กิจการของอัครสาวก 8:1-40

8  เซาโล​ก็​เห็น​ด้วย​กับ​การ​ฆ่า​สเทเฟน+ ตั้ง​แต่​วัน​นั้น เริ่ม​มี​การ​ข่มเหง​ประชาคม​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​อย่าง​รุนแรง สาวก​ทุก​คน​ยก​เว้น​พวก​อัครสาวก​ก็​กระจัด​กระจาย​ไป​ทั่ว​แคว้น​ยูเดีย​และ​สะมาเรีย+  คน​ที่​เลื่อมใส​พระเจ้า​ก็​มา​หาม​ศพ​สเทเฟน​ไป​ฝัง และ​พา​กัน​ร้องไห้​คร่ำครวญ​ถึง​เขา​อย่าง​หนัก  เซาโล​เริ่ม​กวาด​ล้าง​ประชาคม บุก​เข้า​ไป​ตาม​บ้าน แล้ว​ฉุด​ลาก​คริสเตียน​ทั้ง​ผู้​ชาย​และ​ผู้​หญิง​ไป​ขัง​คุก+  ส่วน​คน​ที่​กระจัด​กระจาย​ไป​ก็​ประกาศ​ข่าว​ดี​เกี่ยว​กับ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​ทั่ว​ทุก​แห่ง​ที่​พวก​เขา​ไป+  ฟีลิป+ไป​ที่​เมือง​สะมาเรีย+และ​ประกาศ​เรื่อง​พระ​คริสต์​ให้​คน​ที่​นั่น​ฟัง  เมื่อ​ได้​ยิน​ฟีลิป​พูด​และ​เห็น​เขา​ทำ​การ​อัศจรรย์ ทุก​คน​ก็​ตั้งใจ​ฟัง​เขา  มี​หลาย​คน​ที่​ถูก​ปีศาจ​สิง พวก​ปีศาจ​ร้อง​เสียง​ดัง​แล้ว​ออก​มา​จาก​พวก​เขา+ ส่วน​หลาย​คน​ที่​เป็น​อัมพาต​และ​เป็น​ง่อย​ก็​ได้​รับ​การ​รักษา​ให้​หาย  ชาว​เมือง​นั้น​จึง​มี​ความ​สุข​กัน​มาก  ใน​เมือง​นั้น​มี​คน​หนึ่ง​ชื่อ​ซีโมน เขา​ใช้​เวทมนตร์​คาถา​จน​ทำ​ให้​คน​สะมาเรีย​รู้สึก​ทึ่ง เขา​บอก​ว่า​ตัว​เอง​เป็น​ผู้​วิเศษ 10  ทุก​คน​ตั้ง​แต่​คน​ต่ำต้อย​ที่​สุด​จน​ถึง​คน​สำคัญ​ที่​สุด​ก็​ฟัง​เขา​และ​พูด​กัน​ว่า “คน​นี้​มี​ฤทธิ์​อำนาจ​ยิ่ง​ใหญ่​จาก​พระเจ้า” 11  ผู้​คน​สนใจ​ฟัง​เขา​เพราะ​เขา​ทำ​ให้​คน​ทึ่ง​ใน​เวทมนตร์​คาถา​ของ​เขา​มา​นาน​แล้ว 12  แต่​เมื่อ​ฟีลิป​ประกาศ​ข่าว​ดี​เรื่อง​รัฐบาล*ของ​พระเจ้า+และ​ชื่อ​ของ​พระ​เยซู​คริสต์ ผู้​คน​ทั้ง​ชาย​และ​หญิง​ก็​เชื่อ​และ​รับ​บัพติศมา+ 13  ซีโมน​เอง​ก็​มา​เป็น​สาวก​ด้วย เมื่อ​เขา​รับ​บัพติศมา​แล้ว​ก็​คอย​ติด​ตาม​ฟีลิป เขา​รู้สึก​ทึ่ง​ที่​เห็น​การ​อัศจรรย์​และ​ปาฏิหาริย์​ที่​ฟีลิป​ทำ 14  เมื่อ​พวก​อัครสาวก​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​ได้​ข่าว​ว่า​คน​สะมาเรีย​ยอม​รับ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า+ พวก​เขา​จึง​ส่ง​เปโตร​กับ​ยอห์น​ไป​ที่​นั่น 15  เมื่อ​สอง​คน​นั้น​ไป​ถึง​ก็​อธิษฐาน​เพื่อ​คน​ที่​เชื่อ​จะ​ได้​รับ​พลัง​บริสุทธิ์+ 16  เพราะ​ยัง​ไม่​มี​ใคร​สัก​คน​ใน​เมือง​นั้น​ได้​รับ​พลัง​บริสุทธิ์​ของ​พระเจ้า พวก​เขา​แค่​รับ​บัพติศมา​ใน​นาม​ของ​พระ​เยซู​ผู้​เป็น​นาย​เท่า​นั้น+ 17  แล้ว​เปโตร​กับ​ยอห์น​ก็​วาง​มือ​บน​พวก​เขา+ พวก​เขา​จึง​ได้​รับ​พลัง​บริสุทธิ์ 18  เมื่อ​ซีโมน​เห็น​ว่า​อัครสาวก​ทั้ง​สอง​ทำ​ให้​ผู้​คน​ได้​รับ​พลัง​ของ​พระเจ้า​ด้วย​การ​วาง​มือ เขา​จึง​เสนอ​เงิน​ให้ 19  และ​พูด​ว่า “ขอ​ให้​ผม​มี​อำนาจ​อย่าง​นี้​ด้วย เพื่อ​ทุก​คน​ที่​ผม​วาง​มือ​จะ​ได้​รับ​พลัง​บริสุทธิ์” 20  แต่​เปโตร​พูด​กับ​เขา​ว่า “ให้​เงิน​ของ​คุณ​พินาศ​ไป​พร้อม​กับ​คุณ เพราะ​คุณ​คิด​ว่า​จะ​ใช้​เงิน​ซื้อ​ของ​ที่​พระเจ้า​ให้​ฟรี ๆ ได้+ 21  คุณ​ไม่​มี​ทาง​จะ​ได้​สิ่ง​นี้​เพราะ​พระเจ้า​เห็น​ว่า​ใจ​คุณ​ไม่​ซื่อ 22  กลับ​ใจ​และ​เลิก​คิด​ชั่ว ๆ แบบ​นี้​ซะ ให้​คุณ​อ้อน​วอน​พระ​ยะโฮวา เผื่อ​ว่า​พระองค์​จะ​ให้​อภัย​ที่​คุณ​มี​ความ​คิด​ผิด ๆ แบบ​นี้ 23  เพราะ​ผม​เห็น​ว่า​ใจ​ของ​คุณ​เป็น​เหมือน​ยา​พิษ​และ​เต็ม​ไป​ด้วย​ความ​ชั่ว” 24  ซีโมน​ก็​พูด​ว่า “ขอ​ให้​พวก​คุณ​ช่วย​อ้อน​วอน​พระ​ยะโฮวา​เพื่อ​ผม​ด้วย อย่า​ให้​สิ่ง​ที่​คุณ​พูด​นั้น​เกิด​ขึ้น​กับ​ผม​เลย” 25  เมื่อ​เปโตร​กับ​ยอห์น​พูด​เรื่อง​คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา​และ​ประกาศ​อย่าง​ทั่ว​ถึง​แล้ว ก็​เดิน​ทาง​กลับ​กรุง​เยรูซาเล็ม ระหว่าง​ทาง​พวก​เขา​ประกาศ​ข่าว​ดี​ตาม​หมู่​บ้าน​ของ​คน​สะมาเรีย​อีก​หลาย​แห่ง+ 26  ทูตสวรรค์​ของ​พระ​ยะโฮวา+มา​บอก​ฟีลิป​ว่า “รีบ​เดิน​ทาง​ไป​ทิศ​ใต้ ไป​ที่​ถนน​สาย​กรุง​เยรูซาเล็ม​ที่​จะ​ไป​เมือง​กาซา” (ทาง​นี้​ต้อง​ผ่าน​ที่​กันดาร) 27  ฟีลิป​ก็​รีบ​เดิน​ทาง​ไป และ​พบ​ผู้​ชาย​คน​หนึ่ง เขา​เป็น​ข้าราชการ​ชาว​เอธิโอเปีย​ที่​มี​ตำแหน่ง​สูง​ของ​ราชินี​คานดาสี​ของ​เอธิโอเปีย และ​เป็น​ผู้​ดู​แล​ทรัพย์​สิน​ทั้ง​หมด​ของ​เธอ เขา​ไป​นมัสการ​พระเจ้า​ที่​กรุง​เยรูซาเล็ม+ 28  ตอน​เดิน​ทาง​กลับ เขา​นั่ง​อยู่​บน​รถ​ม้า​และ​กำลัง​อ่าน​ออก​เสียง​ข้อ​ความ​ใน​หนังสือ​ของ​ผู้​พยากรณ์​อิสยาห์ 29  พลัง​ของ​พระเจ้า​บอก​ฟีลิป​ว่า “เข้า​ไป​ใกล้ ๆ รถ​ม้า​คัน​นั้น​สิ” 30  ฟีลิป​ก็​วิ่ง​ไป​ข้าง ๆ รถ​ม้า​และ​ได้​ยิน​ข้าราชการ​คน​นั้น​อ่าน​หนังสือ​ของ​ผู้​พยากรณ์​อิสยาห์ ฟีลิป​จึง​ถาม​ว่า “คุณ​เข้าใจ​เรื่อง​ที่​อ่าน​อยู่​ไหม?” 31  เขา​ตอบ​ว่า “ถ้า​ไม่​มี​ใคร​อธิบาย ผม​จะ​เข้าใจ​ได้​ยัง​ไง​ล่ะ?” แล้ว​เขา​ก็​ชวน​ฟีลิป​ให้​ขึ้น​รถ​ไป​ด้วย​กัน 32  ข้อ​ความ​ใน​พระ​คัมภีร์​ที่​เขา​อ่าน​อยู่​นั้น​บอก​ว่า “เขา​ถูก​พา​ไป​เหมือน​แกะ​ที่​ถูก​พา​ไป​ฆ่า+ เหมือน​ลูก​แกะ​ที่​นิ่ง​เงียบ​เมื่อ​อยู่​ตรง​หน้า​คน​ตัด​ขน เขา​ไม่​ปริปาก​พูด​อะไร​เลย+ 33  เขา​ถูก​เหยียด​หยาม​และ​ได้​รับ​การ​ตัดสิน​ที่​ไม่​เป็น​ธรรม+ ใคร​จะ​บอก​เล่า​ราย​ละเอียด​ความ​เป็น​มา​ของ​เขา? เพราะ​ชีวิต​ของ​เขา​ถูก​พราก​ไป​จาก​โลก​นี้​แล้ว”+ 34  ข้าราชการ​คน​นั้น​พูด​กับ​ฟีลิป​ว่า “ช่วย​บอก​ผม​หน่อย​ว่า​ผู้​พยากรณ์​พูด​ถึง​ใคร พูด​ถึง​ตัว​เขา​เอง​หรือ​คน​อื่น?” 35  แล้ว​ฟีลิป​ก็​บอก​ข่าว​ดี​เรื่อง​พระ​เยซู​ให้​เขา​ฟัง เริ่ม​จาก​ข้อ​คัมภีร์​นี้ 36  ตอน​ที่​พวก​เขา​กำลัง​นั่ง​รถ​ไป​ตาม​ทาง ก็​มา​ถึง​แหล่ง​น้ำ​แห่ง​หนึ่ง ข้าราชการ​คน​นั้น​จึง​พูด​ว่า “ดู​สิ ที่​นี่​มี​น้ำ​ด้วย มี​อะไร​ไหม​ที่​ทำ​ให้​ผม​ยัง​รับ​บัพติศมา​ไม่​ได้?” 37  —— 38  เขา​จึง​สั่ง​ให้​หยุด​รถ แล้ว​ฟีลิป​ก็​ลง​ไป​ใน​น้ำ​กับ​เขา​และ​ให้​บัพติศมา​เขา 39  เมื่อ​ทั้ง​สอง​คน​ขึ้น​จาก​น้ำ​แล้ว พลัง​ของ​พระ​ยะโฮวา​ก็​พา​ตัว​ฟีลิป​ไป​ทันที และ​ข้าราชการ​คน​นั้น​ไม่​เห็น​ฟีลิป​อีก​เลย เขา​เดิน​ทาง​ต่อ​ไป​อย่าง​มี​ความ​สุข 40  ส่วน​ฟีลิป​ก็​ไป​อยู่​ที่​เมือง​อัชโดด เขา​ไป​ประกาศ​ข่าว​ดี​ใน​ทุก​เมือง​ทั่ว​เขต​นั้น​จน​ถึง​เมือง​ซีซารียา+

เชิงอรรถ

หรือ “ราชอาณาจักร”

ข้อมูลสำหรับศึกษา

ผู้​ประกาศ​ข่าว​ดี: มา​จาก​คำ​กรีก อืออางเกะลิสเทส (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 4:23) ถึง​แม้​คริสเตียน​ทุก​คน​ได้​รับ​มอบหมาย​ให้​ไป​ประกาศ​ข่าว​ดี (มธ 24:14; 28:19, 20; กจ 5:42; 8:4; รม 10:9, 10) แต่​ท้อง​เรื่อง​ของ​ข้อ​คัมภีร์ 3 ข้อ​ที่​ใช้​คำ​กรีก​นี้​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​คำ​ว่า “ผู้​ประกาศ​ข่าว​ดี” สามารถ​ใช้​ใน​ความ​หมาย​พิเศษ​ได้​ด้วย (กจ 21:8; อฟ 4:11; 2ทธ 4:5, เชิงอรรถ) ตัว​อย่าง​เช่น เมื่อ​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​พูด​ถึง​คน​ที่​ไป​ประกาศ​ใน​เขต​ใหม่​ที่​ไม่​เคย​มี​ใคร​ประกาศ​มา​ก่อน คำ​กรีก​นี้​ก็​จะ​แปล​ได้​ว่า “มิชชันนารี” หลัง​จาก​วัน​เพ็นเทคอสต์​ฟีลิป​เริ่ม​ทำ​งาน​รับใช้​ใน​เมือง​สะมาเรีย และ​เขา​ประสบ​ความ​สำเร็จ​มาก นอก​จาก​นั้น ทูตสวรรค์​ยัง​ชี้​นำ​ฟีลิป​ให้​ประกาศ​ข่าว​ดี​เกี่ยว​กับ​พระ​คริสต์​ให้​กับ​ข้าราชการ​ชาว​เอธิโอเปีย และ​ฟีลิป​ก็​บัพติศมา​ให้​เขา จาก​นั้น ฟีลิป​ก็​ได้​รับ​การ​ชี้​นำ​จาก​พลัง​บริสุทธิ์​ให้​ประกาศ​ใน​อัชโดด​และ​ใน​เมือง​ทั้ง​หมด​ระหว่าง​ทาง​ไป​ซีซารียา (กจ 8:5, 12, 14, 26-40) หลัง​จาก​นั้น​ประมาณ 20 ปี ใน​เหตุ​การณ์​ที่​บันทึก​ใน กจ 21:8 ก็​ยัง​มี​การ​พูด​ถึง​ฟีลิป​ว่า “ผู้​ประกาศ​ข่าว​ดี”

ฟีลิป: ที่ กจ 8:1 บอก​ว่า “สาวก​ทุก​คน​ยก​เว้น​พวก​อัครสาวก​ก็​กระจัด​กระจาย​ไป​ทั่ว​แคว้น​ยูเดีย​และ​สะมาเรีย” ดัง​นั้น ฟีลิป​ที่​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​จึง​ไม่​ใช่​ฟีลิป​ที่​เป็น​อัครสาวก (มธ 10:3; กจ 1:13) แทน​ที่​จะ​เป็น​อย่าง​นั้น ดู​เหมือน​ว่า​ฟีลิป​คน​นี้​เป็น​หนึ่ง​ใน “ผู้​ชาย 7 คน​ที่​มี​ชื่อเสียง​ดี” ที่​ได้​รับ​การ​แต่ง​ตั้ง​ให้​แจก​อาหาร​ประจำ​วัน​ให้​กับ​แม่​ม่าย​คริสเตียน​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​และ​แม่​ม่าย​คริสเตียน​ที่​พูด​ภาษา​ฮีบรู​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม (กจ 6:1-6) หลัง​จาก​บันทึก​เหตุ​การณ์​นี้​ใน​กิจการ บท 8 มี​การ​พูด​ถึง​ฟีลิป​คน​นี้​อีก​แค่​ครั้ง​เดียว​คือ​ที่ กจ 21:8 และ​ที่​นั่น​พูด​ถึง​เขา​ว่า “ฟีลิป​ผู้​ประกาศ​ข่าว​ดี”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 21:8

เมือง​สะมาเรีย: หรือ สำเนา​พระ​คัมภีร์​บาง​ฉบับ​ใช้​คำ​ว่า “เมือง​หนึ่ง​ใน​แคว้น​สะมาเรีย” ดู​เหมือน​น่า​จะ​หมาย​ถึง​เมือง​หลัก​ใน​แคว้น​สะมาเรีย​ที่​อยู่​ภาย​ใต้​การ​ปกครอง​ของ​โรม ตอน​แรก​สะมาเรีย​เป็น​ชื่อ​เมือง​หลวง​ของ​อาณาจักร​อิสราเอล 10 ตระกูล และ​เป็น​ชื่อ​ของ​เขต​แดน​ที่​อยู่​ภาย​ใต้​อาณาจักร​นั้น​ทั้ง​หมด สะมาเรีย​เป็น​เมือง​หลวง​ของ​อาณาจักร​นั้น​จน​ถึง​ตอน​ที่​ถูก​พวก​อัสซีเรีย​ยึด​ใน​ปี 740 ก่อน ค.ศ. แต่​ก็​ยัง​มี​เมือง​สะมาเรีย​อยู่​ตลอด​ช่วง​ที่​โรม​ปกครอง และ​ใน​สมัย​ของ​พระ​เยซู สะมาเรีย​ก็​ยัง​เป็น​ชื่อ​แคว้น​หนึ่ง​ของ​โรม​ซึ่ง​ตั้ง​อยู่​ระหว่าง​แคว้น​กาลิลี​ทาง​เหนือ​และ​ยูเดีย​ที่​อยู่​ทาง​ใต้ (ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “สะมาเรีย”) เฮโรด​มหาราช​ได้​สร้าง​เมือง​นี้​ขึ้น​ใหม่​และ​ตั้ง​ชื่อ​ว่า​เซวาสตี​เพื่อ​เป็น​การ​ให้​เกียรติ​ออกัสตัส​จักรพรรดิ​ของ​โรม (ชื่อ​เซวาสตี​เป็น​ชื่อ​ภาษา​กรีก​แบบ​ผู้​หญิง​ของ​ออกัสตัส) ปัจจุบัน ชื่อ​เมือง​นี้​ใน​ภาษา​อาหรับ​คือ​เซวาสตี​ยา​ซึ่ง​ตรง​กับ​ชื่อ​ที่​เฮโรด​ตั้ง​ให้—ดูภาค​ผนวก ข​10

คน​สะมาเรีย​ยอม​รับ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า: หลัง​จาก​พระ​เยซู​ประกาศ​กับ​ผู้​หญิง​ชาว​สะมาเรีย​แล้ว ก็ “มี​คน​สะมาเรีย​หลาย​คน” เชื่อ​ใน​ตัว​ท่าน (ยน 4:27-42) นี่​อาจ​เป็น​การ​เตรียม​ชาว​สะมาเรีย​ให้​พร้อม​ที่​จะ​ตอบรับ​การ​ประกาศ​ของ​ฟีลิป—กจ 8:1, 5-8, 14-17

ซีโมน . . . เสนอ​เงิน​ให้: เรื่อง​ราว​นี้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​เป็น​ที่​มา​ของ​คำ​ภาษา​อังกฤษ “ซีโมนี” (simony) ซึ่ง​หมาย​ถึง​การ​ซื้อ​ขาย​ตำแหน่ง​โดย​เฉพาะ​ตำแหน่ง​ทาง​ศาสนา คำ​ตอบ​ของ​เปโตร​ที่​บันทึก​ใน กจ 8:20-24 แสดง​ให้​เห็น​ว่า​คริสเตียน​ต้อง​ระวัง​ที่​จะ​ไม่​ทำ​สิ่ง​ที่​ชั่ว​ร้าย​แบบ​นี้ เขา​จะ​ไม่​พยายาม​ได้​ตำแหน่ง​หรือ​มี “อำนาจ” โดย​ใช้​เงิน​หรือ​วิธี​อื่น ๆ—กจ 8:19; 1ปต 5:1-3

อธิษฐาน​อ้อน​วอน: หรือ “อธิษฐาน​อย่าง​จริงจัง” คำ​กริยา​กรีก เดะออไม หมาย​ถึง​การ​อธิษฐาน​อย่าง​จริงจัง​และ​ออก​มา​จาก​ความ​รู้สึก​ที่​แรง​กล้า คำ​นาม​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กัน เดะเอซิส มี​ความ​หมาย​ว่า “การ​อ้อน​วอน​อย่าง​ถ่อม​ตัว​และ​จริงจัง” ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เฉพาะ​กับ​การ​อธิษฐาน​ถึง​พระเจ้า แม้​แต่​พระ​เยซู​ก็ “อธิษฐาน​ขอ​และ​อ้อน​วอน​เสียง​ดัง​ทั้ง​น้ำตา​ต่อ​พระเจ้า​ผู้​ที่​ช่วย​ท่าน​ให้​พ้น​จาก​ความ​ตาย​ได้” (ฮบ 5:7) การ​ใช้​คำ​นาม​นี้​แบบ​พหูพจน์​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​พระ​เยซู​อธิษฐาน​อ้อน​วอน​ถึง​พระ​ยะโฮวา​หลาย​ครั้ง ตัว​อย่าง​เช่น ใน​สวน​เกทเสมนี​พระ​เยซู​อธิษฐาน​อ้อน​วอน​อย่าง​แรง​กล้า​หลาย​ครั้ง​หลาย​หน—มธ 26:36-44; ลก 22:32

อ้อน​วอน​พระ​ยะโฮวา: คำ​กริยา​กรีก​ที่​แปล​ว่า “อ้อน​วอน” ใน​ข้อ​นี้ ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ เกี่ยว​ข้อง​กับ​การ​อธิษฐาน การ​ขอร้อง และ​การ​อ้อน​วอน​ถึง​พระ​ยะโฮวา ใน​ข้อ​คัมภีร์​เหล่า​นี้​มัก​มี​การ​ใช้​ชื่อ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​ความ​ภาษา​ฮีบรู (ปฐก 25:21; อพย 32:11; กดว 21:7; ฉธบ 3:23; 1พก 8:59; 13:6) ถึง​แม้​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​กรีก​ที่​หลง​เหลือ​อยู่​ไม่​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้ แต่​ก็​มี​เหตุ​ผล​ที่​ดี​ที่​ฉบับ​แปล​โลก​ใหม่ ใช้​ชื่อ​ของ​พระ​ยะโฮวา​ใน​ข้อ​นี้ อย่าง​ที่​บอก​ไว้​ในภาค​ผนวก ก​5—สำหรับ​ข้อมูล​เพิ่ม​เติม​เกี่ยว​กับ​คำ​ว่า “อ้อน​วอน” ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 4:31

น้ำ​ดี: คำ​กรีก ฆอเล ใน​ที่​นี้​หมาย​ถึง​ของ​เหลว​รส​ขม​ที่​ได้​จาก​พืช หรือ​สิ่ง​อื่น​ ๆ ที่​มี​รส​ขม มัทธิว​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เหตุ​การณ์​นี้​เป็น​จริง​ตาม​คำ​พยากรณ์​โดย​ยก สด 69:21 ขึ้น​มา​ซึ่ง​ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ใช้​คำ​กรีก ฆอเล เพื่อ​แปล​คำ​ฮีบรู​ที่​มี​ความ​หมาย​ว่า “ยา​พิษ” ดู​เหมือน​ว่า​พวก​ผู้​หญิง​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​ได้​เตรียม​เหล้า​องุ่น​ผสม​กับ​น้ำ​ดี​เอา​ไว้​ลด​ความ​เจ็บ​ปวด​ของ​คน​ที่​ถูก​ประหาร และ​พวก​โรมัน​ก็​ยอม​ให้​ทำ​แบบ​นี้ บันทึก​เหตุ​การณ์​เดียว​กัน​ที่ มก 15:23 บอก​ว่า​เหล้า​องุ่น​นี้ “ผสม​มดยอบ” ดัง​นั้น ดู​เหมือน​ใน​เหล้า​องุ่น​นี้​จะ​มี​ทั้ง​มดยอบ​และ​น้ำ​ดี​ผสม​อยู่

ยา​พิษ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ดี​ขม” คำ​กรีก ฆอเล ใน​ที่​นี้​หมาย​ถึง​ของ​เหลว​ซึ่ง​ผลิต​ที่​ตับ​และ​ถูก​เก็บ​ไว้​ที่​ถุง​น้ำ​ดี น้ำ​ดี​เป็น​ของ​เหลว​ที่​มี​สี​เหลือง​หรือ​เขียว​และ​มี​รส​ขม​มาก ทำ​หน้า​ที่​ย่อย​อาหาร​ใน​ร่าง​กาย ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​น้ำ​ดี​เกี่ยว​ข้อง​กับ​บาง​สิ่ง​ที่​มี​รส​ขม​หรือ​เป็น​พิษ และ​ข้อ​นี้​ก็​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​นี้—เทียบ​กับข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 27:34

อ้อน​วอน​พระ​ยะโฮวา: คำ​กริยา​กรีก​ที่​แปล​ว่า “อ้อน​วอน” ใน​ข้อ​นี้ ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ เกี่ยว​ข้อง​กับ​การ​อธิษฐาน การ​ขอร้อง และ​การ​อ้อน​วอน​ถึง​พระ​ยะโฮวา ใน​ข้อ​คัมภีร์​เหล่า​นี้​มัก​มี​การ​ใช้​ชื่อ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​ความ​ภาษา​ฮีบรู (ปฐก 25:21; อพย 32:11; กดว 21:7; ฉธบ 3:23; 1พก 8:59; 13:6) ถึง​แม้​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​กรีก​ที่​หลง​เหลือ​อยู่​ไม่​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้ แต่​ก็​มี​เหตุ​ผล​ที่​ดี​ที่​ฉบับ​แปล​โลก​ใหม่ ใช้​ชื่อ​ของ​พระ​ยะโฮวา​ใน​ข้อ​นี้ อย่าง​ที่​บอก​ไว้​ในภาค​ผนวก ก​5—สำหรับ​ข้อมูล​เพิ่ม​เติม​เกี่ยว​กับ​คำ​ว่า “อ้อน​วอน” ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 4:31

ขอ​ให้​พวก​คุณ​ช่วย​อ้อน​วอน​พระ​ยะโฮวา​เพื่อ​ผม: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 8:22

คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา: สำนวน​นี้​มา​จาก​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู ซึ่ง​มี​คำ​ฮีบรู​รวม​กัน 2 คำ คือ “คำ​สอน” และ​เททรากรัมมาทอน จึง​รวม​กัน​เป็น “คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา” มี​สำนวน​นี้​และ​สำนวน​คล้าย ๆ กัน​อยู่​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ประมาณ 200 ครั้ง (ตัว​อย่าง​ของ​สำนวน​นี้​อยู่​ที่ 2ซม 12:9; 24:11; 2พก 7:1; 20:16; 24:2; อสย 1:10; 2:3; 28:14; 38:4; ยรม 1:4; 2:4; อสค 1:3; 6:1; ฮชย 1:1; มคา 1:1; ศคย 9:1) ใน​สำเนา​หนึ่ง​ของ​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ยุค​แรก ที่ ศคย 9:1 มี​การ​ใช้​คำ​กรีก ลอกอส ตาม​ด้วย​ชื่อ​พระเจ้า​ที่​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู​โบราณ () ชิ้น​ส่วน​ของ​สำเนา​นี้​ถูก​พบ​ใน​ถ้ำ​แห่ง​หนึ่ง​ที่​ทะเล​ทราย​ยูเดีย​ใกล้​ทะเล​เดดซี ใน​นาฮาล เฮ​เ​วอ​ร์ ประเทศ​อิสราเอล สำเนา​นี้​ทำ​ขึ้น​ระหว่าง​ปี 50 ก่อน ค.ศ. ถึง​ปี ค.ศ. 50 ถึง​แม้​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​กรีก​ส่วน​ใหญ่​จะ​ไม่​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้ แต่​ก็​มี​เหตุ​ผล​ที่​ดี​ที่​ฉบับ​แปล​โลก​ใหม่ ใช้​ชื่อ​ของ​พระ​ยะโฮวา​ใน​ข้อ​นี้—ดูภาค​ผนวก ก​5

ทูตสวรรค์​ของ​พระ​ยะโฮวา: ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู ตั้ง​แต่ ปฐก 16:7 มัก​มี​สำนวน​นี้​ซึ่ง​มา​จาก​คำ​ฮีบรู​รวม​กัน 2 คำ คือ “ทูตสวรรค์” และ​เททรากรัมมาทอน ใน​สำเนา​หนึ่ง​ของ​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ​ยุค​แรก ที่ ศคย 3:5, 6 มี​การ​ใช้​คำ​กรีก อางเกะลอส (ทูตสวรรค์, ผู้​ส่ง​ข่าว) ตาม​ด้วย​ชื่อ​พระเจ้า​ที่​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู ชิ้น​ส่วน​ของ​สำเนา​นี้​ถูก​พบ​ใน​ถ้ำ​แห่ง​หนึ่ง​ที่​ทะเล​ทราย​ยูเดีย ใน​นาฮาล เฮ​เ​วอ​ร์ ประเทศ​อิสราเอล สำเนา​นี้​ทำ​ขึ้น​ระหว่าง​ปี 50 ก่อน ค.ศ. ถึง​ปี ค.ศ. 50 เหตุ​ผล​ที่​ฉบับ​แปล​โลก​ใหม่​ใช้​คำ​ว่า “ทูตสวรรค์​ของ​พระ​ยะโฮวา” ใน​ข้อ​นี้​ทั้ง ๆ ที่​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​กรีก​ที่​ยัง​หลง​เหลือ​อยู่​ไม่​ได้​ใช้​มี​อธิบาย​ไว้​ในภาค​ผนวก ก​5

ทูตสวรรค์​ของ​พระ​ยะโฮวา: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 5:19

ขันที: ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ของ​คำ​นี้​คือ​ผู้​ชาย​ที่​ถูก​ตอน แต่​ใน​ข้อ​นี้​ใช้​ทั้ง​ใน​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​และ​ความ​หมาย​เป็น​นัย—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ครอง​ตัว​เป็น​โสด: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ทำ​ให้​ตัว​เอง​เป็น​ขันที” หรือ “เลือก​ที่​จะ​ใช้​ชีวิต​เหมือน​ขันที” คำ​ว่า “ขันที” ใน​ที่​นี้​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​ผู้​ชาย​ที่​ตอน​ตัว​เอง​หรือ​ถูก​ตอน แต่​หมาย​ถึง​คน​ที่​เลือก​ครอง​ตัว​เป็น​โสด—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ขันที

ชาว​เอธิโอเปีย: คือ​คน​ที่​มา​จาก​ดินแดน​ที่​เก่าแก่​ซึ่ง​อยู่​ทาง​ใต้​ของ​อียิปต์ ต่อ​มา​เรียก​ดินแดน​นี้​ว่า​เอธิโอเปีย คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “เอธิโอเปีย” (ไอธิออพส์ มี​ความ​หมาย​ว่า “ดินแดน​ของ​คน​หน้า​ไหม้”) เป็น​ชื่อ​ที่​ชาว​กรีก​สมัย​โบราณ​ใช้​เรียก​ดินแดน​ของ​แอฟริกา​ที่​อยู่​ทาง​ตอน​ใต้​ของ​อียิปต์ โดย​ทั่ว​ไป​คำ​นี้​มี​ความ​หมาย​ตรง​กับ​ชื่อ​ฮีบรู​คูช ซึ่ง​เป็น​ดินแดน​ที่​อยู่​ทาง​ใต้​ของ​อียิปต์​และ​ซูดาน​ใน​ปัจจุบัน ใน​ฉบับ​แปล​เซปตัวจินต์ ผู้​แปล​มัก​ใช้​คำ​กรีก “เอธิโอเปีย” เพื่อ​แปล​คำ​ฮีบรู “คูช” ตัว​อย่าง​หนึ่ง​อยู่​ที่ อสย 11:11 ที่​นั่น​พูด​ถึง “คูช” (“เอธิโอเปีย” in LXX) ว่า​เป็น​ดินแดน​หนึ่ง​ที่​ชาว​ยิว​กระจัด​กระจาย​ไป​หลัง​จาก​ที่​บาบิโลน​ยึด​ยูดาห์​ได้ ดัง​นั้น ข้าราชการ​ชาว​เอธิโอเปีย​คน​นี้​อาจ​ได้​เจอ​กับ​ชาว​ยิว​ใน​ประเทศ​ที่​เขา​อยู่​หรือ​อาจ​เจอ​ที่​อียิปต์​ก็​ได้ เพราะ​ที่​นั่น​มี​ชาว​ยิว​อยู่​เป็น​จำนวน​มาก

ข้าราชการ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ขันที” มา​จาก​คำ​กรีก อือนู่ฆอส ที่​มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า​ผู้​ชาย​ที่​ถูก​ตอน ผู้​ชาย​กลุ่ม​นี้​มัก​ได้​รับ​การ​แต่ง​ตั้ง​ให้​ทำ​หน้า​ที่​หลาย​อย่าง​ใน​วัง​ใน​ประเทศ​แถบ​ตะวัน​ออก​กลาง​และ​แอฟริกา​เหนือ​ใน​สมัย​โบราณ พวก​เขา​มัก​ทำ​หน้า​ที่​เป็น​คน​ดู​แล​ราชินี​และ​นาง​สนม​ของ​กษัตริย์ แต่​คำ​ว่า “ขันที” ก็​ไม่​ได้​หมาย​ถึง​ผู้​ชาย​ที่​ถูก​ตอน​แล้ว​เท่า​นั้น เพราะ​ต่อ​มา​คำ​นี้​มัก​ใช้​เพื่อ​หมาย​ถึง​พวก​ผู้​ชาย​ที่​ทำ​งาน​ใน​วัง​ของ​กษัตริย์ คำ​ฮีบรู​ที่​แปล​ว่า “ขันที” (สารีส) ก็​อาจ​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เดียว​กับ​คำ​กรีก คือ​หมาย​ถึง​ข้าราชสำนัก ตัว​อย่าง​เช่น โปทิฟาร์​ซึ่ง​เป็น​ผู้​ชาย​ที่​แต่งงาน​แล้ว​ก็​ถูก​เรียก​ว่า “ข้าราชสำนัก [แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ขันที”] ของ​ฟาโรห์” (ปฐก 39:1) ใน​ข้อ​คัมภีร์​นี้​ภาษา​เดิม​ก็​มี​การ​ใช้​คำ​ว่า “ขันที” เพื่อ​พูด​ถึง​ชาว​เอธิโอเปีย​ที่​เป็น​คน​ดู​แล​ทรัพย์​สิน​ทั้ง​หมด​ใน​วัง เห็น​ได้​ชัด​ว่า​ผู้​ชาย​คน​นี้​เป็น​คน​ที่​เปลี่ยน​มา​นับถือ​ศาสนา​ยิว​และ​เข้า​สุหนัต​แล้ว เพราะ​ใน​ข้อ​นี้​บอก​ว่า​เขา​ไป​นมัสการ​พระเจ้า​ที่​กรุง​เยรูซาเล็ม และ​เนื่อง​จาก​กฎหมาย​ของ​โมเสส​บอก​ว่า​คน​ที่​ถูก​ตอน​จะ​เข้า​มา​เป็น​ประชาชน​ของ​พระ​ยะโฮวา​ไม่​ได้ (ฉธบ 23:1) ผู้​ชาย​คน​นี้​จึง​ไม่​ได้​เป็น​ขันที​ตาม​ตัว​อักษร​แน่ ๆ และ​ไม่​ได้​ถือ​ว่า​เขา​เป็น​คน​ต่าง​ชาติ​คน​แรก​ที่​เข้า​มา​เป็น​คริสเตียน เพราะ​พระ​คัมภีร์​บอก​ว่า​คน​ต่าง​ชาติ​คน​แรก​ที่​ไม่​เข้า​สุหนัต​และ​เข้า​มา​เป็น​คริสเตียน​ก็​คือ​โคร์เนลิอัส—กจ 10:1, 44-48; สำหรับ​คำ​อธิบาย​คำ​ว่า “ขันที” ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 19:12

คานดาสี: คานดาสี​เป็น​ตำแหน่ง​เหมือน​กับ​ฟาโรห์​และ​ซีซาร์ ไม่​ใช่​ชื่อ​คน นัก​เขียน​สมัย​ก่อน​ไม่​ว่า​จะ​เป็น​สตราโบ พลินี​ผู้​อาวุโส และ​ยูเซบิอุส​ก็​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​ราชินี​ของ​เอธิโอเปีย พลินี​ผู้​อาวุโส (ประมาณ​ปี ค.ศ. 23-79) เขียน​ว่า “เมือง​นี้ [เม​โร​อี​ซึ่ง​เป็น​เมือง​หลวง​ของ​เอธิโอเปีย​โบราณ] มี​อาคาร​อยู่​ไม่​กี่​แห่ง ว่า​กัน​ว่า​เมือง​นี้​ปกครอง​โดย​คานดาสี​ซึ่ง​เป็น​ผู้​หญิง เป็น​เวลา​หลาย​ปี​ที่​มี​การ​ใช้​ชื่อ​นี้​เพื่อ​เรียก​ผู้​หญิง​ที่​ขึ้น​มา​ปกครอง​เป็น​ราชินี”—Natural History, VI, XXXV, 186

เข้าใจ: คำ​กรีก กิโนสโค มี​ความ​หมาย​หลัก​ว่า “รู้​จัก” แต่​คำ​นี้​มี​ความ​หมาย​กว้าง และ​อาจ​แปล​ได้​ด้วย​ว่า “เข้าใจ, รับ​รู้”

ความ​เป็น​มา​ของ​เขา: ข้อ​ความ​นี้​ยก​มา​จาก อสย 53:8 คำ​ว่า “ความ​เป็น​มา” น่า​จะ​หมาย​ถึง “การ​สืบ​เชื้อ​สาย” หรือ “ประวัติ​ครอบครัว” ของ​ใคร​คน​หนึ่ง ตอน​ที่​พระ​เยซู​ถูก​พิจารณา​คดี​ต่อ​หน้า​ศาล​แซนเฮดริน สมาชิก​ของ​ศาล​นี้​ไม่​ได้​สนใจ​ความ​เป็น​มา​ของ​ท่าน และ​ไม่​รู้​ว่า​ท่าน​กำลัง​ทำ​ให้​คำ​พยากรณ์​เกี่ยว​กับ​เมสสิยาห์​เป็น​จริง

รับ​บัพติศมา: หรือ “ถูก​จุ่ม” คำ​กรีก บาพทิโศ มี​ความ​หมาย​ว่า “จุ่ม, จุ่ม​ทั้ง​ตัว” ท้อง​เรื่อง​นี้​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​การ​บัพติศมา​คือ​การ​จุ่ม​ตัว​มิด​ใน​น้ำ ถ้า​การ​รับ​บัพติศมา​เป็น​แค่​การ​เท​หรือ​ประพรม​น้ำ ก็​ไม่​จำเป็น​ที่​ข้าราชการ​คน​นี้​จะ​ต้อง​หยุด​รถ​ม้า​ที่​แหล่ง​น้ำ​แห่ง​หนึ่ง ถึง​แม้​ไม่​รู้​ว่า​แหล่ง​น้ำ​ใน​ข้อ​นี้​หมาย​ถึง​แม่น้ำ ลำธาร หรือ​สระ​น้ำ แต่​บันทึก​นี้​ได้​บอก​ว่า “ฟีลิป​ก็​ลง​ไป​ใน​น้ำ ​กับ​เขา” (กจ 8:38) ข้อ​อื่น ๆ ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​ก็​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​การ​บัพติศมา​คือ​การ​จุ่ม​ตัว​มิด​ใน​น้ำ ตัว​อย่าง​เช่น พระ​เยซู​รับ​บัพติศมา​ใน​แม่น้ำ​จอร์แดน และ​เหตุ​ผล​ที่​ยอห์น​เลือก​บัพติศมา​ผู้​คน​ที่​หุบเขา​จอร์แดน​ใกล้​สาลิม​ก็ “เพราะ​ที่​นั่น​มี​น้ำ​มาก” (ยน 3:23) และ​น่า​สนใจ​ที่​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ก็​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ที่ 2พก 5:14 เมื่อ​พูด​ถึง​นาอามาน​ตอน​ที่​เขา “จุ่ม​ตัว​ใน​แม่น้ำ​จอร์แดน 7 ครั้ง นอก​จาก​นั้น พระ​คัมภีร์​ยัง​พูด​ถึง​การ​รับ​บัพติศมา​ว่า​เป็น​เหมือน​การ​ฝัง​ศพ ซึ่ง​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​คน​ที่​รับ​บัพติศมา​จะ​ต้อง​ถูก​จุ่ม​ตัว​มิด​ใน​น้ำ—รม 6:4-6; คส 2:12

สำเนา​พระ​คัมภีร์​ภาษา​กรีก​ยุค​หลัง​บาง​ฉบับ และ​ฉบับ​แปล​เก่าแก่​บาง​ฉบับ​เพิ่ม​ข้อ​ความ​ว่า “ฟีลิป​จึง​ตอบ​ว่า ‘ถ้า​ท่าน​เต็ม​ใจ​เชื่อ​ท่าน​ก็​รับ​ได้’ และ​ขันที​จึง​ตอบ​ว่า ‘ข้าพเจ้า​เชื่อ​ว่า​พระ​เยซู​คริสต์​เป็น​พระ​บุตร​ของ​พระเจ้า’” แต่​ข้อ​ความ​นี้​ไม่​มี​ใน​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ที่​เก่าแก่​ที่​สุด​และ​น่า​เชื่อถือ​ที่​สุด และ​ดู​เหมือน​ไม่​เคย​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​ข้อ​ความ​ต้น​ฉบับ​ของ​หนังสือ​กิจการ—ดูภาค​ผนวก ก​3

พลัง​ของ​พระ​ยะโฮวา: ใน​ต้น​ฉบับ​ของ​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​มี​สำนวน “พลัง​ของ​พระ​ยะโฮวา” อยู่​หลาย​ครั้ง (ตัว​อย่าง​เช่น วนฉ 3:10; 6:34; 11:29; 13:25; 14:6; 15:14; 1ซม 10:6; 16:13; 2ซม 23:2; 1พก 18:12; 2พก 2:16; 2พศ 20:14; อสย 11:2; 40:13; 63:14; อสค 11:5; มคา 2:7; 3:8) ใน ลก 4:18 ก็​มี​สำนวน​นี้​อยู่​ด้วย​ซึ่ง​เป็น​ข้อ​ความ​ที่​ยก​มา​จาก อสย 61:1 ซึ่ง​ที่​นั่น​และ​ข้อ​อื่น ๆ ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ที่​มี​สำนวน​นี้​มี​การ​ใช้​คำ​ว่า “พลัง” คู่​กับ​เททรากรัมมาทอน ถึง​แม้​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​กรีก​ที่​หลง​เหลือ​อยู่​ไม่​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้ แต่​ก็​มี​เหตุ​ผล​ที่​ดี​ที่​ฉบับ​แปล​โลก​ใหม่ ใช้​ชื่อ​ของ​พระ​ยะโฮวา​ใน​ข้อ​นี้ อย่าง​ที่​บอก​ไว้​ในภาค​ผนวก ก​5

พลัง​ของ​พระ​ยะโฮวา: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 5:9

อัชโดด: เป็น​ชื่อ​เมือง​ใน​ภาษา​ฮีบรู แต่​ผู้​คน​ทั่ว​ไป​ใน​ศตวรรษ​แรก​รู้​จัก​ใน​ชื่อ​กรีก​ว่า​อะโซตุส—ยชว 11:22; 15:46; ดูภาค​ผนวก ข​6 และ ข​10

วีดีโอและรูปภาพ

งาน​รับใช้​ของ​ฟีลิป​ผู้​ประกาศ​ข่าว​ดี
งาน​รับใช้​ของ​ฟีลิป​ผู้​ประกาศ​ข่าว​ดี

คัมภีร์​ไบเบิล​พูด​ถึง​งาน​รับใช้​ที่​กระตือรือร้น​ของ “ฟีลิป​ผู้​ประกาศ​ข่าว​ดี” (กจ 21:8) เขา​เป็น​หนึ่ง​ใน “ผู้​ชาย 7 คน​ที่​มี​ชื่อเสียง​ดี” ที่​ช่วย​แจก​จ่าย​อาหาร​ให้​กับ​สาวก​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​และ​สาวก​ที่​พูด​ภาษา​ฮีบรู​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม (กจ 6:1-6) หลัง​จาก​สเทเฟน​ตาย “สาวก​ทุก​คน​ยก​เว้น​พวก​อัครสาวก​ก็​กระจัด​กระจาย​ไป” และ​ฟีลิป​ก็​ไป​สะมาเรีย เขา​ประกาศ​ข่าว​ดี​และ​ทำ​การ​อัศจรรย์​หลาย​อย่าง​ที่​นั่น (กจ 8:1, 4-7) ต่อ​มา​ทูตสวรรค์​ของ​พระ​ยะโฮวา​ก็​บอก​ให้​ฟีลิป​ไป​ที่​ถนน​สาย​กรุง​เยรูซาเล็ม​ที่​จะ​ไป​เมือง​กาซา​ซึ่ง​เป็น​ถนน​ที่​ผ่าน​ที่​กันดาร (กจ 8:26) ฟีลิป​เจอ​กับ​ข้าราชการ​ชาว​เอธิโอเปีย​บน​ถนน​สาย​นั้น​และ​ประกาศ​ข่าว​ดี​กับ​เขา (กจ 8:27-38) พลัง​ของ​พระ​ยะโฮวา​พา​ตัว​ฟีลิป​เดิน​ทาง​ต่อ​ไป (กจ 8:39) เขา​ไป​ที่​เมือง​อัชโดด แล้ว​หลัง​จาก​นั้น​ก็​ไป​ประกาศ​ข่าว​ดี​ที่​เมือง​อื่น​ ๆ ​ซึ่ง​อยู่​ใกล้​ชายฝั่ง​จน​ถึง​เมือง​ซีซารียา (กจ 8:40) หลาย​ปี​ต่อ​มา ลูกา​กับ​เปาโล​ไป​พัก​ที่​บ้าน​ฟีลิป​ใน​เมือง​ซีซารียา คัมภีร์​ไบเบิล​บอก​ว่า​ตอน​นั้น​ฟีลิป “มี​ลูก​สาว 4 คน​ที่​ยัง​เป็น​โสด​และ​เป็น​ผู้​พยากรณ์”—กจ 21:8, 9

1. ที่​กรุง​เยรูซาเล็ม ฟีลิป​ช่วย​งาน​พวก​อัครสาวก—กจ 6:5

2. ที่​แคว้น​สะมาเรีย ฟีลิป​ประกาศ​ข่าว​ดี—กจ 8:5

3. บน​ถนน​ไป​เมือง​กาซา​ซึ่ง​ผ่าน​ที่​กันดาร ฟีลิป​อธิบาย​ข้อ​คัมภีร์​ให้​ข้าราชการ​ชาว​เอธิโอเปีย​และ​ให้​บัพติศมา​เขา—กจ 8:26-39

4. ใน​เมือง​ต่าง​ ๆ ​ที่​อยู่​ชายฝั่ง​ทะเล ฟีลิป​ประกาศ​ข่าว​ดี​ใน​เมือง​เหล่า​นี้​ทุก​เมือง—กจ 8:40

5. ที่​เมือง​ซีซารียา ฟีลิป​ให้​เปาโล​มา​พัก​ที่​บ้าน—กจ 21:8, 9

ซีซารียา
ซีซารียา

1. โรง​ละคร​โรมัน

2. วัง​กษัตริย์

3. สนาม​แข่ง​ม้า

4. วิหาร​ของ​พระ​นอก​รีต

5. อ่าว

นี่​เป็น​วีดีโอ​เกี่ยว​กับ​ซาก​เมือง​ซีซารียา​และ​มี​แบบ​จำลอง 3 มิติ​เพื่อ​ให้​เห็น​ว่า​อาคาร​หลัก​ ๆ ​ใน​สมัย​ก่อน​อาจ​เป็น​อย่าง​ไร เฮโรด​มหาราช​เป็น​คน​สร้าง​เมือง​ซีซารียา​และ​อ่าว​ของ​เมือง​นี้​ตอน​ปลาย​ศตวรรษ​ที่ 1 ก่อน ค.ศ. เฮโรด​ตั้ง​ชื่อ​เมือง​นี้​ตาม​ชื่อ​ของ​ซีซาร์​ออกัสตัส เมือง​ซีซารียา​ตั้ง​อยู่​บน​ชายฝั่ง​ทะเล​เมดิเตอร์เรเนียน ห่าง​จาก​กรุง​เยรูซาเล็ม​ไป​ทาง​ตะวัน​ตก​เฉียง​เหนือ​ประมาณ 87 กม. เมือง​นี้​จึง​กลาย​เป็น​เมือง​ท่า​สำคัญ​ของ​จักรวรรดิ​โรมัน เมือง​นี้​มี​โรง​ละคร​โรมัน (หมาย​เลข 1) วัง​กษัตริย์​ที่​สร้าง​บน​แผ่นดิน​ที่​ยื่น​ออก​ไป​ใน​ทะเล (หมาย​เลข 2) สนาม​แข่ง​ม้า​ที่​จุ​ผู้​ชม​ได้​ประมาณ 30,000 คน (หมาย​เลข 3) วิหาร​ของ​พระ​นอก​รีต (หมาย​เลข 4) อ่าว​ที่​คน​ใน​สมัย​นั้น​สร้าง​ขึ้น (หมาย​เลข 5) ซึ่ง​ถือ​เป็น​สิ่ง​มหัศจรรย์​ทาง​วิศวกรรม เมือง​ซีซารียา​มี​ทาง​ส่ง​น้ำ​จืด​และ​ระบบ​ระบาย​น้ำ อัครสาวก​เปาโล​และ​คริสเตียน​คน​อื่น​ ๆ ​เดิน​ทาง​ไป​เมือง​นี้​โดย​ใช้​เรือ (กจ 9:30; 18:21, 22; 21:7, 8, 16) เปาโล​ถูก​ขัง​ใน​คุก​ที่​เมือง​นี้​ประมาณ 2 ปี (กจ 24:27) ตอน​ที่​ฟีลิป​ผู้​ประกาศ​ข่าว​ดี​เดิน​ทาง​ไป​ประกาศ​ตาม​เมือง​ต่าง​ ๆ เขา​ไป​ที่​เมือง​ซีซารียา​เป็น​เมือง​สุด​ท้าย​และ​อาจ​ตั้ง​รกราก​อยู่​ที่​นั่น (กจ 8:40; 21:8) โคร์เนลิอัส​คน​ต่าง​ชาติ​คน​แรก​ที่​ไม่​ได้​เข้า​สุหนัต​ซึ่ง​เข้า​มา​เป็น​คริสเตียน​ก็​อยู่​ใน​เมือง​นี้ (กจ 10:1, 24, 34, 35, 45-48) ลูกา​ก็​อาจ​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​เขา​ใน​เมือง​นี้​ด้วย