กิจการของอัครสาวก 6:1-15

6  ใน​ช่วง​นั้น​พวก​สาวก​เพิ่ม​จำนวน​ขึ้น​เรื่อย ๆ สาวก​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​บ่น​ต่อ​ว่า​สาวก​ที่​พูด​ภาษา​ฮีบรู เพราะ​พวก​แม่​ม่าย​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​ไม่​ได้​รับ​การ​เอา​ใจ​ใส่​ใน​การ​แจก​อาหาร​ประจำ​วัน+  อัครสาวก 12 คน​จึง​เรียก​ประชุม​สาวก​ทั้ง​หมด​แล้ว​พูด​ว่า “ไม่​ถูก​ต้อง​แน่ ๆ ที่​พวก​เรา​จะ​มัว​แต่​ไป​แจก​อาหาร​จน​ไม่​มี​เวลา​สอน​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า+  ดัง​นั้น พี่​น้อง​ครับ ให้​เลือก​ผู้​ชาย 7 คน​ที่​มี​ชื่อเสียง​ดี​ใน​หมู่​พวก​คุณ+ คน​ที่​เต็ม​ไป​ด้วย​พลัง​ของ​พระเจ้า​และ​มี​สติ​ปัญญา+ แล้ว​พวก​เรา​จะ​แต่ง​ตั้ง​พวก​เขา​ให้​ดู​แล​งาน​ที่​จำเป็น​นี้+  พวก​เรา​จะ​ได้​ทุ่มเท​ตัว​ใน​การ​อธิษฐาน​และ​สอน​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า” +  คน​ทั้ง​หมด​ก็​เห็น​ด้วย​กับ​ข้อ​เสนอ​นี้ จึง​เลือก​สเทเฟน คน​ที่​มี​ความ​เชื่อ​เข้มแข็ง​และ​เต็ม​ไป​ด้วย​พลัง​บริสุทธิ์+ และ​ฟีลิป+ โปรโครัส นิคาโนร์ ทิโมน ปาร์เมนัส และ​นิโคเลาส์​ชาว​เมือง​อันทิโอก​ซึ่ง​เคย​เข้า​ศาสนา​ยิว  แล้ว​ให้​ทั้ง 7 คน​นั้น​มา​อยู่​ต่อ​หน้า​พวก​อัครสาวก เมื่อ​พวก​อัครสาวก​อธิษฐาน​แล้ว​ก็​วาง​มือ​บน​พวก​เขา+  ผล​คือ คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​แพร่​ออก​ไป+ พวก​สาวก​ก็​เพิ่ม​จำนวน​ขึ้น​เรื่อย ๆ +ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม และ​มี​ปุโรหิต​กลุ่ม​ใหญ่​เข้า​มา​เชื่อ​ด้วย+  มี​สาวก​คน​หนึ่ง​ชื่อ​สเทเฟน​เป็น​คน​ที่​พระเจ้า​พอ​ใจ​มาก​และ​ได้​รับ​พลัง​จาก​พระองค์ เขา​ทำ​การ​อัศจรรย์​และ​แสดง​ปาฏิหาริย์​หลาย​อย่าง​ต่อ​หน้า​ประชาชน  มี​บาง​คน​มา​โต้​เถียง​กับ​สเทเฟน บาง​คน​ใน​พวก​นี้​มา​จาก​กลุ่ม​ที่​เรียก​กัน​ว่า “ที่​ประชุม​ของ​เสรี​ชน” บาง​คน​มา​จาก​เมือง​ไซรีน​และ​อเล็กซานเดรีย บาง​คน​มา​จาก​ซิลีเซีย​และ​แคว้น​เอเชีย 10  แต่​คน​พวก​นี้​ไม่​สามารถ​หักล้าง​คำ​พูด​ของ​สเทเฟน​ได้ เพราะ​เขา​พูด​ด้วย​สติ​ปัญญา​และ​พลัง​จาก​พระเจ้า+ 11  คน​พวก​นี้​ก็​เลย​แอบ​ยุ​บาง​คน​ให้​พูด​ว่า “พวก​เรา​ได้​ยิน​คน​นี้​พูด​หมิ่น​ประมาท​โมเสส​และ​พระเจ้า”+ 12  พวก​เขา​ยุยง​ประชาชน พวก​ผู้​นำ และ​ครู​สอน​ศาสนา​ให้​มา​จับ​ตัว​สเทเฟน​ไป​ขึ้น​ศาล​แซนเฮดริน 13  และ​พวก​เขา​เอา​พยาน​เท็จ​มา​ให้​การ​ว่า “คน​นี้​พูด​ดูหมิ่น​สถาน​บริสุทธิ์​นี้​และ​กฎหมาย​ของ​โมเสส​ด้วย+ 14  พวก​เรา​ได้​ยิน​เขา​พูด​ว่า เยซู​ชาว​นาซาเร็ธ​คน​นั้น​จะ​ทำลาย​สถาน​ที่​ศักดิ์สิทธิ์​นี้+ และ​จะ​เปลี่ยน​ธรรมเนียม​ที่​พวก​เรา​ได้​รับ​ตก​ทอด​มา​จาก​โมเสส” 15  ทุก​คน​ที่​อยู่​ใน​ศาล​แซนเฮดริน​ก็​จ้อง​ไป​ที่​สเทเฟน และ​เห็น​ว่า​หน้า​ของ​เขา​เหมือน​หน้า​ทูตสวรรค์

เชิงอรรถ

ข้อมูลสำหรับศึกษา

คน​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พวก​เฮเลน” ดู​เหมือน​เป็น​ชาว​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก คน​กลุ่ม​นี้​เดิน​ทาง​มา​กรุง​เยรูซาเล็ม​จาก​ที่​ต่าง ๆ ใน​จักรวรรดิ​โรมัน ที่ กจ 6:1 มี​การ​ใช้​คำ​นี้​กับ​คริสเตียน แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​ของ​ข้อ​นี้​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​คำ​นี้​ถูก​ใช้​เพื่อ​หมาย​ถึง​ชาว​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​ที่​ไม่​ใช่​คริสเตียน ศิลา​จารึก​ของ​ทีโอโดทุส​ซึ่ง​พบ​ที่​เนิน​เขา​โอเฟล​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​ให้​หลักฐาน​ว่า​มี​คน​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​จำนวน​มาก​เดิน​ทาง​มา​กรุง​เยรูซาเล็ม—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 6:1

ภาษา​ฮีบรู: ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก ผู้​เขียน​พระ​คัมภีร์​ใช้​คำ​ว่า “ฮีบรู” เพื่อ​หมาย​ถึง​ภาษา​ที่​ชาว​ยิว​พูด​กัน (ยน 19:13, 17, 20; กจ 21:40; 22:2; วว 9:11; 16:16) และ​เป็น​ภาษา​ที่​พระ​เยซู​พูด​กับ​เซาโล​ที่​มา​จาก​เมือง​ทาร์ซัส​หลัง​จาก​ท่าน​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​และ​กลับ​ไป​สวรรค์​แล้ว (กจ 26:14, 15) และ​ที่ กจ 6:1 ก็​พูด​ถึง​สาวก 2 กลุ่ม​คือ “สาวก​ที่​พูด​ภาษา​ฮีบรู” และ “สาวก​ที่​พูด​ภาษา​กรีก” ถึง​แม้​ผู้​เชี่ยวชาญ​ด้าน​พระ​คัมภีร์​บาง​คน​บอก​ว่า​ข้อ​พระ​คัมภีร์​เหล่า​นี้​ควร​ใช้​คำ​ว่า “ภาษา​อาราเมอิก” ไม่​ใช่ “ภาษา​ฮีบรู” แต่​มี​เหตุ​ผล​ที่​ดี​ที่​จะ​เชื่อ​ว่า​การ​ใช้​คำ​ว่า “ภาษา​ฮีบรู” ถูก​ต้อง​กว่า ครั้ง​หนึ่ง​ลูกา​บอก​ว่า​เปาโล​พูด​กับ​ชาว​กรุง​เยรูซาเล็ม “เป็น​ภาษา​ฮีบรู” เพราะ​ตอน​นั้น​เปาโล​กำลัง​พูด​กับ​คน​ที่​ศึกษา​กฎหมาย​ของ​โมเสส​ที่​เขียน​เป็น​ภาษา​ฮีบรู นอก​จาก​นั้น เมื่อ​สำรวจ​ชิ้น​ส่วน​และ​เอกสาร​ใน​ม้วน​หนังสือ​ทะเล​ตาย​ทั้ง​ส่วน​ที่​เป็น​พระ​คัมภีร์​และ​ไม่​ใช่​พระ​คัมภีร์​ที่​เขียน​ใน​ภาษา​ฮีบรู​ก็​พบ​ว่า เอกสาร​เหล่า​นั้น​ส่วน​ใหญ่​เขียน​ใน​ภาษา​ฮีบรู แสดง​ว่า​ภาษา​ฮีบรู​เป็น​ภาษา​ที่​ใช้​ใน​ชีวิต​ประจำ​วัน นอก​จาก​นั้น เอกสาร​เหล่า​นั้น​บาง​ส่วน​ก็​เขียน​ใน​ภาษา​อาราเมอิก​ด้วย แสดง​ว่า​ใน​ตอน​นั้น​มี​การ​ใช้​ทั้ง​ภาษา​ฮีบรู​และ​อาราเมอิก ดัง​นั้น ถ้า​ผู้​เขียน​พระ​คัมภีร์​ใช้​คำ​ว่า “ภาษา​ฮีบรู” เขา​ก็​ไม่​น่า​จะ​หมาย​ถึง​ภาษา​อาราเมอิก​หรือ​ภาษา​ซีเรีย (กจ 21:40; 22:2; เทียบ​กับ กจ 26:14) พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ที่ 2​พก 18:26 ก็​พูด​ถึง​ทั้ง “ภาษา​อาราเมอิก” และ “ภาษา​ของ​ชาว​ยิว” ซึ่ง​โยเซฟุส​นัก​ประวัติศาสตร์​ชาว​ยิว​ใน​ศตวรรษ​แรก​คิด​ว่า​ข้อ​คัมภีร์​นี้​พูด​ถึง 2 ภาษา​ที่​แตกต่าง​กัน คือ​ภาษา​อาราเมอิก​และ​ภาษา​ฮีบรู (Jewish Antiquities, X, 8 [i, 2]) จริง​อยู่​ที่​บาง​คำ​ใน​ภาษา​อาราเมอิก​และ​ฮีบรู​มี​ความ​คล้ายคลึง​กัน​และ​มี​บาง​คำ​ใน​ภาษา​ฮีบรู​เอา​มา​จาก​ภาษา​อาราเมอิก แต่​ดู​เหมือน​ไม่​มี​เหตุ​ผล​ที่​ผู้​เขียน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​กรีก​จะ​ใช้​คำ​ว่า​ภาษา​ฮีบรู​เพื่อ​หมาย​ถึง​ภาษา​อาราเมอิก

แจก​อาหาร: หรือ “รับใช้” มี​การ​ใช้​คำ​กรีก เดียคอเนะโอ ใน​ข้อ​นี้​เพื่อ​พูด​ถึง​อีก​แง่​มุม​หนึ่ง​ของ​การ​รับใช้​ก็​คือ การ​ดู​แล​เพื่อ​ร่วม​ความ​เชื่อ​ใน​ประชาคม​ที่​ขัดสน​และ​สม​ควร​ได้​รับ​ความ​ช่วยเหลือ—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 6:1 ซึ่ง​พูด​ถึง​คำ​นาม เดียคอเนีย ที่​แปล​ว่า “การ​แจก​อาหาร”; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 8:3 ด้วย

รับใช้​พระ​เยซู​กับ​อัครสาวก: หรือ “ให้​การ​สนับสนุน (จัด​เตรียม​ให้) พวก​เขา” คำ​กรีก เดียคอเนะโอ อาจ​หมาย​ถึง​การ​ช่วยเหลือ​คน​อื่น ๆ ด้าน​ร่าง​กาย​โดย​จัด​หา​อาหาร ทำ​อาหาร ยก​อาหาร​มา​ให้​และ​อื่น ๆ มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​คล้าย​กัน​ที่ ลก 10:40 (“ทำ​งาน”) ลก 12:37; 17:8 (“คอย​รับใช้”) และ กจ 6:2 (“แจก​อาหาร”) และ​คำ​นี้​ยัง​หมาย​ถึง​การ​รับใช้​คน​อื่น​ใน​แบบ​ที่​คล้าย​กัน​นี้​ด้วย ในข้อ 2 และ 3 พูด​ถึง​พวก​ผู้​หญิง​ที่​สนับสนุน​พระ​เยซู​และ​สาวก​เพื่อ​ช่วย​พวก​เขา​ให้​ทำ​งาน​ที่​พระเจ้า​มอบหมาย​ได้​สำเร็จ การ​ทำ​แบบ​นี้​เป็น​วิธี​ที่​พวก​เธอ​ยกย่อง​สรรเสริญ​พระเจ้า และ​พระองค์​ก็​เห็น​คุณค่า​สิ่ง​ที่​พวก​เธอ​ทำ​โดย​ให้​บันทึก​เรื่อง​ราว​ที่​พวก​เธอ​แสดง​ความ​เอื้อเฟื้อ​อย่าง​ใจ​กว้าง​ไว้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​เพื่อ​ให้​คน​รุ่น​หลัง​ได้​อ่าน (สภษ 19:17; ฮบ 6:10) มี​การ​ใช้​คำ​กริยา​กรีก​นี้​กับ​พวก​ผู้​หญิง​ที่​พูด​ถึง​ใน มธ 27:55; มก 15:41 ด้วย—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 22:26 ซึ่ง​พูด​ถึง​คำ​นาม เดียคอนอส ที่​เกี่ยว​ข้อง​กัน

สาวก​ที่​พูด​ภาษา​กรีก: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พวก​เฮเลน” ไม่​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก เฮ็ลเลนิสเทส เลย​ใน​หนังสือ​ทั่ว​ไป​ของ​ชาว​กรีก​หรือ​ของ​ชาว​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​และ​ใน​พจนานุกรม​หลาย​ฉบับ​สนับสนุน​การ​แปล​คำ​นี้​ว่า “สาวก​ที่​พูด​ภาษา​กรีก” ใน​ตอน​นั้น คริสเตียน​ทุก​คน​ที่​อยู่​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​รวม​ทั้ง​คน​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​เป็น​ลูก​หลาน​ของ​ชาว​ยิว หรือ​เป็น​คน​ที่​เปลี่ยน​มา​นับถือ​ศาสนา​ยิว (กจ 10:28, 35, 44-48) มี​การ​ใช้​คำ​ว่า “สาวก​ที่​พูด​ภาษา​กรีก” เพื่อ​แยก​ให้​เห็น​ว่า​เป็น​คน​ละ​กลุ่ม​กับ “สาวก​ที่​พูด​ภาษา​ฮีบรู” (แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พวก​ฮีบรู” มา​จาก​คำ​กรีก เฮ็บไรออส) ดัง​นั้น “พวก​เฮเลน” ที่​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​คือ​ชาว​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก คน​กลุ่ม​นี้​เดิน​ทาง​มา​กรุง​เยรูซาเล็ม​จาก​ที่​ต่าง ๆ ใน​จักรวรรดิ​โรมัน ซึ่ง​รวม​ถึง​เดคาโปลิส​ด้วย แต่​สาวก​ที่​พูด​ภาษา​ฮีบรู​ส่วน​ใหญ่​อาจ​เ​ปน​ชาว​ยูเดีย​และ​กาลิลี คริสเตียน​ชาว​ยิว 2 กลุ่ม​นี้​น่า​จะ​มี​พื้นเพ​ภูมิหลัง​ที่​แตกต่าง​กัน​อยู่​บ้าง—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 9:29

สาวก​ที่​พูด​ภาษา​ฮีบรู: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พวก​ฮีบรู” มา​จาก​คำ​กรีก เฮ็บไรออส (ใน​รูป​เอกพจน์) ที่​ปกติ​แล้ว​หมาย​ถึง​คน​อิสราเอล​หรือ​คน​ฮีบรู (2คร 11:22; ฟป 3:5) แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​สาวก​ชาว​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​ฮีบรู​ซึ่ง​เป็น​คน​ละ​กลุ่ม​กับ​สาวก​ชาว​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​คำ​ว่า​สาวก​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​ใน​ข้อ​นี้​และข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 5:2

การ​แจก​อาหาร​ประจำ​วัน: หรือ “งาน​รับใช้​ประจำ​วัน” มา​จาก​คำ​กรีก เดียคอเนีย ซึ่ง​มัก​จะ​แปล​ว่า “งาน​รับใช้” แต่​ใน​ข้อ​นี้​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​พูด​ถึง​อีก​แง่​มุม​หนึ่ง​ของ​งาน​รับใช้​ซึ่ง​ก็​คือ​การ​ดู​แล​พี่​น้อง​ใน​ประชาคม​ที่​ขัดสน—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 6:2 ซึ่ง​พูด​ถึง​คำ​กริยา เดียคอเนะโอ ที่​แปล​ว่า “แจก​อาหาร”; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 8:3 ด้วย

การ​แจก​อาหาร​ประจำ​วัน: หรือ “งาน​รับใช้​ประจำ​วัน” มา​จาก​คำ​กรีก เดียคอเนีย ซึ่ง​มัก​จะ​แปล​ว่า “งาน​รับใช้” แต่​ใน​ข้อ​นี้​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​พูด​ถึง​อีก​แง่​มุม​หนึ่ง​ของ​งาน​รับใช้​ซึ่ง​ก็​คือ​การ​ดู​แล​พี่​น้อง​ใน​ประชาคม​ที่​ขัดสน—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 6:2 ซึ่ง​พูด​ถึง​คำ​กริยา เดียคอเนะโอ ที่​แปล​ว่า “แจก​อาหาร”; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 8:3 ด้วย

รับใช้​พระ​เยซู​กับ​อัครสาวก: หรือ “ให้​การ​สนับสนุน (จัด​เตรียม​ให้) พวก​เขา” คำ​กรีก เดียคอเนะโอ อาจ​หมาย​ถึง​การ​ช่วยเหลือ​คน​อื่น ๆ ด้าน​ร่าง​กาย​โดย​จัด​หา​อาหาร ทำ​อาหาร ยก​อาหาร​มา​ให้​และ​อื่น ๆ มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​คล้าย​กัน​ที่ ลก 10:40 (“ทำ​งาน”) ลก 12:37; 17:8 (“คอย​รับใช้”) และ กจ 6:2 (“แจก​อาหาร”) และ​คำ​นี้​ยัง​หมาย​ถึง​การ​รับใช้​คน​อื่น​ใน​แบบ​ที่​คล้าย​กัน​นี้​ด้วย ในข้อ 2 และ 3 พูด​ถึง​พวก​ผู้​หญิง​ที่​สนับสนุน​พระ​เยซู​และ​สาวก​เพื่อ​ช่วย​พวก​เขา​ให้​ทำ​งาน​ที่​พระเจ้า​มอบหมาย​ได้​สำเร็จ การ​ทำ​แบบ​นี้​เป็น​วิธี​ที่​พวก​เธอ​ยกย่อง​สรรเสริญ​พระเจ้า และ​พระองค์​ก็​เห็น​คุณค่า​สิ่ง​ที่​พวก​เธอ​ทำ​โดย​ให้​บันทึก​เรื่อง​ราว​ที่​พวก​เธอ​แสดง​ความ​เอื้อเฟื้อ​อย่าง​ใจ​กว้าง​ไว้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​เพื่อ​ให้​คน​รุ่น​หลัง​ได้​อ่าน (สภษ 19:17; ฮบ 6:10) มี​การ​ใช้​คำ​กริยา​กรีก​นี้​กับ​พวก​ผู้​หญิง​ที่​พูด​ถึง​ใน มธ 27:55; มก 15:41 ด้วย—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 22:26 ซึ่ง​พูด​ถึง​คำ​นาม เดียคอนอส ที่​เกี่ยว​ข้อง​กัน

ถูก​ต้อง: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ทำ​ให้​พอ​ใจ” พระเจ้า​และ​พวก​อัครสาวก​คง​ไม่​พอ​ใจ​ถ้า​ต้อง​ทิ้ง​การ “สอน​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า”—กจ 6:4

แจก​อาหาร: หรือ “รับใช้” มี​การ​ใช้​คำ​กรีก เดียคอเนะโอ ใน​ข้อ​นี้​เพื่อ​พูด​ถึง​อีก​แง่​มุม​หนึ่ง​ของ​การ​รับใช้​ก็​คือ การ​ดู​แล​เพื่อ​ร่วม​ความ​เชื่อ​ใน​ประชาคม​ที่​ขัดสน​และ​สม​ควร​ได้​รับ​ความ​ช่วยเหลือ—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 6:1 ซึ่ง​พูด​ถึง​คำ​นาม เดียคอเนีย ที่​แปล​ว่า “การ​แจก​อาหาร”; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 8:3 ด้วย

ผู้​ชาย . . . ที่​มี​ชื่อเสียง​ดี: หรือ “ผู้​ชาย . . . ที่​คน​พูด​ถึง​ใน​แง่​ดี” คำ​กรีก​ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​คือ มาร์ทูเระโอ (“ให้​หลักฐาน​ยืน​ยัน”) จำเป็น​ต้อง​มี​ผู้​ชาย​ที่​มี​คุณสมบัติ​เพราะ​งาน​นี้​ไม่​ใช่​แค่​การ​แจก​จ่าย​อาหาร แต่​ต้อง​ดู​แล​เรื่อง​เงิน ซื้อ​ของ และ​ทำ​บันทึก​อย่าง​ละเอียด​รอบคอบ ใน​ข้อ​คัมภีร์​นี้​บอก​ว่า​พี่​น้อง​ชาย​ที่​ถูก​เลือก​ต้อง​แสดง​หลักฐาน​ให้​เห็น​ใน​ชีวิต​ว่า​พวก​เขา​เต็ม​ไป​ด้วย​พลัง​ของ​พระเจ้า​และ​มี​สติ​ปัญญา ปัญหา​ที่​เกิด​ขึ้น​ใน​ประชาคม​ตอน​นี้​เป็น​เรื่อง​ที่​จัด​การ​ได้​ยาก พี่​น้อง​ต้อง​เจอ​กับ​ความ​ยาก​ลำบาก และ​พวก​เขา​ก็​ยัง​มี​ความ​แตกต่าง​กัน​อย่าง​มาก จึง​จำเป็น​ต้อง​มี​พี่​น้อง​ชาย​ที่​มี​ประสบการณ์ มี​วิจารณญาณ​ที่​ดี สุขุม​รอบคอบ และ​มี​ความ​เข้าใจ คน​หนึ่ง​ที่​ถูก​เลือก​ก็​คือ​สเทเฟน และ​คำ​ให้​การ​ของ​เขา​ต่อ​หน้า​ศาล​แซนเฮดริน​ก็​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เขา​มี​คุณสมบัติ​ที่​เหมาะ​สม—กจ 7:2-53

สอน​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า: คำ​ว่า “สอน” ใน​ข้อ​นี้​มา​จาก​คำ​กรีก เดียคอเนีย มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ทั้ง​ที่ กจ 6:1 และ 6:4 จึง​ทำ​ให้​เห็น​ชัดเจน​ว่า​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​พูด​ถึง​งาน​รับใช้ 2 อย่าง คือ​การ​แจก​จ่าย​อาหาร​ให้​คน​ที่​ขัดสน​อย่าง​เท่า​เทียม​กัน และ​การ​ให้​ความ​รู้​ที่​เสริม​ความ​เชื่อ​จาก​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า พวก​อัครสาวก​รู้​ว่า​ไม่​เหมาะ​ถ้า​พวก​เขา​จะ​ทุ่มเท​เวลา​ไป​กับ​การ​แจก​จ่าย​อาหาร แทน​ที่​จะ​ให้​ความ​สนใจ​กับ​งาน​หลัก​ของ​พวก​เขา​ก็​คือ​การ​ช่วย​ประชาคม​ให้​เข้มแข็ง​โดย​การ​ศึกษา​อย่าง​จริงจัง รวม​ทั้ง​ค้นคว้า สอน และ​บำรุง​เลี้ยง​พี่​น้อง แต่​พวก​เขา​ก็​รู้​ดี​ว่า​การ​ช่วยเหลือ​แม่​ม่าย​ที่​ขัดสน​ใน​ประชาคม​เป็น​ส่วน​สำคัญ​ของ​งาน​รับใช้​ด้วย ต่อ​มา พระ​ยะโฮวา​ได้​ดล​ใจ​ให้​ยากอบ​เขียน​ว่า​ถ้า​ใคร​อยาก​จะ​นมัสการ​พระเจ้า​ใน​แบบ​ที่​พระองค์​ยอม​รับ พวก​เขา​ต้อง “ดู​แล​ลูก​กำพร้า​กับ​แม่​ม่าย​ที่​มี​ความ​ทุกข์​ยาก” (ยก 1:27) แต่​พวก​อัครสาวก​ก็​รู้​ว่า​งาน​ที่​สำคัญ​กว่า​สำหรับ​พวก​เขา​ก็​คือ​การ​ดู​แล​ความ​เชื่อ​ของ​สาวก​ทุก​คน รวม​ทั้ง​พวก​แม่​ม่าย​ด้วย

ได้​ชื่อ​ว่า . . . ตาม​การ​ชี้​นำ​จาก​พระเจ้า: คัมภีร์​ไบเบิล​ฉบับ​แปล​ส่วน​ใหญ่​ใช้​แค่​คำ​ว่า “ได้​ชื่อ​ว่า” แต่​คำ​กรีก​ที่​มัก​จะ​แปล​ว่า “ได้​ชื่อ​ว่า, เรียก” เป็น​คน​ละ​คำ​กับ​ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้ (มธ 1:16; 2:23; มก 11:17; ลก 1:32; กจ 1:12, 19) คำ​นี้​มา​จาก​คำ​กริยา​กรีก ฆเรมาทีโศ ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​มี​คำ​นี้​อยู่ 9 ครั้ง​และ​ส่วน​ใหญ่​แล้ว​มัก​ใช้​เมื่อ​พูด​ถึง​สิ่ง​ที่​มา​จาก​พระเจ้า (มธ 2:12, 22; ลก 2:26; กจ 10:22; 11:26; รม 7:3; ฮบ 8:5; 11:7; 12:25) ตัว​อย่าง​เช่น ที่ กจ 10:22 มี​การ​ใช้​คำ​นี้​กับ​สำนวน “ผ่าน​ทาง​ทูตสวรรค์​บริสุทธิ์” และ​ที่ มธ 2:12, 22 ก็​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​พูด​ถึง​ความ​ฝัน​ที่​ได้​รับ​การ​ดล​ใจ​จาก​พระเจ้า คำ​นาม​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กัน​คือ ฆเรมาทิสม็อส มี​อยู่​ที่ รม 11:4 ซึ่ง​พจนานุกรม​และ​ฉบับ​แปล​ส่วน​ใหญ่​แปล​ว่า “พระเจ้า​ตอบ, คำ​ตอบ​ของ​พระเจ้า” เป็น​ไป​ได้​ว่า​พระ​ยะโฮวา​ชี้​นำ​ให้​เซาโล​กับ​บาร์นาบัส​ใช้​ชื่อ​คริสเตียน บาง​คน​เชื่อ​ว่า​พวก​คน​ต่าง​ชาติ​ใน​อันทิโอก​อาจ​ใช้​ชื่อ​คริสเตียน​เพื่อ​เรียก​สาวก​ของ​พระ​เยซู​แบบ​เยาะเย้ย​ดูถูก แต่​การ​ใช้​คำ​กรีก ฆเรมาทีโศ แสดง​ให้​เห็น​อย่าง​ชัดเจน​ว่า​พระเจ้า​เป็น​ผู้​ตั้ง​ชื่อ​คริสเตียน และ​ไม่​น่า​จะ​เป็น​ไป​ได้​ที่​พวก​ยิว​จะ​เรียก​คน​ที่​ติด​ตาม​พระ​เยซู​ว่า “คริสเตียน” (มา​จาก​คำ​กรีก) หรือ “พวก​เมสสิยาห์” (มา​จาก​คำ​ฮีบรู) เพราะ​พวก​เขา​ไม่​ยอม​รับ​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​เมสสิยาห์​หรือ​พระ​คริสต์ พวก​เขา​จึง​ไม่​น่า​จะ​เรียก​สาวก​ของ​พระ​เยซู​ว่า​คริสเตียน เพราะ​ถ้า​ทำ​อย่าง​นั้น​ก็​เหมือน​เป็น​การ​ยอม​รับ​พระ​เยซู​ว่า​เป็น​ผู้​ถูก​เจิม​หรือ​พระ​คริสต์

คริสเตียน: คำ​กรีก ฆริสทิอานอส มี​ความ​หมาย​ว่า “ผู้​ติด​ตาม​พระ​คริสต์” มี​อยู่​แค่ 3 ครั้ง​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก (กจ 11:26; 26:28; 1ปต 4:16) คำ​นี้​มา​จาก​คำ​ว่า ฆะริสท็อส ที่​มี​ความ​หมาย​ว่า​พระ​คริสต์​หรือ​ผู้​ถูก​เจิม คริสเตียน​ติด​ตาม​ตัว​อย่าง​และ​ทำ​ตาม​คำ​สอน​ของ “พระ​คริสต์” หรือ​ผู้​ถูก​เจิม​ของ​พระ​ยะโฮวา (ลก 2:26; 4:18) สาวก​ได้​ชื่อ​ว่า “คริสเตียน . . . ตาม​การ​ชี้​นำ​จาก​พระเจ้า” และ​ดู​เหมือน​พวก​เขา​ได้​ชื่อ​นี้​ตั้ง​แต่​ปี ค.ศ. 44 ซึ่ง​เป็น​เหตุ​การณ์​ที่​บันทึก​อยู่​ใน​ข้อ​นี้ ชื่อ​นี้​น่า​จะ​เป็น​ที่​ยอม​รับ​อย่าง​กว้างขวาง เพราะ​ตอน​ที่​เปาโล​ไป​พบ​กับ​กษัตริย์​เฮโรด​อากริปปา ที่ 2 ประมาณ​ปี ค.ศ. 58 อากริปปา​ก็​รู้​แล้ว​ว่า​คริสเตียน​เป็น​ใคร (กจ 26:28) นัก​ประวัติศาสตร์​ทาซิทุส​ก็​ทำ​ให้​เห็น​ว่า​ประมาณ​ปี ค.ศ. 64 ผู้​คน​ทั่ว​ไป​ใน​โรม​ก็​รู้​จัก​คำ​ว่า “คริสเตียน” แล้ว นอก​จาก​นั้น ระหว่าง​ปี ค.ศ. 62 ถึง 64 เปโตร​ก็​เขียน​จดหมาย​ฉบับ​แรก​ถึง​คริสเตียน​ที่​กระจัด​กระจาย​ใน​จักรวรรดิ​โรมัน ใน​ตอน​นั้น ดู​เหมือน​ว่า​ชื่อ​คริสเตียน​เป็น​ที่​รู้​จัก​กัน​อย่าง​กว้างขวาง และ​ผู้​คน​รู้​ว่า​พวก​เขา​เป็น​ใคร (1ปต 1:1, 2; 4:16) การ​ได้​ชื่อ​นี้​จาก​พระเจ้า​ทำ​ให้​ไม่​มี​ใคร​เข้าใจ​ผิด​อีก​แล้ว​ว่า​สาวก​ของ​พระ​เยซู​คริสต์​เป็น​ลัทธิ​หนึ่ง​ของ​ศาสนา​ยิว

อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย: เนื่อง​จาก​เมือง​นี้​ตั้ง​อยู่​ตรง​ชายแดน​ระหว่าง​แคว้น​ฟรีเจีย​และ​แคว้น​ปิสิเดีย ดัง​นั้น ใน​บาง​ช่วง​ผู้​คน​ก็​มอง​ว่า​เมือง​นี้​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​แคว้น​ฟรีเจีย และ​บาง​ช่วง​พวก​เขา​ก็​มอง​ว่า​เป็น​ส่วน​ของ​แคว้น​ปิสิเดีย นอก​จาก​นั้น เมือง​นี้​ยัง​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​แคว้น​กาลาเทีย​ของ​โรม​ด้วย ซาก​ของ​เมือง​นี้​ตั้ง​อยู่​ใกล้​เมือง​เยาวัค​ของ​ประเทศ​ตุรกี​ใน​ปัจจุบัน มี​การ​พูด​ถึง​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย​ใน​ข้อ​นี้​และ​ที่ กจ 14:19, 21 ด้วย การ​เดิน​ทาง​จาก​เมือง​เปอร์กา​ที่​อยู่​ใกล้​ชายฝั่ง​ทะเล​เมดิเตอร์เรเนียน​มา​ที่​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย​เป็น​การ​เดิน​ทาง​ที่​ยาก​ลำบาก เพราะ​เมือง​อันทิโอก​อยู่​สูง​กว่า​ระดับ​น้ำ​ทะเล​ประมาณ 1,100 เมตร (ดูภาค​ผนวก ข​13) และ​ยัง​มี​กองโจร​ซุ่ม​อยู่​ตาม​จุด​ต่าง ๆ บน​ภูเขา​ด้วย เมือง “อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย” เป็น​คน​ละ​เมือง​กับ​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย (กจ 6:5; 11:19; 13:1; 14:26; 15:22; 18:22) และ​ส่วน​ใหญ่​แล้ว​เมื่อ​พูด​ถึง​เมือง​อันทิโอก​ใน​หนังสือ​กิจการ​ก็​มัก​จะ​หมาย​ถึง​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย

สเทเฟน . . . ฟีลิป โปรโครัส นิคาโนร์ ทิโมน ปาร์เมนัส และ​นิโคเลาส์: พี่​น้อง​ชาย​ทั้ง 7 คน​นี้​มี​ชื่อ​กรีก แสดง​ให้​เห็น​ว่า​ท่ามกลาง​พี่​น้อง​ชาย​ที่​มี​คุณสมบัติ​ทั้ง​หมด​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม พวก​อัครสาวก​ตั้งใจ​เลือก​ชาว​ยิว​หรือ​คน​ที่​เปลี่ยน​มา​นับถือ​ศาสนา​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก แต่​มี​นิโคเลาส์​คน​เดียว​ที่​ถูก​เรียก​ว่า​ชาว​เมือง​อันทิโอก​ซึ่ง​เคย​เข้า​ศาสนา​ยิว นี่​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เขา​อาจ​เป็น​คน​เดียว​ใน​กลุ่ม​นี้​ที่​ไม่​ใช่​ชาว​ยิว​แท้ ๆ ส่วน​ชื่อ​ของ​พี่​น้อง​ชาย​ที่​ถูก​เลือก​อีก 6 คน​เป็น​ชื่อ​กรีก​ที่​ใช้​กัน​ทั่ว​ไป​แม้​แต่​ใน​หมู่​ชาว​ยิว จึง​ดู​เหมือน​ว่า​พวก​อัครสาวก​ที่​ทำ​หน้า​ที่​เป็น​คณะ​กรรมการ​ปกครอง​ใน​ตอน​นั้น​ได้​เลือก​พี่​น้อง​ชาย​ทั้ง 7 คน​นี้​โดย​คำนึง​ถึง​ความ​รู้สึก​ของ​ชาว​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก—กจ 6:1-6

อันทิโอก: ที่​นี่​เป็น​ที่​แรก​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​ที่​พูด​ถึง​เมือง​อันทิโอก เมือง​นี้​อยู่​ห่าง​ออก​ไป​ทาง​เหนือ​ของ​กรุง​เยรูซาเล็ม​ประมาณ 500 กม. อันทิโอก​กลาย​เป็น​เมือง​หลวง​ของ​แคว้น​ซีเรีย​ใน​จักรวรรดิ​โรมัน​ใน​ปี 64 ก่อน ค.ศ. พอ​ถึง​ศตวรรษ​ที่ 1 เมือง​นี้​มี​ขนาด​ใหญ่​เป็น​อันดับ 3 ของ​จักรวรรดิ​โรมัน เป็น​รอง​ก็​แค่​โรม​และ​อเล็กซานเดรีย ถึง​แม้​เมือง​อันทิโอก​ของ​ซีเรีย​จะ​เป็น​เมือง​ที่​สวย​งาม​และ​มี​อิทธิพล​อย่าง​มาก​ทาง​การ​เมือง การ​ค้า และ​วัฒนธรรม แต่​เมือง​นี้​ก็​ขึ้น​ชื่อ​ใน​เรื่อง​ของ​ศีลธรรม​ที่​เสื่อม​ทราม ว่า​กัน​ว่า​การ​ที่​มี​คน​ยิว​อยู่​ใน​เมือง​นี้​เป็น​จำนวน​มาก​ทำ​ให้​มี​คน​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​เปลี่ยน​มา​นับถือ​ศาสนา​ยิว​จำนวน​มาก​ด้วย นิโคเลาส์​ก็​เป็น​คน​หนึ่ง​ที่​เปลี่ยน​มา​นับถือ​ศาสนา​ยิว และ​หลัง​จาก​นั้น​ก็​เปลี่ยน​มา​เป็น​คริสเตียน บาร์นาบัส​กับ​อัครสาวก​เปาโล​เคย​ทำ​งาน​ประกาศ​อยู่​ที่​เมือง​อันทิโอก​ประมาณ 1 ปี เปาโล​ก็​เคย​ใช้​เมือง​นี้​เป็น​ฐาน​ตอน​ที่​เขา​เดิน​ทาง​ใน​ฐานะ​มิชชันนารี เมือง​นี้​เป็น​เมือง​ที่​สาวก​ของ​พระ​เยซู “ได้​ชื่อ​ว่า​คริสเตียน​เป็น​ครั้ง​แรก​ตาม​การ​ชี้​นำ​จาก​พระเจ้า” (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 11:26) เมือง​อันทิโอก​ใน​ข้อ​นี้​เป็น​คน​ละ​เมือง​กับ​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย​ที่​พูด​ถึง​ใน กจ 13:14—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 13:14 และภาค​ผนวก ข​13

วาง​มือ​บน​พวก​เขา: ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​มี​การ​วาง​มือ​ทั้ง​บน​คน​และ​บน​สัตว์ การ​วาง​มือ​แบบ​นี้​มี​ความ​หมาย​หลาย​อย่าง (ปฐก 48:14; ลนต 16:21; 24:14) ปกติ​แล้ว​การ​วาง​มือ​บน​คน​หมาย​ถึง​การ​ยอม​รับ​ว่า​คน​นั้น​มี​หน้า​ที่​พิเศษ หรือ​แต่ง​ตั้ง​คน​นั้น​ให้​ทำ​งาน​ที่​พิเศษ (กดว 8:10) ตัว​อย่าง​เช่น โมเสส​วาง​มือ​บน​โยชูวา​เพื่อ​ยอม​รับ​ว่า​เขา​จะ​เป็น​ผู้​สืบ​ทอด​ตำแหน่ง​ต่อ​จาก​โมเสส ผล​คือ​โยชูวา “ได้​รับ​พลัง​จาก​พระเจ้า​ซึ่ง​ทำ​ให้​เขา​มี​สติ​ปัญญา” และ​สามารถ​นำ​ชาติ​อิสราเอล​ได้​อย่าง​ดี (ฉธบ 34:9) ใน​บันทึก​นี้​ที่ กจ 6:6 พวก​อัครสาวก​วาง​มือ​บน​พวก​พี่​น้อง​ชาย​เพื่อ​แต่ง​ตั้ง​พวก​เขา​ให้​ทำ​หน้า​ที่​รับผิดชอบ​บาง​อย่าง พวก​อัครสาวก​ทำ​อย่าง​นั้น​หลัง​จาก​ที่​ได้​อธิษฐาน​แล้ว ซึ่ง​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​พวก​เขา​ต้องการ​พึ่ง​การ​ชี้​นำ​จาก​พระเจ้า ต่อ​มา คณะ​ผู้​ดู​แล​ใน​ประชาคม​ก็​วาง​มือ​เพื่อ​แต่ง​ตั้ง​ทิโมธี​ให้​ทำ​หน้า​ที่​พิเศษ (1ทธ 4:14) ทิโมธี​ก็​ได้​รับ​อำนาจ​ให้​แต่ง​ตั้ง​คน​อื่น​โดย​การ​วาง​มือ​บน​พวก​เขา แต่​เขา​จะ​ทำ​อย่าง​นั้น​หลัง​จาก​เขา​ได้​พิจารณา​คุณสมบัติ​ของ​พี่​น้อง​คน​นั้น​แล้ว—1ทธ 5:22

สิ่ง​มหัศจรรย์: หรือ “หมาย​สำคัญ” มา​จาก​คำ​กรีก เทะราส ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​มัก​ใช้​คำ​นี้​คู่​กับ​คำ เซเม่ออน ที่​หมาย​ถึง “ปาฏิหาริย์” ใน​หลาย​ท้อง​เรื่อง (มธ 24:24; ยน 4:48; กจ 7:36; 14:3; 15:12; 2คร 12:12) หลัก ๆ แล้ว​คำ​ว่า เทะราส หมาย​ถึง​สิ่ง​ที่​ทำ​ให้​คน​เรา​รู้สึก​ทึ่ง​หรือ​อัศจรรย์​ใจ เมื่อ​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ใน​ท้อง​เรื่อง​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กับ​การ​บอก​อนาคต​ก็​จะ​มี​การ​ใส่​คำ​ว่า “หมาย​สำคัญ” ไว้​ใน​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ด้วย

การ​อัศจรรย์: หรือ “หมาย​สำคัญ”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 2:19

ที่​ประชุม​ของ​เสรี​ชน: ช่วง​ที่​โรม​ปกครอง คน​ที่​เป็น “เสรี​ชน” คือ​คน​ที่​ได้​รับ​การ​ปลด​ปล่อย​ให้​เป็น​อิสระ​จาก​การ​เป็น​ทาส เชื่อ​กัน​ว่า​คน​ที่​เป็น​สมาชิก​ของ​ที่​ประชุม​นี้​คือ​ชาว​ยิว​ที่​เคย​ถูก​พวก​โรมัน​จับ​ไป​เป็น​เชลย​แล้ว​หลัง​จาก​นั้น​ก็​ถูก​ปล่อย​ตัว ส่วน​คน​อื่น ๆ คิด​ว่า​เสรี​ชน​ที่​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​เป็น​ทาส​ที่​ได้​รับ​การ​ปล่อย​ให้​เป็น​อิสระ​แล้ว​ก็​เปลี่ยน​มา​นับถือ​ศาสนา​ยิว

ผู้​นำ: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “คน​สูง​อายุ” คำ​กรีก เพร็สบูเทะรอส ที่​ใช้​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​มัก​จะ​หมาย​ถึง​คน​ที่​มี​ตำแหน่ง​และ​หน้า​ที่​รับผิดชอบ​ใน​ชุมชน​หรือ​ใน​ชาติ ถึง​แม้​คำ​นี้​บาง​ครั้ง​หมาย​ถึง​คน​ที่​อายุ​มาก​กว่า​หรือ​คน​สูง​อายุ (เช่น​ที่ ลก 15:25; กจ 2:17) แต่​ก็​มี​ความ​หมาย​ใน​แง่​อื่น​ด้วย ใน​ข้อ​นี้​คำ​ว่า “ผู้​นำ” หมาย​ถึง​พวก​ผู้​นำ​ชาว​ยิว​ซึ่ง​คัมภีร์​ไบเบิล​มัก​พูด​ถึง​พวก​เขา​พร้อม​กับ​พวก​ปุโรหิต​ใหญ่​และ​ครู​สอน​ศาสนา สมาชิก​ศาล​แซนเฮดริน​ก็​ประกอบ​ด้วย​คน​จาก 3 กลุ่ม​นี้—มธ 21:23; 26:3, 47, 57; 27:1, 41; 28:12; ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ผู้​นำ

ชาว​นาซาเร็ธ: เป็น​ฉายา​เรียก​พระ​เยซู และ​ต่อ​มา​ก็​ใช้​เรียก​สาวก​ของ​ท่าน​ด้วย (กจ 24:5) เนื่อง​จาก​ชาว​ยิว​หลาย​คน​มี​ชื่อ​ว่า​เยซู จึง​เป็น​เรื่อง​ปกติ​ที่​จะ​เพิ่ม​คำ​เพื่อ​ระบุ​ตัว​ตน ซึ่ง​ตาม​ธรรมเนียม​ใน​สมัย​คัมภีร์​ไบเบิล คำ​ที่​เพิ่ม​เข้า​ไป​ก็​มัก​จะ​เป็น​ถิ่น​เดิม​หรือ​บ้าน​เกิด​ของ​คน​นั้น (2ซม 3:2, 3; 17:27; 23:25-39; นฮม 1:1; กจ 13:1; 21:29) ตอน​พระ​เยซู​เป็น​เด็ก​ท่าน​ใช้​ชีวิต​ส่วน​ใหญ่​ที่​เมือง​นาซาเร็ธ​แคว้น​กาลิลี จึง​เป็น​เรื่อง​ปกติ​ที่​จะ​ใช้​คำ​นี้​ต่อ​ท้าย​ชื่อ​ของ​ท่าน พระ​เยซู​ถูก​เรียก​ว่า “ชาว​นาซาเร็ธ” ใน​หลาย​โอกาส และ​มี​หลาย​คน​เรียก​ท่าน​แบบ​นี้ (มก 1:23, 24; 10:46, 47; 14:66-69; 16:5, 6; ลก 24:13-19; ยน 18:1-7) พระ​เยซู​ก็​ยอม​รับ​ชื่อ​นี้​และ​เรียก​ตัว​เอง​แบบ​นี้​ด้วย (ยน 18:5-8; กจ 22:6-8) บน​ป้าย​ที่​ปีลาต​ให้​ติด​ไว้​บน​เสา​ทรมาน​ของ​พระ​เยซู เขา​เขียน​ใน​ภาษา​ฮีบรู ละติน และ​กรีก​ว่า “เยซู​ชาว​นาซาเร็ธ กษัตริย์​ของ​ชาว​ยิว” (ยน 19:19, 20) ตั้ง​แต่​วัน​เพ็นเทคอสต์​ปี ค.ศ. 33 พวก​อัครสาวก​และ​คน​อื่น ๆ ก็​มัก​พูด​ถึง​พระ​เยซู​ว่า​เป็น​ชาว​นาซาเร็ธ​ด้วย—กจ 2:22; 3:6; 4:10; 6:14; 10:38; 26:9; ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 2:23 ด้วย

ทูต​ของ​พระเจ้า: หรือ “ผู้​ส่ง​ข่าว” คำ​กรีก อางเกะลอส และ​คำ​ฮีบรู มาลาค ที่​มี​ความ​หมาย​เหมือน​กัน​มี​อยู่​เกือบ 400 ครั้ง​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล ทั้ง 2 คำ​มี​ความ​หมาย​หลัก​ว่า “ผู้​ส่ง​ข่าว” ใน​ท้อง​เรื่อง​ที่​พูด​ถึง​ผู้​ส่ง​ข่าว​ของ​พระเจ้า​ที่​มา​จาก​สวรรค์ ก็​จะ​มี​การ​แปล​ว่า “ทูตสวรรค์” หรือ “ทูต​ของ​พระเจ้า” แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​ที่​พูด​ถึง​มนุษย์ ก็​จะ​แปล​ว่า “ผู้​ส่ง​ข่าว” ใน​ท้อง​เรื่อง​ส่วน​ใหญ่​จะ​บอก​ชัดเจน​ว่า​กำลัง​พูด​ถึง​ทูตสวรรค์​หรือ​มนุษย์ แต่​ถ้า​ไม่​ชัดเจน​ก็​มัก​จะ​มี​การ​ใช้​เชิงอรรถ​เพื่อ​แสดง​ให้​เห็น​การ​แปล​อีก​แบบ​หนึ่ง (ปฐก 16:7; 32:3; โยบ 4:18, เชิงอรรถ; 33:23, เชิงอรรถ; ปญจ 5:6, เชิงอรรถ; อสย 63:9, เชิงอรรถ; มธ 1:20; ยก 2:25; วว 22:8; ดูส่วน​อธิบาย​ศัพท์) ใน​หนังสือ​วิวรณ์​ที่​มี​ภาพ​เชิง​สัญลักษณ์​มาก​มาย บาง​ครั้ง​คำ​ว่า​ทูต​หรือ​ทูตสวรรค์​อาจ​หมาย​ถึง​มนุษย์​ก็​ได้—วว 2:1, 8, 12, 18; 3:1, 7, 14

เหมือน​หน้า​ทูตสวรรค์: ทั้ง​คำ​ฮีบรู​และ​คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ทูตสวรรค์” มี​ความ​หมาย​ว่า “ผู้​ส่ง​ข่าว” (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 1:51) เนื่อง​จาก​ทูตสวรรค์​เป็น​ผู้​ส่ง​ข่าว​จาก​พระเจ้า พวก​เขา​จึง​ไม่​มี​เหตุ​ผล​ที่​จะ​ต้อง​กลัว แทน​ที่​จะ​เป็น​อย่าง​นั้น พวก​เขา​สงบ​นิ่ง​เพราะ​มั่น​ใจ​ว่า​มี​พระเจ้า​คอย​หนุน​หลัง​อยู่ หน้า​ของ​สเทเฟน​ก็​เป็น​เหมือน​ทูตสวรรค์​ที่​เป็น​ผู้​ส่ง​ข่าว​จาก​พระเจ้า สี​หน้า​ของ​เขา​ไม่​ได้​แสดง​ว่า​เขา​ทำ​ผิด​อะไร แทน​ที่​จะ​เป็น​อย่าง​นั้น เขา​สงบ​นิ่ง​และ​สี​หน้า​ของ​เขา​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เขา​มั่น​ใจ​ว่า​มี​พระ​ยะโฮวา “พระเจ้า​ผู้​ยิ่ง​ใหญ่” คอย​หนุน​หลัง​อยู่—กจ 7:2

วีดีโอและรูปภาพ

ศิลา​จารึก​ของ​ที​โอ​โดทุส​ที่​พูด​ถึง​ชาว​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก
ศิลา​จารึก​ของ​ที​โอ​โดทุส​ที่​พูด​ถึง​ชาว​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก

ภาพ​ที่​เห็น​อยู่​นี้​คือ​ศิลา​จารึก​ของ​ทีโอโดทุส​ซึ่ง​เป็น​แผ่น​หินปูน​ที่​มี​ข้อ​ความ​จารึก แผ่น​หิน​นี้​กว้าง 42 ซม. ยาว 72 ซม. ศิลา​นี้​ถูก​พบ​ตอน​ต้น​ศตวรรษ​ที่ 20 ที่​เนิน​เขา​โอเฟล​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม ข้อ​ความ​บน​ศิลา​นี้​เขียน​เป็น​ภาษา​กรีก และ​พูด​ถึง​ที​โอ​โดทุส​ซึ่ง​เป็น​ปุโรหิต​ที่ “สร้าง​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​เพื่อ​เป็น​ที่​อ่าน​และ​สอน​กฎหมาย​ของ​โมเสส” ข้อ​ความ​จารึก​นี้​ทำ​ขึ้น​ก่อน​กรุง​เยรูซาเล็ม​ถูก​ทำลาย​ใน​ปี ค.ศ. 70 และ​ให้​หลักฐาน​ว่า​มี​ชาว​ยิว​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​อยู่​ที่​กรุง​เยรูซาเล็ม​ใน​ศตวรรษ​แรก (กจ 6:1) บาง​คน​เชื่อ​ว่า​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​แห่ง​นี้​เป็น​ที่​เดียว​กับ​ที่​เรียก​กัน​ว่า “ที่​ประชุม​ของ​เสรี​ชน” (กจ 6:9) ข้อ​ความ​จารึก​นี้​ยัง​บอก​ด้วย​ว่า​ที​โอ​โดทุส​และ​พ่อ​กับ​ปู่​ของ​เขา​มี​ตำแหน่ง อาร์​ฆี​ซู​นา​โกก​อส (“หัวหน้า​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว”) ซึ่ง​เป็น​ตำแหน่ง​ที่​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​พูด​ถึง​หลาย​ครั้ง (มก 5:35; ลก 8:49; กจ 13:15; 18:8, 17) ข้อ​ความ​จารึก​นี้​ยัง​บอก​ด้วย​ว่า​ที​โอ​โดทุส​สร้าง​ที่​พัก​สำหรับ​คน​ที่​เดิน​ทาง​มา​จาก​ต่าง​ประเทศ ซึ่ง​อาจ​เป็น​ชาว​ยิว​ที่​เดิน​ทาง​มา​กรุง​เยรูซาเล็ม โดย​เฉพาะ​คน​ที่​มา​ร่วม​เทศกาล​สำคัญ​ประจำ​ปี—กจ 2:5

อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย
อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย

นี่​เป็น​ภาพ​เมือง​อัน​ทา​เกีย​ของ​ประเทศ​ตุรกี​ใน​ปัจจุบัน เมือง​นี้​ตั้ง​อยู่​ตรง​ที่​ที่​เคย​เป็น​เมือง​อันทิโอก​ใน​สมัย​โบราณ เมือง​อันทิโอก​เป็น​เมือง​หลวง​ของ​แคว้น​ซีเรีย​ใน​จักรวรรดิ​โรมัน พอ​ถึง​ใน​ถึง​ศตวรรษ​ที่ 1 ว่า​กัน​ว่า​เมือง​นี้​มี​ขนาด​ใหญ่​เป็น​อันดับ 3 ของ​จักรวรรดิ​โรมัน เป็น​รอง​ก็​แค่​โรม​และ​อเล็กซานเดรีย บาง​คน​คิด​ว่า​เมือง​นี้​มี​ประชากร​ประมาณ 250,000 คน​หรือ​มาก​กว่า​นั้น หลัง​จาก​สเทเฟน​ถูก​ฝูง​ชน​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​ฆ่า​และ​สาวก​ของ​พระ​เยซู​เริ่ม​ถูก​ข่มเหง สาวก​บาง​คน​ก็​ย้าย​มา​ที่​เมือง​อันทิโอก พวก​เขา​ประกาศ​ข่าว​ดี​กับ​คน​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​และ​มี​หลาย​คน​สนใจ (กจ 11:19-21) ต่อ​มา​อัครสาวก​เปาโล​ใช้​เมือง​นี้​เป็น​ฐาน​ตอน​ที่​เขา​เดิน​ทาง​ใน​ฐานะ​มิชชันนารี และ “ที่​เมือง​อันทิโอก​นี่​เอง​ที่​สาวก​ได้​ชื่อ​ว่า​คริสเตียน​เป็น​ครั้ง​แรก” (กจ 11:26) เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย​เป็น​คน​ละ​เมือง​กับ “อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย” (ซึ่ง​อยู่​ตอน​กลาง​ของ​ตุรกี) ที่​พูด​ถึง​ใน กจ 13:14; 14:19, 21 และ 2ทธ 3:11