เขียนโดยมัทธิว 26:1-75

26  หลัง​จาก​พูด​เรื่อง​ทั้ง​หมด​นั้น​แล้ว พระ​เยซู​ก็​บอก​พวก​สาวก​ว่า  “พวก​คุณ​รู้​ว่า​อีก 2 วัน​จะ​เป็น​เทศกาล​ปัสกา+ และ ‘ลูก​มนุษย์’ จะ​ถูก​มอบ​ให้​ศัตรู​ประหาร​บน​เสา”+  เวลา​นั้น พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​กับ​พวก​ผู้​นำ​ชาว​ยิว​มา​ประชุม​กัน​ใน​ลาน​บ้าน​ของ​มหา​ปุโรหิต​ชื่อ​เคยาฟาส+  พวก​เขา​วาง​แผน​ร้าย*+เพื่อ​จะ​จับ​พระ​เยซู​ไป​ฆ่า  แต่​พวก​เขา​พูด​กัน​ว่า “อย่า​เพิ่ง​ทำ​ใน​ช่วง​เทศกาล เดี๋ยว​จะ​เกิด​ความ​วุ่นวาย​ใน​หมู่​ประชาชน”  เมื่อ​พระ​เยซู​อยู่​ที่​หมู่​บ้าน​เบธานี ใน​บ้าน​ของ​ซีโมน​ที่​เคย​เป็น​โรค​เรื้อน+  ผู้​หญิง​คน​หนึ่ง​ถือ​ขวด​ใส่​น้ำมัน​หอม​ราคา​แพง​เข้า​มา​หา​พระ​เยซู และ​เท​น้ำมัน​หอม​ลง​บน​หัว​ของ​ท่าน​ตอน​ที่​กำลัง​กิน​อาหาร​อยู่  พอ​พวก​สาวก​เห็น​อย่าง​นั้น​ก็​ไม่​พอ​ใจ​และ​พูด​กัน​ว่า “ทำไม​ทำ​เสีย​ของ​อย่าง​นี้​ล่ะ?  เพราะ​ถ้า​เอา​ไป​ขาย​ก็​คง​ได้​เงิน​เยอะ แล้ว​เอา​ไป​แจก​คน​จน​ดี​กว่า” 10  พระ​เยซู​รู้​ว่า​พวก​เขา​พูด​อะไร จึง​บอก​ว่า “ไป​ว่า​เธอ​ทำไม? เธอ​ทำ​ดี​กับ​ผม 11  คน​จน​จะ​อยู่​กับ​พวก​คุณ​ไป​ตลอด+ แต่​ผม​จะ​อยู่​กับ​พวก​คุณ​อีก​ไม่​นาน+ 12  ที่​ผู้​หญิง​คน​นี้​เท​น้ำมัน​หอม​ชโลม​ตัว​ผม ก็​เพื่อ​เตรียม​ผม​ไว้​สำหรับ​การ​ฝัง​ศพ+ 13  ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า ไม่​ว่า​ข่าว​ดี​จะ​ประกาศ​ไป​ที่​ไหน​ใน​โลก สิ่ง​ที่​ผู้​หญิง​คน​นี้​ทำ​ก็​จะ​เล่า​ลือ​ไป​ถึง​ที่​นั่น และ​ผู้​คน​จะ​จด​จำ​เธอ​ไว้”+ 14  มี​คน​หนึ่ง​ใน​อัครสาวก 12 คน​ชื่อ​ยูดาส​อิสคาริโอท+ไป​หา​พวก​ปุโรหิต​ใหญ่+ 15  และ​ถาม​ว่า “ถ้า​ผม​ช่วย​ให้​พวก​คุณ​จับ​พระ​เยซู​ได้ พวก​คุณ​จะ​ให้​อะไร​ผม?”+ พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​ตก​ลง​จะ​ให้​เหรียญ​เงิน​เขา 30 เหรียญ+ 16  ตั้ง​แต่​นั้น​มา ยูดาส​ก็​คอย​หา​โอกาส​เหมาะ​ ๆ ​ที่​จะ​บอก​พวก​นั้น​ให้​มา​จับ​พระ​เยซู 17  ใน​วัน​แรก​ของ​เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ+ พวก​สาวก​มา​ถาม​พระ​เยซู​ว่า “ท่าน​อยาก​ให้​พวก​เรา​เตรียม​อาหาร​สำหรับ​ปัสกา​ไว้​ที่​ไหน​ดี?”+ 18  พระ​เยซู​ตอบ​ว่า “เข้า​ไป​ใน​เมือง​แล้ว​คุณ​จะ​เจอ​ผู้​ชาย​คน​หนึ่ง ให้​บอก​เขา​ว่า ‘อาจารย์​บอก​ว่า “เวลา​ที่​กำหนด​ไว้​สำหรับ​ผม​ใกล้​จะ​ถึง​แล้ว ผม​จะ​ใช้​บ้าน​ของ​คุณ​ฉลอง​ปัสกา​กับ​สาวก” ’ ” 19  พวก​สาวก​ก็​ทำ​ตาม​ที่​พระ​เยซู​สั่ง แล้ว​เตรียม​การ​ฉลอง​ปัสกา​ไว้ 20  พอ​ถึง​ตอน​ค่ำ+ พระ​เยซู​ก็​นั่ง​เอน​ตัว​อยู่​ที่​โต๊ะ​อาหาร​กับ​สาวก 12 คน+ 21  ตอน​ที่​กิน​อาหาร​กัน​อยู่​นั้น พระ​เยซู​พูด​ว่า “ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า คน​หนึ่ง​ใน​พวก​คุณ​จะ​ทรยศ​ผม”+ 22  พอ​พวก​สาวก​ได้​ยิน​ก็​ไม่​สบาย​ใจ​มาก พวก​เขา​แต่​ละ​คน​จึง​ถาม​พระ​เยซู​ว่า “คง​ไม่​ใช่​ผม​นะ อาจารย์?” 23  พระ​เยซู​ตอบ​ว่า “คน​ที่​จิ้ม​ใน​ชาม​ใบ​นี้​พร้อม​กับ​ผม​นั่น​แหละ​คือ​คน​ที่​จะ​ทรยศ​ผม+ 24  ถึง​แม้ ‘ลูก​มนุษย์’ จะ​ต้อง​ตาย​อย่าง​ที่​พระ​คัมภีร์​บอก​ไว้ แต่​คน​ที่​ทรยศ+ ‘ลูก​มนุษย์’ จะ​ต้อง​พินาศ+ ถ้า​คน​นั้น​ไม่​ได้​เกิด​มา​เลย​ก็​ดี​กว่า”+ 25  ยูดาส​คน​ที่​จะ​ทรยศ​พระ​เยซู​ถาม​ว่า “คง​ไม่​ใช่​ผม​นะ อาจารย์?” ท่าน​ตอบ​เขา​ว่า “คุณ​ก็​รู้​คำ​ตอบ​อยู่​แล้ว​นี่” 26  ตอน​ที่​กิน​อาหาร​กัน​อยู่ พระ​เยซู​หยิบ​ขนมปัง​แผ่น​หนึ่ง อธิษฐาน​ขอบคุณ​พระเจ้า หัก+ส่ง​ให้​พวก​สาวก​แล้ว​พูด​ว่า “รับ​ไป​กิน​สิ นี่​หมาย​ถึง​ร่าง​กาย​ของ​ผม”+ 27  จาก​นั้น​พระ​เยซู​ก็​หยิบ​ถ้วย​ขึ้น​มา อธิษฐาน​ขอบคุณ ส่ง​ให้​พวก​เขา​แล้ว​พูด​ว่า “ให้​ทุก​คน​ดื่ม​จาก​ถ้วย​นี้+ 28  เพราะ​นี่​หมาย​ถึง​เลือด​ของ​ผม เป็น ‘เลือด+ที่​ทำ​ให้​สัญญา​มี​ผล​บังคับ​ใช้’+ ซึ่ง​จะ​ต้อง​สละ​เพื่อ​ให้​คน​จำนวน​มาก+ได้​รับ​การ​อภัย​บาป+ 29  แต่​ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า ผม​จะ​ไม่​ดื่ม​เหล้า​องุ่น​อีก​เลย จน​กว่า​จะ​ถึง​วัน​นั้น​ที่​ผม​จะ​ดื่ม​เหล้า​องุ่น​ใหม่​กับ​พวก​คุณ​ตอน​ที่​อยู่​ใน​รัฐบาล*ของ​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​ของ​ผม”+ 30  ใน​ตอน​ท้าย พระ​เยซู​กับ​พวก​สาวก​ร้อง​เพลง​สรรเสริญ​พระเจ้า แล้ว​ก็​ออก​ไป​ที่​ภูเขา​มะกอก+ 31  พระ​เยซู​บอก​พวก​เขา​ว่า “คืน​นี้ พวก​คุณ​จะ​ทิ้ง​ผม​ไป​หมด​เพราะ​เรื่อง​ที่​จะ​เกิด​ขึ้น​กับ​ผม ตาม​ที่​พระ​คัมภีร์​บอก​ไว้​ว่า ‘เรา​จะ​ฆ่า​คน​เลี้ยง​แกะ และ​แกะ​ใน​ฝูง​จะ​กระเจิดกระเจิง​ไป’+ 32  แต่​เมื่อ​ผม​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​แล้ว ผม​จะ​ไป​รอ​พวก​คุณ​ที่​แคว้น​กาลิลี”+ 33  เปโตร​บอก​พระ​เยซู​ว่า “ถึง​ทุก​คน​จะ​ทิ้ง​ท่าน​ไป​หมด​เพราะ​เรื่อง​ที่​จะ​เกิด​ขึ้น​กับ​ท่าน แต่​ผม​จะ​ไม่​มี​วัน​ทิ้ง​ท่าน​เลย”+ 34  พระ​เยซู​บอก​เขา​ว่า “ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า คืน​นี้​ก่อน​ไก่​ขัน คุณ​จะ​ปฏิเสธ​ผม​ถึง 3 ครั้ง”+ 35  เปโตร​บอก​พระ​เยซู​ว่า “ต่อ​ให้​ผม​ต้อง​ตาย​พร้อม​กับ​ท่าน ผม​จะ​ไม่​ปฏิเสธ​ท่าน​เด็ดขาด”+ สาวก​ทุก​คน​ก็​พูด​เป็น​เสียง​เดียว​กัน 36  พระ​เยซู​กับ​พวก​สาวก​เดิน​มา​ถึง​สวน​ที่​เรียก​ว่า​เกทเสมนี+ แล้ว​ท่าน​บอก​พวก​เขา​ว่า “นั่ง​รอ​ตรง​นี้​กัน​ก่อน​นะ ผม​จะ​ไป​อธิษฐาน​ที่​โน่น”+ 37  พระ​เยซู​พา​เปโตร​กับ​ลูก​ชาย​ทั้ง​สอง​ของ​เศเบดี+ไป​ด้วย พอ​ถึง​ตอน​นี้ ท่าน​รู้สึก​เศร้า​และ​ทุกข์​ใจ​มาก+ 38  ท่าน​จึง​บอก​พวก​เขา​ว่า “ผม​เป็น​ทุกข์​จน​แทบ​จะ​ขาด​ใจ​อยู่​แล้ว พวก​คุณ​อยู่​ที่​นี่ เฝ้า​ระวัง​ด้วย​กัน​กับ​ผม​นะ”+ 39  แล้ว​พระ​เยซู​ก็​เดิน​เลย​ไป​อีก​หน่อย​หนึ่ง ซบ​หน้า​ลง​อธิษฐาน​ว่า+ “พ่อ​ครับ ถ้า​เป็น​ได้ ขอ​ให้​ถ้วย​นี้+ผ่าน​พ้น​ไป​จาก​ผม แต่​อย่า​ให้​เป็น​ไป​ตาม​ความ​ต้องการ​ของ​ผม ขอ​ให้​เป็น​ไป​ตาม​ที่​พ่อ​ต้องการ​เถอะ”+ 40  พระ​เยซู​กลับ​มา​หา​พวก​สาวก​และ​เห็น​พวก​เขา​หลับ​อยู่ ท่าน​จึง​บอก​เปโตร​ว่า “คุณ​จะ​เฝ้า​ระวัง​ด้วย​กัน​กับ​ผม​สัก​ชั่วโมง​หนึ่ง​ไม่​ได้​หรือ?+ 41  คุณ​ต้อง​เฝ้า​ระวัง​อยู่​เสมอ+และ​อธิษฐาน​อยู่​เรื่อย​ ๆ +เพื่อ​จะ​ไม่​พลาด​เมื่อ​ถูก​ทดสอบ+ ใจ​สู้*ก็​จริง แต่​ร่าง​กาย​ยัง​อ่อนแอ”+ 42  พระ​เยซู​แยก​ตัว​ไป​อีก​เป็น​ครั้ง​ที่​สอง และ​อธิษฐาน​ว่า “พ่อ​ครับ ถ้า​ถ้วย​นี้​พ้น​ไป​จาก​ผม​ไม่​ได้​และ​ผม​ต้อง​ดื่ม​จริง​ ๆ ก็​ขอ​ให้​เป็น​ไป​ตาม​ที่​พ่อ​ต้องการ”+ 43  เมื่อ​พระ​เยซู​กลับ​มา​ก็​เห็น​พวก​สาวก​หลับ​อยู่​เพราะ​ง่วง​มาก 44  ท่าน​จึง​ปล่อย​พวก​เขา​ไว้ แล้ว​ไป​อธิษฐาน​เหมือน​เดิม​อีก​เป็น​ครั้ง​ที่​สาม 45  แล้ว​พระ​เยซู​กลับ​มา​หา​พวก​สาวก​และ​บอก​พวก​เขา​ว่า “ใน​เวลา​อย่าง​นี้​พวก​คุณ​ยัง​หลับ​พักผ่อน​กัน​อยู่​อีก​หรือ ตอน​นี้​จวน​จะ​ถึง​เวลา​ที่ ‘ลูก​มนุษย์’ จะ​ถูก​มอบ​ไว้​ใน​มือ​คน​บาป​แล้ว 46  ลุก​ขึ้น​ไป​กัน​เถอะ คน​ที่​ทรยศ​ผม​มา​แล้ว” 47  พระ​เยซู​พูด​ยัง​ไม่​ทัน​ขาด​คำ ยูดาส​ซึ่ง​เป็น​คน​หนึ่ง​ใน​อัครสาวก 12 คน​ก็​มา​ถึง​พร้อม​กับ​คน​กลุ่ม​ใหญ่​ที่​ถือ​ดาบ​ถือ​กระบอง พวก​นี้​เป็น​คน​ของ​พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​และ​พวก​ผู้​นำ​ชาว​ยิว+ 48  คน​ที่​ทรยศ​พระ​เยซู​ตก​ลง​กับ​พวก​นั้น​ไว้​แล้ว​ว่า “ถ้า​ผม​จูบ​คน​ไหน ก็​ให้​จับ​คน​นั้น” 49  ยูดาส​ตรง​เข้า​มา​หา​พระ​เยซู​และ​พูด​ว่า “สวัสดี​ครับ อาจารย์” แล้ว​จูบ​ท่าน​อย่าง​นุ่มนวล 50  แต่​พระ​เยซู​พูด​กับ​เขา​ว่า “คุณ​มา​ทำ​อะไร​ที่​นี่​กัน​แน่?”+ แล้ว​พวก​นั้น​ก็​เข้า​มา​จับ​กุม​ตัว​ท่าน 51  แต่​คน​หนึ่ง​ที่​อยู่​กับ​พระ​เยซู​ได้​ชัก​ดาบ​ออก​ฟัน​ทาส​ของ​มหา​ปุโรหิต​โดน​หู​เขา​ขาด+ 52  พระ​เยซู​บอก​คน​นั้น​ว่า “เก็บ​ดาบ​ใส่​ฝัก​ซะ+ เพราะ​ทุก​คน​ที่​ใช้​ดาบ​จะ​ตาย​ด้วย​ดาบ+ 53  คุณ​คิด​ว่า​ผม​จะ​ขอ​ความ​ช่วยเหลือ​จาก​พ่อ​ผม​ไม่​ได้​หรือ พระองค์​จะ​ส่ง​ทูตสวรรค์​มาก​กว่า 12 กอง​มา​ช่วย​ผม​ตอน​นี้​เลย​ก็​ได้+ 54  แต่​ถ้า​ผม​ทำ​อย่าง​นั้น สิ่ง​ที่​เขียน​ไว้​ใน​พระ​คัมภีร์​จะ​เป็น​จริง​ได้​ยัง​ไง?” 55  แล้ว​พระ​เยซู​พูด​กับ​คน​กลุ่ม​ใหญ่​นั้น​ว่า “ทำไม​ต้อง​ถือ​ดาบ​ถือ​กระบอง​มา​จับ​ผม​เหมือน​จับ​โจร​ด้วย? ผม​นั่ง​สอน​ใน​วิหาร​ทุก​วัน+ พวก​คุณ​ก็​ไม่​เห็น​มา​จับ+ 56  แต่​ที่​เกิด​ขึ้น​ทั้ง​หมด​นี้​ก็​เพื่อ​ข้อ​ความ​ที่​พวก​ผู้​พยากรณ์*เขียน​ไว้​จะ​เป็น​จริง”+ แล้ว​สาวก​ทุก​คน​ก็​ทิ้ง​พระ​เยซู​และ​หนี​ไป+ 57  พวก​นั้น​คุม​ตัว​พระ​เยซู​ไป​ที่​บ้าน​มหา​ปุโรหิต​เคยาฟาส+ พวก​ครู​สอน​ศาสนา​และ​พวก​ผู้​นำ​ชาว​ยิว​ก็​รวม​ตัว​กัน​อยู่​ที่​นั่น​แล้ว+ 58  ส่วน​เปโตร​ตาม​พระ​เยซู​ไป​ห่าง​ ๆ ​จน​ถึง​ลาน​บ้าน​มหา​ปุโรหิต แล้ว​เข้า​ไป​นั่ง​อยู่​กับ​พวก​คน​รับใช้​เพื่อ​คอย​ดู​ว่า​จะ​มี​อะไร​เกิด​ขึ้น+ 59  พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​กับ​สมาชิก​ทุก​คน​ของ​ศาล​แซนเฮดริน​ก็​หา​พยาน​เท็จ​มา​ใส่​ร้าย​พระ​เยซู​เพื่อ​จะ​ได้​ประหาร​ท่าน+ 60  แต่​ถึง​จะ​มี​พยาน​เท็จ​หลาย​คน​มา​ให้​การ พวก​เขา​ก็​ยัง​หา​หลักฐาน​ไม่​ได้+ ใน​ที่​สุด​ก็​มี 2 คน​มา​ให้​การ​ว่า 61  “คน​นี้​เคย​พูด​ว่า ‘ผม​สามารถ​ทำลาย​วิหาร​ของ​พระเจ้า แล้ว​สร้าง​ขึ้น​ใหม่​ภาย​ใน 3 วัน’ ”+ 62  มหา​ปุโรหิต​ก็​ลุก​ขึ้น​พูด​กับ​พระ​เยซู​ว่า “คุณ​จะ​ไม่​แก้​ตัว​อะไร​เลย​หรือ? ที่​เขา​กล่าวหา​มา​ทั้ง​หมด​นี้ คุณ​จะ​ว่า​ยัง​ไง?”+ 63  แต่​พระ​เยซู​ไม่​ตอบ+ มหา​ปุโรหิต​จึง​พูด​กับ​ท่าน​ว่า “ผม​ขอ​สั่ง​ให้​คุณ​สาบาน​ใน​นาม​ของ​พระเจ้า​ผู้​มี​ชีวิต​อยู่​ตลอด​ไป บอก​มา​ว่า คุณ​เป็น​พระ​คริสต์ ลูก​ของ​พระเจ้า​จริง​หรือ​ไม่”+ 64  พระ​เยซู​ตอบ​เขา​ว่า “เป็น​อย่าง​ที่​คุณ​พูด และ​ผม​จะ​บอก​คุณ​ว่า จาก​นี้​ไป พวก​คุณ​จะ​เห็น ‘ลูก​มนุษย์’+ นั่ง​ข้าง​ขวา​ของ​พระองค์​ผู้​มี​ฤทธิ์​อำนาจ+ และ​จะ​เห็น​ท่าน​มา​บน​เมฆ​ใน​ท้องฟ้า”+ 65  แล้ว​มหา​ปุโรหิต​ก็​ฉีก​เสื้อ​ชั้น​นอก​ของ​ตัว​เอง​และ​พูด​ว่า “เขา​หมิ่น​ประมาท​พระเจ้า​แล้ว+ เรา​ยัง​ต้อง​มี​พยาน​อีก​หรือ? พวก​คุณ​ก็​ได้​ยิน​แล้ว​นี่​ว่า​เขา​หมิ่น​ประมาท​พระเจ้า 66  พวก​คุณ​คิด​ว่า​ควร​ทำ​ยัง​ไง​กับ​เขา​ดี?” คน​พวก​นั้น​ตอบ​ว่า “เขา​ต้อง​ตาย​สถาน​เดียว”+ 67  แล้ว​พวก​เขา​ก็​ถุย​น้ำลาย​ใส่​หน้า​พระ​เยซู+และ​ชก​ท่าน+ บาง​คน​ก็​ตบ​หน้า​ท่าน+ 68  และ​พูด​ว่า “ไหน​พระ​คริสต์ ทาย​มา​สิ​ว่า​ใคร​ตบ?” 69  ตอน​นั้น​เปโตร​นั่ง​อยู่​ข้าง​นอก​ที่​ลาน​บ้าน มี​สาว​ใช้​คน​หนึ่ง​เข้า​มา​ทัก​เขา​ว่า “คุณ​เคย​อยู่​กับ​เยซู​ชาว​กาลิลี​นี่”+ 70  แต่​เปโตร​ปฏิเสธ​ต่อ​หน้า​ทุก​คน​ที่​นั่น​ว่า “พูด​อะไร ผม​ไม่​รู้​เรื่อง” 71  แล้ว​เปโตร​ก็​ไป​อยู่​ตรง​ซุ้ม​ประตู​ทาง​เข้า มี​หญิง​สาว​อีก​คน​หนึ่ง​เห็น​เขา​และ​พูด​กับ​คน​ที่​อยู่​แถว​นั้น​ว่า “คน​นี้​เคย​อยู่​กับ​เยซู​ชาว​นาซาเร็ธ​นี่”+ 72  เปโตร​ปฏิเสธ​อีก​ว่า “สาบาน​ได้ ผม​ไม่​รู้​จัก​คน​นั้น​จริง​ ๆ” 73  ต่อ​มา ผู้​คน​ที่​ยืน​อยู่​แถว​นั้น​ก็​เข้า​มา​พูด​กับ​เปโตร​ว่า “เออ​ใช่ คุณ​เป็น​คน​หนึ่ง​ใน​พวก​นั้น​แน่​ ๆ สำเนียง​ของ​คุณ​มัน​ฟ้อง” 74  เปโตร​บอก​ว่า​ถ้า​เขา​โกหก​ขอ​ให้​พระเจ้า​ลง​โทษ และ​พูด​ด้วย​ว่า “สาบาน​ได้ ผม​ไม่​รู้​จัก​คน​นั้น​จริง​ ๆ” ทันใด​นั้น​ไก่​ก็​ขัน 75  แล้ว​เปโตร​ก็​นึก​ถึง​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ที่​ว่า “ก่อน​ไก่​ขัน คุณ​จะ​ปฏิเสธ​ผม​ถึง 3 ครั้ง”+ เขา​จึง​ออก​ไป​ร้องไห้​เสียใจ​อย่าง​หนัก

เชิงอรรถ

หรือ “หา​อุบาย”
หรือ “ราชอาณาจักร”
หรือ “ใจ​พร้อม”
หรือ “พระ​คัมภีร์”

ข้อมูลสำหรับศึกษา

เมื่อ​พระ​เยซู​อยู่​ที่​หมู่​บ้าน​เบธานี: เรื่อง​ราว​ใน มธ 26:6-13 ดู​เหมือน​เกิด​ขึ้น​หลัง​จาก​ดวง​อาทิตย์​ตก​ซึ่ง​เป็น​ตอน​เริ่ม​ต้น​ของ​วัน​ที่ 9 เดือน​นิสาน เรา​รู้​เรื่อง​นี้​ได้​จาก​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ใน​หนังสือ​ยอห์น​ที่​บอก​ว่า​พระ​เยซู​มา​ถึง​หมู่​บ้าน​เบธานี “หก​วัน​ก่อน​ถึง​เทศกาล​ปัสกา” (ยน 12:1) พระ​เยซู​คง​ต้อง​มา​ถึง​ตอน​เริ่ม​ต้น (ตอน​ดวง​อาทิตย์​ตก) ของ​วัน​ที่ 8 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​สะบาโต และ​ใน​วัน​รุ่ง​ขึ้น​ท่าน​ก็​ไป​กิน​ข้าว​ที่​บ้าน​ซีโมน—ยน 12:2-11; ดู​ภาค​ผนวก ก​7 และ ข​12

หลัง​จาก: เรื่อง​ราว​ใน มธ 26:1-5 เกิด​ขึ้น​ใน​วัน​ที่ 12 เดือน​นิสาน​เพราะข้อ 2 บอก​ว่า “อีก 2 วัน​จะ​เป็น​เทศกาล​ปัสกา [วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน]”—ดู​ภาค​ผนวก ก​7, ข​12, และข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:6

ลูก​มนุษย์: มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ประมาณ 80 ครั้ง​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม พระ​เยซู​ใช้​คำ​นี้​เมื่อ​พูด​ถึง​ตัว​ท่าน​เอง ดู​เหมือน​ท่าน​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​เน้น​ว่า​ท่าน​เป็น​มนุษย์​จริง​ ๆ ที่​เกิด​จาก​ผู้​หญิง​และ​มี​ค่า​เท่า​เทียม​กับ​อาดัม ท่าน​จึง​สามารถ​ไถ่​มนุษย์​จาก​บาป​และ​ความ​ตาย​ได้ (รม 5:12, 14, 15) คำ​นี้​ยัง​ทำ​ให้​รู้​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​เมสสิยาห์​หรือ​พระ​คริสต์​ด้วย—ดนล 7:13, 14; ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ประหาร​ท่าน​บน​เสา: หรือ “ทำ​ให้​ติด​อยู่​กับ​เสา” นี่​เป็น​ครั้ง​แรก​ใน​มาก​กว่า 40 ครั้ง​ที่​มี​การ​ใช้​คำ​กริยา​กรีก สเทารอโอ ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก คำ​นาม​ของ​คำ​กริยา​กรีก​นี้​คือ สเทารอส ซึ่ง​แปล​ว่า “เสา​ทรมาน” (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 10:38; 16:24; 27:32 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เสา”; “เสา​ทรมาน”) มี​การ​ใช้​คำ​กริยา​นี้​ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ที่ อสธ 7:9 ข้อ​นั้น​พูด​ถึง​การ​สั่ง​ให้​แขวน​ฮามาน​ไว้​บน​เสา​ที่​สูง​กว่า 20 เมตร และ​ใน​วรรณกรรม​กรีก​โบราณ คำ​กริยา​นี้​หมาย​ถึง “ล้อม​รั้ว​ด้วย​ไม้​แหลม, ทำ​รั้ว​ไม้​ป้องกัน”

ปัสกา: เทศกาล​นี้ (คำ​กรีก พาสฆา มา​จาก​คำ​ฮีบรู เปสัก ซึ่ง​คำ​กริยา​คือ ปาสัก หมาย​ถึง “เว้น​ผ่าน, ผ่าน​ไป”) ตั้ง​ขึ้น​ใน​ตอน​เย็น​และ​หลัง​จาก​นั้น​ชาติ​อิสราเอล​ก็​อพยพ​ออก​จาก​อียิปต์ เทศกาล​นี้​ตั้ง​ขึ้น​เพื่อ​ระลึก​ถึง​การ​ช่วย​ชาว​อิสราเอล​ให้​รอด​จาก​อียิปต์​และ​ระลึก​ถึง​การ ‘เว้น​ผ่าน’ ลูก​ชาย​คน​โต​ของ​พวก​เขา​ตอน​ที่​พระ​ยะโฮวา​ประหาร​ลูก​ชาย​คน​โต​ของ​ชาว​อียิปต์—อพย 12:14, 24-47; ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ลูก​มนุษย์: ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 8:20

ประหาร​บน​เสา: หรือ “ทำ​ให้​ติด​อยู่​กับ​เสา”—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 20:19 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เสา”; “เสา​ทรมาน

ปุโรหิต​ใหญ่: คำ​กรีก​นี้​เมื่อ​อยู่​ใน​รูป​เอกพจน์​จะ​แปล​ว่า “มหา​ปุโรหิต” และ​หมาย​ถึง​หัวหน้า​ตัว​แทน​ของ​ประชาชน​เพื่อ​เข้า​เฝ้า​พระเจ้า แต่​ใน​ข้อ​นี้​คำ​กรีก​นี้​อยู่​ใน​รูป​พหูพจน์​ซึ่ง​หมาย​ถึง​กลุ่ม​คน​สำคัญ​ใน​คณะ​ปุโรหิต รวม​ทั้ง​อดีต​มหา​ปุโรหิต และ​อาจ​รวม​ถึง​หัวหน้า​ของ​กลุ่ม​ปุโรหิต 24 กลุ่ม​ด้วย

ผู้​นำ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “คน​สูง​อายุ” คำ​กรีก เพร็สบูเทะรอส ที่​ใช้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​มัก​จะ​หมาย​ถึง​คน​ที่​มี​ตำแหน่ง​และ​หน้า​ที่​รับผิดชอบ​ใน​ชุมชน​หรือ​ใน​ชาติ ถึง​แม้​คำ​นี้​บาง​ครั้ง​หมาย​ถึง​คน​ที่​อายุ​มาก​กว่า​หรือ​คน​สูง​อายุ (เช่น​ที่ ลก 15:25; กจ 2:17) แต่​ก็​มี​ความ​หมาย​ใน​แง่​อื่น​ด้วย ใน​ข้อ​นี้​คำ​ว่า “ผู้​นำ” หมาย​ถึง​พวก​ผู้​นำ​ชาว​ยิว​ซึ่ง​คัมภีร์​ไบเบิล​มัก​พูด​ถึง​พวก​เขา​พร้อม​กับ​พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​และ​ครู​สอน​ศาสนา สมาชิก​ศาล​แซนเฮดริน​ก็​ประกอบ​ด้วย​คน​จาก 3 กลุ่ม​นี้—มธ 21:23; 26:3, 47, 57; 27:1, 41; 28:12; ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ผู้​นำ

ปุโรหิต​ใหญ่: ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 2:4 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ปุโรหิต​ใหญ่

ผู้​นำ: ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 16:21

มหา​ปุโรหิต: ตอน​ที่​ชาติ​อิสราเอล​เป็น​เอกราช มหา​ปุโรหิต​จะ​อยู่​ใน​ตำแหน่ง​ตลอด​ชีวิต (กดว 35:25) แต่​ตอน​ที่​ชาติ​อิสราเอล​อยู่​ภาย​ใต้​การ​ปกครอง​ของ​โรม ผู้​ปกครอง​ที่​ได้​รับ​อำนาจ​จาก​โรม​มี​สิทธิ์​แต่ง​ตั้ง​หรือ​ปลด​มหา​ปุโรหิต​ได้—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

เคยาฟาส: เป็น​มหา​ปุโรหิต​ที่​โรม​แต่ง​ตั้ง เคยาฟาส​มี​ความ​สามารถ​ด้าน​การ​ทูต เขา​อยู่​ใน​ตำแหน่ง​มหา​ปุโรหิต​นาน​กว่า​คน​อื่น​ ๆ ก่อน​หน้า​เขา เคยาฟาส​ได้​รับ​การ​แต่ง​ตั้ง​ประมาณ​ปี ค.ศ. 18 และ​ดำรง​ตำแหน่ง​จน​ถึง​ประมาณ​ปี ค.ศ. 36—ดู​ภาค​ผนวก ข​12 เพื่อ​จะ​เห็น​ตำแหน่ง​ที่​น่า​จะ​เป็น​บ้าน​ของ​เคยาฟาส

คน​โรค​เรื้อน: คน​ที่​เป็น​โรค​ผิวหนัง​ร้ายแรง​ชนิด​หนึ่ง คำ​ว่า​โรค​เรื้อน​ใน​พระ​คัมภีร์​มี​ความ​หมาย​กว้าง​กว่า​โรค​เรื้อน​ที่​รู้​จัก​กัน​ใน​ปัจจุบัน ใคร​ก็​ตาม​ที่​ถูก​ตรวจ​พบ​ว่า​เป็น​โรค​เรื้อน​จะ​ถูก​ไล่​ออก​จาก​ชุมชน​จน​กว่า​เขา​จะ​หาย​จาก​โรค—ลนต 13:2, เชิงอรรถ, 45, 46; ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “โรค​เรื้อน

เมื่อ​พระ​เยซู​อยู่​ที่​หมู่​บ้าน​เบธานี: เรื่อง​ราว​ใน มธ 26:6-13 ดู​เหมือน​เกิด​ขึ้น​หลัง​จาก​ดวง​อาทิตย์​ตก​ซึ่ง​เป็น​ตอน​เริ่ม​ต้น​ของ​วัน​ที่ 9 เดือน​นิสาน เรา​รู้​เรื่อง​นี้​ได้​จาก​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ใน​หนังสือ​ยอห์น​ที่​บอก​ว่า​พระ​เยซู​มา​ถึง​หมู่​บ้าน​เบธานี “หก​วัน​ก่อน​ถึง​เทศกาล​ปัสกา” (ยน 12:1) พระ​เยซู​คง​ต้อง​มา​ถึง​ตอน​เริ่ม​ต้น (ตอน​ดวง​อาทิตย์​ตก) ของ​วัน​ที่ 8 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​สะบาโต และ​ใน​วัน​รุ่ง​ขึ้น​ท่าน​ก็​ไป​กิน​ข้าว​ที่​บ้าน​ซีโมน—ยน 12:2-11; ดู​ภาค​ผนวก ก​7 และ ข​12

ซีโมน​ที่​เคย​เป็น​โรค​เรื้อน: มี​การ​พูด​ถึง​ซีโมน​คน​นี้​เฉพาะ​ใน​ข้อ​นี้​และ​ใน​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ มก 14:3 เป็น​ไป​ได้​มาก​ที่​พระ​เยซู​เคย​รักษา​เขา​ให้​หาย​จาก​โรค​เรื้อน—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 8:2 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “โรค​เรื้อน

ผู้​หญิง​คน​นี้​เท​น้ำมัน​หอม​ชโลม​ตัว​ผม: สิ่ง​ที่​ผู้​หญิง​คน​นี้​ทำ (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:7) แสดง​ถึง​ความ​ใจ​กว้าง ความ​รัก และ​ความ​สำนึก​บุญคุณ​ต่อ​พระ​เยซู พระ​เยซู​บอก​ว่า​โดย​ไม่​รู้​ตัว​เธอ​ได้​เตรียม​ร่าง​กาย​ของ​ท่าน​สำหรับ​การ​ฝัง​ศพ เพราะ​ชาว​ยิว​มัก​จะ​ใช้​น้ำมัน​หอม​และ​เครื่อง​หอม​ใน​การ​ชโลม​ศพ​ก่อน​เอา​ไป​ฝัง—2พศ 16:14

ผู้​หญิง​คน​หนึ่ง: ยน 12:3 บอก​ให้​รู้​ว่า​ผู้​หญิง​คน​นี้​คือ​มารีย์​พี่​น้อง​ของ​มาร์ธา​และ​ลาซารัส

ขวด: ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “อะลาบาสเตอร์

น้ำมัน​หอม​ราคา​แพง: บันทึก​ของ​มาระโก​และ​ยอห์น​บอก​ว่า​นี่​เป็น​น้ำมัน “นารดา​บริสุทธิ์” หนัก​ประมาณ​ครึ่ง​ลิตร​ซึ่ง​มี​ราคา​สูง​ถึง 300 เดนาริอัน เท่า​กับ​ค่า​แรง​ประมาณ 1 ปี (มก 14:3-5; ยน 12:3-5) เชื่อ​กัน​ว่า​น้ำมัน​หอม​นี้​ได้​จาก​พืช​ที่​มี​กลิ่น​หอม​ชนิด​หนึ่ง (Nardostachys jatamansi) ซึ่ง​ขึ้น​ใน​แถบ​เทือก​เขา​หิมาลัย มัก​มี​การ​เอา​น้ำมัน​ที่​ด้อย​กว่า​มา​ผสม​และ​บาง​ครั้ง​ก็​มี​การ​ปลอม​แปลง แต่​ทั้ง​มาระโก​กับ​ยอห์น​บอก​ว่า​น้ำมัน​ที่​ใช้​กับ​พระ​เยซู​นี้​เป็น​น้ำมัน “บริสุทธิ์”

เท​น้ำมัน​หอม​ลง​บน​หัว​ของ​ท่าน: ตาม​เรื่อง​ราว​ใน​มัทธิว​กับ​มาระโก ผู้​หญิง​คน​นี้​เท​น้ำมัน​หอม​ลง​บน​หัว​ของ​พระ​เยซู (มก 14:3) ยอห์น​ซึ่ง​เขียน​หนังสือ​ของ​เขา​ใน​อีก​หลาย​สิบ​ปี​ต่อ​มา​เพิ่ม​เติม​ราย​ละเอียด​ว่า​เธอ​เท​น้ำมัน​หอม​ลง​บน​เท้า​ของ​ท่าน​ด้วย (ยน 12:3) พระ​เยซู​บอก​ว่า​การ​กระทำ​ที่​แสดง​ความ​รัก​นี้​เป็น​เหมือน​การ​เตรียม​ท่าน​ไว้​สำหรับ​การ​ฝัง​ศพ—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:12

พวก​สาวก: มี​แต่​ยอห์น​เท่า​นั้น​ที่​บันทึก​ว่า​ยูดาส​อิสคาริโอท​ต่อ​ว่า​มารีย์​ที่​เอา​น้ำมัน​ราคา​แพง​มา​ทำ​แบบ​นี้ (ยน 12:4-7) ดู​เหมือน​อัครสาวก​คน​อื่น​แค่​เห็น​ด้วย​กับ​คำ​พูด​ของ​เขา

300 เดนาริอัน: บันทึก​ของ​มัทธิว​บอก​แค่​ว่า​น้ำมัน​นี้​ถ้า​ขาย​ก็​คง “ได้​เงิน​เยอะ” (มธ 26:9) แต่​มาระโก​กับ​ยอห์น​ให้​ราย​ละเอียด​ที่​เฉพาะ​เจาะจง​กว่า—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 14:3; ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เดนาริอัน”; และภาค​ผนวก ข​14

ผู้​หญิง​คน​หนึ่ง: ยน 12:3 บอก​ให้​รู้​ว่า​ผู้​หญิง​คน​นี้​คือ​มารีย์​พี่​น้อง​ของ​มาร์ธา​และ​ลาซารัส

ผู้​หญิง​คน​นี้​เท​น้ำมัน​หอม​ชโลม​ตัว​ผม: สิ่ง​ที่​ผู้​หญิง​คน​นี้​ทำ (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:7) แสดง​ถึง​ความ​ใจ​กว้าง ความ​รัก และ​ความ​สำนึก​บุญคุณ​ต่อ​พระ​เยซู พระ​เยซู​บอก​ว่า​โดย​ไม่​รู้​ตัว​เธอ​ได้​เตรียม​ร่าง​กาย​ของ​ท่าน​สำหรับ​การ​ฝัง​ศพ เพราะ​ชาว​ยิว​มัก​จะ​ใช้​น้ำมัน​หอม​และ​เครื่อง​หอม​ใน​การ​ชโลม​ศพ​ก่อน​เอา​ไป​ฝัง—2พศ 16:14

ทั่ว​โลก . . . ทุก​ชาติ: ทั้ง 2 คำ​นี้​เน้น​ที่​ขอบ​เขต​ของ​งาน​ประกาศ คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “โลก” (ออยคู่เมะเน ) เมื่อ​ใช้​ใน​ความ​หมาย​กว้าง​ ๆ จะ​หมาย​ถึง​โลก​ซึ่ง​เป็น​ที่​อยู่​อาศัย​ของ​มนุษย์ (ลก 4:5; กจ 17:31; รม 10:18; วว 12:9; 16:14) ใน​ศตวรรษ​แรก มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เมื่อ​พูด​ถึง​จักรวรรดิ​โรมัน​อัน​กว้าง​ใหญ่​ซึ่ง​เป็น​ที่​ที่​ชาว​ยิว​กระจัด​กระจาย​กัน​อยู่ (ลก 2:1; กจ 24:5) ส่วน​คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ชาติ” (เอ็ธนอส) เมื่อ​ใช้​ใน​ความ​หมาย​กว้าง​ ๆ จะ​หมาย​ถึง​กลุ่ม​คน​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กัน​ทาง​สาย​เลือด​และ​ใช้​ภาษา​เดียว​กัน เชื้อชาติ​หรือ​กลุ่ม​คน​แบบ​นี้​มัก​จะ​อาศัย​อยู่​ใน​พื้น​ที่​ที่​มี​เขต​แดน​ชัดเจน

ประกาศ​ไป​ที่​ไหน​ใน​โลก: คล้าย​กับ​คำ​พยากรณ์​ของ​พระ​เยซู​ที่ มธ 24:14 ใน​ข้อ​นี้​ท่าน​บอก​ล่วง​หน้า​ว่า​จะ​มี​การ​ประกาศ​ข่าว​ดี​ไป​ทั่ว​โลก​และ​ข่าว​ดี​นี้​รวม​ถึง​สิ่ง​ที่​ผู้​หญิง​คน​นี้​ทำ พระเจ้า​ดล​ใจ​ให้​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี 3 คน​บันทึก​เหตุ​การณ์​นี้—มก 14:8, 9; ยน 12:7; ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:14

อิสคาริโอท: อาจ​มี​ความ​หมาย​ว่า “คน​ที่​มา​จาก​เคริโอท” ซีโมน​พ่อ​ของ​ยูดาส​ก็​ถูก​เรียก​ว่า “อิสคาริโอท” ด้วย (ยน 6:71) เชื่อ​กัน​ว่า​คำ​นี้​บอก​ให้​รู้​ว่า​ซีโมน​และ​ยูดาส​มา​จาก​เมือง​เคริโอทเฮสโรน​ที่​อยู่​ใน​แคว้น​ยูเดีย (ยชว 15:25) ถ้า​เป็น​อย่าง​นั้น​จริง ยูดาส​ก็​เป็น​อัครสาวก​คน​เดียว​ใน​จำนวน 12 คน​ที่​มา​จาก​แคว้น​ยูเดีย ส่วน​ที่​เหลือ​มา​จาก​แคว้น​กาลิลี

หลัง​จาก: เรื่อง​ราว​ใน มธ 26:1-5 เกิด​ขึ้น​ใน​วัน​ที่ 12 เดือน​นิสาน​เพราะข้อ 2 บอก​ว่า “อีก 2 วัน​จะ​เป็น​เทศกาล​ปัสกา [วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน]”—ดู​ภาค​ผนวก ก​7, ข​12, และข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:6

เมื่อ​พระ​เยซู​อยู่​ที่​หมู่​บ้าน​เบธานี: เรื่อง​ราว​ใน มธ 26:6-13 ดู​เหมือน​เกิด​ขึ้น​หลัง​จาก​ดวง​อาทิตย์​ตก​ซึ่ง​เป็น​ตอน​เริ่ม​ต้น​ของ​วัน​ที่ 9 เดือน​นิสาน เรา​รู้​เรื่อง​นี้​ได้​จาก​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ใน​หนังสือ​ยอห์น​ที่​บอก​ว่า​พระ​เยซู​มา​ถึง​หมู่​บ้าน​เบธานี “หก​วัน​ก่อน​ถึง​เทศกาล​ปัสกา” (ยน 12:1) พระ​เยซู​คง​ต้อง​มา​ถึง​ตอน​เริ่ม​ต้น (ตอน​ดวง​อาทิตย์​ตก) ของ​วัน​ที่ 8 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​สะบาโต และ​ใน​วัน​รุ่ง​ขึ้น​ท่าน​ก็​ไป​กิน​ข้าว​ที่​บ้าน​ซีโมน—ยน 12:2-11; ดู​ภาค​ผนวก ก​7 และ ข​12

ยูดาส​อิสคาริโอท: ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 10:4

ไป​หา: เหตุ​การณ์​นี้​เกิด​ขึ้น​ใน​วัน​ที่ 12 เดือน​นิสาน คือ​วัน​เดียว​กับ​ที่​เกิด​เหตุ​การณ์​ใน มธ 26:1-5—ดู​ภาค​ผนวก ก​7, ข​12, และข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:1, 6

เหรียญ​เงิน . . . 30 เหรียญ: มัทธิว​เป็น​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​คน​เดียว​ที่​พูด​ถึง​จำนวน​เงิน​ที่​พระ​เยซู​ถูก​ขาย​โดย​ผู้​ทรยศ นี่​น่า​จะ​เป็น​เหรียญ​เงิน​ที่​ทำ​จาก​เมือง​ไทระ​ซึ่ง​มี​น้ำหนัก 30 เชเขล จำนวน​เงิน​นี้​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​ดูถูก​พระ​เยซู เพราะ​ตาม​กฎหมาย​ของ​โมเสส​เงิน​จำนวน​นี้​เท่า​กับ​ค่า​ตัว​ทาส​คน​หนึ่ง (อพย 21:32) เหมือน​กับ​ตอน​ที่​เศคาริยาห์​ไป​ขอ​ค่า​จ้าง​ใน​การ​พยากรณ์​จาก​ชาว​อิสราเอล​ที่​ไม่​ซื่อ​สัตย์ พวก​เขา​ก็​ชั่ง​เงิน​ให้​เศคาริยาห์ “30 เชเขล” ทำ​ให้​เห็น​ว่า​พวก​เขา​มอง​เศคาริยาห์​ไม่​ต่าง​อะไร​กับ​ทาส​คน​หนึ่ง​เท่า​นั้น—ศคย 11:12, 13

ใน​วัน​แรก​ของ​เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ: เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ​เริ่ม​วัน​ที่ 15 เดือน​นิสาน ซึ่ง​ก็​คือ 1 วัน​หลัง​จาก​ปัสกา (14 เดือน​นิสาน) และ​เทศกาล​นี้​จะ​ฉลอง​นาน 7 วัน (ดู​ภาค​ผนวก ข​15) แต่​ใน​สมัย​ของ​พระ​เยซู การ​ฉลอง​ปัสกา​มี​ความ​เกี่ยว​ข้อง​อย่าง​มาก​กับ​เทศกาล​นี้ จน​ทำ​ให้​บาง​ครั้ง​ผู้​คน​มอง​ว่า “เทศกาล​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ” มี​ทั้ง​หมด 8 วัน​เพราะ​รวม​วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน​ซึ่ง​เป็น​วัน​ปัสกา​เข้า​ไป​ด้วย (ลก 22:1) นอก​จาก​นั้น​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ คำ​ว่า “ใน​วัน​แรก​ของ” อาจ​แปล​ได้​ว่า “หนึ่ง​วัน​ก่อน” (เทียบ​กับ ยน 1:15, 30 ซึ่ง​มี​รูป​ประโยค​คล้าย​กัน​และ​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน ใน​มัทธิว​แปล​คำ​กรีก โพรท็อส ว่า “แรก” แต่​ใน​ยอห์น​แปล​ว่า “ก่อน” ใน​ประโยค​ที่​บอก​ว่า “ท่าน​มี​ชีวิต​อยู่​ก่อน [โพรท็อส] ผม”) ดัง​นั้น ทั้ง​ธรรมเนียม​ของ​ชาว​ยิว​และ​คำ​ภาษา​กรีก​ทำ​ให้​เข้าใจ​ได้​ว่า​สาวก​น่า​จะ​ถาม​พระ​เยซู​ใน​วัน​ที่ 13 เดือน​นิสาน และ​ตอน​กลางวัน​ของ​วัน​ที่ 13 พวก​เขา​ก็​เตรียม​การ​ฉลอง​ปัสกา แล้ว​เริ่ม​ฉลอง​ใน “ตอน​ค่ำ” ซึ่ง​เป็น​ตอน​เริ่ม​ต้น​วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน—มก 14:16, 17

พอ​ถึง​ตอน​ค่ำ: คือ​ตอน​ค่ำ​ซึ่ง​เป็น​ตอน​เริ่ม​ต้น​วัน​ที่ 14 เดือน​นิสาน—ดู​ภาค​ผนวก ก​7 และ ข​12

จิ้ม​ใน​ชาม​ใบ​นี้​พร้อม​กับ​ผม: ปกติ​แล้ว​ผู้​คน​จะ​กิน​อาหาร​ด้วย​มือ​หรือ​เอา​ขนมปัง​มา​ใช้​เป็น​ช้อน คำ​พูด​นี้​อาจ​เป็น​สำนวน​หมาย​ถึง “กิน​อาหาร​ด้วย​กัน” การ​กิน​อาหาร​กับ​ใคร​คน​หนึ่ง​หมาย​ถึง​การ​สนิท​กับ​คน​นั้น ดัง​นั้น การ​หัก​หลัง​คน​ที่​เป็น​เพื่อน​สนิท​แบบ​นี้​เป็น​การ​ทรยศ​ที่​เลว​ร้าย​ที่​สุด—สด 41:9; ยน 13:18

ชาม: คำ​กรีก​นี้​หมาย​ถึง​ชาม​ใส่​อาหาร​ที่​มี​ก้น​ค่อนข้าง​ลึก

คุณ​ก็​รู้​คำ​ตอบ​อยู่​แล้ว​นี่: เป็น​สำนวน​ที่​ชาว​ยิว​ใช้​เพื่อ​ยืน​ยัน​ว่า​คำ​พูด​ของ​คน​ที่​ถาม​เป็น​ความ​จริง เมื่อ​พระ​เยซู​พูด​อย่าง​นี้​ก็​เหมือน​ท่าน​กำลัง​พูด​ว่า “คุณ​ก็​พูด​ไป​แล้ว และ​ที่​คุณ​พูด​ก็​เป็น​ความ​จริง” คำ​ตอบ​ของ​ท่าน​ดู​เหมือน​ชี้​ให้​เห็น​ว่า​ยูดาส​ยอม​รับ​เอง​ว่า​เขา​เป็น​คน​ทรยศ​พระ​เยซู หลัง​จาก​นั้น ยูดาส​คง​ต้อง​ออก​ไป​จาก​ห้อง​ก่อน​ที่​พระ​เยซู​จะ​ตั้ง​การ​ฉลอง​อาหาร​มื้อ​เย็น​ของ​พระ​คริสต์​อย่าง​ที่​เห็น​ได้​จาก​บันทึก​ที่ ยน 13:21-30 ส่วน​ใน​บันทึก​ของ​มัทธิว มี​การ​พูด​ถึง​ยูดาส​ครั้ง​ต่อ​ไป​ที่ มธ 26:47 ตอน​ที่​เขา​เข้า​มา​ใน​สวน​เกทเสมนี​กับ​คน​กลุ่ม​ใหญ่

หัก​ขนมปัง: ขนมปัง​ใน​สมัย​นั้น​มัก​เป็น​ก้อน​แบน​ ๆ ที่​อบ​จน​แข็ง จึง​เป็น​เรื่อง​ปกติ​ที่​จะ​หัก​ขนมปัง​ก่อน​กิน—มธ 15:36; 26:26; มก 6:41; 8:6; ลก 9:16

หยิบ​ขนมปัง​แผ่น​หนึ่ง . . . หัก: ขนมปัง​ที่​กิน​กัน​ตาม​ปกติ​ในประเทศ​แถบ​ตะวัน​ออก​กลาง​สมัย​โบราณจะ​เป็น​แผ่น​บาง และ​ถ้า​ไม่​ใส่​เชื้อ​ก็​จะ​หัก​ได้​ง่าย การ​ที่​พระ​เยซู​หัก​ขนมปัง​ไม่​ได้​มี​ความ​หมาย​อะไร​เป็น​พิเศษ นี่​เป็น​วิธี​แบ่ง​ขนมปัง​ตาม​ปกติ—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 14:19

อธิษฐาน​ขอบคุณ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “กล่าว​อวยพร” คำ​นี้​น่า​จะ​หมาย​ถึง​การ​อธิษฐาน​เพื่อ​ขอบคุณ​และ​สรรเสริญ​พระเจ้า

หมาย​ถึง: คำ​กรีก เอ็สทิน (มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “คือ”) แต่​ใน​ข้อ​นี้​มี​ความ​หมาย​ว่า “หมาย​ถึง, แปล​ว่า, เป็น​สัญลักษณ์​หมาย​ถึง” พวก​อัครสาวก​เข้าใจ​ความ​หมาย​คำ​พูด​นี้​ของ​พระ​เยซู​ได้​ชัดเจน เพราะ​ใน​ตอน​นั้น​ร่าง​กาย​ที่​สมบูรณ์​แบบ​ของ​พระ​เยซู​อยู่​ตรง​หน้า​พวก​เขา และ​พวก​เขา​ก็​กำลัง​จะ​กิน​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ​ด้วย ดัง​นั้น ขนมปัง​จะ​ต้อง​ไม่​ใช่​ร่าง​กาย​จริง​ ๆ ของ​พระ​เยซู น่า​สังเกต​ว่า​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ที่ มธ 12:7 และ​คัมภีร์​ไบเบิล​หลาย​ฉบับ​แปล​คำ​นั้น​ว่า “ความ​หมาย”

เลือด​ที่​ทำ​ให้​สัญญา​มี​ผล​บังคับ​ใช้: สัญญา​ใหม่​เป็น​สัญญา​ระหว่าง​พระ​ยะโฮวา​กับ​คริสเตียน​ผู้​ถูก​เจิม เครื่อง​บูชา​ของ​พระ​เยซู​ทำ​ให้​สัญญา​นี้​มี​ผล​บังคับ​ใช้ (ฮบ 8:10) ใน​ข้อ​นี้ พระ​เยซู​ใช้​คำ​เดียว​กับ​ที่​โมเสส​ใช้​ตอน​ที่​เขา​ทำ​หน้า​ที่​คน​กลาง​และ​ตั้ง​สัญญา​เกี่ยว​กับ​กฎหมาย​ที่​ภูเขา​ซีนาย (อพย 24:8; ฮบ 9:19-21) เช่น​เดียว​กับ​เลือด​ของ​วัว​และ​แพะ​ที่​ทำ​ให้​สัญญา​เกี่ยว​กับ​กฎหมาย​ระหว่าง​พระเจ้า​กับ​ชาว​อิสราเอล​มี​ผล​บังคับ​ใช้ เลือด​ของ​พระ​เยซู​ก็​ทำ​ให้​สัญญา​ใหม่​ระหว่าง​พระ​ยะโฮวา​กับ​อิสราเอล​ของ​พระเจ้า​มี​ผล​บังคับ​ใช้​ใน​วัน​เพ็นเทคอสต์ ปี ค.ศ. 33—ฮบ 9:14, 15

ดื่ม​เหล้า​องุ่น​ใหม่: ใน​พระ​คัมภีร์ บาง​ครั้ง​เหล้า​องุ่น​เป็น​สัญลักษณ์​ของ​ความ​สุข—สด 104:15; ปญจ 10:19

ร้อง​เพลง​สรรเสริญ​พระเจ้า: หรือ “ร้อง​เพลง​สดุดี” คำ​สอน​สืบ​ปาก​ของ​ชาว​ยิว​บอก​ว่า​มี​การ​ร้อง​เพลง​ฮัลเลล 2 บท​แรก​ใน​ช่วง​การ​กิน​ปัสกา (113, 114) และ​มี​การ​ร้อง 4 บท​สุด​ท้าย​ใน​ตอน​จบ (115-118) เพลง​ฮัลเลล​บท​สุด​ท้าย​คือ สด 118 มี​คำ​พยากรณ์​บาง​ส่วน​ที่​พูด​ถึง​เมสสิยาห์ เพลง​บท​นี้​เริ่ม​และ​จบ​ด้วย​ประโยค​ที่​บอก​ว่า “ขอ​ให้​ขอบคุณ​พระ​ยะโฮวา​เพราะ​พระองค์​ดี​จริง​ ๆ พระองค์​มี​ความ​รัก​ที่​มั่นคง​ตลอด​ไป” (สด 118:1, 29) นี่​อาจ​เป็น​เพลง​สรรเสริญ​สุด​ท้าย​ที่​พระ​เยซู​ร้อง​กับ​อัครสาวก​ที่​ซื่อ​สัตย์​ใน​คืน​ก่อน​ที่​ท่าน​จะ​เสีย​ชีวิต

ก่อน​ไก่​ขัน: หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม​มี​ข้อ​ความ​นี้ แต่​เฉพาะ​เรื่อง​ราว​ใน​มาระโก​เพิ่ม​ราย​ละเอียด​ว่า​ไก่​ขัน 2 ครั้ง (มธ 26:74, 75; มก 14:30, 72; ลก 22:34, 60, 61; ยน 13:38; 18:27) หนังสือ​มิชนาห์​บอก​ว่า​มี​การ​เลี้ยง​ไก่​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​สมัย​พระ​เยซู​ซึ่ง​เป็น​การ​สนับสนุน​บันทึก​นี้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล ไก่​ที่​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​น่า​จะ​ขัน​ก่อน​เช้า​มืด

เกทเสมนี: สวน​นี้​น่า​จะ​อยู่​บน​ภูเขา​มะกอก ซึ่ง​ถ้า​เดิน​ทาง​จาก​กรุง​เยรูซาเล็ม​จะ​ต้อง​ข้าม​หุบเขา​ขิดโรน​ก่อน ดู​เหมือน​ว่า​สวน​นี้​มี​เครื่อง​หีบ​น้ำมัน​มะกอก​อยู่​ด้วย​เพราะ​ชื่อ​สวน​นี้​มา​จาก​คำ​ภาษา​ฮีบรู​หรือ​อาราเมอิก (กัทเชมาเนห์) ที่​แปล​ว่า “เครื่อง​หีบ​น้ำมัน” แม้​ไม่​มี​ใคร​รู้​ว่า​สวน​นี้​อยู่​ที่​ไหน​จริง​ ๆ แต่​คำ​สอน​หนึ่ง​ของ​ชาว​ยิว​พูด​ถึง​เกทเสมนี​ว่า​เป็น​สวน​ที่​อยู่​ตรง​ทาง​แยก​ด้าน​ตะวัน​ตก​ของ​เชิง​เขา​มะกอก—ดู​ภาค​ผนวก ข​12

ลูก​ชาย​ทั้ง​สอง​ของ​เศเบดี: คือ​อัครสาวก​ยากอบ​และ​ยอห์น—มธ 4:21; 10:2

เฝ้า​ระวัง​อยู่​เสมอ: คำ​กรีก​นี้​มี​ความ​หมาย​หลัก​ว่า “ตื่น​ตัว​อยู่​เสมอ” แต่​ใน​หลาย​ท้อง​เรื่อง​ก็​อาจ​แปล​ได้​ว่า “ระวัง​ให้​ดี, เฝ้า​ระวัง” มัทธิว​ใช้​คำ​นี้​ที่ มธ 24:43; 25:13; 26:38, 40, 41 และ​ที่ มธ 24:44 เขา​เชื่อม​โยง​คำ​นี้​กับ​ความ​จำเป็น​ที่​ต้อง “เตรียม​พร้อม”—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:38

เฝ้า​ระวัง​อยู่​เสมอ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ตื่น​ตัว​อยู่​เสมอ” การ​กระตุ้น​ให้​ตื่น​ตัว​อยู่​เสมอ​ทาง​ด้าน​ความ​เชื่อ​เป็น​จุด​สำคัญ​ใน​ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ​เรื่อง​หญิง​สาว​บริสุทธิ์ 10 คน—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:42; 26:38

ผม: หรือ “จิตวิญญาณ​ของ​ผม, ใจ​ของ​ผม” คำ​กรีก พะซูเฆ ใน​ข้อ​นี้ พระ​คัมภีร์​หลาย​ฉบับ​มัก​แปล​ว่า “จิตวิญญาณ, ใจ” จริง​ ๆ แล้ว​คำ​นี้​หมาย​ถึง​ตัว​ตน​ทั้ง​หมด​ของ​คน​หนึ่ง ดัง​นั้น จึง​อาจ​แปล​ได้​ว่า “ตัว​ตน​ทั้ง​หมด​ของ​ผม” หรือ​แค่ “ผม”

เฝ้า​ระวัง: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ตื่น​ตัว​อยู่​เสมอ” ก่อน​หน้า​นี้​พระ​เยซู​เน้น​ว่า​พวก​สาวก​ต้อง​ตื่น​ตัว​ทาง​ความ​เชื่อ​เพราะ​พวก​เขา​ไม่​รู้​ว่า​วัน​เวลา​ที่​ท่าน​จะ​มา​คือ​เมื่อ​ไร (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:42; 25:13) ใน​ข้อ​นี้​และ​ที่ มธ 26:41 พระ​เยซู​กระตุ้น​เตือน​อีก​โดย​เชื่อม​โยง​การ​ตื่น​ตัว​ทาง​ความ​เชื่อ​กับ​การ​อธิษฐาน​อยู่​เรื่อย​ ๆ คำ​กระตุ้น​เตือน​คล้าย​กัน​นี้​มี​อยู่​ตลอด​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก แสดง​ให้​เห็น​ว่า​การ​ตื่น​ตัว​ทาง​ความ​เชื่อ​เป็น​เรื่อง​สำคัญ​มาก​สำหรับ​คริสเตียน​แท้—1คร 16:13; คส 4:2; 1ธส 5:6; 1ปต 5:8; วว 16:15

ดื่ม​จาก​ถ้วย: ใน​คัมภีร์​ไบเบิล คำ​ว่า “ถ้วย” มัก​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย​หมาย​ถึง​ความ​ต้องการ​ของ​พระเจ้า หรือ “ส่วน​แบ่ง​ที่​ให้” กับ​คน​หนึ่ง (สด 11:6; 16:5; 23:5) การ “ดื่ม​จาก​ถ้วย” ใน​ข้อ​นี้​หมาย​ถึง​การ​ยอม​ทำ​ตาม​ความ​ต้องการ​ของ​พระเจ้า สำหรับ​พระ​เยซู “ถ้วย” ไม่​ได้​หมาย​ถึง​การ​ที่​ท่าน​ต้อง​ทน​ทุกข์​และ​ตาย​เพราะ​ถูก​กล่าวหา​ว่า​หมิ่น​ประมาท​พระเจ้า​เท่า​นั้น แต่​ยัง​รวม​ถึง​การ​ที่​ท่าน​ถูก​ปลุก​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​และ​มี​ชีวิต​อมตะ​ใน​สวรรค์​อีก​ด้วย

ซบ​หน้า​ลง: หรือ “ทรุด​ตัว​ก้ม​หน้า​ลง​กับ​พื้น” ซึ่ง​อาจ​เป็น​การ​หมอบ​ลง​โดย​เอา​มือ​หรือ​ข้อ​ศอก​ยัน​พื้น​ไว้ คัมภีร์​ไบเบิล​พูด​ถึง​ท่า​ทาง​ตอน​อธิษฐาน​หลาย​แบบ​รวม​ถึง​การ​ยืน​และ​คุกเข่า​ด้วย แต่​คน​ที่​อธิษฐาน​ด้วย​ความ​รู้สึก​ที่​แร​งก​ล้า​มาก​ ๆ อาจ​ถึง​กับ​นอน​เหยียด​ยาว​และ​ซบ​หน้า​ลง​กับ​พื้น

ขอ​ให้​ถ้วย​นี้​ผ่าน​พ้น​ไป: ใน​คัมภีร์​ไบเบิล คำ​ว่า “ถ้วย” มัก​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย​หมาย​ถึง​ความ​ต้องการ​ของ​พระเจ้า หรือ “ส่วน​แบ่ง​ที่​ให้” กับ​คน​หนึ่ง (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 20:22) พระ​เยซู​คง​ต้อง​เป็น​ห่วง​มาก​ที่​การ​ตาย​ของ​ท่าน​ใน​ข้อ​หา​หมิ่น​ประมาท​และ​ปลุกระดม​จะ​ทำ​ให้​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​เสื่อม​เสีย ความ​รู้สึก​นี้​กระตุ้น​พระ​เยซู​ให้​อธิษฐาน​ขอ​ให้ “ถ้วย” นี้​ผ่าน​พ้น​ไป​จาก​ท่าน

คุณ: ใน​ข้อ​ความ​ภาษา​กรีก คำ​ว่า “คุณ” เป็น​สรรพนาม​พหูพจน์​บุรุษ​ที่ 2 แสดง​ว่า​พระ​เยซู​ไม่​ได้​พูด​กับ​เปโตร​เท่า​นั้น​แต่​พูด​กับ​สาวก​คน​อื่น​ด้วย

ใจ: ใน​ที่​นี้​หมาย​ถึง​แรง​กระตุ้น​ที่​มา​จาก​หัวใจ​ซึ่ง​กระตุ้น​ให้​คน​เรา​พูด​หรือ​ทำ​บาง​อย่าง—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ร่าง​กาย: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “เนื้อหนัง” คัมภีร์​ไบเบิล​มัก​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​มนุษย์​ไม่​สมบูรณ์​ที่​มี​บาป

จูบ​ท่าน​อย่าง​นุ่มนวล: คำ​กริยา​กรีก​ที่​แปล​ว่า “จูบ​อย่าง​นุ่มนวล” ใน​ข้อ​นี้​อยู่​ใน​รูป​คำ​ที่​แสดง​ความ​รู้สึก​มาก​กว่า​คำ​ว่า “จูบ” ใน มธ 26:48 การ​ที่​ยูดาส​ทักทาย​พระ​เยซู​อย่าง​อบอุ่น​และ​เป็น​มิตร​แบบ​นี้ แสดง​ว่า​เขา​เป็น​คน​หลอก​ลวง​และ​เสแสร้ง​อย่าง​มาก

ฟัน​ทาส​ของ​มหา​ปุโรหิต: เหตุ​การณ์​นี้​มี​บันทึก​อยู่​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม และ​บันทึก​ทั้ง​หมด​ก็​ให้​ข้อมูล​ที่​เสริม​กัน (มธ 26:51; มก 14:47; ลก 22:50) ลูกา​ซึ่ง​เป็น “หมอ​ที่​พี่​น้อง​รัก” (คส 4:14) เป็น​คน​เดียว​ที่​บอก​ว่า​พระ​เยซู “แตะ​ใบ​หู​ของ​คน​นั้น​และ​เขา​ก็​หาย” (ลก 22:51) ส่วน​ยอห์น​ก็​เป็น​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​คน​เดียว​ที่​บอก​ว่า​ซีโมน​เปโตร​เป็น​คน​ชัก​ดาบ​ขึ้น​มา​ฟัน​ทาส​คน​นั้น​ที่​ชื่อ​มัลคัส​จน​หู​ขาด ดู​เหมือน​ว่า​ยอห์น​คือ​สาวก​ที่ “รู้​จัก​กับ​มหา​ปุโรหิต” และ​คน​ใน​บ้าน​ของ​เขา (ยน 18:15, 16) จึง​เป็น​เรื่อง​ธรรมดา​ที่​เขา​จะ​บอก​ได้​ว่า​ทาส​คน​ที่​บาดเจ็บ​ชื่อ​อะไร บันทึก​ใน ยน 18:26 ก็​ทำ​ให้​เห็น​ด้วย​ว่า​ยอห์น​คุ้น​เคย​กับ​คน​ใน​บ้าน​ของ​มหา​ปุโรหิต​เป็น​อย่าง​ดี เพราะ​ใน​ข้อ​นั้น​ยอห์น​บันทึก​ว่า​ทาส​ที่​บอก​ว่า​เปโตร​เป็น​สาวก​ของ​พระ​เยซู​เป็น “ญาติ​กับ​คน​ที่​ถูก​เปโตร​ฟัน​หู​ขาด”

ฟัน​ทาส​ของ​มหา​ปุโรหิต: เหตุ​การณ์​นี้​มี​บันทึก​อยู่​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม และ​บันทึก​ทั้ง​หมด​ก็​ให้​ข้อมูล​ที่​เสริม​กัน (มธ 26:51; มก 14:47; ลก 22:50) ลูกา​ซึ่ง​เป็น “หมอ​ที่​พี่​น้อง​รัก” (คส 4:14) เป็น​คน​เดียว​ที่​บอก​ว่า​พระ​เยซู “แตะ​ใบ​หู​ของ​คน​นั้น​และ​เขา​ก็​หาย” (ลก 22:51) ส่วน​ยอห์น​ก็​เป็น​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​คน​เดียว​ที่​บอก​ว่า​ซีโมน​เปโตร​เป็น​คน​ชัก​ดาบ​ขึ้น​มา​ฟัน​ทาส​คน​นั้น​ที่​ชื่อ​มัลคัส​จน​หู​ขาด ดู​เหมือน​ว่า​ยอห์น​คือ​สาวก​ที่ “รู้​จัก​กับ​มหา​ปุโรหิต” และ​คน​ใน​บ้าน​ของ​เขา (ยน 18:15, 16) จึง​เป็น​เรื่อง​ธรรมดา​ที่​เขา​จะ​บอก​ได้​ว่า​ทาส​คน​ที่​บาดเจ็บ​ชื่อ​อะไร บันทึก​ใน ยน 18:26 ก็​ทำ​ให้​เห็น​ด้วย​ว่า​ยอห์น​คุ้น​เคย​กับ​คน​ใน​บ้าน​ของ​มหา​ปุโรหิต​เป็น​อย่าง​ดี เพราะ​ใน​ข้อ​นั้น​ยอห์น​บันทึก​ว่า​ทาส​ที่​บอก​ว่า​เปโตร​เป็น​สาวก​ของ​พระ​เยซู​เป็น “ญาติ​กับ​คน​ที่​ถูก​เปโตร​ฟัน​หู​ขาด”

คน​หนึ่ง​ที่​อยู่​กับ​พระ​เยซู: ใน​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ ยน 18:10 แสดง​ให้​เห็น​ว่า​ซีโมน​เปโตร​เป็น​คน​ชัก​ดาบ​ออก​มา​ฟัน​ทาส​ของ​มหา​ปุโรหิต​ที่​ชื่อ​มัลคัส และ​บันทึก​ที่ ลก 22:50 กับ ยน 18:10 บอก​ให้​รู้​ด้วย​ว่า​หู​ที่​ขาด​เป็น “หู​ขวา”—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 18:10

ฟัน​ทาส​ของ​มหา​ปุโรหิต: ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 18:10

กอง: เป็น​วิธี​แบ่ง​กลุ่ม​ทหาร​ใน​กองทัพ​โรมัน ใน​ศตวรรษ​แรก​ปกติ​แล้ว​ทหาร​หนึ่ง​กอง​มี​ประมาณ 6,000 นาย คำ​ว่า “12 กอง” ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​น่า​จะ​หมาย​ถึง​กองทัพ​ใหญ่​ที่​มี​ทหาร​มาก​มาย​นับ​ไม่​ถ้วน ดัง​นั้น พระ​เยซู​กำลัง​บอก​ว่า​ถ้า​ท่าน​ขอ พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​จะ​ส่ง​ทูตสวรรค์​มาก​มาย​มา​ปก​ป้อง​ท่าน

พระ​คัมภีร์: มัก​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ทั้ง​หมด​ที่​ได้​รับ​การ​ดล​ใจ

เกิด​ขึ้น​ตาม​ที่​พระ​ยะโฮวา​พูด​ไว้​ผ่าน​ผู้​พยากรณ์​ของ​พระองค์: ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​มัทธิว​มี​การ​ใช้​สำนวน​นี้​และ​สำนวน​คล้าย​ ๆ กัน​หลาย​ครั้ง ดู​เหมือน​เป็น​การ​เน้น​กับ​ผู้​ฟัง​ชาว​ยิว​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​เมสสิยาห์​ที่​พระเจ้า​สัญญา​ไว้—มธ 2:15, 23; 4:14; 8:17; 12:17; 13:35; 21:4; 26:56; 27:9

เพื่อ​ข้อ​ความ​ที่​พวก​ผู้​พยากรณ์​เขียน​ไว้​จะ​เป็น​จริง: ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:22

มหา​ปุโรหิต: ตอน​ที่​ชาติ​อิสราเอล​เป็น​เอกราช มหา​ปุโรหิต​จะ​อยู่​ใน​ตำแหน่ง​ตลอด​ชีวิต (กดว 35:25) แต่​ตอน​ที่​ชาติ​อิสราเอล​อยู่​ภาย​ใต้​การ​ปกครอง​ของ​โรม ผู้​ปกครอง​ที่​ได้​รับ​อำนาจ​จาก​โรม​มี​สิทธิ์​แต่ง​ตั้ง​หรือ​ปลด​มหา​ปุโรหิต​ได้—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

เคยาฟาส: เป็น​มหา​ปุโรหิต​ที่​โรม​แต่ง​ตั้ง เคยาฟาส​มี​ความ​สามารถ​ด้าน​การ​ทูต เขา​อยู่​ใน​ตำแหน่ง​มหา​ปุโรหิต​นาน​กว่า​คน​อื่น​ ๆ ก่อน​หน้า​เขา เคยาฟาส​ได้​รับ​การ​แต่ง​ตั้ง​ประมาณ​ปี ค.ศ. 18 และ​ดำรง​ตำแหน่ง​จน​ถึง​ประมาณ​ปี ค.ศ. 36—ดู​ภาค​ผนวก ข​12 เพื่อ​จะ​เห็น​ตำแหน่ง​ที่​น่า​จะ​เป็น​บ้าน​ของ​เคยาฟาส

มหา​ปุโรหิต​เคยาฟาส: ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:3

ปุโรหิต​ใหญ่: คำ​กรีก​นี้​เมื่อ​อยู่​ใน​รูป​เอกพจน์​จะ​แปล​ว่า “มหา​ปุโรหิต” และ​หมาย​ถึง​หัวหน้า​ตัว​แทน​ของ​ประชาชน​เพื่อ​เข้า​เฝ้า​พระเจ้า แต่​ใน​ข้อ​นี้​คำ​กรีก​นี้​อยู่​ใน​รูป​พหูพจน์​ซึ่ง​หมาย​ถึง​กลุ่ม​คน​สำคัญ​ใน​คณะ​ปุโรหิต รวม​ทั้ง​อดีต​มหา​ปุโรหิต และ​อาจ​รวม​ถึง​หัวหน้า​ของ​กลุ่ม​ปุโรหิต 24 กลุ่ม​ด้วย

ศาล​สูง: หมาย​ถึง​ศาล​แซนเฮดริน​ซึ่ง​เป็น​คณะ​ผู้​พิพากษา​ที่​อยู่​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม ศาล​นี้​ประกอบ​ด้วย​มหา​ปุโรหิต และ​พวก​ผู้​นำ​กับ​ครู​สอน​ศาสนา 70 คน สำหรับ​ชาว​ยิว​คำ​ตัดสิน​ของ​ศาล​นี้​ถือ​เป็น​ที่​สิ้น​สุด—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “แซนเฮดริน

ปุโรหิต​ใหญ่: หมาย​ถึง​กลุ่ม​คน​สำคัญ​ใน​คณะ​ปุโรหิต—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 2:4 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ปุโรหิต​ใหญ่

ศาล​แซนเฮดริน: คือ​ศาล​สูง​ของ​ชาว​ยิว​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “แซนเฮดริน” (ซูนเอ็ดริออน ) มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “นั่ง​ลง​กับ” แม้​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​ทั่ว​ ๆ ไป​เพื่อ​หมาย​ถึง​ที่​ประชุม​หรือ​การ​ประชุม แต่​ใน​อิสราเอล​คำ​นี้​อาจ​หมาย​ถึง​คณะ​ผู้​พิพากษา​หรือ​ศาล​ที่​ตัดสิน​คดี​ทาง​ศาสนา—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 5:22 และส่วน​อธิบาย​ศัพท์; ดู​ภาค​ผนวก ข​12 เพื่อ​จะ​เห็น​ตำแหน่ง​ที่​น่า​จะ​เป็น​ศาล​แซนเฮดริน

พระ​คริสต์: ใน​ข้อ​นี้ ตำแหน่ง “พระ​คริสต์” ที่​แปล​ว่า “ผู้​ถูก​เจิม” ใน​ภาษา​กรีก​มีคำนำ​หน้า​นาม​ที่​เฉพาะ​เจาะจง นี่​เป็น​วิธี​ระบุ​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​เมสสิยาห์​ที่​พระเจ้า​สัญญา​ไว้ ท่าน​ได้​รับ​การ​เจิม​เพื่อ​แต่ง​ตั้ง​ให้​มี​บทบาท​พิเศษ—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:1; 2:4

คุณ​ก็​รู้​คำ​ตอบ​อยู่​แล้ว​นี่: เป็น​สำนวน​ที่​ชาว​ยิว​ใช้​เพื่อ​ยืน​ยัน​ว่า​คำ​พูด​ของ​คน​ที่​ถาม​เป็น​ความ​จริง เมื่อ​พระ​เยซู​พูด​อย่าง​นี้​ก็​เหมือน​ท่าน​กำลัง​พูด​ว่า “คุณ​ก็​พูด​ไป​แล้ว และ​ที่​คุณ​พูด​ก็​เป็น​ความ​จริง” คำ​ตอบ​ของ​ท่าน​ดู​เหมือน​ชี้​ให้​เห็น​ว่า​ยูดาส​ยอม​รับ​เอง​ว่า​เขา​เป็น​คน​ทรยศ​พระ​เยซู หลัง​จาก​นั้น ยูดาส​คง​ต้อง​ออก​ไป​จาก​ห้อง​ก่อน​ที่​พระ​เยซู​จะ​ตั้ง​การ​ฉลอง​อาหาร​มื้อ​เย็น​ของ​พระ​คริสต์​อย่าง​ที่​เห็น​ได้​จาก​บันทึก​ที่ ยน 13:21-30 ส่วน​ใน​บันทึก​ของ​มัทธิว มี​การ​พูด​ถึง​ยูดาส​ครั้ง​ต่อ​ไป​ที่ มธ 26:47 ตอน​ที่​เขา​เข้า​มา​ใน​สวน​เกทเสมนี​กับ​คน​กลุ่ม​ใหญ่

ผม​เป็น​อย่าง​ที่​คุณ​พูด: ดู​เหมือน​ว่า​คำ​ตอบ​นี้​ของ​พระ​เยซู​เป็น​การ​ยืน​ยัน​ว่า​สิ่ง​ที่​ปีลาต​พูด​เป็น​ความ​จริง (เทียบ​กับ​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:25, 64) ถึง​แม้​พระ​เยซู​จะ​ยอม​รับ​กับ​ปีลาต​ว่า​ท่าน​เป็น​กษัตริย์​จริง​ ๆ แต่​ท่าน​ก็​ไม่​ได้​เป็น​กษัตริย์​ใน​แบบ​ที่​ปีลาต​คิด เพราะ​รัฐบาล​ของ​ท่าน “ไม่​ได้​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​โลก​นี้” และ​ไม่​ได้​เป็น​ภัย​ต่อ​โรม—ยน 18:33-37

เป็น​อย่าง​ที่​คุณ​พูด: พระ​เยซู​ไม่​ได้​หลบ​เลี่ยง​ไม่​ตอบ​คำ​ถาม​ของ​เคยาฟาส เพราะ​ท่าน​รู้​ว่า​มหา​ปุโรหิต​มี​อำนาจ​สั่ง​ให้​ท่าน​สาบาน​ว่า​จะ​พูด​ความ​จริง (มธ 26:63) ดู​เหมือน​ว่า​นี่​เป็น​สำนวน​ที่​ชาว​ยิว​ใช้​เพื่อ​ยืน​ยัน​ว่า​คำ​พูด​ของ​อีก​คน​หนึ่ง​เป็น​ความ​จริง บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ใน​หนังสือ​มาระโก​ก็​สนับสนุน​เรื่อง​นี้ เพราะ​ใน​ข้อ​นั้น​พระ​เยซู​ตอบ​ว่า “ใช่​แล้ว”—มก 14:62; ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 26:25; 27:11

ลูก​มนุษย์ . . . มา​บน​เมฆ​ใน​ท้องฟ้า: พระ​เยซู​กำลัง​พูด​ถึง​คำ​พยากรณ์​เกี่ยว​กับ​เมสสิยาห์​ใน ดนล 7:13, 14 ซึ่ง​เป็น​การ​ยืน​ยัน​ว่า​ท่าน​คือ​คน​ที่​จะ​ได้​รับ​อนุญาต​ให้​เข้า​ไป​หา​พระเจ้า​และ​ได้​รับ​อำนาจ​ปกครอง​ใน​สวรรค์—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ลูก​มนุษย์

ข้าง​ขวา​ของ​พระองค์​ผู้​มี​ฤทธิ์​อำนาจ: การ​อยู่​ข้าง​ขวา​ของ​ผู้​มี​อำนาจ​หมาย​ถึง​การ​มี​ความ​สำคัญ​เป็น​ที่​สอง​รอง​จาก​ผู้​นั้น (สด 110:1; กจ 7:55, 56) บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ ลก 22:69 ใช้​สำนวน​คล้าย​ ๆ กัน​ว่า “ข้าง​ขวา​ของ​พระเจ้า​ผู้​มี​ฤทธิ์​อำนาจ” สำนวน​ทั้ง​สอง​นี้​อาจ​แสดง​ด้วย​ว่า​พระ​เยซู​จะ​ได้​รับ​ฤทธิ์​อำนาจ​เพราะ​ท่าน​อยู่​ข้าง​ขวา​ของ​พระเจ้า

ฉีก​เสื้อ​ชั้น​นอก: เป็น​ท่า​ทาง​แสดง​ความ​โกรธ ดู​เหมือน​เคยาฟาส​จะ​ฉีก​เสื้อ​ด้าน​บน​ที่​เป็น​ส่วน​อก​ของ​เขา​เพื่อ​โชว์​ว่า​เขา​เป็น​คน​ดี​และ​โกรธ​มาก​ที่​พระ​เยซู​พูด​อย่าง​นั้น

ทาย​มา​สิ​ว่า​ใคร​ตบ?: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ทาย” แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พยากรณ์” ถึง​อย่าง​นั้น​ใน​ข้อ​นี้​คำ​นี้​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​การ​ทำนาย แต่​หมาย​ถึง​การ​บอก​ว่า​ใคร​เป็น​คน​ตบ​โดย​อาศัย​การ​เปิด​เผย​จาก​พระเจ้า ใน​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ มก 14:65 และ ลก 22:64 แสดง​ให้​เห็น​ว่า​คน​ที่​สอบสวน​พระ​เยซู​ปิด​หน้า​ท่าน​ไว้ นี่​ทำ​ให้​เข้าใจ​ว่า​ทำไม​พวก​เขา​ถึง​ท้า​ให้​พระ​เยซู​ทาย​ว่า​ใคร​เป็น​คน​ตบ​ท่าน

ซุ้ม​ประตู​ทาง​เข้า: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ประตู” แต่​บันทึก​ใน​มาระโก​ใช้​คำ​กรีก​ที่​อาจ​หมาย​ถึง “ทาง​เข้า” หรือ “โถง​ทาง​เข้า” ซึ่ง​แสดง​ว่า​ข้อ​นี้​ไม่​ได้​พูด​ถึง​ประตู​ธรรมดา​ทั่ว​ไป (มก 14:68) ดู​เหมือน​ว่า​ประตู​นี้​คือ​ซุ้ม​ทาง​เดิน​ที่​มี​หลังคา​ซึ่ง​เชื่อม​จาก​ลาน​บ้าน​ไป​จน​ถึง​ประตู​ด้าน​หน้า​ที่​ติด​กับ​ถนน

สำเนียง​ของ​คุณ: หรือ “วิธี​พูด​ของ​คุณ” เปโตร​คง​ใช้​คำ​ศัพท์​และ​สำเนียง​แบบ​ชาว​กาลิลี​ซึ่ง​ต่าง​จาก​ภาษา​ฮีบรู​ที่​พูด​กัน​ใน​ยูเดีย บาง​คน​เชื่อ​ว่า​คำ​ศัพท์​และ​สำเนียง​ของ​ชาว​กาลิลี​ได้​รับ​อิทธิพล​จาก​ภาษา​ต่าง​ประเทศ

ไก่​ขัน: หนังสือ​ข่าว​ดี​ทั้ง 4 เล่ม​พูด​ถึง​เหตุ​การณ์​นี้ แต่​เฉพาะ​มาระโก​เท่า​นั้น​ที่​บอก​ว่า​ไก่​ขัน​เป็น​ครั้ง​ที่​สอง (มธ 26:34, 74, 75; มก 14:30; ลก 22:34, 60, 61; ยน 13:38; 18:27) หนังสือ​มิชนาห์​บอก​ว่า​มี​การ​เลี้ยง​ไก่​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​สมัย​พระ​เยซู​ซึ่ง​เป็น​การ​สนับสนุน​บันทึก​นี้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล ไก่​ที่​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​น่า​จะ​ขัน​ก่อน​เช้า​มืด—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 13:35

สาบาน: ด้วย​ความ​กลัว เปโตร​พยายาม​ทำ​ให้​คน​ที่​นั่น​เชื่อ​ว่า​เขา​พูด​ความ​จริง การ​ที่​เปโตร​สาบาน​แบบ​นี้​เขา​ก็​กำลัง​ยืน​ยัน​ว่า​คำ​พูด​ของ​เขา​เป็น​ความ​จริง​และ​ถ้า​เขา​โกหก​ก็​ขอ​ให้​เจอ​กับ​เรื่อง​ร้าย​ ๆ

ไก่​ขัน: ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 14:72

วีดีโอและรูปภาพ

ขวด​อะลาบาสเตอร์
ขวด​อะลาบาสเตอร์

แต่​เดิม​ขวด​ใส่​น้ำหอม​เล็ก ๆ คล้าย​แจกัน​นี้​ทำ​มา​จาก​หิน​ที่​พบ​ใกล้​เมือง​อะลาบาสตรอน​ใน​อียิปต์ ต่อ​มา​มี​การ​เรียก​หินปูน​หรือ​แคลเซียม​คาร์บอเนต​ที่​เอา​มา​ทำ​ขวด​ใส่​น้ำหอม​ว่า​อะลา​บาสต​รอน​ด้วย ขวด​ที่​เห็น​ใน​ภาพ​ถูก​พบ​ใน​อียิปต์ ซึ่ง​ทำ​ขึ้น​ระหว่าง​ปี 150 ก่อน ค.ศ. ถึง​ปี ค.ศ. 100 มี​การ​ทำ​ขวด​คล้าย ๆ กัน​จาก​วัสดุ​ที่​มี​ราคา​ถูก​กว่า เช่น ยิปซัม และ​เรียก​ว่า​ขวด​อะลาบาสเตอร์​ด้วย​เพราะ​ใช้​ใส่​น้ำหอม​เหมือน​กัน แต่​ขวด​อะลาบาสเตอร์​แท้​จะ​เอา​ไว้​ใส่​น้ำมัน​หอม​และ​น้ำหอม​ราคา​แพง​เท่า​นั้น เช่น น้ำมัน​หอม​ที่​มี​คน​มา​เท​ลง​บน​พระ​เยซู 2 ครั้ง ครั้ง​หนึ่ง​ที่​บ้าน​ฟาริสี​ใน​กาลิลี และ​อีก​ครั้ง​หนึ่ง​ที่​บ้าน​ซีโมน​ที่​เคย​เป็น​โรค​เรื้อน​ใน​หมู่​บ้าน​เบธานี

อาหาร​ปัสกา
อาหาร​ปัสกา

ส่วน​สำคัญ​ใน​มื้อ​อาหาร​ปัสกา​คือ ลูก​แกะ​ย่าง (ต้อง​ไม่​ถูก​ทุบ​กระดูก) (หมาย​เลข 1) ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ (หมาย​เลข 2) และ​ผัก​ที่​มี​รส​ขม (หมาย​เลข 3) (อพย 12:5, 8; กดว 9:11) ตาม​ที่​บอก​ใน​หนังสือ​มิชนาห์ ผัก​ที่​มี​รส​ขม​อาจ​เป็น​ผักกาด​หอม ชิโครี ผัก​แว่น เอนไดว์ หรือ​แดนดิไลออน ดู​เหมือน​ว่า​ผัก​เหล่า​นี้​เตือน​ใจ​ชาว​อิสราเอล​ให้​นึก​ถึง​ชีวิต​ที่​ขมขื่น​ตอน​เป็น​ทาส​ใน​อียิปต์ พระ​เยซู​ใช้​ขนมปัง​ไม่​ใส่​เชื้อ​เป็น​สัญลักษณ์​หมาย​ถึง​ร่าง​กาย​มนุษย์​ที่​สมบูรณ์​แบบ​ของ​ท่าน (มธ 26:26) และ​อัครสาวก​เปาโล​เรียก​พระ​เยซู​ว่า “ลูก​แกะ​ปัสกา​ของ​เรา” (1คร 5:7) พอ​ถึง​ศตวรรษ​แรก​ก็​มี​การ​เสิร์ฟ​เหล้า​องุ่น (หมาย​เลข 4) ใน​มื้อ​อาหาร​ปัสกา​ด้วย พระ​เยซู​ใช้​เหล้า​องุ่น​เป็น​สัญลักษณ์​หมาย​ถึง​เลือด​ของ​ท่าน​ที่​จะ​ต้อง​สละ​เป็น​เครื่อง​บูชา—มธ 26:27, 28