เขียนโดยมัทธิว 15:1-39

15  วัน​หนึ่ง มี​ฟาริสี​กับ​ครู​สอน​ศาสนา​บาง​คน​เดิน​ทาง​จาก​กรุง​เยรูซาเล็ม​มา​หา​พระ​เยซู+ พวก​เขา​ถาม​ว่า  “ทำไม​พวก​สาวก​ของ​ท่าน​ไม่​ทำ​ตาม​ธรรมเนียม​ของ​บรรพบุรุษ? ทำไม​พวก​เขา​ไม่​ยอม​ล้าง​มือ+ก่อน​กิน​อาหาร?”+  พระ​เยซู​ตอบ​พวก​เขา​ว่า “แล้ว​พวก​คุณ​ล่ะ ทำไม​ให้​ธรรมเนียม​ของ​พวก​คุณ​เอง​มา​อยู่​เหนือ​กฎหมาย​ของ​พระเจ้า?+  พระเจ้า​สั่ง​ว่า ‘ให้​นับถือ​พ่อ​แม่’+ และ ‘ถ้า​ใคร​ด่า​ว่า*พ่อ​แม่​จะ​มี​โทษ​ถึง​ตาย’*+  แต่​พวก​คุณ​กลับ​พูด​ว่า ‘ถ้า​ใคร​บอก​พ่อ​แม่​ว่า “ลูก​อุทิศ​ของ​ที่​มี​อยู่​ให้​พระเจ้า​ไป​แล้ว ลูก​คง​ช่วยเหลือ​อะไร​พ่อ​กับ​แม่​ไม่​ได้”+  คน​นั้น​ไม่​ต้อง​ช่วยเหลือ​พ่อ​แม่​ก็​ได้’ เมื่อ​ทำ​อย่าง​นี้ พวก​คุณ​เอง​นั่น​แหละ​ที่​ทำ​ให้​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​ไม่​มี​ความ​หมาย​เพราะ​ธรรมเนียม​ของ​พวก​คุณ+  พวก​คน​เสแสร้ง อิสยาห์​พยากรณ์​ถึง​พวก​คุณ​ไว้​ถูก​แล้ว​ที่​ว่า+  ‘ชน​ชาติ​นี้​นับถือ​เรา​แต่​ปาก แต่​ใน​ใจ​ของ​เขา​ไม่​ได้​เป็น​อย่าง​นั้น​เลย  ที่​พวก​เขา​นมัสการ​เรา​ก็​ไม่​มี​ประโยชน์ เพราะ​พวก​เขา​ชอบ​เอา​กฎเกณฑ์​ของ​มนุษย์​มา​สอน’ ”+ 10  แล้ว​พระ​เยซู​ก็​เรียก​ประชาชน​เข้า​มา​ใกล้​ ๆ ​และ​บอก​พวก​เขา​ว่า “ฟัง​ให้​ดี​นะ จะ​ได้​เข้าใจ+ 11  สิ่ง​ที่​เข้า​ไป​ทาง​ปาก​ไม่​ได้​ทำ​ให้​คน​เรา​ไม่​สะอาด​ใน​สายตา​พระเจ้า แต่​สิ่ง​ที่​ออก​จาก​ปาก​ต่าง​หาก​ที่​ทำ​ให้​ไม่​สะอาด”+ 12  พวก​สาวก​มา​บอก​พระ​เยซู​ว่า “อาจารย์​รู้​ไหม​ครับ​ว่า พวก​ฟาริสี​โกรธ​มาก​ที่​ท่าน​พูด​อย่าง​นั้น?”+ 13  พระ​เยซู​ตอบ​ว่า “ต้น​ไม้​ทุก​ต้น​ที่​พ่อ​ของ​ผม​ใน​สวรรค์​ไม่​ได้​ปลูก​จะ​ถูก​ถอน​ทิ้ง 14  ปล่อย​พวก​เขา​ไป​เถอะ พวก​เขา​เป็น​คน​นำ​ทาง​ที่​ตา​บอด ถ้า​คน​ตา​บอด​นำ​ทาง​คน​ตา​บอด ทั้ง​คู่​จะ​พา​กัน​ตก​หลุม”*+ 15  เปโตร​พูด​ว่า “ช่วย​อธิบาย​ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ​ที่​ท่าน​เพิ่ง​พูด​ไป​ให้​พวก​ผม​ฟัง​หน่อย​ครับ”+ 16  พระ​เยซู​พูด​ว่า “พวก​คุณ​ก็​ยัง​ไม่​เข้าใจ​เหมือน​กัน​หรือ?+ 17  คุณ​ไม่​รู้​หรือ​ว่า ทุก​สิ่ง​ที่​เข้า​ไป​ทาง​ปาก​ก็​ลง​ไป​ใน​ท้อง​แล้ว​ถ่าย​ลง​ส้วม​ไป? 18  แต่​สิ่ง​ที่​ออก​จาก​ปาก ก็​มา​จาก​ใจ และ​สิ่ง​นั้น​แหละ​ที่​ทำ​ให้​คน​เรา​ไม่​สะอาด+ 19  เช่น ความ​คิด​ชั่ว​ร้าย​ที่​ออก​มา​จาก​ใจ+ คือ การ​ฆ่า​คน การ​เล่นชู้ การ​ผิด​ศีลธรรม​ทาง​เพศ การ​ขโมย การ​เป็น​พยาน​เท็จ การ​ลบหลู่​พระเจ้า 20  ทั้ง​หมด​นี้​แหละ​ที่​ทำ​ให้​คน​เรา​ไม่​สะอาด แต่​การ​ไม่​ล้าง​มือ*ก่อน​กิน​อาหาร​ไม่​ได้​ทำ​ให้​คน​ไม่​สะอาด​ใน​สายตา​พระเจ้า​หรอก” 21  พระ​เยซู​ออก​จาก​ที่​นั่น แล้ว​ก็​เดิน​ทาง​ไป​บริเวณ​เมือง​ไทระ​และ​เมือง​ไซดอน+ 22  มี​ผู้​หญิง​ชาว​ฟีนิเซีย​คน​หนึ่ง​จาก​แถบ​นั้น​มา​หา​พระ​เยซู​และ​ร้อง​อ้อน​วอน​ว่า “ท่าน​ผู้​เป็น​ลูก​หลาน​ดาวิด ขอ​เมตตา​ดิฉัน​ด้วย ลูก​สาว​ของ​ดิฉัน​ถูก​ปีศาจ​สิง เธอ​เจ็บ​ปวด​ทรมาน​มาก”+ 23  แต่​พระ​เยซู​ไม่​ตอบ​เธอ​เลย​สัก​คำ พวก​สาวก​เข้า​มา​บอก​ท่าน​ว่า “ไล่​เธอ​ไป​เถอะ เพราะ​เธอ​ตะโกน​ตาม​ตื๊อ​เรา​ไม่​หยุด” 24  พระ​เยซู​บอก​ว่า “พระเจ้า​ส่ง​ผม​มา​หา​เฉพาะ​คน​อิสราเอล​เท่า​นั้น พวก​เขา​เป็น​เหมือน​แกะ​ที่​หลง​หาย”+ 25  แต่​ผู้​หญิง​คน​นั้น​เข้า​มา​คำนับ​ท่าน​และ​บอก​ว่า “นาย​ท่าน ช่วย​ดิฉัน​ด้วย​เถอะ” 26  พระ​เยซู​พูด​ว่า “มัน​ไม่​ถูก​หรอก​นะ​ที่​จะ​เอา​อาหาร​ของ​ลูก​ ๆ ​ไป​โยน​ให้​ลูก​หมา” 27  เธอ​บอก​ว่า “จริง​ค่ะ​ท่าน แต่​ลูก​หมา​ก็​ยัง​ได้​กิน​เศษ​อาหาร​ที่​ตก​จาก​โต๊ะ​ของ​นาย​มัน​ไม่​ใช่​หรือ​คะ?”+ 28  พระ​เยซู​จึง​ตอบ​ผู้​หญิง​คน​นั้น​ว่า “คุณ​นี่​มี​ความ​เชื่อ​มาก​จริง​ ๆ ให้​เป็น​ไป​ตาม​ที่​คุณ​ขอ​เถอะ” แล้ว​ตอน​นั้น​เอง ลูก​สาว​ของ​เธอ​ก็​หาย​เป็น​ปกติ 29  ต่อ​มา พระ​เยซู​ออก​จาก​ที่​นั่น​แล้ว​เดิน​ทาง​มา​ถึง​ทะเลสาบ​กาลิลี+ ท่าน​ขึ้น​ไป​บน​ภูเขา​แล้ว​นั่ง​อยู่​ที่​นั่น 30  มี​คน​มาก​มาย​มา​หา​ท่าน พวก​เขา​พา​คน​ง่อย คน​พิการ คน​ตา​บอด คน​ใบ้ และ​คน​ที่​ป่วย​เป็น​โรค​อื่น​ ๆ ​อีก​หลาย​คน​มา​ด้วย พวก​เขา​วาง​คน​ป่วย​ไว้​แทบ​เท้า​พระ​เยซู และ​ท่าน​ก็​รักษา​ทุก​คน​ให้​หาย+ 31  ผู้​คน​รู้สึก​ทึ่ง​ที่​เห็น​คน​ใบ้​พูด​ได้ คน​พิการ​หาย​เป็น​ปกติ คน​ง่อย​เดิน​ได้ คน​ตา​บอด​มอง​เห็น แล้ว​พวก​เขา​ก็​พา​กัน​สรรเสริญ​พระเจ้า​ของ​อิสราเอล+ 32  พระ​เยซู​เรียก​สาวก​ของ​ท่าน​เข้า​มา​หา​แล้ว​พูด​ว่า “สงสาร​คน​พวก​นี้​จริง​ ๆ + เพราะ​พวก​เขา​อยู่​กับ​ผม​มา 3 วัน​แล้ว​และ​ไม่​มี​อะไร​จะ​กิน ผม​ไม่​อยาก​ให้​พวก​เขา​ไป​ทั้ง​ที่​ยัง​หิว*แบบ​นี้ พวก​เขา​อาจ​หมด​แรง​กลาง​ทาง​ก็​ได้”+ 33  แต่​พวก​สาวก​บอก​พระ​เยซู​ว่า “ใน​ที่​ห่าง​ไกล​ผู้​คน​แบบ​นี้ พวก​เรา​จะ​ไป​หา​อาหาร​ที่​ไหน​มา​ให้​คน​มาก​มาย​ขนาด​นี้​กิน​อิ่ม​ได้​ล่ะ​ครับ?”+ 34  พระ​เยซู​จึง​ถาม​พวก​เขา​ว่า “พวก​คุณ​มี​ขนมปัง​อยู่​กี่​อัน?” พวก​เขา​ตอบ​ว่า “มี 7 อัน​กับ​ปลา​เล็ก​ ๆ ​แค่​ไม่​กี่​ตัว​ครับ” 35  เมื่อ​พระ​เยซู​บอก​ให้​ประชาชน​นั่ง​ลง​บน​พื้น​แล้ว 36  ท่าน​ก็​หยิบ​ขนมปัง 7 อัน​กับ​ปลา​มา อธิษฐาน​ขอบคุณ​พระเจ้า และ​หัก​ขนมปัง​ส่ง​ให้​สาวก สาวก​ก็​แจก​จ่าย​ให้​ประชาชน+ 37  ทุก​คน​ได้​กิน​จน​อิ่ม และ​พวก​เขา​เก็บ​เศษ​อาหาร​ที่​เหลือ​ได้​เต็ม 7 ตะกร้า​ใหญ่+ 38  คน​ที่​ได้​กิน​อาหาร มี​ผู้​ชาย 4,000 คน ไม่​นับ​ผู้​หญิง​และ​เด็ก 39  เมื่อ​พระ​เยซู​ส่ง​ประชาชน​ไป​หมด​แล้ว ท่าน​ก็​ลง​เรือ​มา​ที่​เขต​มากาดาน+

เชิงอรรถ

หรือ “ดูถูก” “พูด​ไม่​ดี​เกี่ยว​กับ”
หรือ “จะ​ต้อง​ตาย”
หรือ “ร่อง​น้ำ”
คือ ล้าง​มือ​ตาม​พิธีกรรม
หรือ “ไม่​ได้​กิน​อาหาร” “อด​อาหาร”

ข้อมูลสำหรับศึกษา

ล้าง​มือ: คือ​การ​ล้าง​มือ​ตาม​พิธีกรรม​ซึ่ง​เป็น​การ​ยึด​ติด​กับ​ธรรมเนียม​แทน​ที่​จะ​สนใจ​เรื่อง​สุขอนามัย ใน​สมัย​ต่อ​มา​หนังสือ​ทัลมุด​ของ​บาบิโลน (โซทาห์ 4​ข) บอก​ว่า​การ​กิน​อาหาร​โดย​ไม่​ล้าง​มือ​เป็น​ความ​ผิด​ร้ายแรง​พอ​ ๆ กับ​การ​มี​เพศ​สัมพันธ์​กับ​โสเภณี และ​ยัง​บอก​ด้วย​ว่า​คน​ที่​ไม่​ให้​ความ​สำคัญ​กับ​การ​ล้าง​มือ​จะ​ถูก “ถอน​ราก​ถอน​โคน​ออก​จาก​โลก”

อุทิศ​ของ​ที่​มี​อยู่​ให้​พระเจ้า: พวก​ครู​สอน​ศาสนา​และ​ฟาริสี​สอน​ว่า​เงิน บ้าน ที่​ดิน หรือ​อะไร​ก็​ตาม​ที่​คน​เรา​อุทิศ​ให้​พระเจ้า​แล้ว​จะ​ถือ​เป็น​สมบัติ​ของ​วิหาร ตาม​คำ​สอน​นี้ คน​ที่​เป็น​ลูก​สามารถ​เก็บ​สิ่ง​ที่​เขา​อุทิศ​ให้​วิหาร​ไว้​ใช้​เอง​ได้​โดย​อ้าง​ว่า​เขา​ได้​อุทิศ​สิ่ง​นั้น​ให้​พระเจ้า​แล้ว ดู​เหมือน​ว่า​มี​บาง​คน​หลบ​เลี่ยง​ความ​รับผิดชอบ​ใน​การ​ดู​แล​พ่อ​แม่​โดย​การ​ทำ​แบบ​นี้—มธ 15:6

คน​ทำ​ดี​เอา​หน้า: คำ​กรีก ฮูพอคริเทส แต่​เดิม​หมาย​ถึง​นัก​แสดง​ละคร​เวที​ชาว​กรีก (และ​ต่อ​มา​ก็​ชาว​โรมัน) ซึ่ง​ใส่​หน้ากาก​ขนาด​ใหญ่​เพื่อ​ให้​เสียง​ของ​เขา​ดัง​ขึ้น ใน​ภาย​หลัง​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​เชิง​เปรียบ​เทียบ​เพื่อ​หมาย​ถึง​คน​ที่​ปิด​บัง​ตัว​ตน​หรือ​เจตนา​ที่​แท้​จริง​ของ​ตัว​เอง​โดย​การ​หลอก​ลวง​และ​เสแสร้ง พระ​เยซู​จึง​เรียก​พวก​ผู้​นำ​ศาสนา​ชาว​ยิว​ว่า “คน​ทำ​ดี​เอา​หน้า” หรือ “คน​เสแสร้ง”—มธ 6:5, 16

ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ: คำ​กรีก พาราบอเล มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “การ​วาง​ไว้​ข้าง​ ๆ (ด้วย​กัน)” อาจ​เป็น​เรื่อง​ราว​ที่​ให้​คติ​สอน​ใจ สุภาษิต หรือ​ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ​ก็​ได้ พระ​เยซู​มัก​อธิบาย​สิ่ง​หนึ่ง​โดย ‘วาง​สิ่ง​นั้น​ไว้​ข้าง​ ๆ’ หรือ​เปรียบ​เทียบ​สิ่ง​นั้น​กับ​อีก​สิ่ง​หนึ่ง​ที่​คล้าย​ ๆ กัน (มก 4:30) ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ​ของ​พระ​เยซู​จะ​สั้น​และ​มัก​เป็น​เรื่อง​สมมุติ​ซึ่ง​ช่วย​ให้​ผู้​ฟัง​เข้าใจ​ความ​จริง​เกี่ยว​กับ​พระเจ้า​และ​หลัก​ศีลธรรม​ที่​ถูก​ต้อง

ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ: ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 13:3

ผิด​ศีลธรรม​ทาง​เพศ: คำ​กรีก พอร์เน่อา เป็น​คำ​กว้าง​ ๆ ที่​หมาย​ถึง​การ​มี​เพศ​สัมพันธ์​ทุก​รูป​แบบ​ที่​คัมภีร์​ไบเบิล​บอก​ว่า​ผิด ซึ่ง​รวม​ถึง​การ​เล่นชู้ การ​เป็น​โสเภณี การ​มี​เพศ​สัมพันธ์​ระหว่าง​คน​ที่​ยัง​ไม่​แต่งงาน การ​รัก​ร่วม​เพศ และ​การ​ร่วม​เพศ​กับ​สัตว์—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

การ​เล่นชู้: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “การ​เล่นชู้” (มอยเฆ่อา) ใน​ข้อ​นี้​อยู่​ใน​รูป​พหูพจน์—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “เล่นชู้, มี​ชู้

การ​ผิด​ศีลธรรม​ทาง​เพศ: คำ​กรีก พอร์เน่อา ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​อยู่​ใน​รูป​พหูพจน์ ซึ่ง​สื่อ​ความ​หมาย​ว่า​มี​การ​ทำ​ผิด​ศีลธรรม​ทาง​เพศ​หลาย​ครั้ง—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 5:32 และส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ฟีนิเซีย​ใน​แคว้น​ซีเรีย: ใน​สมัย​พระ​เยซู ฟีนิเซีย​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​แคว้น​ซีเรีย​ที่​อยู่​ใต้​การ​ปกครอง​ของ​โรม—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 15:22 ซึ่ง​ใน​ข้อ​นั้น​บอก​ว่า​ผู้​หญิง​คน​นี้​เป็น “ชาว​ฟีนิเซีย” หรือ “ชาว​คานาอัน”

ลูก​หลาน​ของ​ดาวิด: คำ​นี้​แสดง​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​ผู้​รับ​มรดก​ตาม​สัญญา​เรื่อง​รัฐบาล​ที่​พระเจ้า​ทำ​กับ​ดาวิด สัญญา​นี้​จะ​เป็น​จริง​โดย​ลูก​หลาน​คน​หนึ่ง​ของ​ดาวิด—2ซม 7:11-16; สด 89:3, 4

คำนับ: หรือ “ทำ​ความ​เคารพ” ดู​เหมือน​การ​ที่​ผู้​หญิง​ที่​ไม่​ใช่​ชาว​ยิว​คน​นี้​เรียก​พระ​เยซู​ว่า “ลูก​หลาน​ดาวิด” (มธ 15:22) แสดง​ว่า​เธอ​ยอม​รับ​ว่า​ท่าน​เป็น​เมสสิยาห์​ที่​สัญญา​ไว้ เธอ​คำนับ​ท่าน​ไม่​ใช่​ใน​ฐานะ​พระ​หรือ​เทพเจ้า แต่​ใน​ฐานะ​ตัว​แทน​ของ​พระเจ้า—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 2:2; 8:2; 14:33; 18:26

ชาว​ฟีนิเซีย: หรือ “ชาว​คานาอัน” มา​จาก​คำ​กรีก ฆานาไนอา คน​ที่​อาศัย​อยู่​ใน​ฟีนิเซีย​ยุค​แรก​ ๆ สืบ​เชื้อ​สาย​มา​จาก​คานาอัน​หลาน​ชาย​ของ​โนอาห์ (ปฐก 9:18; 10:6) และ​ใน​สมัย​พระ​เยซู คำ​ว่า “คานาอัน” มัก​จะ​หมาย​ถึง​เขต​ฟีนิเซีย—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 7:26 ซึ่ง​พูด​ถึง​ผู้​หญิง​คน​หนึ่ง​ที่​มา​จาก “ฟีนิเซีย​ใน​แคว้น​ซีเรีย”

ลูก​หลาน​ดาวิด: ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 1:1; 15:25

เคารพ: หรือ “คำนับ” เมื่อ​ใช้​คำ​กริยา​กรีก พะรอสคูเนะโอ กับ​พระ​หรือ​เทพเจ้า ก็​จะ​แปล​คำ​นี้​ว่า “นมัสการ” แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ พวก​โหร​กำลัง​ถาม​หา “เด็ก​ที่​เกิด​มา​ที่​จะ​เป็น​กษัตริย์ ของ​ชาว​ยิว” จึง​เห็น​ได้​ชัด​ว่า​พวก​เขา​มา​เคารพ​กษัตริย์​ที่​เป็น​มนุษย์ ไม่​ใช่​พระ มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​นี้​ใน​ความ​หมาย​เดียว​กัน​นี้​ที่ มก 15:18, 19 ด้วย ใน​ข้อ​นั้น พวก​ทหาร​ล้อเลียน​พระ​เยซู​โดย “คำนับ” ท่าน​และ​เรียก​ท่าน​ว่า “กษัตริย์​ของ​ชาว​ยิว”—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 18:26

แสดง​ความ​เคารพ: หรือ “คำนับ, ให้​เกียรติ” พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​พูด​ถึง​บาง​คน​ที่​คำนับ​หรือ​ทำ​ความ​เคารพ​เมื่อ​พวก​เขา​เจอ​ผู้​พยากรณ์ กษัตริย์ หรือ​คน​อื่น​ ๆ ที่​เป็น​ตัว​แทน​ของ​พระเจ้า (1ซม 25:23, 24; 2ซม 14:4-7; 1พก 1:16; 2พก 4:36, 37) ดู​เหมือน​ว่า​ผู้​ชาย​โรค​เรื้อน​คน​นี้​รู้​ว่า​เขา​กำลัง​พูด​กับ​ตัว​แทน​ของ​พระเจ้า​ซึ่ง​มี​อำนาจ​รักษา​โรค​ให้​กับ​ผู้​คน จึง​เป็น​เรื่อง​เหมาะ​สม​ที่​เขา​จะ​คำนับ​พระ​เยซู​เพื่อ​แสดง​ว่า​เขา​เคารพ​ผู้​ที่​พระ​ยะโฮวา​แต่ง​ตั้ง​ให้​เป็น​กษัตริย์—มธ 9:18; สำหรับ​ข้อมูล​เพิ่ม​เติม​เกี่ยว​กับ​คำ​กรีก​นี้ ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 2:2

หมอบ​ลง​แสดง​ความ​เคารพ: หรือ “คำนับ, ทำ​ความ​เคารพ” คน​เหล่า​นี้​ยอม​รับ​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​ตัว​แทน​ของ​พระเจ้า พวก​เขา​แสดง​ความ​เคารพ​ท่าน​ไม่​ใช่​ใน​ฐานะ​พระ​หรือ​เทพเจ้า แต่​ใน​ฐานะ “ลูก​ของ​พระเจ้า”—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 2:2; 8:2; 18:26

หมอบ​ลง: หรือ “คำนับ, ทำ​ความ​เคารพ” เมื่อ​ใช้​คำ​กริยา​กรีก พะรอสคูเนะโอ กับ​พระ​หรือ​เทพเจ้า ก็​จะ​แปล​คำ​นี้​ว่า “นมัสการ” แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ การ​หมอบ​ลง​ของ​ทาส​เป็น​การ​แสดง​ความ​นับถือ​และ​การ​ยอม​รับ​อำนาจ​ของ​คน​ที่​มี​ตำแหน่ง​สูง​กว่า​เขา—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 2:2; 8:2

คำนับ: หรือ “ทำ​ความ​เคารพ” ดู​เหมือน​การ​ที่​ผู้​หญิง​ที่​ไม่​ใช่​ชาว​ยิว​คน​นี้​เรียก​พระ​เยซู​ว่า “ลูก​หลาน​ดาวิด” (มธ 15:22) แสดง​ว่า​เธอ​ยอม​รับ​ว่า​ท่าน​เป็น​เมสสิยาห์​ที่​สัญญา​ไว้ เธอ​คำนับ​ท่าน​ไม่​ใช่​ใน​ฐานะ​พระ​หรือ​เทพเจ้า แต่​ใน​ฐานะ​ตัว​แทน​ของ​พระเจ้า—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 2:2; 8:2; 14:33; 18:26

ลูก​ ๆ . . . ลูก​หมา: เนื่อง​จาก​หมา​เป็น​สัตว์​ที่​ไม่​สะอาด​ตาม​กฎหมาย​ของ​โมเสส คัมภีร์​ไบเบิล​จึง​มัก​ใช้​คำ​นี้​ใน​เชิง​ดูถูก (ลนต 11:27; มธ 7:6; ฟป 3:2; วว 22:15) แต่​ใน​บันทึก​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ที่​มาระโก (7:27) และ​มัทธิว​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ในรูป​คำ​ที่​สื่อ​ถึง​ขนาด​เล็ก ซึ่ง​แปล​ได้​ว่า “ลูก​หมา” หรือ “หมา​ที่​เลี้ยง​ใน​บ้าน” ทำ​ให้​ตัว​อย่าง​เปรียบ​เทียบ​นี้​นุ่มนวล​ขึ้น นี่​อาจ​ทำ​ให้​เห็น​ว่า​พระ​เยซู​ใช้​คำ​ที่​แสดง​ถึง​ความ​รักใคร่​เอ็นดู​ซึ่ง​คน​ที่​ไม่​ใช่​ชาว​ยิว​ใช้​เรียก​สัตว์​เลี้ยง​ใน​บ้าน​ของ​เขา การ​ที่​พระ​เยซู​เปรียบ​ชาว​ยิว​เป็น​เหมือน “ลูก” และ​คน​ที่​ไม่​ใช่​ยิว​เป็น​เหมือน “ลูก​หมา” อาจ​เพื่อ​ให้​เห็น​ว่า​ควร​ให้​ความ​สำคัญ​กับ​ใคร​ก่อน เพราะ​ใน​บ้าน​ที่​มี​ทั้ง​ลูก​และ​หมา ลูก​จะ​ได้​กิน​อาหาร​ก่อน

คน​พิการ​หาย​เป็น​ปกติ: สำเนา​พระ​คัมภีร์​บาง​ฉบับ​ไม่​มี​ข้อ​ความ​นี้ แต่​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ส่วน​ใหญ่​ใน​ยุค​แรก​และ​อีก​หลาย​ฉบับ​ใน​ยุค​หลัง​มี​ข้อ​ความ​นี้​อยู่​ด้วย

รู้สึก​สงสาร: คำ​กริยา​กรีก สะพลางค์นิศอไม ที่​ใช้​ใน​สำนวน​นี้​เกี่ยว​ข้อง​กับ​คำ​ว่า “ลำไส้” (สะพลางค์นา) คำ​นี้​แสดง​ถึง​ความ​รู้สึก​ที่​อยู่​ใน​ส่วน​ลึก​ของ​ตัว​เรา ซึ่ง​เป็น​อารมณ์​ความ​รู้สึก​ที่​ลึกซึ้ง นี่​เป็น​หนึ่ง​ใน​คำ​กรีก​ที่​แสดง​ถึง​ความ​รู้สึก​สงสาร​ที่​แรง​กล้า​ที่​สุด

ตะกร้า: อาจ​เป็น​ตะกร้า​สาน​ใบ​เล็ก​ที่​มี​หู​ทำ​จาก​เชือก​ไว้​หิ้ว​หรือ​สะพาย​ไป​ได้​เวลา​เดิน​ทาง เชื่อ​กัน​ว่า​ตะกร้า​แบบ​นี้​จุ​ได้​ประมาณ 7.5 ลิตร—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 16:9, 10

ตะกร้า​ใหญ่: ใน​ข้อ​นี้​ลูกา​ใช้​คำ​กรีก สพูรีส ซึ่ง​เป็น​คำ​เดียว​กับ​ที่​มัทธิว​และ​มาระโก​ใช้​เมื่อ​พูด​ถึง​ตะกร้า 7 ใบ​ที่​ใช้​เก็บ​อาหาร​เหลือ​หลัง​จาก​ที่​พระ​เยซู​เลี้ยง​อาหาร​ผู้​ชาย 4,000 คน (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 15:37) คำ​นี้​หมาย​ถึง​ตะกร้า​ใหญ่​หรือ​กระบุง แต่​ตอน​ที่​เปาโล​เล่า​ให้​คริสเตียน​ใน​เมือง​โครินธ์​ฟัง​เกี่ยว​กับ​วิธี​ที่​เขา​หนี เขา​ใช้​คำ​กรีก ซาร์กาเน ที่​หมาย​ถึง​ตะกร้า​สาน หรือ “ตะกร้า​หวาย” ซึ่ง​ทำ​มา​จาก​เชือก​หรือ​กิ่ง​ไม้ คำ​กรีก​ทั้ง 2 คำ​นี้​สามารถ​ใช้​เพื่อ​หมาย​ถึง​ตะกร้า​ใหญ่​ชนิด​เดียว​กัน—2คร 11:32, 33

ตะกร้า​ใหญ่: หรือ “กระบุง” คำ​กรีก สพูรีส ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​ดู​เหมือน​หมาย​ถึง​ตะกร้า​ที่​มี​ขนาด​ใหญ่​กว่า​ตะกร้า​ที่​ใช้​ก่อน​หน้า​นี้​ตอน​พระ​เยซู​เลี้ยง​อาหาร​ผู้​ชาย​ประมาณ 5,000 คน (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 14:20) “ตะกร้า” ที่​ศิษย์​ของ​เปาโล​ให้​เขา​นั่ง​แล้ว​หย่อน​ลง​ทาง​ช่อง​หน้าต่าง​บน​กำแพง​เมือง​ดามัสกัส​ก็​มา​จาก​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 9:25

ไม่​นับ​ผู้​หญิง​และ​เด็ก: เฉพาะ​มัทธิว​เท่า​นั้น​ที่​พูด​ถึง​การ​อัศจรรย์​ครั้ง​นี้​ว่า​มี​ผู้​หญิง​และ​เด็ก​รวม​อยู่​ด้วย เป็น​ไป​ได้​ว่า​จำนวน​คน​ทั้ง​หมด​ที่​พระ​เยซู​เลี้ยง​อาหาร​โดย​การ​อัศจรรย์​มี​มาก​กว่า 12,000 คน

มากาดาน: ทุก​วัน​นี้​ไม่​มี​เขต​ที่​เรียก​ว่า​มากาดาน​บริเวณ​รอบ​ทะเลสาบ​กาลิลี แต่​ผู้​เชี่ยวชาญ​บาง​คน​เชื่อ​ว่า​มากาดาน​น่า​จะ​เป็น​ที่​เดียว​กับ​มักดาลา ซึ่ง​ก็​คือ​กีร์เบต มัจดัล (มิกดัล) ที่​อยู่​ห่าง​จาก​เมือง​ทิเบเรียส​ไป​ทาง​ตะวัน​ตก​เฉียง​เหนือ​ประมาณ 6 กม. บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน (มก 8:10) เรียก​ที่​นี่​ว่า​ดาลมานูธา—ดู​ภาค​ผนวก ข​10

วีดีโอและรูปภาพ

ตะกร้า
ตะกร้า

คัมภีร์​ไบเบิล​ใช้​หลาย​คำ​เมื่อ​พูด​ถึง​ตะกร้า เช่น เมื่อ​พูด​ถึง​ตะกร้า 12 ใบ​ที่​ใช้​เก็บ​เศษ​อาหาร​ที่​เหลือ​ตอน​ที่​พระ​เยซู​เลี้ยง​อาหาร​ผู้​ชาย​ประมาณ 5,000 คน มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​ที่​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เป็น​ตะกร้า​สาน​ที่​มี​ขนาด​ค่อนข้าง​เล็ก แต่​เมื่อ​พูด​ถึง​ตะกร้า 7 ใบ​ที่​ใส่​เศษ​อาหาร​หลัง​จาก​ที่​พระ​เยซู​เลี้ยง​อาหาร​ผู้​ชาย​ประมาณ 4,000 คน ก็​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​อีก​คำ​หนึ่ง (มก 8:8, 9) ซึ่ง​เป็น​คำ​ที่​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เป็น​ตะกร้า​ขนาด​ใหญ่ ตะกร้า​ที่​ศิษย์​ของ​เปาโล​ให้​เขา​นั่ง​แล้ว​หย่อน​ลง​ทาง​ช่อง​หน้าต่าง​บน​กำแพง​เมือง​ดามัสกัส​ก็​มา​จาก​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้—กจ 9:25

เขต​มากาดาน​บน​ชายฝั่ง​ทะเลสาบ​กาลิลี
เขต​มากาดาน​บน​ชายฝั่ง​ทะเลสาบ​กาลิลี

หลัง​จาก​เลี้ยง​อาหาร​ผู้​ชาย 4,000 คน ไม่​นับ​ผู้​หญิง​และ​เด็ก พระ​เยซู​กับ​สาวก​ก็​นั่ง​เรือ​ข้าม​ไป​ที่​เขต​มากาดาน​บน​ชายฝั่ง​ด้าน​ตะวัน​ตก​ของ​ทะเลสาบ​กาลิลี ใน​บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่​หนังสือ​มาระโก บริเวณ​นั้น​เรียก​ว่า ดาลมานูธา—มก 8:10; สำหรับ​แผนที่​ราย​ละเอียด​เกี่ยว​กับ​งาน​รับใช้​ของ​พระ​เยซู ดูภาค​ผนวก ก​7-ง