เขียนโดยมัทธิว 18:1-35

18  ใน​ตอน​นั้น พวก​สาวก​มา​หา​พระ​เยซู​และ​ถาม​ว่า “ใคร​จะ​ได้​เป็น​ใหญ่​ที่​สุด​ใน​รัฐบาล*สวรรค์​ครับ?”+  พระ​เยซู​จึง​เรียก​เด็ก​เล็ก​คน​หนึ่ง​เข้า​มา แล้ว​ให้​ยืน​อยู่​ข้าง​หน้า​พวก​เขา  และ​พูด​ว่า “ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า ถ้า​พวก​คุณ​ไม่​ยอม​เปลี่ยน​ความ​คิด*ให้​เป็น​เหมือน​เด็ก​เล็ก​ ๆ + คุณ​จะ​ไม่​มี​วัน​ได้​เข้า​รัฐบาล​สวรรค์​เลย+  ดัง​นั้น คน​ที่​เป็น​ใหญ่​ที่​สุด​ใน​รัฐบาล​สวรรค์​ต้อง​ถ่อม​ตัว​เหมือน​เด็ก​น้อย​คน​นี้+  และ​คน​ที่​ต้อนรับ​เด็ก​เล็ก​ ๆ ​แบบ​นี้​ที่​มา​ใน​นาม​ของ​ผม​ก็​เหมือน​ต้อนรับ​ผม​ด้วย+  แต่​คน​ที่​ทำ​ให้​คน​ต่ำต้อย​ที่​เชื่อ​ใน​ตัว​ผม​ทิ้ง​ความ​เชื่อ​ไป เอา​หิน​โม่​ก้อน​ใหญ่​มา​ผูก​คอ​เขา แล้ว​ไป​ถ่วง​ทะเล​ลึก​ก็​ดี​กว่า+  “ความ​ทุกข์​เดือดร้อน​จะ​เกิด​กับ​โลก​นี้​เพราะ​มี​สิ่ง​ที่​ชักจูง​คน​ให้​หลง​ทำ​ผิด การ​ชักจูง​แบบ​นี้​จะ​ต้อง​เกิด​ขึ้น​แน่ แต่​คน​ที่​ทำ​ให้​เกิด​การ​ชักจูง​จะ​ต้อง​ถูก​ลง​โทษ  ถ้า​มือ​หรือ​เท้า​ของ​คุณ​ทำ​ให้​คุณ​หลง​ทำ​ผิด ตัด​มัน​ทิ้ง​ไป​เลย+ เพราะ​ถ้า​คุณ​มือ​ด้วน​หรือ​เท้า​ด้วน​แต่​ได้​ชีวิต ก็​ดี​กว่า​มี​มือ​มี​เท้า​ครบ​แต่​ต้อง​ถูก​โยน​เข้า​ไป​ใน​ไฟ​ที่​ไม่​มี​วัน​ดับ*+  ถ้า​ตา​ของ​คุณ​ทำ​ให้​คุณ​หลง​ทำ​ผิด ควัก​มัน​ทิ้ง​ไป​เลย เพราะ​ถ้า​คุณ​เสีย​ตา​ข้าง​หนึ่ง​แต่​ได้​ชีวิต ก็​ดี​กว่า​มี​ตา​ครบ​สอง​ข้าง​แต่​ต้อง​ถูก​โยน​เข้า​ไป​ใน​เกเฮนนา​ที่​มี​ไฟ​ลุก​โชน+ 10  ระวัง​ให้​ดี อย่า​ดูถูก​เหยียด​หยาม​คน​ที่​ต่ำต้อย เพราะ​ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า ทูตสวรรค์​ที่​ดู​แล​พวก​เขา​ก็​อยู่​ต่อ​หน้า​พ่อ​ของ​ผม​ใน​สวรรค์​ตลอด​เวลา+ 11  —— 12  “คุณ​คิด​ยัง​ไง? ถ้า​คน​หนึ่ง​มี​แกะ​อยู่ 100 ตัว​แล้ว​มี​ตัว​หนึ่ง​หลง​หาย​ไป+ เขา​จะ​ไม่​ทิ้ง​แกะ 99 ตัว​ไว้​บน​ภูเขา​ก่อน แล้ว​ไป​ตาม​หา​ตัว​ที่​หลง​หาย​ไป​หรือ?+ 13  ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า เขา​จะ​ดีใจ​ที่​ได้​เจอ​แกะ​ตัว​นั้น​มาก​กว่า​ที่​เขา​มี​แกะ 99 ตัว​ซึ่ง​ไม่​ได้​หลง​หาย​ไป​ไหน 14  พ่อ​ของ​ผม​ใน​สวรรค์​ก็​เหมือน​กัน พระองค์​ไม่​อยาก​ให้​คน​ที่​ต่ำต้อย​สัก​คน​เดียว​ต้อง​หาย​สาบสูญ​ไป+ 15  “ถ้า​มี​คน​ทำ​ผิด​ต่อ​คุณ ให้​ไป​คุย​กับ​เขา​เป็น​ส่วน​ตัว​ก่อน​และ​บอก​ให้​เขา​รู้​ว่า​เขา​ทำ​ผิด​อะไร*+ ถ้า​เขา​ฟัง​คุณ คุณ​ก็​ได้​ช่วย​เขา​ให้​ทำ​สิ่ง​ที่​ถูก​ต้อง+ 16  แต่​ถ้า​เขา​ไม่​ฟัง ให้​พา​อีก​คน​หนึ่ง​หรือ​สอง​คน​ไป​ด้วย เพื่อ​ทุก​เรื่อง​ที่​คุย​กัน​จะ​ได้​มี​พยาน​ยืน​ยัน​สอง​หรือ​สาม​ปาก+ 17  ถ้า​เขา​ยัง​ไม่​ฟัง* ให้​บอก​กับ​ประชาคม แต่​ถ้า​เขา​ยัง​ไม่​ยอม​ฟัง​ประชาคม​อีก ก็​ให้​ถือ​ว่า​เขา​เป็น​เหมือน​คน​ทั่ว​ไป​ใน​โลก+และ​เหมือน​คน​เก็บ​ภาษี+ 18  “ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​ว่า อะไร​ที่​คุณ​จะ​มัด​บน​โลก ก็​ถูก​มัด​ไว้​แล้ว​ใน​สวรรค์ และ​อะไร​ที่​คุณ​จะ​ปล่อย​บน​โลก ก็​ถูก​ปล่อย​แล้ว​ใน​สวรรค์​เหมือน​กัน+ 19  ผม​จะ​บอก​ให้​รู้​อีก​ว่า ถ้า​มี​สอง​คน​บน​โลก​นี้​เห็น​พ้อง​กัน​ว่า​จะ​ขอ​อะไร​ก็​ตาม​ที่​เป็น​เรื่อง​สำคัญ พ่อ​ของ​ผม​ใน​สวรรค์​จะ​ทำ​สิ่ง​นั้น​ให้​เขา+ 20  เพราะ​ถ้า​มี​สอง​หรือ​สาม​คน​ประชุม​กัน​ที่​ไหน​ใน​นาม​ของ​ผม+ ผม​จะ​อยู่​กับ​พวก​เขา​ที่​นั่น” 21  แล้ว​เปโตร​เข้า​มา​หา​พระ​เยซู​และ​ถาม​ว่า “อาจารย์​ครับ ผม​ควร​จะ​ให้​อภัย​คน*ที่​ทำ​ผิด​ต่อ​ผม​กี่​ครั้ง​ดี? สัก 7 ครั้ง​พอ​ไหม​ครับ?” 22  พระ​เยซู​ตอบ​ว่า “ผม​จะ​บอก​ให้​ว่า ไม่​ใช่​แค่ 7 ครั้ง​เท่า​นั้น แต่​ต้อง​ถึง 77 ครั้ง+ 23  “เพราะ​อย่าง​นี้​แหละ รัฐบาล​สวรรค์​ถึง​เปรียบ​เหมือน​กับ​กษัตริย์​องค์​หนึ่ง​ที่​ต้องการ​จะ​คิด​บัญชี​หนี้สิน​กับ​ทาส​ของ​ท่าน 24  เมื่อ​กษัตริย์​เริ่ม​คิด​บัญชี ผู้​ชาย​คน​หนึ่ง​ที่​เป็น​หนี้ 10,000 ตะลันต์​ถูก​นำ​ตัว​เข้า​มา 25  แต่​เขา​ไม่​มี​เงิน​ใช้​หนี้ กษัตริย์​ผู้​เป็น​นาย​ของ​เขา​จึง​สั่ง​ให้​ขาย​ตัว​เขา ภรรยา และ​ลูก​ ๆ รวม​ทั้ง​ทุก​สิ่ง​ที่​เขา​มี​เพื่อ​เอา​เงิน​มา​ใช้​หนี้+ 26  ทาส​คน​นี้​จึง​หมอบ​ลง​อ้อน​วอน​นาย​ว่า ‘ขอ​เวลา​ผม​อีก​หน่อย​เถอะ​ครับ แล้ว​ผม​จะ​ใช้​คืน​ให้​ทั้ง​หมด’ 27  นาย​เกิด​ความ​สงสาร จึง​ปล่อย​เขา​ไป​และ​ยก​หนี้​ให้​ด้วย+ 28  พอ​ทาส​คน​นั้น​ออก​ไป​แล้ว ก็​ไป​หา​เพื่อน​ทาส​ที่​เป็น​หนี้​เขา​อยู่ 100 เดนาริอัน และ​จับ​เพื่อน​ทาส​คน​นั้น​บีบ​คอ แล้ว​สั่ง​ว่า ‘แก​เป็น​หนี้​ฉัน​เท่าไหร่ เอา​คืน​มา​ให้​หมด’ 29  เพื่อน​ทาส​ก็​หมอบ​ลง​ขอร้อง​ว่า ‘ขอ​เวลา​ฉัน​อีก​หน่อย​เถอะ แล้ว​ฉัน​จะ​ใช้​คืน​ให้’ 30  แต่​เขา​ไม่​ยอม จึง​ให้​คน​จับ​เพื่อน​ทาส​คน​นั้น​ไป​ขัง​ไว้​ใน​คุก​จน​กว่า​จะ​ใช้​หนี้​หมด 31  เมื่อ​พวก​เพื่อน​ทาส​เห็น​สิ่ง​ที่​เกิด​ขึ้น​ก็​สลด​ใจ​มาก จึง​ไป​เล่า​เรื่อง​ที่​เกิด​ขึ้น​ทั้ง​หมด​ให้​นาย​ฟัง 32  นาย​ก็​เรียก​เขา​มา​แล้ว​พูด​ว่า ‘ทาส​ชั่ว ตอน​ที่​คุณ​ขอร้อง​ผม ผม​ยก​หนี้​ให้​คุณ​ทั้ง​หมด 33  แล้ว​ทำไม​คุณ​ถึง​ไม่​เมตตา​เพื่อน​ทาส​ของ​คุณ​อย่าง​ที่​ผม​เมตตา​คุณ​ล่ะ?’+ 34  นาย​โกรธ​มาก จึง​ให้​ผู้​คุม​จับ​เขา​ขัง​ไว้​จน​กว่า​จะ​ใช้​หนี้​หมด 35  พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​ของ​ผม​ใน​สวรรค์​จะ​ทำ​อย่าง​นั้น​กับ​คุณ​เหมือน​กัน+ ถ้า​คุณ​ไม่​ยอม​ให้​อภัย​คน​อื่น*จาก​ใจ​จริง”+

เชิงอรรถ

หรือ “ราชอาณาจักร”
หรือ “เปลี่ยน​แปลง​ตัว​เอง”
หมาย​ถึง​การ​ทำลาย​ตลอด​ไป ดู​คำ​ว่า “เกเฮนนา” ใน​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์
แปล​ตรง​ตัว​ว่า “และ​ว่า​กล่าว​ตักเตือน​เขา”
หรือ “ไม่​ยอม​ฟัง” “ไม่​สนใจ”
แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พี่​น้อง” ซึ่ง​หมาย​ถึง​เพื่อน​ร่วม​ความ​เชื่อ
แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พี่​น้อง” ซึ่ง​หมาย​ถึง​เพื่อน​ร่วม​ความ​เชื่อ

ข้อมูลสำหรับศึกษา

หิน​โม่​ก้อน​ใหญ่: หรือ “หิน​โม่​แบบ​ที่​ใช้​ลา​หมุน” แปล​ตรง​ตัว​ว่า “หิน​โม่​ของ​ลา” หิน​โม่​แบบ​นี้​น่า​จะ​มี​เส้น​ผ่า​ศูนย์กลาง​ประมาณ 1.2-1.5 เมตร และ​หนัก​มาก​จน​ต้อง​ใช้​ลา​หมุน

สิ่ง​ที่​ชักจูง​คน​ให้​หลง​ทำ​ผิด: เชื่อ​กัน​ว่า​คำ​กรีก สคานดาลอน ที่​แปล​ใน​ข้อ​นี้​ว่า “สิ่ง​ที่​ชักจูง​คน​ให้​หลง​ทำ​ผิด” แต่​เดิม​หมาย​ถึง​กับดัก และ​บาง​คน​คิด​ว่า​หมาย​ถึง​แท่ง​ไม้​ที่​อยู่​ใน​กับดัก​ซึ่ง​มี​เหยื่อ​ล่อ​ผูก​ติด​อยู่ ต่อ​มา​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​ที่​กว้าง​ขึ้น คือ​หมาย​ถึง​อะไร​ก็​ตาม​ที่​เป็น​สิ่ง​กีด​ขวาง​ซึ่ง​ทำ​ให้​คน​เรา​สะดุด​หรือ​ล้ม​ลง และ​เมื่อ​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย คำ​นี้​หมาย​ถึง​การ​กระทำ​หรือ​สถานการณ์​ที่​ทำ​ให้​คน​เรา​ทำ​สิ่ง​ที่​ไม่​เหมาะ​สม ไม่​ถูก​ต้อง​ด้าน​ศีลธรรม หรือ​ทำ​ผิด ส่วน​คำ​กริยา สคานดาลิโศ ซึ่ง​ใน มธ 18:8, 9 แปล​ว่า “ทำ​ให้​หลง​ทำ​ผิด” ยัง​อาจ​แปล​ได้​ว่า “กลาย​เป็น​หลุมพราง, เป็น​ต้น​เหตุ​ให้​สะดุด”

ตัด​มัน​ทิ้ง: พระ​เยซู​กำลัง​ใช้​อติพจน์​หรือ​คำ​พูด​เกิน​จริง ท่าน​หมาย​ความ​ว่า​คน​เรา​ควร​เต็ม​ใจ​สละ​สิ่ง​ที่​มี​ค่า​มาก​เหมือน​กับ​มือ เท้า หรือ​ตา​ของ​เขา แทน​ที่​จะ​ปล่อย​ให้​สิ่ง​นั้น​ทำ​ให้​เขา​ไม่​ซื่อ​สัตย์​และ​ทำ​บาป (มธ 18:9) เห็น​ได้​ชัด​ว่า​พระ​เยซู​ไม่​ได้​สนับสนุน​ให้​ตัด​อวัยวะ​ตัว​เอง​หรือ​บอก​ว่า​คน​เรา​เป็น​ทาส​ความ​ต้องการ​ของ​แขน ขา หรือ​ตา​จริง​ ๆ แต่​ท่าน​หมาย​ความ​ว่า​คน​เรา​ควร​กำจัด​แนว​โน้ม​ไม่​ดี​ที่​อยู่​ใน​อวัยวะ​ของ​ตัว​เอง หรือ​ทำ​เหมือน​ว่า​อวัยวะ​นั้น​ถูก​ตัด​ออก​ไป​แล้ว​แทน​ที่​จะ​ใช้​มัน​ทำ​บาป (เทียบ​กับ คส 3:5) คน​เรา​ไม่​ควร​ยอม​ให้​อะไร​มา​ขัด​ขวาง​ไม่​ให้​เขา​ได้​ชีวิต

เกเฮนนา: คำ​นี้​มา​จาก​คำ​ฮีบรู เกฮินโนม ซึ่ง​หมาย​ความ​ว่า “หุบเขา​ฮินโนม” หุบเขา​นี้​อยู่​ทาง​ใต้​และ​ทาง​ตะวัน​ตก​เฉียง​ใต้​ของ​กรุง​เยรูซาเล็ม (ดู​ภาค​ผนวก ข​12, แผนที่ “กรุง​เยรูซาเล็ม​และ​บริเวณ​โดย​รอบ”) ใน​สมัย​พระ​เยซู หุบเขา​นี้​เป็น​ที่​เผา​ขยะ จึง​เหมาะ​ที่​จะ​ใช้​คำ​ว่า “เกเฮนนา” เป็น​สัญลักษณ์​ของ​การ​ทำลาย​อย่าง​สิ้นเชิง—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ทูต​ของ​พระเจ้า: หรือ “ผู้​ส่ง​ข่าว” คำ​กรีก อางเกะลอส และ​คำ​ฮีบรู มาลาค ที่​มี​ความ​หมาย​เหมือน​กัน​มี​อยู่​เกือบ 400 ครั้ง​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล ทั้ง 2 คำ​มี​ความ​หมาย​หลัก​ว่า “ผู้​ส่ง​ข่าว” ใน​ท้อง​เรื่อง​ที่​พูด​ถึง​ผู้​ส่ง​ข่าว​ของ​พระเจ้า​ที่​มา​จาก​สวรรค์ ก็​จะ​มี​การ​แปล​ว่า “ทูตสวรรค์” หรือ “ทูต​ของ​พระเจ้า” แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​ที่​พูด​ถึง​มนุษย์ ก็​จะ​แปล​ว่า “ผู้​ส่ง​ข่าว” ใน​ท้อง​เรื่อง​ส่วน​ใหญ่​จะ​บอก​ชัดเจน​ว่า​กำลัง​พูด​ถึง​ทูตสวรรค์​หรือ​มนุษย์ แต่​ถ้า​ไม่​ชัดเจน​ก็​มัก​จะ​มี​การ​ใช้​เชิงอรรถ​เพื่อ​แสดง​ให้​เห็น​การ​แปล​อีก​แบบ​หนึ่ง (ปฐก 16:7; 32:3; โยบ 4:18, เชิงอรรถ; 33:23, เชิงอรรถ; ปญจ 5:6, เชิงอรรถ; อสย 63:9, เชิงอรรถ; มธ 1:20; ยก 2:25; วว 22:8; ดูส่วน​อธิบาย​ศัพท์) ใน​หนังสือ​วิวรณ์​ที่​มี​ภาพ​เชิง​สัญลักษณ์​มาก​มาย บาง​ครั้ง​คำ​ว่า​ทูต​หรือ​ทูตสวรรค์​อาจ​หมาย​ถึง​มนุษย์​ก็​ได้—วว 2:1, 8, 12, 18; 3:1, 7, 14

ทูตสวรรค์​ประจำ​ตัว​เปโตร: คำ​ว่า “ทูตสวรรค์” ทั้ง​ใน​ภาษา​ฮีบรู​และ​ภาษา​กรีก​มี​ความ​หมาย​ว่า “ผู้​ส่ง​ข่าว” (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 1:51) คน​ที่​พูด​ถึง “ทูตสวรรค์​ประจำ​ตัว​เปโตร” อาจ​คิด​ว่า​ผู้​ที่​ยืน​อยู่​ที่​ประตู​คือ​ทูตสวรรค์​ผู้​ส่ง​ข่าว​ซึ่ง​เป็น​ตัว​แทน​เปโตร ดู​เหมือน​ชาว​ยิว​บาง​คน​เชื่อ​ว่า​ผู้​รับใช้​ของ​พระเจ้า​แต่​ละ​คน​มี​ทูตสวรรค์​ประจำ​ตัว​เหมือน​เป็น​ทูต​ที่​คอย​ปก​ป้อง แต่​พระ​คัมภีร์​ไม่​ได้​บอก​ชัด ๆ ว่า​มี​การ​ปก​ป้อง​คุ้มครอง​แบบ​นี้ สาวก​ของ​พระ​เยซู​รู้​ว่า​ตลอด​ประวัติศาสตร์​ทูตสวรรค์​ได้​ช่วยเหลือ​ประชาชน​ของ​พระเจ้า​เป็น​ส่วน​ตัว เช่น ยาโคบ​บอก​ว่า “ทูตสวรรค์​มา​ช่วย​พ่อ​ให้​พ้น​จาก​ภัย​พิบัติ​ทั้ง​หมด” (ปฐก 48:16) และ​พระ​เยซู​ก็​เคย​พูด​ถึง​พวก​สาวก​ว่า “ทูตสวรรค์​ที่​ดู​แล​พวก​เขา​ก็​อยู่​ต่อ​หน้า​พ่อ​ของ​ผม​ใน​สวรรค์​ตลอด​เวลา” นี่​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​พวก​ทูตสวรรค์​สนใจ​สาวก​ของ​พระ​เยซู​แต่​ละ​คน​จริง ๆ (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 18:10) คน​ที่​อยู่​ใน​บ้าน​มารีย์​คง​ไม่​ได้​คิด​ว่า​เปโตร​จะ​มา​ใน​ร่าง​กาย​แบบ​ทูตสวรรค์​เหมือน​กับ​ว่า​เขา​ได้​ตาย​ไป​แล้ว เพราะ​พวก​เขา​รู้​ว่า​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​บอก​ไว้​อย่าง​ไร​เกี่ยว​กับ​คน​ตาย—ปญจ 9:5, 10

ทูตสวรรค์​ที่​ดู​แล​พวก​เขา: ทั้ง​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​และ​ภาค​ภาษา​กรีก ผู้​รับใช้​ของ​พระ​ยะโฮวา​ได้​รับ​คำ​รับรอง​ว่า​พระองค์​จะ​ปก​ป้อง​พวก​เขา​โดย​ทาง​กองทัพ​ทูตสวรรค์​ที่​มอง​ไม่​เห็น​ซึ่ง​อยู่​พร้อม​ที่​จะ​ทำ​ตาม​ความ​ต้องการ​ของ​พระองค์​เสมอ (2พก 6:15-17; สด 34:7; 91:11; กจ 5:19; ฮบ 1:14) คำ​ภาษา​เดิม​ที่​แปล​ว่า “ทูตสวรรค์” มี​ความ​หมาย​หลัก​ว่า “ผู้​ส่ง​ข่าว” (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 1:51) ใน​ข้อ​นี้​การ​ที่​พระ​เยซู​พูด​ถึง​คน​ที่​ต่ำต้อย (คือ​สาวก​ของ​ท่าน) และ “ทูตสวรรค์​ที่​ดู​แล​พวก​เขา” ไม่​ได้​หมาย​ความ​ว่า​คริสเตียน​ที่​อุทิศ​ตัว​แล้ว​ทุก​คน​มี​ทูตสวรรค์​ประจำ​ตัว​คอย​ดู​แล​พวก​เขา แต่​พวก​ทูตสวรรค์​จะ​ปก​ป้อง​ดู​แล​คริสเตียน​แท้​ทั้ง​กลุ่ม​ใน​เรื่อง​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กับ​ความ​เชื่อ และ​ยัง​คอย​สนใจ​สาวก​ของ​พระ​คริสต์​แต่​ละ​คน​ด้วย—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 12:15

อยู่​ต่อ​หน้า​พ่อ​ของ​ผม: หรือ “เข้า​ไป​หา​พ่อ​ของ​ผม​ได้” เนื่อง​จาก​ทูตสวรรค์​สามารถ​ไป​อยู่​ต่อ​หน้า​พระเจ้า จึง​มี​แต่​พวก​เขา​เท่า​นั้น​ที่​เห็น​หน้า​พระองค์​ได้—อพย 33:20

ใน​ข้อ​นี้​สำเนา​พระ​คัมภีร์​เก่าแก่​บาง​ฉบับ​มี​ข้อ​ความ​ว่า “เพราะ​ว่า​ลูก​มนุษย์​ได้​มา​เพื่อ​ช่วย​คน​ที่​หลง​หาย​ไป​ให้​รอด” แต่​ข้อ​ความ​นี้​ไม่​มี​ใน​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ที่​เก่าแก่​ที่​สุด​และ​น่า​เชื่อถือ​ที่​สุด ข้อ​ความ​คล้าย​กัน​ซึ่ง​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​ข้อ​ความ​ที่​ได้​รับ​การ​ดล​ใจ​อยู่​ที่ ลก 19:10 บาง​คน​จึง​คิด​ว่าผู้​คัด​ลอกคน​หนึ่ง​ใน​ยุค​แรก​เอา​ข้อ​ความ​ใน​ข้อ​นี้​มา​จาก​หนังสือ​ลูกา—ดู​ภาค​ผนวก ก​3

ของ​ผม: สำเนา​เก่าแก่​บาง​ฉบับ​ใช้​คำ​ว่า “ของ​คุณ”

คน: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พี่​น้อง” ใน​บาง​ท้อง​เรื่อง​คำ​กรีก อาเด็ลฟอส (พี่​น้อง) อาจ​หมาย​ถึง​คน​ใน​ครอบครัว แต่​ใน​ข้อ​นี้​หมาย​ถึง​คน​ที่​มี​ความ​เชื่อ​เดียว​กัน​ซึ่ง​ก็​คือ​เพื่อน​ผู้​นมัสการ​พระเจ้า​เพราะ​ท้อง​เรื่อง​กำลัง​พูด​ถึง​การ​นมัสการ​ที่​วิหาร​ของ​พระ​ยะโฮวา​ใน​สมัย​ของ​พระ​เยซู ส่วน​ใน​ท้อง​เรื่อง​อื่น คำ​นี้​ยัง​ใช้​ใน​ความ​หมาย​กว้าง​ ๆ ที่​หมาย​ถึง​เพื่อน​มนุษย์​ได้​ด้วย

ประชาคม: เป็น​ครั้ง​แรก​ที่​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก เอ็คคะเลเซีย คำ​นี้​มา​จาก​คำ​กรีก 2 คำ​คือ เอ็ค ที่​แปล​ว่า “ออก” และ คะเลโอ ที่​แปล​ว่า “เรียก” คำ​นี้​หมาย​ถึง​กลุ่ม​คน​ที่​ถูก​เรียก​มา​รวม​กัน​เพื่อ​จุด​ประสงค์​เฉพาะ​หรือ​เพื่อ​ทำ​กิจกรรม​บาง​อย่าง (ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์) ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ พระ​เยซู​บอก​ล่วง​หน้า​ถึง​การ​ตั้ง​ประชาคม​คริสเตียน​ที่​ประกอบ​ด้วย​คริสเตียน​ผู้​ถูก​เจิม​ซึ่ง​เป็น “หิน​ที่​มี​ชีวิต​อยู่” และ “กำลัง​ถูก​นำ​มา​ก่อ​ขึ้น​เป็น​วิหาร​ด้วย​พลัง​ของ​พระเจ้า” (1​ปต 2:4, 5) ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​นี้​บ่อย​ ๆ เพื่อ​แปล​คำ​ฮีบรู​ที่​มัก​จะ​หมาย​ถึง​ประชาชน​ของ​พระเจ้า​ทั้ง​ชาติ (ฉธบ 23:3; 31:30) ที่ กจ 7:38 มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​เมื่อ​พูด​ถึง​ชาว​อิสราเอล​ที่​ถูก​เรียก​ออก​จาก​อียิปต์ คล้าย​กัน คริสเตียน​ที่​ถูก “เรียก . . . ออก​จาก​ความ​มืด” และ​ถูก “เลือก . . . ให้​อยู่​ต่าง​หาก​จาก​โลก” ก็​รวม​กัน​เป็น “ประชาคม​ของ​พระเจ้า”—1ปต 2:9; ยน 15:19; 1คร 1:2

ประชาคม: ตาม​กฎหมาย​ของ​โมเสส ผู้​พิพากษา​และ​เจ้าหน้าที่​เป็น​ตัว​แทน​ชาว​อิสราเอล​ใน​การ​ตัดสิน​คดี​ต่าง​ ๆ (ฉธบ 16:18) ใน​สมัย​พระ​เยซู คน​ทำ​ผิด​ต้อง​ถูก​ไต่สวน​โดย​ศาล​ท้องถิ่น​ซึ่ง​ประกอบ​ด้วย​พวก​ผู้​นำ​ชาว​ยิว (มธ 5:22) ใน​สมัย​ต่อ​มา ผู้​ชาย​ที่​มี​หน้า​ที่​รับผิดชอบ​จะ​ได้​รับ​การ​แต่ง​ตั้ง​จาก​พลัง​บริสุทธิ์​ให้​ตัดสิน​คดีความ​ต่าง​ ๆ ใน​ประชาคม (กจ 20:28; 1​คร 5:1-5, 12, 13)—สำหรับ​ความ​หมาย​ของ​คำ​ว่า “ประชาคม” ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 16:18 และ​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ประชาคม

เป็น​เหมือน​คน​ทั่ว​ไป​ใน​โลก และ​เหมือน​คน​เก็บ​ภาษี: คือ​เป็น​เหมือน​คน​ที่​ชาว​ยิว​ไม่​ติด​ต่อ​เกี่ยว​ข้อง​ด้วย​ถ้า​ไม่​จำเป็น—เทียบ​กับ กจ 10:28

ปิด​ล็อก . . . เปิด​ล็อก: หรือ “มัด . . . ปล่อย” น่า​จะ​หมาย​ถึง​การ​ตัดสิน​ที่​ห้าม​หรือ​อนุญาต​ให้​มี​การ​กระทำ​หรือ​มี​เหตุ​การณ์​บาง​อย่าง​เกิด​ขึ้น—เทียบ​กับ​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 18:18

ถูก​ปิด​ล็อก​ไว้​แล้ว . . . ถูก​เปิด​ล็อก​แล้ว: หรือ “ถูก​มัด​ไว้​แล้ว . . . ถูก​ปล่อย​แล้ว” ใน​ข้อ​นี้​ใช้​คำ​กริยา​กรีก ‘มัด’ และ ‘ปล่อย’ แบบ​ที่​ไม่​ตรง​กับ​หลัก​ไวยากรณ์​ปกติ นี่​หมาย​ความ​ว่า​การ​ตัดสิน​ทุก​อย่าง​ของ​เปโตร (“อะไร​ที่​คุณ​จะ​ปิด​ล็อก [มัด]”; “อะไร​ที่​คุณ​จะ​เปิด​ล็อก [ปล่อย]”) จะ​เกิด​ขึ้น​หลัง​จาก​ที่​มี​การ​ตัดสิน​เรื่อง​นั้น​แล้ว​ใน​สวรรค์ ไม่​ใช่​เกิด​ขึ้น​ก่อน—เทียบ​กับ​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 18:18

อะไร​ที่​คุณ​จะ​มัด . . . คุณ​จะ​ปล่อย: ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ คำ​ว่า “มัด” อาจ​หมาย​ถึง “มอง​ว่า​มี​ความ​ผิด, พบ​ว่า​มี​ความ​ผิด” และ​คำ​ว่า “ปล่อย” หมาย​ถึง “ตัดสิน​ให้​พ้น​ผิด, ถือ​ว่า​ไม่​มี​ความ​ผิด” คำ​สรรพนาม “คุณ” ใน​ข้อ​นี้​อยู่​ใน​รูป​พหูพจน์​แสดง​ว่า​ไม่​ใช่​แค่​เปโตร​เท่า​นั้น​ที่​จะ​ตัดสิน​เรื่อง​เหล่า​นี้ แต่​คน​อื่น​ ๆ ก็​จะ​มี​ส่วน​ใน​การ​ตัดสิน​ด้วย—เทียบ​กับ​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 16:19

ถูก​มัด​ไว้​แล้ว . . . ถูก​ปล่อย​แล้ว: ใน​ข้อ​นี้​ใช้​คำ​กริยา​กรีก ‘มัด’ และ ‘ปล่อย’ แบบ​ที่​ไม่​ตรง​กับ​หลัก​ไวยากรณ์​ปกติ ซึ่ง​หมาย​ความ​ว่า​การ​ตัดสิน​ทุก​อย่าง​ของ​พวก​สาวก (“อะไร​ที่​คุณ​จะ​มัด”; “อะไร​ที่​คุณ​จะ​ปล่อย”) จะ​เกิด​ขึ้น​หลัง​จาก​ที่​มี​การ​ตัดสิน​เรื่อง​นั้น​แล้ว​ใน​สวรรค์ ไม่​ใช่​เกิด​ขึ้น​ก่อน การ​ตัดสิน​ทุก​อย่าง​ของ​พวก​เขา​เป็น​ไป​ตาม​การ​ตัดสิน​ใน​สวรรค์​และ​ตัดสิน​โดย​อาศัย​หลักการ​ที่​ได้​กำหนด​ไว้​แล้ว​ใน​สวรรค์ นี่​ไม่​ได้​หมาย​ความ​ว่า​สวรรค์​เป็น​ฝ่าย​สนับสนุน​หรือ​รับรอง​ว่า​การ​ตัดสิน​ของ​พวก​สาวก​บน​โลก​นั้น​ถูก​ต้อง แต่​หมาย​ความ​ว่า​พวก​สาวก​จะ​ได้​รับ​การ​ชี้​นำ​จาก​สวรรค์ และ​เป็น​การ​เน้น​ว่า​พวก​เขา​จำเป็น​ต้อง​ได้​รับ​การ​ชี้​นำ​เพื่อ​ให้​แน่​ใจ​ว่า​การ​ตัดสิน​ของ​พวก​เขา​สอดคล้อง​กับ​การ​ตัดสิน​ที่​เกิด​ขึ้น​แล้ว​ใน​สวรรค์—เทียบ​กับ​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 16:19

77 ครั้ง: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “เจ็ด​สิบ​คูณ​เจ็ด” สำนวน​กรีก​นี้​เข้าใจ​ได้ 2 แบบ คือ “70 และ 7” (เท่า​กับ 77 ครั้ง) หรือ “70 คูณ 7” (เท่า​กับ 490 ครั้ง) ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ที่ ปฐก 4:24 มี​การ​ใช้​สำนวน​กรีก​เดียว​กัน​นี้​เพื่อ​แปล​สำนวน​ฮีบรู “77 ครั้ง” ซึ่ง​สนับสนุน​การ​แปล​ว่า “77 ครั้ง” แต่​ไม่​ว่า​จะ​อย่าง​ไร การ​พูด​ซ้ำ​เลข​เจ็ด​หมาย​ถึง “ไม่​มี​กำหนด” หรือ “ไม่​จำกัด” การ​ที่​พระ​เยซู​บอก​เปโตร​ว่า​ไม่​ใช่​แค่ 7 ครั้ง แต่​เป็น 77 ครั้ง แสดง​ว่า​พวก​สาวก​ไม่​ควร​กำหนด​ว่า​จะ​ให้​อภัย​กี่​ครั้ง ตรง​กัน​ข้าม​กับ​หนังสือ​ทัลมุด​ของ​บาบิโลน (โยมะ 86​) ที่​บอก​ว่า “ถ้า​ใคร​ทำ​ผิด​ครั้ง​แรก ครั้ง​ที่​สอง หรือ​ครั้ง​ที่​สาม เขา​จะ​ได้​รับ​การ​อภัย แต่​ครั้ง​ที่​สี่ เขา​จะ​ไม่​ได้​รับ​การ​อภัย”

100 เดนาริอัน: ถึง​แม้ 100 เดนาริอัน​อาจ​ดู​เล็ก​น้อย​เมื่อ​เทียบ​กับ 10,000 ตะลันต์ (60,000,000 เดนาริอัน) แต่​จริง​ ๆ แล้ว​ก็​ไม่​น้อย​เพราะ​เงิน​จำนวน​นี้​เท่า​กับ​ค่า​แรง 100 วัน—ดู​ภาค​ผนวก ข​14

10,000 ตะลันต์: แค่ 1 ตะลันต์​ก็​เท่า​กับ​ค่า​จ้าง​แรงงาน​ประมาณ 20 ปี จึง​ต้อง​ใช้​เวลา​หลาย​พัน​ช่วง​ชีวิต​เพื่อ​ทำ​งาน​และ​จ่าย​หนี้​จำนวน​มาก​ขนาด​นี้​ได้ เห็น​ได้​ชัด​ว่า​พระ​เยซู​กำลัง​ใช้​อติพจน์​หรือ​คำ​พูด​เกิน​จริง​เพื่อ​อธิบาย​ว่า​เป็น​ไป​ไม่​ได้​เลย​ที่​จะ​ใช้​หนี้​จำนวน​นี้​ได้​หมด เงิน 10,000 ตะลันต์​เท่า​กับ 60,000,000 เดนาริอัน—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 18:28; ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ตะลันต์”; และภาค​ผนวก ข​14

เคารพ: หรือ “คำนับ” เมื่อ​ใช้​คำ​กริยา​กรีก พะรอสคูเนะโอ กับ​พระ​หรือ​เทพเจ้า ก็​จะ​แปล​คำ​นี้​ว่า “นมัสการ” แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ พวก​โหร​กำลัง​ถาม​หา “เด็ก​ที่​เกิด​มา​ที่​จะ​เป็น​กษัตริย์ ของ​ชาว​ยิว” จึง​เห็น​ได้​ชัด​ว่า​พวก​เขา​มา​เคารพ​กษัตริย์​ที่​เป็น​มนุษย์ ไม่​ใช่​พระ มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​นี้​ใน​ความ​หมาย​เดียว​กัน​นี้​ที่ มก 15:18, 19 ด้วย ใน​ข้อ​นั้น พวก​ทหาร​ล้อเลียน​พระ​เยซู​โดย “คำนับ” ท่าน​และ​เรียก​ท่าน​ว่า “กษัตริย์​ของ​ชาว​ยิว”—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 18:26

แสดง​ความ​เคารพ: หรือ “คำนับ, ให้​เกียรติ” พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​พูด​ถึง​บาง​คน​ที่​คำนับ​หรือ​ทำ​ความ​เคารพ​เมื่อ​พวก​เขา​เจอ​ผู้​พยากรณ์ กษัตริย์ หรือ​คน​อื่น​ ๆ ที่​เป็น​ตัว​แทน​ของ​พระเจ้า (1ซม 25:23, 24; 2ซม 14:4-7; 1พก 1:16; 2พก 4:36, 37) ดู​เหมือน​ว่า​ผู้​ชาย​โรค​เรื้อน​คน​นี้​รู้​ว่า​เขา​กำลัง​พูด​กับ​ตัว​แทน​ของ​พระเจ้า​ซึ่ง​มี​อำนาจ​รักษา​โรค​ให้​กับ​ผู้​คน จึง​เป็น​เรื่อง​เหมาะ​สม​ที่​เขา​จะ​คำนับ​พระ​เยซู​เพื่อ​แสดง​ว่า​เขา​เคารพ​ผู้​ที่​พระ​ยะโฮวา​แต่ง​ตั้ง​ให้​เป็น​กษัตริย์—มธ 9:18; สำหรับ​ข้อมูล​เพิ่ม​เติม​เกี่ยว​กับ​คำ​กรีก​นี้ ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 2:2

หมอบ​ลง: หรือ “คำนับ, ทำ​ความ​เคารพ” เมื่อ​ใช้​คำ​กริยา​กรีก พะรอสคูเนะโอ กับ​พระ​หรือ​เทพเจ้า ก็​จะ​แปล​คำ​นี้​ว่า “นมัสการ” แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ การ​หมอบ​ลง​ของ​ทาส​เป็น​การ​แสดง​ความ​นับถือ​และ​การ​ยอม​รับ​อำนาจ​ของ​คน​ที่​มี​ตำแหน่ง​สูง​กว่า​เขา—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 2:2; 8:2

โทษ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “หนี้” หมาย​ถึง​ความ​ผิด ถ้า​มี​การ​ทำ​ผิด​ต่อ​คน​อื่น คน​ที่​ทำ​ผิด​ก็​เหมือน​มี​หนี้​หรือ​มี​พันธะ​ที่​ต้อง​ชด​ใช้​และ​ต้อง​ขอ​ให้​คน​นั้น​ยก​โทษ​ให้ พระเจ้า​จะ​ยก​โทษ​ให้​เรา​ก็​ต่อ​เมื่อ​เรา​ยก​โทษ​ให้​คน​ที่​ทำ​ผิด​ต่อ​เรา—มธ 6:14, 15; 18:35; ลก 11:4

ยก​หนี้: คำ​ว่า “หนี้” ใน​ความ​เป็น​นัย​อาจ​หมาย​ถึง​ความ​ผิด—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 6:12

100 เดนาริอัน: ถึง​แม้ 100 เดนาริอัน​อาจ​ดู​เล็ก​น้อย​เมื่อ​เทียบ​กับ 10,000 ตะลันต์ (60,000,000 เดนาริอัน) แต่​จริง​ ๆ แล้ว​ก็​ไม่​น้อย​เพราะ​เงิน​จำนวน​นี้​เท่า​กับ​ค่า​แรง 100 วัน—ดู​ภาค​ผนวก ข​14

ยก​โทษ: คำ​กรีก​นี้​แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ปล่อย​ไป” แต่​ก็​อาจ​มี​ความ​หมาย​ว่า “ยก​หนี้​ให้” เหมือน​ที่​ใช้​ใน มธ 18:27, 32

ยก​หนี้​ให้​คุณ​ทั้ง​หมด: —ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 6:12

ทรมาน​พวก​เรา: คำ​ว่า “ผู้​คุม” ใน มธ 18:34 มา​จาก​คำ​กรีก​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กับ​คำ​นี้ ดัง​นั้น ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​คำ​ว่า “ทรมาน” จึง​น่า​จะ​หมาย​ถึง​การ​คุม​ขัง​หรือ​กัก​ขัง​ไว้​ใน “ขุม​ลึก” ที่​พูด​ถึง​ใน ลก 8:31 ซึ่ง​เป็น​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน

ผู้​คุม: คำ​กรีก บาซานิสเทส ที่​แปล​ว่า “ผู้​คุม” มี​ความ​หมาย​หลัก​ว่า “ผู้​ทรมาน” อาจ​เป็น​เพราะ​ใน​อดีต​ผู้​คุม​มัก​จะ​ทรมาน​นัก​โทษ​อย่าง​ทารุณ แต่​ต่อ​มา​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​กว้าง​ขึ้น​เพื่อ​หมาย​ถึง​คน​ที่​ควบคุม​ดู​แล​นัก​โทษ​ใน​คุก อาจ​เป็น​เพราะ​การ​ถูก​ขัง​ถือ​เป็น​การ​ทรมาน​ใน​รูป​แบบ​หนึ่ง​อยู่​แล้ว​ไม่​ว่า​จะ​มี​การ​ทำ​ร้าย​ร่าง​กาย​ด้วย​หรือ​ไม่—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 8:29

วีดีโอและรูปภาพ

หิน​โม่
หิน​โม่

หิน​โม่​เป็น​เครื่อง​มือ​ที่​ใช้​บด​เมล็ด​ข้าว​และ​หีบ​น้ำมัน​ออก​จาก​มะกอก หิน​โม่​บาง​ชนิด​มี​ขนาด​เล็ก​และ​สามารถ​หมุน​ได้​ด้วย​มือ แต่​บาง​ชนิด​ก็​มี​ขนาด​ใหญ่​มาก​จน​ต้อง​ใช้​สัตว์​หมุน หิน​โม่​ขนาด​ใหญ่​นี้​อาจ​มี​ลักษณะ​คล้าย​เครื่อง​โม่​ที่​ชาว​ฟีลิสเตีย​บังคับ​ให้​แซมสัน​หมุน (วนฉ 16:21) หิน​โม่​ที่​ต้อง​ใช้​สัตว์​หมุน​ไม่​ได้​มี​ทั่ว​ไป​ใน​อิสราเอล​เท่า​นั้น แต่​มี​ใช้​กัน​ทั่ว​จักรวรรดิ​โรมัน​ด้วย

หิน​โม่​แผ่น​บน​และ​แผ่น​ล่าง
หิน​โม่​แผ่น​บน​และ​แผ่น​ล่าง

หิน​โม่​ขนาด​ใหญ่​เหมือน​ใน​ภาพ​นี้​ต้อง​ใช้​สัตว์​หมุน เช่น ลา และ​ใช้​เพื่อ​บด​เมล็ด​ข้าว​หรือ​มะกอก หิน​โม่​แผ่น​บน​อาจ​มี​เส้น​ผ่า​ศูนย์กลาง​ถึง 1.5 เมตร และ​จะ​หมุน​อยู่​บน​หิน​แผ่น​ล่าง​ที่​ใหญ่​กว่า

หุบเขาฮินโนม (เกเฮนนา)
หุบเขาฮินโนม (เกเฮนนา)

หุบเขา​ฮินโนม ภาษา​กรีก​เรียก​ว่า เกเฮนนา เป็น​หุบเขา​แคบ ๆ อยู่​ทาง​ใต้​และ​ทาง​ตะวัน​ตก​เฉียง​ใต้​ของ​กรุง​เยรูซาเล็ม​สมัย​โบราณ ใน​สมัย​พระ​เยซู หุบเขา​นี้​เป็น​ที่​เผา​ขยะ จึง​เหมาะ​ที่​จะ​ใช้​เป็น​สัญลักษณ์​ของ​การ​ทำลาย​อย่าง​สิ้นเชิง

คน​เลี้ยง​แกะ​กับ​แกะ
คน​เลี้ยง​แกะ​กับ​แกะ

คน​เลี้ยง​แกะ​ต้อง​ทำ​งาน​หนัก เขา​ต้อง​เจอ​อากาศ​ร้อน​และ​หนาว และ​ต้อง​อด​หลับ​อด​นอน​บ่อย ๆ (ปฐก 31:40; ลก 2:8) เขา​จะ​ปก​ป้อง​ฝูง​แกะ​จาก​สัตว์​นัก​ล่า เช่น สิงโต หมา​ป่า และ​หมี และ​ปก​ป้อง​ไม่​ให้​ฝูง​แกะ​ถูก​ขโมย​ไป (ปฐก 31:39; 1ซม 17:34-36; อสย 31:4; อมส 3:12; ยน 10:10-12) คน​เลี้ยง​แกะ​จะ​คอย​ดู​แล​ไม่​ให้​แกะ​กระจัด​กระจาย​ไป (1พก 22:17) ตาม​หา​ตัว​ที่​หาย (ลก 15:4) อุ้ม​แกะ​ที่​อ่อนแอ​หรือ​เหนื่อย​ล้า​ไว้​ที่​อก (อสย 40:11) พาด​แกะ​ไว้​ที่​บ่า และ​เอา​ใจ​ใส่​ตัว​ที่​ป่วย​หรือ​บาดเจ็บ (อสค 34:3, 4; ศคย 11:16) คัมภีร์​ไบเบิล​มัก​จะ​ใช้​คน​เลี้ยง​แกะ​และ​งาน​ของ​เขา​ใน​เชิง​เปรียบ​เทียบ ตัว​อย่าง​เช่น พระ​ยะโฮวา​เปรียบ​พระองค์​เอง​เป็น​ผู้​เลี้ยง​แกะ​ที่​รัก​และ​เอา​ใจ​ใส่​แกะ​ซึ่ง​ก็​คือ​ประชาชน​ของ​พระองค์ (สด 23:1-6; 80:1; ยรม 31:10; อสค 34:11-16; 1ปต 2:25) พระ​เยซู​ก็​ถูก​เรียก​ว่า “ผู้​เลี้ยง​แกะ​ที่​ยิ่ง​ใหญ่” (ฮบ 13:20) และ “ผู้​เลี้ยง​คน​สำคัญ” ซึ่ง​ชี้​นำ​พวก​ผู้​ดู​แล​ใน​ประชาคม​คริสเตียน​ให้​ดู​แล​ฝูง​แกะ​ของ​พระเจ้า​อย่าง​เต็ม​ใจ ไม่​เห็น​แก่​ตัว และ​กระตือรือร้น—1ปต 5:2-4