม​ตัว​ไป+ 66  เปโตร​ยัง​อยู่​ที่​ลาน​บ้าน มี​สาว​ใช้​คน​หนึ่ง​ของ​มหา​ปุโรหิต​เดิน​เข้า​มา+ 67  พอ​เห็น​เปโตร​ผิง​ไฟ​อยู่ เธอ​ก็​จ้อง​เขา​และ​พูด​ว่า “คุณ​เคย​อยู่​กับ​เยซู​ชาว​นาซาเร็ธ​นี่” 68  แต่​เปโตร​ปฏิเสธ​ว่า “ผม​ไม่​รู้​จัก​เขา พูด​อะไร ผม​ไม่​เข้าใจ” แล้ว​เขา​ก็​ออก​ไปอยู่​ที่​โถง​ทาง​เข้า 69  สาว​ใช้​เห็น​เปโตร​อยู่​ตรง​นั้น ก็​พูด​กับ​คน​ที่​ยืน​อยู่​ด้วย​กัน​อีก​ว่า “คน​นี้​เป็น​คน​หนึ่ง​ใน​พวก​นั้น​แหละ”+ 70  เปโตร​ก็​ปฏิเสธ​อีก ครู่​ต่อ​มา คน​ที่​ยืน​อยู่​ใกล้ ๆ ก็​พูด​กับ​เปโตร​อีก​ว่า “เออ​ใช่ คุณ​เป็น​คน​หนึ่ง​ใน​พวก​นั้น​แน่ ๆ เพราะ​คุณ​เป็น​ชาว​กาลิลี” 71  แต่​เปโตร​บอก​ว่า​ถ้า​เขา​โกหก​ขอ​ให้​พระเจ้า​ลง​โทษ และ​พูด​ด้วย​ว่า “สาบาน​ได้ ผม​ไม่​รู้​จัก​คน​ที่​คุณ​พูด​ถึง​จริง ๆ” 72  ทันใด​นั้น​ไก่​ก็​ขัน​เป็น​ครั้ง​ที่​สอง+ แล้ว​เปโตร​ก็​นึก​ถึง​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ที่​ว่า “ก่อน​ไก่​ขัน 2 ครั้ง คุณ​จะ​ปฏิเสธ​ผม​ถึง 3 ครั้ง”+ แล้ว​เขา​ก็​กลั้น​ความ​รู้สึก​ไว้​ไม่​อยู่​จน​ต้อง​ร้องไห้​ออก​มา

เชิงอรรถ

หรือ “กำลัง​หา​อุบาย”
หรือ “พวก​เขา​ก็​ต่อ​ว่า​เธอ”
หรือ “ราชอาณาจักร”
หรือ “ใจ​พร้อม”
แปล​ตรง​ตัว​ว่า “คน​ที่​ทรยศ​ท่าน”
วลี “ทับ​เสื้อ​ตัว​ใน” แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ปก​ปิด​ร่าง​กาย​ที่​เปลือย​เปล่า​ของ​เขา” คำ​ภาษา​กรีก​ที่​แปล​ว่า “เปลือย” ยัง​หมาย​ความ​ได้​อีก​ว่า​ใส่​เสื้อ​ผ้า​น้อย​ชิ้น หรือ​ใส่​แต่​เสื้อ​ตัว​ใน
หรือ “คุณ​คิด​ว่า​อย่าง​ไร?”

ข้อมูลสำหรับศึกษา

ปัสกา: เทศกาล​นี้ (คำ​กรีก พาสฆา มา​จาก​คำ​ฮีบรู เปสัก ซึ่ง​คำ​กริยา​คือ ปาสัก หมาย​ถึง “เว้น​ผ่าน, ผ่าน​ไป”) ตั้ง​ขึ้น​ใน​ตอน​เย็น​และ​หลัง​จาก​นั้น​ชาติ​อิสราเอล​ก็​อพยพ​ออก​จาก​อียิปต์ เทศกาล​นี้​ตั้ง​ขึ้น​เพื่อ​ระลึก​ถึง​การ​ช่วย​ชาว​อิสราเอล​ให้​รอด​จาก​อียิปต์​และ​ระลึก​ถึง​การ ‘เว้น​ผ่าน’ ลูก​ชาย​คน​โต​ของ​พวก​เขา​ตอน​ที่​พระ​ยะโฮวา​ประหาร​ลูก​ชาย​คน​โต​ของ​ชาว​อียิปต์—อพย 12:14, 24-47; ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

เมื่อ​พระ​เยซู​อยู่​ที่​หมู่​บ้าน​เบธานี: เรื่อง​ราว​ใน มก 14:3-9 ดู​เหมือน​เกิด​ขึ้น​หลัง​จาก​ดวง​อาทิตย์​ตก​ซึ่ง​เป็น​ตอน​เริ่ม​ต้น​ของ​วัน​ที่ 9 เดือน​นิสาน เรา​รู้​เรื่อง​นี้​ได้​จาก​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ใน​หนังสือ​ยอห์น​ที่​บอก​ว่า​พระ​เยซู​มา​ถึง​หมู่​บ้าน​เบธานี “หก​วัน​ก่อน​ถึง​เทศกาล​ปัสกา” (ยน 12:1) พระ​เยซู​คง​ต้อง​มา​ถึง​ตอน​เริ่ม​ต้น (ตอน​ดวง​อาทิตย์​ตก) ของ​วัน​ที่ 8 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​สะบาโต และ​ใน​วัน​รุ่ง​ขึ้น​ท่าน​ก็​ไป​กิน​ข้าว​ที่​บ้าน​ซีโมน—ยน 12:2-11; ดูภาค​ผนวก ก​7 และข​12

ไป​หา: เหตุ​การณ์​ที่​พูด​ถึง​ในข้อ 10 และ 11 เกิด​ขึ้น​ใน​วัน​ที่ 12 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​เดียว​กับ​ที่​เกิด​เหตุ​การณ์​ใน มก 14:1, 2—ดูภาค​ผนวก ก​7, ข​12, และข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 14:1, 3

อีก 2 วัน: เหตุ​การณ์​ที่​พูด​ถึง​ใน มก 14:1, 2 เกิด​ขึ้น​ใน​วัน​ที่ 12 เดือน​นิสาน เพราะ​ข้อ​นี้​บอก​ว่า​อีก 2 วัน​จะ​ถึง​วัน​ปัสกา (วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:2) และ​เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ (วัน​ที่ 15-21 เดือน​นิสาน; ดูส่วน​อธิบาย​ศัพท์)—ดูภาค​ผนวก ก​7, ข​12, ข​15, และข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 14:3, 10

คน​โรค​เรื้อน: คน​ที่​เป็น​โรค​ผิวหนัง​ร้ายแรง​ชนิด​หนึ่ง คำ​ว่า​โรค​เรื้อน​ใน​พระ​คัมภีร์​มี​ความ​หมาย​กว้าง​กว่า​โรค​เรื้อน​ที่​รู้​จัก​กัน​ใน​ปัจจุบัน ใคร​ก็​ตาม​ที่​ถูก​ตรวจ​พบ​ว่า​เป็น​โรค​เรื้อน​จะ​ถูก​ไล่​ออก​จาก​ชุมชน​จน​กว่า​เขา​จะ​หาย​จาก​โรค—ลนต 13:2, เชิงอรรถ, 45, 46; ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “โรค​เรื้อน

ผู้​หญิง​คน​หนึ่ง: ยน 12:3 บอก​ให้​รู้​ว่า​ผู้​หญิง​คน​นี้​คือ​มารีย์​พี่​น้อง​ของ​มาร์ธา​และ​ลาซารัส

เธอ​เท​น้ำมัน​หอม​ชโลม​ตัว​ผม: สิ่ง​ที่​ผู้​หญิง​คน​นี้​ทำ (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:7) แสดง​ถึง​ความ​ใจ​กว้าง ความ​รัก และ​ความ​สำนึก​บุญคุณ​ต่อ​พระ​เยซู พระ​เยซู​บอก​ว่า​โดย​ไม่​รู้​ตัว​เธอ​ได้​เตรียม​ร่าง​กาย​ของ​ท่าน​สำหรับ​การ​ฝัง​ศพ เพราะ​ชาว​ยิว​มัก​จะ​ใช้​น้ำมัน​หอม​และ​เครื่อง​หอม​ใน​การ​ชโลม​ศพ​ก่อน​เอา​ไป​ฝัง—2พศ 16:14

เมื่อ​พระ​เยซู​อยู่​ที่​หมู่​บ้าน​เบธานี: เรื่อง​ราว​ใน มก 14:3-9 ดู​เหมือน​เกิด​ขึ้น​หลัง​จาก​ดวง​อาทิตย์​ตก​ซึ่ง​เป็น​ตอน​เริ่ม​ต้น​ของ​วัน​ที่ 9 เดือน​นิสาน เรา​รู้​เรื่อง​นี้​ได้​จาก​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ใน​หนังสือ​ยอห์น​ที่​บอก​ว่า​พระ​เยซู​มา​ถึง​หมู่​บ้าน​เบธานี “หก​วัน​ก่อน​ถึง​เทศกาล​ปัสกา” (ยน 12:1) พระ​เยซู​คง​ต้อง​มา​ถึง​ตอน​เริ่ม​ต้น (ตอน​ดวง​อาทิตย์​ตก) ของ​วัน​ที่ 8 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​สะบาโต และ​ใน​วัน​รุ่ง​ขึ้น​ท่าน​ก็​ไป​กิน​ข้าว​ที่​บ้าน​ซีโมน—ยน 12:2-11; ดูภาค​ผนวก ก​7 และข​12

ซีโมน​ที่​เคย​เป็น​โรค​เรื้อน: มี​การ​พูด​ถึง​ซีโมน​คน​นี้​เฉพาะ​ใน​ข้อ​นี้​และ​ใน​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ มธ 26:6 เป็น​ไป​ได้​มาก​ที่​พระ​เยซู​เคย​รักษา​เขา​ให้​หาย​จาก​โรค​เรื้อน—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 8:2 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “โรค​เรื้อน

ผู้​หญิง​คน​หนึ่ง: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:7

ขวด: ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “อะลาบาสเตอร์

น้ำมัน​หอม: ยอห์น​บอก​ว่า​น้ำมัน​หอม​นี้​หนัก​ประมาณ​ครึ่ง​ลิตร บันทึก​ของ​มาระโก​และ​ยอห์น​บอก​ว่า​มี​ราคา “มาก​กว่า 300 เดนาริอัน” (มก 14:5; ยน 12:3-5) ซึ่ง​เท่า​กับ​ค่า​แรง​ประมาณ 1 ปี เชื่อ​กัน​ว่า​น้ำมัน​หอม​นี้​ได้​จาก​พืช​ที่​มี​กลิ่น​หอม​ชนิด​หนึ่ง (Nardostachys jatamansi) ซึ่ง​ขึ้น​ใน​แถบ​เทือก​เขา​หิมาลัย มัก​มี​การ​เอา​น้ำมัน​ที่​ด้อย​กว่า​มา​ผสม​และ​บาง​ครั้ง​ก็​มี​การ​ปลอม​แปลง แต่​ทั้ง​มาระโก​กับ​ยอห์น​บอก​ว่า​น้ำมัน​ที่​ใช้​กับ​พระ​เยซู​นี้​เป็น​นารดา​บริสุทธิ์—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “นารดา

เท​น้ำมัน​หอม​ลง​บน​หัว​ของ​พระ​เยซู: ตาม​เรื่อง​ราว​ใน​มัทธิว​กับ​มาระโก ผู้​หญิง​คน​นี้​เท​น้ำมัน​หอม​ลง​บน​หัว​ของ​พระ​เยซู (มธ 26:7) ยอห์น​ซึ่ง​เขียน​หนังสือ​ของ​เขา​ใน​อีก​หลาย​สิบ​ปี​ต่อ​มา​เพิ่ม​เติม​ราย​ละเอียด​ว่า​เธอ​เท​น้ำมัน​หอม​ลง​บน​เท้า​ของ​ท่าน​ด้วย (ยน 12:3) พระ​เยซู​บอก​ว่า​การ​กระทำ​ที่​แสดง​ความ​รัก​นี้​เป็น​เหมือน​การ​เตรียม​ท่าน​ไว้​สำหรับ​การ​ฝัง​ศพ—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 14:8

น้ำมัน​หอม: ยอห์น​บอก​ว่า​น้ำมัน​หอม​นี้​หนัก​ประมาณ​ครึ่ง​ลิตร บันทึก​ของ​มาระโก​และ​ยอห์น​บอก​ว่า​มี​ราคา “มาก​กว่า 300 เดนาริอัน” (มก 14:5; ยน 12:3-5) ซึ่ง​เท่า​กับ​ค่า​แรง​ประมาณ 1 ปี เชื่อ​กัน​ว่า​น้ำมัน​หอม​นี้​ได้​จาก​พืช​ที่​มี​กลิ่น​หอม​ชนิด​หนึ่ง (Nardostachys jatamansi) ซึ่ง​ขึ้น​ใน​แถบ​เทือก​เขา​หิมาลัย มัก​มี​การ​เอา​น้ำมัน​ที่​ด้อย​กว่า​มา​ผสม​และ​บาง​ครั้ง​ก็​มี​การ​ปลอม​แปลง แต่​ทั้ง​มาระโก​กับ​ยอห์น​บอก​ว่า​น้ำมัน​ที่​ใช้​กับ​พระ​เยซู​นี้​เป็น​นารดา​บริสุทธิ์—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “นารดา

300 เดนาริอัน: บันทึก​ของ​มัทธิว​บอก​แค่​ว่า​น้ำมัน​นี้​ถ้า​ขาย​ก็​คง “ได้​เงิน​เยอะ” (มธ 26:9) แต่​มาระโก​กับ​ยอห์น​ให้​ราย​ละเอียด​ที่​เฉพาะ​เจาะจง​กว่า—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 14:3; ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เดนาริอัน”; และภาค​ผนวก ข​14

ผู้​หญิง​คน​หนึ่ง: ยน 12:3 บอก​ให้​รู้​ว่า​ผู้​หญิง​คน​นี้​คือ​มารีย์​พี่​น้อง​ของ​มาร์ธา​และ​ลาซารัส

เธอ​เท​น้ำมัน​หอม​ชโลม​ตัว​ผม: สิ่ง​ที่​ผู้​หญิง​คน​นี้​ทำ (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:7) แสดง​ถึง​ความ​ใจ​กว้าง ความ​รัก และ​ความ​สำนึก​บุญคุณ​ต่อ​พระ​เยซู พระ​เยซู​บอก​ว่า​โดย​ไม่​รู้​ตัว​เธอ​ได้​เตรียม​ร่าง​กาย​ของ​ท่าน​สำหรับ​การ​ฝัง​ศพ เพราะ​ชาว​ยิว​มัก​จะ​ใช้​น้ำมัน​หอม​และ​เครื่อง​หอม​ใน​การ​ชโลม​ศพ​ก่อน​เอา​ไป​ฝัง—2พศ 16:14

คน​ทุก​ชาติ: คำ​นี้​แสดง​ให้​เห็น​ขอบ​เขต​ของ​งาน​ประกาศ ทำ​ให้​พวก​สาวก​รู้​ว่า​พวก​เขา​จะ​ไม่​ได้​ประกาศ​กับ​เพื่อน​ร่วม​ชาติ​ชาว​ยิว​เท่า​นั้น คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ชาติ” (เอ็ธนอส) เมื่อ​ใช้​ใน​ความ​หมาย​กว้าง ๆ จะ​หมาย​ถึง​กลุ่ม​คน​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กัน​ทาง​สาย​เลือด​และ​ใช้​ภาษา​เดียว​กัน เชื้อชาติ​หรือ​กลุ่ม​คน​แบบ​นี้​มัก​จะ​อาศัย​อยู่​ใน​พื้น​ที่​ที่​มี​เขต​แดน​ชัดเจน

ประกาศ​ไป​ที่​ไหน​ใน​โลก: คล้าย​กับ​คำ​พยากรณ์​ของ​พระ​เยซู​ที่ มก 13:10 ใน​ข้อ​นี้​ท่าน​บอก​ล่วง​หน้า​ว่า​จะ​มี​การ​ประกาศ​ข่าว​ดี​ไป​ทั่ว​โลก​และ​ข่าว​ดี​นี้​รวม​ถึง​สิ่ง​ที่​ผู้​หญิง​คน​นี้​ทำ พระเจ้า​ดล​ใจ​ให้​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี 3 คน​บันทึก​เหตุ​การณ์​นี้—มธ 26:12, 13; ยน 12:7; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 13:10

อิสคาริโอท: อาจ​มี​ความ​หมาย​ว่า “คน​ที่​มา​จาก​เคริโอท” ซีโมน​พ่อ​ของ​ยูดาส​ก็​ถูก​เรียก​ว่า “อิสคาริโอท” ด้วย (ยน 6:71) เชื่อ​กัน​ว่า​คำ​นี้​บอก​ให้​รู้​ว่า​ซีโมน​และ​ยูดาส​มา​จาก​เมือง​เคริโอทเฮสโรน​ที่​อยู่​ใน​แคว้น​ยูเดีย (ยชว 15:25) ถ้า​เป็น​อย่าง​นั้น​จริง ยูดาส​ก็​เป็น​อัครสาวก​คน​เดียว​ใน​จำนวน 12 คน​ที่​มา​จาก​แคว้น​ยูเดีย ส่วน​ที่​เหลือ​มา​จาก​แคว้น​กาลิลี

อีก 2 วัน: เหตุ​การณ์​ที่​พูด​ถึง​ใน มก 14:1, 2 เกิด​ขึ้น​ใน​วัน​ที่ 12 เดือน​นิสาน เพราะ​ข้อ​นี้​บอก​ว่า​อีก 2 วัน​จะ​ถึง​วัน​ปัสกา (วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:2) และ​เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ (วัน​ที่ 15-21 เดือน​นิสาน; ดูส่วน​อธิบาย​ศัพท์)—ดูภาค​ผนวก ก​7, ข​12, ข​15, และข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 14:3, 10

เมื่อ​พระ​เยซู​อยู่​ที่​หมู่​บ้าน​เบธานี: เรื่อง​ราว​ใน มก 14:3-9 ดู​เหมือน​เกิด​ขึ้น​หลัง​จาก​ดวง​อาทิตย์​ตก​ซึ่ง​เป็น​ตอน​เริ่ม​ต้น​ของ​วัน​ที่ 9 เดือน​นิสาน เรา​รู้​เรื่อง​นี้​ได้​จาก​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ใน​หนังสือ​ยอห์น​ที่​บอก​ว่า​พระ​เยซู​มา​ถึง​หมู่​บ้าน​เบธานี “หก​วัน​ก่อน​ถึง​เทศกาล​ปัสกา” (ยน 12:1) พระ​เยซู​คง​ต้อง​มา​ถึง​ตอน​เริ่ม​ต้น (ตอน​ดวง​อาทิตย์​ตก) ของ​วัน​ที่ 8 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​สะบาโต และ​ใน​วัน​รุ่ง​ขึ้น​ท่าน​ก็​ไป​กิน​ข้าว​ที่​บ้าน​ซีโมน—ยน 12:2-11; ดูภาค​ผนวก ก​7 และข​12

อิสคาริโอท: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 10:4

ไป​หา: เหตุ​การณ์​ที่​พูด​ถึง​ในข้อ 10 และ 11 เกิด​ขึ้น​ใน​วัน​ที่ 12 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​เดียว​กับ​ที่​เกิด​เหตุ​การณ์​ใน มก 14:1, 2—ดูภาค​ผนวก ก​7, ข​12, และข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 14:1, 3

เงิน: หมาย​ถึง​โลหะ​เงิน​ที่​ใช้​เป็น​เงิน​ตรา จาก มธ 26:15 เงิน​นี้​มี​จำนวน “30 เหรียญ” มัทธิว​เป็น​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​คน​เดียว​ที่​พูด​ถึง​จำนวน​เงิน​ที่​พระ​เยซู​ถูก​ขาย​โดย​ผู้​ทรยศ นี่​น่า​จะ​เป็น​เหรียญ​เงิน​ที่​ทำ​จาก​เมือง​ไทระ​ซึ่ง​มี​น้ำหนัก 30 เชเขล จำนวน​เงิน​นี้​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​ดูถูก​พระ​เยซู เพราะ​ตาม​กฎหมาย​ของ​โมเสส​เงิน​จำนวน​นี้​เท่า​กับ​ค่า​ตัว​ทาส​คน​หนึ่ง (อพย 21:32) เหมือน​กับ​ตอน​ที่​เศคาริยาห์​ไป​ขอ​ค่า​จ้าง​ใน​การ​พยากรณ์​จาก​ชาว​อิสราเอล​ที่​ไม่​ซื่อ​สัตย์ พวก​เขา​ก็​ชั่ง​เงิน​ให้​เศคาริยาห์ “30 เชเขล” ทำ​ให้​เห็น​ว่า​พวก​เขา​มอง​เศคาริยาห์​ไม่​ต่าง​อะไร​กับ​ทาส​คน​หนึ่ง​เท่า​นั้น—ศคย 11:12, 13

ใน​วัน​แรก​ของ​เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ: เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ​เริ่ม​วัน​ที่ 15 เดือน​นิสาน ซึ่ง​ก็​คือ 1 วัน​หลัง​จาก​ปัสกา (14 เดือน​นิสาน) และ​เทศกาล​นี้​จะ​ฉลอง​นาน 7 วัน (ดู​ภาค​ผนวก ข​15) แต่​ใน​สมัย​ของ​พระ​เยซู การ​ฉลอง​ปัสกา​มี​ความ​เกี่ยว​ข้อง​อย่าง​มาก​กับ​เทศกาล​นี้ จน​ทำ​ให้​บาง​ครั้ง​ผู้​คน​มอง​ว่า “เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ” มี​ทั้ง​หมด 8 วัน​เพราะ​รวม​วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​ปัสกา​เข้า​ไป​ด้วย (ลก 22:1) นอก​จาก​นั้น​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ คำ​ว่า “ใน​วัน​แรก​ของ” อาจ​แปล​ได้​ว่า “หนึ่ง​วัน​ก่อน” (เทียบ​กับ ยน 1:15, 30 ซึ่ง​มี​รูป​ประโยค​คล้าย​กัน​และ​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน ใน​มัทธิว​แปล​คำ​กรีก โพรท็อส ว่า “แรก” แต่​ใน​ยอห์น​แปล​ว่า “ก่อน” ใน​ประโยค​ที่​บอก​ว่า “ท่าน​มี​ชีวิต​อยู่​ก่อน [โพรท็อส] ผม”) ดัง​นั้น ทั้ง​ธรรมเนียม​ของ​ชาว​ยิว​และ​คำ​ภาษา​กรีก​ทำ​ให้​เข้าใจ​ได้​ว่า​สาวก​น่า​จะ​ถาม​พระ​เยซู​ใน​วัน​ที่ 13 เดือน​นิสาน และ​ตอน​กลางวัน​ของ​วัน​ที่ 13 พวก​เขา​ก็​เตรียม​การ​ฉลอง​ปัสกา แล้ว​เริ่ม​ฉลอง​ใน “ตอน​ค่ำ” ซึ่ง​เป็น​ตอน​เริ่ม​ต้น​วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน—มก 14:16, 17

ใน​วัน​แรก​ของ​เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ: เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ​เริ่ม​วัน​ที่ 15 เดือน​นิสาน ซึ่ง​ก็​คือ 1 วัน​หลัง​จาก​ปัสกา (14 เดือน​นิสาน) และ​เทศกาล​นี้​จะ​ฉลอง​นาน 7 วัน (ดูภาค​ผนวก ข​15) แต่​ใน​สมัย​ของ​พระ​เยซู การ​ฉลอง​ปัสกา​มี​ความ​เกี่ยว​ข้อง​อย่าง​มาก​กับ​เทศกาล​นี้ จน​ทำ​ให้​บาง​ครั้ง​ผู้​คน​มอง​ว่า “เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ” มี​ทั้ง​หมด 8 วัน​เพราะ​รวม​วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​ปัสกา​เข้า​ไป​ด้วย (ลก 22:1) วัน​ที่​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​คือ​วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน เพราะ​ข้อ​นี้​บอก​ว่า​เป็น​วัน​ที่​มี​ธรรมเนียม​ที่​จะ​ถวาย​สัตว์​สำหรับ​ปัสกา (อพย 12:6, 15, 17, 18; ลนต 23:5; ฉธบ 16:1-8) เหตุ​การณ์​ที่​บันทึก​ในข้อ 12-16 น่า​จะ​เกิด​ขึ้น​ตอน​บ่าย​ของ​วัน​ที่ 13 ที่​มี​การ​เตรียม​ฉลอง​ปัสกา และ​เริ่ม​ฉลอง​ใน “ตอน​ค่ำ” ซึ่ง​เป็น​ตอน​เริ่ม​ต้น​วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน—มก 14:17, 18; ดูภาค​ผนวก ข​12 และข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:17

ตอน​ค่ำ: คือ​ตอน​ค่ำ​ซึ่ง​เป็น​เวลา​เริ่ม​ต้น​ของ​วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน—ดูภาค​ผนวก ก​7 และข​12

จิ้ม​ใน​ชาม​ใบ​เดียว​กับ​ผม: ปกติ​แล้ว​ผู้​คน​จะ​กิน​อาหาร​ด้วย​มือ​หรือ​เอา​ขนมปัง​มา​ใช้​เป็น​ช้อน คำ​พูด​นี้​อาจ​เป็น​สำนวน​หมาย​ถึง “กิน​อาหาร​ด้วย​กัน” การ​กิน​อาหาร​กับ​ใคร​คน​หนึ่ง​หมาย​ถึง​การ​สนิท​กับ​คน​นั้น ดัง​นั้น การ​หัก​หลัง​คน​ที่​เป็น​เพื่อน​สนิท​แบบ​นี้​เป็น​การ​ทรยศ​ที่​เลว​ร้าย​ที่​สุด—สด 41:9; ยน 13:18

หยิบ​ขนมปัง​แผ่น​หนึ่ง . . . หัก: ขนมปัง​ที่​กิน​กัน​ตาม​ปกติ​ในประเทศ​แถบ​ตะวัน​ออก​กลาง​สมัย​โบราณจะ​เป็น​แผ่น​บาง และ​ถ้า​ไม่​ใส่​เชื้อ​ก็​จะ​หัก​ได้​ง่าย การ​ที่​พระ​เยซู​หัก​ขนมปัง​ไม่​ได้​มี​ความ​หมาย​อะไร​เป็น​พิเศษ นี่​เป็น​วิธี​แบ่ง​ขนมปัง​ตาม​ปกติ—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 14:19

หมาย​ถึง: คำ​กรีก เอ็สทิน (มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “คือ”) แต่​ใน​ข้อ​นี้​มี​ความ​หมาย​ว่า “หมาย​ถึง, แปล​ว่า, เป็น​สัญลักษณ์​หมาย​ถึง” พวก​อัครสาวก​เข้าใจ​ความ​หมาย​คำ​พูด​นี้​ของ​พระ​เยซู​ได้​ชัดเจน เพราะ​ใน​ตอน​นั้น​ร่าง​กาย​ที่​สมบูรณ์​แบบ​ของ​พระ​เยซู​อยู่​ตรง​หน้า​พวก​เขา และ​พวก​เขา​ก็​กำลัง​จะ​กิน​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ​ด้วย ดัง​นั้น ขนมปัง​จะ​ต้อง​ไม่​ใช่​ร่าง​กาย​จริง​ ๆ ของ​พระ​เยซู น่า​สังเกต​ว่า​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ที่ มธ 12:7 และ​คัมภีร์​ไบเบิล​หลาย​ฉบับ​แปล​คำ​นั้น​ว่า “ความ​หมาย”

หยิบ​ขนมปัง​แผ่น​หนึ่ง . . . หัก: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:26

อธิษฐาน​ขอบคุณ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “กล่าว​อวยพร” คำ​นี้​น่า​จะ​หมาย​ถึง​การ​อธิษฐาน​เพื่อ​ขอบคุณ​และ​สรรเสริญ​พระเจ้า

หมาย​ถึง: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:26

เลือด​ที่​ทำ​ให้​สัญญา​มี​ผล​บังคับ​ใช้: สัญญา​ใหม่​เป็น​สัญญา​ระหว่าง​พระ​ยะโฮวา​กับ​คริสเตียน​ผู้​ถูก​เจิม เครื่อง​บูชา​ของ​พระ​เยซู​ทำ​ให้​สัญญา​นี้​มี​ผล​บังคับ​ใช้ (ฮบ 8:10) ใน​ข้อ​นี้ พระ​เยซู​ใช้​คำ​เดียว​กับ​ที่​โมเสส​ใช้​ตอน​ที่​เขา​ทำ​หน้า​ที่​คน​กลาง​และ​ตั้ง​สัญญา​เกี่ยว​กับ​กฎหมาย​ที่​ภูเขา​ซีนาย (อพย 24:8; ฮบ 9:19-21) เช่น​เดียว​กับ​เลือด​ของ​วัว​และ​แพะ​ที่​ทำ​ให้​สัญญา​เกี่ยว​กับ​กฎหมาย​ระหว่าง​พระเจ้า​กับ​ชาว​อิสราเอล​มี​ผล​บังคับ​ใช้ เลือด​ของ​พระ​เยซู​ก็​ทำ​ให้​สัญญา​ใหม่​ระหว่าง​พระ​ยะโฮวา​กับ​อิสราเอล​ของ​พระเจ้า​มี​ผล​บังคับ​ใช้​ใน​วัน​เพ็นเทคอสต์ ปี ค.ศ. 33—ฮบ 9:14, 15

เลือด​ที่​ทำ​ให้​สัญญา​มี​ผล​บังคับ​ใช้: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:28

ดื่ม​เหล้า​องุ่น​ใหม่: ใน​พระ​คัมภีร์ บาง​ครั้ง​เหล้า​องุ่น​เป็น​สัญลักษณ์​ของ​ความ​สุข—สด 104:15; ปญจ 10:19

ดื่ม​เหล้า​องุ่น​ใหม่: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:29

ร้อง​เพลง​สรรเสริญ​พระเจ้า: หรือ “ร้อง​เพลง​สดุดี” คำ​สอน​สืบ​ปาก​ของ​ชาว​ยิว​บอก​ว่า​มี​การ​ร้อง​เพลง​ฮัลเลล 2 บท​แรก​ใน​ช่วง​การ​กิน​ปัสกา (113, 114) และ​มี​การ​ร้อง 4 บท​สุด​ท้าย​ใน​ตอน​จบ (115-118) เพลง​ฮัลเลล​บท​สุด​ท้าย​คือ สด 118 มี​คำ​พยากรณ์​บาง​ส่วน​ที่​พูด​ถึง​เมสสิยาห์ เพลง​บท​นี้​เริ่ม​และ​จบ​ด้วย​ประโยค​ที่​บอก​ว่า “ขอ​ให้​ขอบคุณ​พระ​ยะโฮวา​เพราะ​พระองค์​ดี​จริง​ ๆ พระองค์​มี​ความ​รัก​ที่​มั่นคง​ตลอด​ไป” (สด 118:1, 29) นี่​อาจ​เป็น​เพลง​สรรเสริญ​สุด​ท้าย​ที่​พระ​เยซู​ร้อง​กับ​อัครสาวก​ที่​ซื่อ​สัตย์​ใน​คืน​ก่อน​ที่​ท่าน​จะ​เสีย​ชีวิต

ร้อง​เพลง​สรรเสริญ​พระเจ้า: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:30

ก่อน​ดวง​อาทิตย์​ขึ้น: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ตอน​ไก่​ขัน” นี่​เป็น​ชื่อ​ที่​ใช้​เรียก​ช่วง​ที่ 3 ของ​เวลา​กลางคืน​ตาม​การ​แบ่ง​เวลา​แบบ​กรีก​และ​โรมัน คือ​ตั้ง​แต่​เที่ยง​คืน​จน​ถึง​ประมาณ​ตี 3 (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ก่อน​หน้า​นี้) น่า​จะ​เป็น​ช่วง​เวลา​นี้​เอง​ที่ “ไก่​ขัน” (มก 14:72) คน​ทั่ว​ไป​ใน​ดินแดน​ฝั่ง​ตะวัน​ออก​ของ​ทะเล​เมดิเตอร์เรเนียน​ยอม​รับ​กัน​มา​นาน​แล้ว​ว่า​เสียง​ไก่​ขัน​เป็น​เครื่อง​บอก​เวลา​อย่าง​หนึ่ง—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:34; มก 14:30, 72

ก่อน​ไก่​ขัน: หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม​มี​ข้อ​ความ​นี้ แต่​เฉพาะ​เรื่อง​ราว​ใน​มาระโก​เพิ่ม​ราย​ละเอียด​ว่า​ไก่​ขัน 2 ครั้ง (มธ 26:34, 74, 75; มก 14:72; ลก 22:34, 60, 61; ยน 13:38; 18:27) หนังสือ​มิชนาห์​บอก​ว่า​มี​การ​เลี้ยง​ไก่​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​สมัย​พระ​เยซู​ซึ่ง​เป็น​การ​สนับสนุน​บันทึก​นี้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล ไก่​ที่​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​น่า​จะ​ขัน​ก่อน​เช้า​มืด—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 13:35

เกทเสมนี: สวน​นี้​น่า​จะ​อยู่​บน​ภูเขา​มะกอก ซึ่ง​ถ้า​เดิน​ทาง​จาก​กรุง​เยรูซาเล็ม​จะ​ต้อง​ข้าม​หุบเขา​ขิดโรน​ก่อน ดู​เหมือน​ว่า​สวน​นี้​มี​เครื่อง​หีบ​น้ำมัน​มะกอก​อยู่​ด้วย​เพราะ​ชื่อ​สวน​นี้​มา​จาก​คำ​ภาษา​ฮีบรู​หรือ​อาราเมอิก (กัทเชมาเนห์) ที่​แปล​ว่า “เครื่อง​หีบ​น้ำมัน” แม้​ไม่​มี​ใคร​รู้​ว่า​สวน​นี้​อยู่​ที่​ไหน​จริง​ ๆ แต่​คำ​สอน​หนึ่ง​ของ​ชาว​ยิว​พูด​ถึง​เกทเสมนี​ว่า​เป็น​สวน​ที่​อยู่​ตรง​ทาง​แยก​ด้าน​ตะวัน​ตก​ของ​เชิง​เขา​มะกอก—ดู​ภาค​ผนวก ข​12

ผม: หรือ “จิตวิญญาณ​ของ​ผม, ใจ​ของ​ผม” คำ​กรีก พะซูเฆ ใน​ข้อ​นี้ พระ​คัมภีร์​หลาย​ฉบับ​มัก​แปล​ว่า “จิตวิญญาณ, ใจ” จริง​ ๆ แล้ว​คำ​นี้​หมาย​ถึง​ตัว​ตน​ทั้ง​หมด​ของ​คน​หนึ่ง ดัง​นั้น จึง​อาจ​แปล​ได้​ว่า “ตัว​ตน​ทั้ง​หมด​ของ​ผม” หรือ​แค่ “ผม”

เฝ้า​ระวัง​อยู่​เสมอ: คำ​กรีก​นี้​มี​ความ​หมาย​หลัก​ว่า “ตื่น​ตัว​อยู่​เสมอ” แต่​ใน​หลาย​ท้อง​เรื่อง​ก็​อาจ​แปล​ได้​ว่า “ระวัง​ให้​ดี, เฝ้า​ระวัง” มัทธิว​ใช้​คำ​นี้​ที่ มธ 24:43; 25:13; 26:38, 40, 41 และ​ที่ มธ 24:44 เขา​เชื่อม​โยง​คำ​นี้​กับ​ความ​จำเป็น​ที่​ต้อง “เตรียม​พร้อม”—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:38

เฝ้า​ระวัง​อยู่​เสมอ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ตื่น​ตัว​อยู่​เสมอ” การ​กระตุ้น​ให้​ตื่น​ตัว​อยู่​เสมอ​ทาง​ด้าน​ความ​เชื่อ​เป็น​จุด​สำคัญ​ใน​ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ​เรื่อง​หญิง​สาว​บริสุทธิ์ 10 คน—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:42; 26:38

เฝ้า​ระวัง​อยู่​เสมอ: คำ​กรีก​นี้​มี​ความ​หมาย​หลัก​ว่า “ตื่น​ตัว​อยู่​เสมอ” แต่​ใน​หลาย​ท้อง​เรื่อง​ก็​อาจ​แปล​ได้​ว่า “ระวัง​ให้​ดี, เฝ้า​ระวัง” มาระโก​ยัง​ใช้​คำ​นี้​ที่ มก 13:34, 37; 14:34, 37, 38 ด้วย—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:42; 26:38; มก 14:34

ผม: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:38

คอย​เฝ้า​ระวัง​ไว้: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ตื่น​ตัว​อยู่​เสมอ” ก่อน​หน้า​นี้​พระ​เยซู​เน้น​ว่า​พวก​สาวก​ต้อง​ตื่น​ตัว​ทาง​ความ​เชื่อ​เพราะ​พวก​เขา​ไม่​รู้​ว่า​วัน​เวลา​ที่​ท่าน​จะ​มา​คือ​เมื่อ​ไร (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:42; 25:13; มก 13:35) ใน​ข้อ​นี้​และ​ที่ มก 14:38 พระ​เยซู​กระตุ้น​เตือน​อีก​โดย​เชื่อม​โยง​การ​ตื่น​ตัว​ทาง​ความ​เชื่อ​กับ​การ​อธิษฐาน​อยู่​เรื่อย ๆ คำ​กระตุ้น​เตือน​คล้าย​กัน​นี้​มี​อยู่​ตลอด​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก แสดง​ให้​เห็น​ว่า​การ​ตื่น​ตัว​ทาง​ความ​เชื่อ​เป็น​เรื่อง​สำคัญ​มาก​สำหรับ​คริสเตียน​แท้—1คร 16:13; คส 4:2; 1ธส 5:6; 1ปต 5:8; วว 16:15

คุกเข่า: หรือ “ทรุด​ตัว​ลง​กับ​พื้น” บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ มธ 26:39 บอก​ว่า​พระ​เยซู “ซบ​หน้า​ลง” คัมภีร์​ไบเบิล​พูด​ถึง​ท่า​ทาง​ตอน​อธิษฐาน​หลาย​แบบ​รวม​ถึง​การ​ยืน​และ​คุกเข่า​ด้วย แต่​คน​ที่​อธิษฐาน​ด้วย​ความ​รู้สึก​ที่​แรง​กล้า​มาก ๆ อาจ​ถึง​กับ​นอน​เหยียด​ยาว​และ​ซบ​หน้า​ลง​กับ​พื้น

ดื่ม​จาก​ถ้วย: ใน​คัมภีร์​ไบเบิล คำ​ว่า “ถ้วย” มัก​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย​หมาย​ถึง​ความ​ต้องการ​ของ​พระเจ้า หรือ “ส่วน​แบ่ง​ที่​ให้” กับ​คน​หนึ่ง (สด 11:6; 16:5; 23:5) การ “ดื่ม​จาก​ถ้วย” ใน​ข้อ​นี้​หมาย​ถึง​การ​ยอม​ทำ​ตาม​ความ​ต้องการ​ของ​พระเจ้า สำหรับ​พระ​เยซู “ถ้วย” ไม่​ได้​หมาย​ถึง​การ​ที่​ท่าน​ต้อง​ทน​ทุกข์​และ​ตาย​เพราะ​ถูก​กล่าวหา​ว่า​หมิ่น​ประมาท​พระเจ้า​เท่า​นั้น แต่​ยัง​รวม​ถึง​การ​ที่​ท่าน​ถูก​ปลุก​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​และ​มี​ชีวิต​อมตะ​ใน​สวรรค์​อีก​ด้วย

อับบา: คำ​ฮีบรู​หรือ​อาราเมอิก (ทับ​ศัพท์​เป็น​ภาษา​กรีก) มี​อยู่ 3 ครั้ง​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก (รม 8:15; กท 4:6) คำ​นี้​แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พ่อ” เป็น​คำ​ที่​ผสม​กัน​ระหว่าง​คำ​ว่า “ปะป๊า” ที่​แสดง​ถึง​ความ​สนิทสนม​กับ​คำ​ว่า “คุณ​พ่อ” ที่​แสดง​ถึง​ความ​นับถือ ดัง​นั้น คำ​ว่า “อับบา” จึง​เป็น​คำ​เรียก​ที่​ไม่​เป็น​ทาง​การ​แต่​ก็​ยัง​แสดง​ถึง​ความ​เคารพ​นับถือ คำ​นี้​เป็น​คำ​แรก ๆ ที่​เด็ก​หัด​พูด แต่​ใน​ข้อ​เขียน​ภาษา​ฮีบรู​และ​อาราเมอิก​ที่​เก่าแก่​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เมื่อ​ลูก​ชาย​ที่​โต​แล้ว​เรียก​พ่อ​ของ​เขา​ด้วย ดัง​นั้น คำ​นี้​ไม่​ใช่​ตำแหน่ง แต่​เป็น​คำ​เรียก​ที่​แสดง​ถึง​ความ​รัก การ​ที่​พระ​เยซู​ใช้​คำ​นี้​แสดง​ว่า​ท่าน​ใกล้​ชิด​และ​ไว้​ใจ​พ่อ​ของ​ท่าน​มาก

พ่อ​ครับ: คำ​ว่า อับบา ทั้ง 3 ครั้ง​จะ​ตาม​ด้วย​คำ​ที่​แปล​จาก​คำ​กรีก ฮอ พา​เทร์ ซึ่ง​มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “พ่อ” หรือ “พ่อ​ครับ”

ขอ​ให้​ถ้วย​นี้​ผ่าน​พ้น​ไป​จาก​ผม: ใน​คัมภีร์​ไบเบิล คำ​ว่า “ถ้วย” มัก​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย​หมาย​ถึง​ความ​ต้องการ​ของ​พระเจ้า หรือ “ส่วน​แบ่ง​ที่​ให้” กับ​คน​หนึ่ง (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 20:22) พระ​เยซู​คง​ต้อง​เป็น​ห่วง​มาก​ที่​การ​ตาย​ของ​ท่าน​ใน​ข้อ​หา​หมิ่น​ประมาท​และ​ปลุกระดม​จะ​ทำ​ให้​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​เสื่อม​เสีย ความ​รู้สึก​นี้​กระตุ้น​พระ​เยซู​ให้​อธิษฐาน​ขอ​ให้ “ถ้วย” นี้​ผ่าน​พ้น​ไป​จาก​ท่าน

ใจ: ใน​ที่​นี้​หมาย​ถึง​แรง​กระตุ้น​ที่​มา​จาก​หัวใจ​ซึ่ง​กระตุ้น​ให้​คน​เรา​พูด​หรือ​ทำ​บาง​อย่าง—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ร่าง​กาย: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “เนื้อหนัง” คัมภีร์​ไบเบิล​มัก​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​มนุษย์​ไม่​สมบูรณ์​ที่​มี​บาป

ง่วง​มาก: เป็น​สำนวน​กรีก​ที่​มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “ตา​หนัก​มาก” ซึ่ง​อาจ​แปล​ได้​อีก​ว่า “ลืม​ตา​ไม่​ขึ้น”

จูบ​ท่าน​อย่าง​นุ่มนวล: คำ​กริยา​กรีก​ที่​แปล​ว่า “จูบ​อย่าง​นุ่มนวล” ใน​ข้อ​นี้​อยู่​ใน​รูป​คำ​ที่​แสดง​ความ​รู้สึก​มาก​กว่า​คำ​ว่า “จูบ” ใน มก 14:44 การ​ที่​ยูดาส​ทักทาย​พระ​เยซู​อย่าง​อบอุ่น​และ​เป็น​มิตร​แบบ​นี้ แสดง​ว่า​เขา​เป็น​คน​หลอก​ลวง​และ​เสแสร้ง​อย่าง​มาก

ฟัน​ทาส​ของ​มหา​ปุโรหิต: เหตุ​การณ์​นี้​มี​บันทึก​อยู่​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม และ​บันทึก​ทั้ง​หมด​ก็​ให้​ข้อมูล​ที่​เสริม​กัน (มธ 26:51; มก 14:47; ลก 22:50) ลูกา​ซึ่ง​เป็น “หมอ​ที่​พี่​น้อง​รัก” (คส 4:14) เป็น​คน​เดียว​ที่​บอก​ว่า​พระ​เยซู “แตะ​ใบ​หู​ของ​คน​นั้น​และ​เขา​ก็​หาย” (ลก 22:51) ส่วน​ยอห์น​ก็​เป็น​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​คน​เดียว​ที่​บอก​ว่า​ซีโมน​เปโตร​เป็น​คน​ชัก​ดาบ​ขึ้น​มา​ฟัน​ทาส​คน​นั้น​ที่​ชื่อ​มัลคัส​จน​หู​ขาด ดู​เหมือน​ว่า​ยอห์น​คือ​สาวก​ที่ “รู้​จัก​กับ​มหา​ปุโรหิต” และ​คน​ใน​บ้าน​ของ​เขา (ยน 18:15, 16) จึง​เป็น​เรื่อง​ธรรมดา​ที่​เขา​จะ​บอก​ได้​ว่า​ทาส​คน​ที่​บาดเจ็บ​ชื่อ​อะไร บันทึก​ใน ยน 18:26 ก็​ทำ​ให้​เห็น​ด้วย​ว่า​ยอห์น​คุ้น​เคย​กับ​คน​ใน​บ้าน​ของ​มหา​ปุโรหิต​เป็น​อย่าง​ดี เพราะ​ใน​ข้อ​นั้น​ยอห์น​บันทึก​ว่า​ทาส​ที่​บอก​ว่า​เปโตร​เป็น​สาวก​ของ​พระ​เยซู​เป็น “ญาติ​กับ​คน​ที่​ถูก​เปโตร​ฟัน​หู​ขาด”

สาวก​คน​หนึ่ง​ที่​ยืน​อยู่​ใกล้ ๆ: บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ ยน 18:10 แสดง​ให้​เห็น​ว่า​ซีโมน​เปโตร​เป็น​คน​ชัก​ดาบ​และ​ทาส​ของ​มหา​ปุโรหิต​มี​ชื่อ​ว่า​มัลคัส บันทึก​ของ​ลูกา (22:50) และ​ยอห์น (18:10) ให้​ราย​ละเอียด​เพิ่ม​เติม​ด้วย​ว่า​หู​ที่​ขาด​คือ “หู​ขวา”

ฟัน​ทาส​ของ​มหา​ปุโรหิต: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 18:10

มาระโก: มา​จาก​คำ​ละติน มาร์คัส (Marcus) มาระโก​เป็น​นามสกุล​โรมัน​ของ “ยอห์น” ที่​พูด​ถึง​ใน กจ 12:12 แม่​ของ​เขา​ชื่อ​มารีย์​เป็น​สาวก​รุ่น​แรก​ที่​อยู่​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม ยอห์น มาระโก​เป็น “ลูก​พี่​ลูก​น้อง​ของ​บาร์นาบัส” (คส 4:10) พวก​เขา​มัก​เดิน​ทาง​ไป​ด้วย​กัน มาระโก​ยัง​เดิน​ทาง​กับ​เปาโล​และ​มิชชันนารี​คริสเตียน​คน​อื่น ๆ ใน​ยุค​แรก​ด้วย (กจ 12:25; 13:5, 13; 2ทธ 4:11) ถึง​แม้​ไม่​มี​ที่​ไหน​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​นี้​บอก​ว่า​ใคร​เป็น​คน​เขียน แต่​พวก​นัก​เขียน​ใน​ศตวรรษ​ที่ 2 และ 3 ลง​ความ​เห็น​ว่า​มาระโก​เป็น​ผู้​เขียน​หนังสือ​เล่ม​นี้

ชาย​หนุ่ม​คน​หนึ่ง: มาระโก​เป็น​คน​เดียว​ที่​บันทึก​เหตุ​การณ์​ที่​เกิด​ขึ้น​ในข้อ 51 และ 52 ชาย​หนุ่ม​นี้​อาจ​หมาย​ถึง​ตัว​มาระโก​เอง ถ้า​เป็น​อย่าง​นั้น​ก็​แสดง​ว่า​มาระโก​เคย​เจอ​กับ​พระ​เยซู​บ้าง—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่​ชื่อ​หนังสือ​มาระโก

ไม่​มี​เสื้อ​ผ้า​ใส่: คำ​กรีก กูมน็อส อาจ​มี​ความ​หมาย​ว่า “ใส่​เสื้อ​ผ้า​น้อย, ใส่​แต่​เสื้อ​ตัว​ใน”—ยก 2:15

สลัด​เสื้อ​คลุม​ทิ้ง: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 25:36

มหา​ปุโรหิต: ตอน​ที่​ชาติ​อิสราเอล​เป็น​เอกราช มหา​ปุโรหิต​จะ​อยู่​ใน​ตำแหน่ง​ตลอด​ชีวิต (กดว 35:25) แต่​ตอน​ที่​ชาติ​อิสราเอล​อยู่​ภาย​ใต้​การ​ปกครอง​ของ​โรม ผู้​ปกครอง​ที่​ได้​รับ​อำนาจ​จาก​โรม​มี​สิทธิ์​แต่ง​ตั้ง​หรือ​ปลด​มหา​ปุโรหิต​ได้ มหา​ปุโรหิต​ที่​เป็น​หัวหน้า​ใน​การ​พิจารณา​คดี​พระ​เยซู​คือ​เคยาฟาส (มธ 26:3, 57) เคยาฟาส​มี​ความ​สามารถ​ด้าน​การ​ทูต เขา​อยู่​ใน​ตำแหน่ง​มหา​ปุโรหิต​นาน​กว่า​คน​อื่น ๆ ก่อน​หน้า​เขา เคยาฟาส​ได้​รับ​การ​แต่ง​ตั้ง​ประมาณ​ปี ค.ศ. 18 และ​ดำรง​ตำแหน่ง​จน​ถึง​ประมาณ​ปี ค.ศ. 36—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “มหา​ปุโรหิต,” และภาค​ผนวก ข​12 เพื่อ​จะ​เห็น​ตำแหน่ง​ที่​น่า​จะ​เป็น​บ้าน​ของ​เคยาฟาส

ศาล​แซนเฮดริน: คือ​ศาล​สูง​ของ​ชาว​ยิว​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “แซนเฮดริน” (ซูนเอ็ดริออน ) มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “นั่ง​ลง​กับ” แม้​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​ทั่ว​ ๆ ไป​เพื่อ​หมาย​ถึง​ที่​ประชุม​หรือ​การ​ประชุม แต่​ใน​อิสราเอล​คำ​นี้​อาจ​หมาย​ถึง​คณะ​ผู้​พิพากษา​หรือ​ศาล​ที่​ตัดสิน​คดี​ทาง​ศาสนา—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 5:22 และส่วน​อธิบาย​ศัพท์; ดู​ภาค​ผนวก ข​12 เพื่อ​จะ​เห็น​ตำแหน่ง​ที่​น่า​จะ​เป็น​ศาล​แซนเฮดริน

คำ​ให้​การ​ของ​พวก​เขา . . . ไม่​ตรง​กัน: มาระโก​เป็น​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​เพียง​คน​เดียว​ที่​บอก​ว่า​พวก​พยาน​เท็จ​ที่​กล่าวหา​พระ​เยซู​ให้​การ​ไม่​ตรง​กัน

พระ​คริสต์: ใน​ข้อ​นี้ ตำแหน่ง “พระ​คริสต์” ที่​แปล​ว่า “ผู้​ถูก​เจิม” ใน​ภาษา​กรีก​มีคำนำ​หน้า​นาม​ที่​เฉพาะ​เจาะจง นี่​เป็น​วิธี​ระบุ​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​เมสสิยาห์​ที่​พระเจ้า​สัญญา​ไว้ ท่าน​ได้​รับ​การ​เจิม​เพื่อ​แต่ง​ตั้ง​ให้​มี​บทบาท​พิเศษ—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:1; 2:4

ข้าง​ขวา​ของ​พระองค์​ผู้​มี​ฤทธิ์​อำนาจ: การ​อยู่​ข้าง​ขวา​ของ​ผู้​มี​อำนาจ​หมาย​ถึง​การ​มี​ความ​สำคัญ​เป็น​ที่​สอง​รอง​จาก​ผู้​นั้น (สด 110:1; กจ 7:55, 56) บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ ลก 22:69 ใช้​สำนวน​คล้าย​ ๆ กัน​ว่า “ข้าง​ขวา​ของ​พระเจ้า​ผู้​มี​ฤทธิ์​อำนาจ” สำนวน​ทั้ง​สอง​นี้​อาจ​แสดง​ด้วย​ว่า​พระ​เยซู​จะ​ได้​รับ​ฤทธิ์​อำนาจ​เพราะ​ท่าน​อยู่​ข้าง​ขวา​ของ​พระเจ้า

ข้าง​ขวา​ของ​พระองค์​ผู้​มี​ฤทธิ์​อำนาจ: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:64

ฉีก​เสื้อ: เป็น​ท่า​ทาง​แสดง​ความ​โกรธ ดู​เหมือน​เคยาฟาส​จะ​ฉีก​เสื้อ​ด้าน​บน​ที่​เป็น​ส่วน​อก​ของ​เขา​เพื่อ​โชว์​ว่า​เขา​เป็น​คน​ดี​และ​โกรธ​มาก​ที่​พระ​เยซู​พูด​อย่าง​นั้น

ทาย​มา​สิ​ว่า​ใคร​ตบ?: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ทาย” แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พยากรณ์” ถึง​อย่าง​นั้น​ใน​ข้อ​นี้​คำ​นี้​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​การ​ทำนาย แต่​หมาย​ถึง​การ​บอก​ว่า​ใคร​เป็น​คน​ตบ​โดย​อาศัย​การ​เปิด​เผย​จาก​พระเจ้า ใน​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ มก 14:65 และ ลก 22:64 แสดง​ให้​เห็น​ว่า​คน​ที่​สอบสวน​พระ​เยซู​ปิด​หน้า​ท่าน​ไว้ นี่​ทำ​ให้​เข้าใจ​ว่า​ทำไม​พวก​เขา​ถึง​ท้า​ให้​พระ​เยซู​ทาย​ว่า​ใคร​เป็น​คน​ตบ​ท่าน

ทาย​มา​สิ: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ทาย” แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พยากรณ์” ถึง​อย่าง​นั้น​ใน​ข้อ​นี้​คำ​นี้​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​การ​ทำนาย แต่​หมาย​ถึง​พูด​ออก​มา​โดย​อาศัย​การ​เปิด​เผย​จาก​พระเจ้า เนื่อง​จาก​ข้อ​นี้​บอก​ว่า​คน​ที่​สอบสวน​พระ​เยซู​ปิด​หน้า​ท่าน​ไว้ คำ​พูด​ของ​พวก​เขา​จึง​เป็น​การ​ท้า​ให้​พระ​เยซู​ที่​ถูก​ปิด​ตา​อยู่​ทาย​ว่า​ใคร​เป็น​คน​ตบ​ท่าน—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:68

ทาย​สิ​ว่า​ใคร​ทำ: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ทาย” แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พยากรณ์” ถึง​อย่าง​นั้น​ใน​ข้อ​นี้​คำ​นี้​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​การ​ทำนาย แต่​หมาย​ถึง​การ​บอก​ว่า​ใคร​เป็น​คน​ตบ​โดย​อาศัย​การ​เปิด​เผย​จาก​พระเจ้า จาก​ท้อง​เรื่อง​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​คน​ที่​สอบสวน​พระ​เยซู​ปิด​หน้า​ท่าน​ไว้ และ​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ มธ 26:68 ทำ​ให้​รู้​ว่า​คำ​พูด​เยาะเย้ย​ของ​พวก​เขา​แบบ​เต็ม​ประโยค​คือ “ไหน​พระ​คริสต์ ทาย​มา​สิ​ว่า​ใคร​ตบ?” ซึ่ง​เป็น​การ​ท้า​ให้​พระ​เยซู​ที่​ถูก​ปิด​ตา​อยู่​ทาย​ว่า​ใคร​เป็น​คน​ตบ​ท่าน—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:68; ลก 22:64

ซุ้ม​ประตู​ทาง​เข้า: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ประตู” แต่​บันทึก​ใน​มาระโก​ใช้​คำ​กรีก​ที่​อาจ​หมาย​ถึง “ทาง​เข้า” หรือ “โถง​ทาง​เข้า” ซึ่ง​แสดง​ว่า​ข้อ​นี้​ไม่​ได้​พูด​ถึง​ประตู​ธรรมดา​ทั่ว​ไป (มก 14:68) ดู​เหมือน​ว่า​ประตู​นี้​คือ​ซุ้ม​ทาง​เดิน​ที่​มี​หลังคา​ซึ่ง​เชื่อม​จาก​ลาน​บ้าน​ไป​จน​ถึง​ประตู​ด้าน​หน้า​ที่​ติด​กับ​ถนน

โถง​ทาง​เข้า: หรือ “ทาง​เข้า”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:71

สาบาน: ด้วย​ความ​กลัว เปโตร​พยายาม​ทำ​ให้​คน​ที่​นั่น​เชื่อ​ว่า​เขา​พูด​ความ​จริง การ​ที่​เปโตร​สาบาน​แบบ​นี้​เขา​ก็​กำลัง​ยืน​ยัน​ว่า​คำ​พูด​ของ​เขา​เป็น​ความ​จริง​และ​ถ้า​เขา​โกหก​ก็​ขอ​ให้​เจอ​กับ​เรื่อง​ร้าย​ ๆ

ก่อน​ดวง​อาทิตย์​ขึ้น: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ตอน​ไก่​ขัน” นี่​เป็น​ชื่อ​ที่​ใช้​เรียก​ช่วง​ที่ 3 ของ​เวลา​กลางคืน​ตาม​การ​แบ่ง​เวลา​แบบ​กรีก​และ​โรมัน คือ​ตั้ง​แต่​เที่ยง​คืน​จน​ถึง​ประมาณ​ตี 3 (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ก่อน​หน้า​นี้) น่า​จะ​เป็น​ช่วง​เวลา​นี้​เอง​ที่ “ไก่​ขัน” (มก 14:72) คน​ทั่ว​ไป​ใน​ดินแดน​ฝั่ง​ตะวัน​ออก​ของ​ทะเล​เมดิเตอร์เรเนียน​ยอม​รับ​กัน​มา​นาน​แล้ว​ว่า​เสียง​ไก่​ขัน​เป็น​เครื่อง​บอก​เวลา​อย่าง​หนึ่ง—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:34; มก 14:30, 72

ไก่​ขัน: หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม​พูด​ถึง​เหตุ​การณ์​นี้ แต่​เฉพาะ​มาระโก​เท่า​นั้น​ที่​บอก​ว่า​ไก่​ขัน​เป็น​ครั้ง​ที่​สอง (มธ 26:34, 74, 75; มก 14:30; ลก 22:34, 60, 61; ยน 13:38; 18:27) หนังสือ​มิชนาห์​บอก​ว่า​มี​การ​เลี้ยง​ไก่​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​สมัย​พระ​เยซู​ซึ่ง​เป็น​การ​สนับสนุน​บันทึก​นี้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล ไก่​ที่​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​น่า​จะ​ขัน​ก่อน​เช้า​มืด—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 13:35

วีดีโอและรูปภาพ

ขวด​อะลาบาสเตอร์
ขวด​อะลาบาสเตอร์

แต่​เดิม​ขวด​ใส่​น้ำหอม​เล็ก ๆ คล้าย​แจกัน​นี้​ทำ​มา​จาก​หิน​ที่​พบ​ใกล้​เมือง​อะลาบาสตรอน​ใน​อียิปต์ ต่อ​มา​มี​การ​เรียก​หินปูน​หรือ​แคลเซียม​คาร์บอเนต​ที่​เอา​มา​ทำ​ขวด​ใส่​น้ำหอม​ว่า​อะลา​บาสต​รอน​ด้วย ขวด​ที่​เห็น​ใน​ภาพ​ถูก​พบ​ใน​อียิปต์ ซึ่ง​ทำ​ขึ้น​ระหว่าง​ปี 150 ก่อน ค.ศ. ถึง​ปี ค.ศ. 100 มี​การ​ทำ​ขวด​คล้าย ๆ กัน​จาก​วัสดุ​ที่​มี​ราคา​ถูก​กว่า เช่น ยิปซัม และ​เรียก​ว่า​ขวด​อะลาบาสเตอร์​ด้วย​เพราะ​ใช้​ใส่​น้ำหอม​เหมือน​กัน แต่​ขวด​อะลาบาสเตอร์​แท้​จะ​เอา​ไว้​ใส่​น้ำมัน​หอม​และ​น้ำหอม​ราคา​แพง​เท่า​นั้น เช่น น้ำมัน​หอม​ที่​มี​คน​มา​เท​ลง​บน​พระ​เยซู 2 ครั้ง ครั้ง​หนึ่ง​ที่​บ้าน​ฟาริสี​ใน​กาลิลี และ​อีก​ครั้ง​หนึ่ง​ที่​บ้าน​ซีโมน​ที่​เคย​เป็น​โรค​เรื้อน​ใน​หมู่​บ้าน​เบธานี

อาหาร​ปัสกา
อาหาร​ปัสกา

ส่วน​สำคัญ​ใน​มื้อ​อาหาร​ปัสกา​คือ ลูก​แกะ​ย่าง (ต้อง​ไม่​ถูก​ทุบ​กระดูก) (หมาย​เลข 1) ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ (หมาย​เลข 2) และ​ผัก​ที่​มี​รส​ขม (หมาย​เลข 3) (อพย 12:5, 8; กดว 9:11) ตาม​ที่​บอก​ใน​หนังสือ​มิชนาห์ ผัก​ที่​มี​รส​ขม​อาจ​เป็น​ผักกาด​หอม ชิโครี ผัก​แว่น เอนไดว์ หรือ​แดนดิไลออน ดู​เหมือน​ว่า​ผัก​เหล่า​นี้​เตือน​ใจ​ชาว​อิสราเอล​ให้​นึก​ถึง​ชีวิต​ที่​ขมขื่น​ตอน​เป็น​ทาส​ใน​อียิปต์ พระ​เยซู​ใช้​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ​เป็น​สัญลักษณ์​หมาย​ถึง​ร่าง​กาย​มนุษย์​ที่​สมบูรณ์​แบบ​ของ​ท่าน (มธ 26:26) และ​อัครสาวก​เปาโล​เรียก​พระ​เยซู​ว่า “ลูก​แกะ​ปัสกา​ของ​เรา” (1คร 5:7) พอ​ถึง​ศตวรรษ​แรก​ก็​มี​การ​เสิร์ฟ​เหล้า​องุ่น (หมาย​เลข 4) ใน​มื้อ​อาหาร​ปัสกา​ด้วย พระ​เยซู​ใช้​เหล้า​องุ่น​เป็น​สัญลักษณ์​หมาย​ถึง​เลือด​ของ​ท่าน​ที่​จะ​ต้อง​สละ​เป็น​เครื่อง​บูชา—มธ 26:27, 28

ห้อง​ชั้น​บน
ห้อง​ชั้น​บน

บ้าน​บาง​หลัง​ใน​อิสราเอล​มี​ห้อง​ชั้น​บน คน​ที่​จะ​ขึ้น​ไป​ห้อง​ชั้น​บน​อาจ​ใช้​บันได​พาด​หรือ​บันได​ไม้​ที่​อยู่​ใน​บ้าน หรือ​เขา​อาจ​ใช้​บันได​หิน​หรือ​บันได​พาด​ที่​อยู่​นอก​ตัว​บ้าน ใน​ห้อง​ชั้น​บน​ขนาด​ใหญ่​ซึ่ง​อาจ​คล้าย​กับ​ใน​รูป​นี้ พระ​เยซู​ได้​ฉลอง​ปัสกา​ครั้ง​สุด​ท้าย​กับ​พวก​สาวก​และ​ตั้ง​การ​ฉลอง​อาหาร​มื้อ​เย็น​ของ​พระ​คริสต์ (ลก 22:12, 19, 20) ใน​วัน​เพ็นเทคอสต์​ปี ค.ศ. 33 สาวก​ประมาณ 120 คน​ก็​น่า​จะ​อยู่​ใน​ห้อง​ชั้น​บน​ของ​บ้าน​หลัง​หนึ่ง​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​ตอน​ที่​พระเจ้า​เท​พลัง​บริสุทธิ์​ลง​มา​บน​พวก​เขา—กจ 1:15; 2:1-4