กิจการของอัครสาวก 18:1-28

18  หลัง​จาก​นั้น เปาโล​ออก​จาก​กรุง​เอเธนส์​ไป​ที่​เมือง​โครินธ์  ที่​นั่น​เขา​เจอ​กับ​คน​ยิว​คน​หนึ่ง​ชื่อ​อะควิลลา+ซึ่ง​เกิด​ที่​ปอนทัส กับ​ปริสสิลลา​ภรรยา​ของ​เขา ทั้ง​สอง​คน​เพิ่ง​มา​จาก​ประเทศ​อิตาลี​เพราะ​จักรพรรดิ​คลาวดิอัส​สั่ง​ชาว​ยิว​ทั้ง​หมด​ให้​ออก​ไป​จาก​กรุง​โรม เปาโล​ไป​หา​สอง​คน​นั้น  แล้ว​พัก​อยู่​ที่​บ้าน​พวก​เขา​และ​ทำ​งาน​ด้วย​กัน+ เพราะ​พวก​เขา​มี​อาชีพ​เป็น​ช่าง​ทำ​เต็นท์​เหมือน​กัน  ทุก​วัน​สะบาโต+เปาโล​จะ​บรรยาย​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว+ และ​โน้ม​น้าว​ใจ​ชาว​ยิว​กับ​ชาว​กรีก​ให้​เชื่อ  พอ​สิลาส+กับ​ทิโมธี+มา​จาก​แคว้น​มาซิโดเนีย เปาโล​ก็​ทุ่มเท​เวลา​ใน​การ​ประกาศ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​และ​ให้​ชาว​ยิว​เห็น​หลักฐาน​ที่​พิสูจน์​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​พระ​คริสต์+  แต่​เมื่อ​ชาว​ยิว​เอา​แต่​คัดค้าน​และ​พูด​ดูถูก​เหยียด​หยาม​เปาโล เขา​จึง​สะบัด​เสื้อ+และ​พูด​กับ​พวก​นั้น​ว่า “พวก​คุณ​รับผิดชอบ​ชีวิต​ของ​พวก​คุณ​เอง​ก็​แล้ว​กัน+ ผม​พ้น​ความ​รับผิดชอบ​แล้ว+ ตั้ง​แต่​นี้​ไป ผม​จะ​ไป​หา​คน​ต่าง​ชาติ”+  เปาโล​จึง​ย้าย​จาก​ที่​นั่น​ไป​ใช้​บ้าน​ของ​ผู้​ชาย​ที่​ชื่อ​ทิทิอัส​ยุสทัส​ซึ่ง​เป็น​ผู้​นมัสการ​พระเจ้า​คน​หนึ่ง บ้าน​ของ​เขา​อยู่​ติด​กับ​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว  ส่วน​คริสปัส+ซึ่ง​เป็น​หัวหน้า​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​กับ​ทุก​คน​ใน​บ้าน​ของ​เขา​ได้​มา​เป็น​สาวก​ของ​พระ​เยซู​ผู้​เป็น​นาย มี​ชาว​เมือง​โครินธ์​หลาย​คน​ได้​ฟัง​แล้ว​ก็​เชื่อ​และ​รับ​บัพติศมา  แล้ว​คืน​หนึ่ง ผู้​เป็น​นาย​พูด​กับ​เปาโล​ใน​นิมิต​ว่า “ไม่​ต้อง​กลัว​นะ ประกาศ​ต่อ​ไป​อย่า​หยุด 10  เพราะ​ใน​เมือง​นี้​ยัง​มี​คน​มาก​มาย​ที่​จะ​เข้า​มา​เชื่อ และ​จะ​ไม่​มี​ใคร​มา​ทำ​ร้าย​คุณ​ได้ เพราะ​ผม​อยู่​กับ​คุณ”+ 11  เปาโล​จึง​อยู่​ที่​นั่น 1 ปี 6 เดือน​และ​สอน​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​ให้​คน​ใน​เมือง​นั้น 12  ตอน​ที่​กัลลิโอ​เป็น​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​แคว้น​อาคายา ชาว​ยิว​รวม​ตัว​กัน​ต่อ​ต้าน​เปาโล​และ​เอา​ตัว​เขา​ไป​ที่​บัลลังก์​พิพากษา 13  และ​พูด​ว่า “คน​นี้​ชักจูง​ผู้​คน​ให้​นมัสการ​พระเจ้า​ใน​แบบ​ที่​ผิด​กฎหมาย”+ 14  แต่​พอ​เปาโล​จะ​พูด กัลลิโอ​ก็​พูด​กับ​ชาว​ยิว​ว่า “ชาว​ยิว​ครับ ถ้า​เรื่อง​นี้​เกี่ยว​ข้อง​กับ​การ​ทำ​ผิด​หรือ​เป็น​คดี​ร้ายแรง ผม​ก็​ควร​ฟัง​พวก​คุณ​พูด​ให้​จบ​ก่อน 15  แต่​ถ้า​เรื่อง​นี้​เป็น​การ​เถียง​กัน​เกี่ยว​กับ​คำ​พูด ตำแหน่ง หรือ​กฎหมาย​ของ​พวก​คุณ​เอง​ละ​ก็+ พวก​คุณ​จัด​การ​กัน​เอง​ก็​แล้ว​กัน ผม​ไม่​อยาก​ตัดสิน​เรื่อง​พวก​นี้” 16  แล้ว​กัลลิโอ​ก็​ไล่​พวก​เขา​ออก​ไป​จาก​หน้า​บัลลังก์​พิพากษา 17  คน​พวก​นั้น​จึง​จับ​โสสเธเนส+หัวหน้า​ที่​ประชุม​ชาว​ยิว​มา​เฆี่ยน​ที่​หน้า​บัลลังก์​พิพากษา ส่วน​กัลลิโอ​ไม่​ยุ่ง​เรื่อง​นี้​เลย 18  หลัง​จาก​พัก​ที่​นั่น​ต่อ​อีก​หลาย​วัน เปาโล​ก็​ลา​พี่​น้อง​และ​ลง​เรือ​เพื่อ​เดิน​ทาง​ไป​แคว้น​ซีเรีย ปริสสิลลา​กับ​อะควิลลา​ก็​ไป​ด้วย เปาโล​ตัด​ผม​สั้น​ที่​เมือง​เคนเครีย+เพราะ​เคย​สาบาน​ไว้​กับ​พระเจ้า 19  พอ​มา​ถึง​เมือง​เอเฟซัส เปาโล​ให้​คน​อื่น​อยู่​ที่​นั่น ส่วน​ตัว​เขา​เอง​เข้า​ไป​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​และ​ยก​เหตุ​ผล​คุย​กับ​พวก​ยิว+ 20  ถึง​พวก​เขา​จะ​อ้อน​วอน​ให้​เปาโล​อยู่​ต่อ​ไป เปาโล​ก็​ไม่​ยอม 21  เปาโล​ลา​พวก​เขา​และ​บอก​ว่า “ถ้า​พระ​ยะโฮวา​ต้องการ ผม​จะ​กลับ​มา​หา​พวก​คุณ​อีก” แล้ว​เขา​ก็​ลง​เรือ​ออก​จาก​เมือง​เอเฟซัส 22  ไป​เมือง​ซีซารียา+ จาก​นั้น​ก็​ไป​ทักทาย​พี่​น้อง​ใน​ประชาคม แล้ว​ไป​ต่อ​ที่​เมือง​อันทิโอก+ 23  เมื่อ​เปาโล​อยู่​ที่​นั่น​ระยะ​หนึ่ง​แล้ว​ก็​ออก​เดิน​ทาง​ไป​ตาม​ที่​ต่าง ๆ ทั่ว​แคว้น​กาลาเทีย​กับ​แคว้น​ฟรีเจีย+เพื่อ​ให้​กำลังใจ​พวก​สาวก+ 24  มี​คน​ยิว​คน​หนึ่ง​ชื่อ​อปอลโล+มา​ถึง​เมือง​เอเฟซัส เขา​เกิด​ที่​อเล็กซานเดรีย เป็น​คน​มี​พรสวรรค์​ใน​การ​พูด และ​รู้​เรื่อง​พระ​คัมภีร์​เป็น​อย่าง​ดี 25  อปอลโล​ได้​รับ​การ​สอน​ตาม​แนว​ทาง​ของ​พระ​ยะโฮวา​มา​แล้ว พลัง​ของ​พระเจ้า​กระตุ้น​เขา​ให้​กระตือรือร้น เขา​พูด​และ​สอน​เรื่อง​พระ​เยซู​อย่าง​ถูก​ต้อง แต่​เขา​รู้​แค่​เรื่อง​บัพติศมา​ของ​ยอห์น​เท่า​นั้น+ 26  อปอลโล​เริ่ม​พูด​อย่าง​กล้า​หาญ​ใน​ที่​ประชุม​ชาว​ยิว เมื่อ​ปริสสิลลา​กับ​อะควิลลา+ได้​ยิน​เขา​พูด ก็​ชวน​เขา​มา​ที่​บ้าน​และ​อธิบาย​ให้​เขา​เข้าใจ​แนว​ทาง​ของ​พระเจ้า​อย่าง​ถูก​ต้อง​ยิ่ง​ขึ้น 27  ต่อ​มา อปอลโล​อยาก​จะ​ข้าม​ไป​แคว้น​อาคายา พี่​น้อง​จึง​เขียน​จดหมาย​แนะ​นำ​ตัว​ให้​สาวก​ที่​นั่น​ต้อนรับ​เขา​อย่าง​อบอุ่น พอ​อปอลโล​ไป​ถึง เขา​ให้​ความ​ช่วยเหลือ​อย่าง​มาก​กับ​คน​ที่​เข้า​มา​เชื่อ​เพราะ​ความ​กรุณา​ที่​ยิ่ง​ใหญ่​ของ​พระเจ้า 28  และ​เขา​ให้​ข้อ​พิสูจน์​ที่​ชัดเจน​จาก​พระ​คัมภีร์​กับ​ผู้​คน​อย่าง​มี​พลัง​ว่า​พระ​เยซู​คือ​พระ​คริสต์+ และ​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​คำ​สอน​ของ​พวก​ยิว​นั้น​ผิด

เชิงอรรถ

ข้อมูลสำหรับศึกษา

อาคายา: ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก อาคายา​เป็น​แคว้น​หนึ่ง​ของ​จักรวรรดิ​โรมัน อยู่​ทาง​ตอน​ใต้​ของ​กรีซ เมือง​หลวง​คือ​โครินธ์ ใน​ปี 27 ก่อน ค.ศ. ตอน​ที่​ซีซาร์​ออกัสตัส​จัด​ระเบียบ 2 แคว้น​ของ​กรีซ​ใหม่ คือ​แคว้น​มาซิโดเนีย​และ​แคว้น​อาคายา เขา​กำหนด​ให้​แคว้น​อาคายา​กิน​พื้น​ที่​คาบสมุทร​ทาง​ใต้ (เพ​โล​พอน​นีส) รวม​ถึง​บาง​ส่วน​ของ​กรีซ​ที่​อยู่​บน​แผ่นดิน​ใหญ่ อาคายา​เป็น​แคว้น​ที่​สภา​สูง​ของ​โรมัน​ดู​แล และ​มี​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​ปกครอง​แคว้น​นี้​โดย​มี​เมือง​หลวง​อยู่​ที่​โครินธ์ (2คร 1:1) ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​พูด​ถึง​เมือง​อื่น ๆ ที่​อยู่​ใน​แคว้น​อาคายา คือ​เมือง​เอเธนส์​และ​เมือง​เคนเครีย (กจ 18:1, 18; รม 16:1) อาคายา​กับ​แคว้น​มาซิโดเนีย​ที่​อยู่​ติด​กัน​ทาง​เหนือ​มัก​ถูก​พูด​ถึง​ด้วย​กัน​บ่อย ๆ—กจ 19:21; รม 15:26; 1ธส 1:7, 8; ดูภาค​ผนวก ข​13

โครินธ์: เป็น​เมือง​ที่​เก่าแก่​ที่​สุด​และ​สำคัญ​ที่​สุด​เมือง​หนึ่ง​ของ​ประเทศ​กรีซ​ใน​สมัย​โบราณ เมือง​นี้​ตั้ง​อยู่​ห่าง​จาก​เมือง​โครินธ์​ใน​ปัจจุบัน​ไป​ทาง​ทิศ​ตะวัน​ตก​เฉียง​ใต้​ประมาณ 5 กม. เมือง​โครินธ์​เป็น​เมือง​ที่​สำคัญ​และ​มั่งคั่ง​เพราะ​ตั้ง​อยู่​ใน​ทำเล​ที่​เหมาะ​สม คือ​ตั้ง​อยู่​ตรง​คอ​คอด​ที่​เชื่อม​ต่อ​ใจ​กลาง​ประเทศ​กรีซ​กับ​คาบสมุทร​เพโลพอนนีซ​ที่​อยู่​ทาง​ใต้ เมือง​โครินธ์​ไม่​ได้​ควบคุม​เส้น​ทาง​การ​ค้า​ตั้ง​แต่​เหนือ​จด​ใต้​ของ​ประเทศ​กรีซ​เท่า​นั้น แต่​ยัง​ควบคุม​เส้น​ทาง​การ​ค้า​ใน​ทะเล​เมดิเตอร์เรเนียน​ทั้ง​ฝั่ง​ตะวัน​ออก​และ​ตะวัน​ตก​ด้วย เพราะ​การ​เดิน​ทาง​ผ่าน​คอ​คอด​ปลอด​ภัย​กว่า​การ​เดิน​ทาง​อ้อม​แหลม​ต่าง ๆ ทาง​ใต้​ของ​กรีซ เมือง​โครินธ์​เป็น​เมือง​หลวง​ของ​แคว้น​อาคายา ชาว​โรมัน​เรียก​ส่วน​ของ​ประเทศ​กรีซ​ที่​ไม่​รวม​แคว้น​มาซิโดเนีย​ว่า​แคว้น​อาคายา ใน​ช่วง​ที่​ซีซาร์​ออกัสตัส​ปกครอง แคว้น​อาคายา​กลาย​มา​เป็น​แคว้น​ที่​สภา​สูง​ของ​โรมัน​ดู​แล และ​โครินธ์​ก็​กลาย​มา​เป็น​เมือง​หลวง​ใน​ตอน​นั้น (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 18:12) เมือง​โครินธ์​มี​ชาว​ยิว​อาศัย​อยู่​จำนวน​มาก และ​มี​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว 1 แห่ง ซึ่ง​ทำ​ให้​มี​คน​กรีก​บาง​คน​เข้า​มา​เชื่อถือ (กจ 18:4) ฟิโล​นัก​เขียน​ใน​ศตวรรษ​แรก​ยืน​ยัน​ว่า​มี​ชาว​ยิว​อยู่​ใน​เมือง​โครินธ์​สมัย​โบราณ นอก​จาก​นั้น ยัง​มี​การ​พบ​ข้อ​ความ​จารึก​ภาษา​กรีก​บน​หิน​อ่อน​ใกล้​ประตู​ที่​ไป​อ่าว​เลแคอุม ซึ่ง​ข้อ​ความ​จารึก​นี้​อ่าน​ว่า “[Sy·na·]go·geʹ He·br[aiʹon]” แปล​ว่า “ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ฮีบรู” บาง​คน​เชื่อ​ว่า​แผ่น​หิน​อ่อน​นี้​เป็น​ขอบ​ประตู​ที่​ทำ​ขึ้น​ตั้ง​แต่​สมัย​เปาโล แต่​คน​ส่วน​ใหญ่​คิด​ว่า​แผ่น​นี้​ทำ​ขึ้น​หลัง​จาก​นั้น—ดูภาค​ผนวก ข​13

อะควิลลา: พระ​คัมภีร์​บอก​ว่า​อะควิลลา​คริสเตียน​ที่​ซื่อ​สัตย์​และ​ภรรยา​ของ​เขา​ปริสสิลลา (หรือ​ปริสคา) เป็น “เพื่อน​ร่วม​งาน” กับ​เปาโล (รม 16:3) พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​พูด​ถึง​สามี​ภรรยา​คู่​นี้ 6 ครั้ง (กจ 18:18, 26; 1คร 16:19; 2ทธ 4:19) และ​ทุก​ครั้ง​ก็​พูด​ถึง​ชื่อ​ของ​ทั้ง 2 คน ชื่อ​ปริสสิลลา​เป็น​รูป​คำ​ที่​สื่อ​ถึง​ขนาด​เล็ก​ของ​ชื่อ​ปริสคา ใน​หนังสือ​ที่​เปาโล​เขียน​จะ​ใช้​ชื่อ​แบบ​สั้น ส่วน​หนังสือ​ที่​ลูกา​เขียน​จะ​ใช้​ชื่อ​แบบ​ยาว เป็น​เรื่อง​ปกติ​ที่​ชื่อ​โรมัน​จะ​มี​ทั้ง​แบบ​สั้น​และ​แบบ​ยาว หลัง​จาก​ที่​จักรพรรดิ​คลาวดิอัส​มี​คำ​สั่ง​ให้​ชาว​ยิว​ออก​จาก​กรุง​โรม​ใน​ช่วง​ปี ค.ศ. 49 หรือ​ต้น​ปี 50 อะควิลลา​และ​ปริสสิลลา​ก็​ย้าย​มา​อยู่​ที่​เมือง​โครินธ์ ตอน​ที่​เปาโล​มา​ถึง​เมือง​โครินธ์​ใน​ฤดู​ใบ​ไม้​ร่วง​ปี ค.ศ. 50 เขา​ก็​ได้​ทำ​งาน​กับ​สามี​ภรรยา​คู่​นี้​ซึ่ง​เป็น​ช่าง​ทำ​เต็นท์ อะควิลลา​กับ​ปริสสิลลา​คง​ต้อง​ช่วย​เปาโล​ตั้ง​ประชาคม​ใหม่​ใน​เมือง​โครินธ์​แน่ ๆ อะควิลลา​เกิด​ที่​ปอนทัส​แคว้น​ทาง​เหนือ​ของ​เอเชีย​ไมเนอร์​ที่​ติด​กับ​ทะเล​ดำ—ดู​ภาค​ผนวก ข​13

ช่าง​ทำ​เต็นท์: มี​การ​ใช้​คำ​กรีก ซเคนอพอยอ็อส ใน​ข้อ​นี้​เพื่อ​พูด​ถึง​อาชีพ​ที่​เปาโล อะควิลลา และ​ปริสสิลลา​ทำ หลาย​คน​มี​ความ​เห็น​ที่​ต่าง​กัน​ว่า​คำ​นี้​หมาย​ถึง​อาชีพ​อะไร​จริง ๆ (อาจ​เป็น​ช่าง​ทำ​เต็นท์ ช่าง​ทอ​ม่าน​หรือ​พรม หรือ​ช่าง​ทำ​เชือก) แต่​ผู้​เชี่ยวชาญ​หลาย​คน​เชื่อ​ว่า​คำ​นี้​น่า​จะ​หมาย​ถึง “ช่าง​ทำ​เต็นท์” เปาโล​มา​จาก​เมือง​ทาร์ซัส​ใน​แคว้น​ซิลีเซีย​ซึ่ง​มี​ชื่อเสียง​ใน​การ​ทำ​คีลีเคอุม ผ้า​กระโจม​เนื้อ​หยาบ​ทำ​ด้วย​ขน​แพะ​ที่​ผู้​คน​มัก​เอา​ไป​ทำ​เต็นท์ (กจ 21:39) ชาว​ยิว​ใน​ศตวรรษ​แรก​มอง​ว่า​เป็น​เรื่อง​ที่​น่า​ชื่นชม​สำหรับ​เด็ก​หนุ่ม​ที่​จะ​ฝึก​ทำ​งาน​อาชีพ​ถึง​แม้​เขา​จะ​มี​การ​ศึกษา​สูง จึง​เป็น​ไป​ได้​ว่า​เปาโล​เรียน​ทำ​เต็นท์​ตั้ง​แต่​เขา​ยัง​เป็น​หนุ่ม งาน​นี้​ไม่​ได้​เป็น​งาน​ที่​ง่าย เพราะ​ว่า​กัน​ว่า คีลีเคอุม มี​เนื้อ​ที่​แข็ง​และ​หยาบ​จึง​ทำ​ให้​ตัด​เย็บ​ได้​ยาก

บรรยาย: หรือ “หา​เหตุ​ผล​กับ​ผู้​คน” คำ​กริยา​กรีก เดียเละกอไม มี​ความ​หมาย​ว่า “พูด​คุย​กัน, สนทนา​กัน” คำ​นี้​อาจ​หมาย​ถึง​การ​บรรยาย​เพื่อ​สอน หรือ​การ​พูด​คุย​เพื่อ​แลก​เปลี่ยน​ความ​คิด​เห็น​กัน​ก็​ได้ มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ที่ กจ 17:2, 17; 18:19; 19:8, 9; 20:7, 9

ทุ่มเท​เวลา​ใน​การ​ประกาศ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า: สำนวน​นี้​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​ตั้ง​แต่​นี้​ไป​เปาโล​อุทิศ​เวลา​ทั้ง​หมด​ของ​เขา​ให้​กับ​งาน​ประกาศ

สะบัด​ฝุ่น​ออก​จาก​เท้า​เพื่อ​ให้​รู้​ว่า​ได้​เตือน​พวก​เขา​แล้ว: เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​ทำ​ตาม​คำ​แนะ​นำ​ของ​พระ​เยซู​ที่​บันทึก​ไว้​ใน มธ 10:14; มก 6:11; ลก 9:5 เวลา​คน​ยิว​ที่​เคร่ง​เดิน​ทาง​ผ่าน​เขต​แดน​ของ​คน​ต่าง​ชาติ พวก​เขา​มัก​จะ​สะบัด​ฝุ่น​ผง​ที่​คิด​ว่า​ไม่​สะอาด​ออก​จาก​รอง​เท้า​ก่อน​จะ​กลับ​เข้า​เขต​แดน​ของ​ชาว​ยิว แต่​เห็น​ได้​ว่า​พระ​เยซู​ไม่​ได้​คิด​ถึง​ความ​หมาย​นี้​ตอน​ที่​ให้​คำ​แนะ​นำ​กับ​สาวก การ​สะบัด​ฝุ่น​ออก​จาก​เท้า​เป็น​ท่า​ทาง​ที่​แสดง​ว่า​พวก​สาวก​จะ​ไม่​รับผิดชอบ​ต่อ​ผล​ที่​ตาม​มา​ตอน​ที่​พระเจ้า​มา​พิพากษา ตอน​ที่​เปาโล​อยู่​ใน​เมือง​โครินธ์ เขา​ก็​ทำ​คล้าย ๆ กัน​โดย​สะบัด​เสื้อ​และ​พูด​ด้วย​ว่า “พวก​คุณ​รับผิดชอบ​ชีวิต​ของ​พวก​คุณ​เอง​ก็​แล้ว​กัน ผม​พ้น​ความ​รับผิดชอบ​แล้ว”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 18:6

สะบัด​ฝุ่น​ออก​จาก​เท้า: เวลา​คน​ยิว​ที่​เคร่ง​เดิน​ทาง​ผ่าน​เขต​แดน​ของ​คน​ต่าง​ชาติ พวก​เขา​มัก​จะ​สะบัด​ฝุ่น​ผง​ที่​คิด​ว่า​ไม่​สะอาด​ออก​จาก​รอง​เท้า​ก่อน​จะ​กลับ​เข้า​เขต​แดน​ของ​ชาว​ยิว แต่​เห็น​ได้​ว่า​พระ​เยซู​ไม่​ได้​คิด​ถึง​ความ​หมาย​นี้​ตอน​ที่​ให้​คำ​แนะ​นำ​กับ​สาวก การ​สะบัด​ฝุ่น​ที่​เท้า​เป็น​ท่า​ทาง​ที่​แสดง​ว่า​พวก​สาวก​จะ​ไม่​รับผิดชอบ​ต่อ​ผล​ที่​ตาม​มา​ตอน​ที่​พระเจ้า​มา​พิพากษา มี​สำนวน​คล้าย ๆ กัน​นี้​อยู่​ที่ มธ 10:14 และ มก 6:11 แต่​บันทึก​ที่​มาระโก​กับ​ลูกา​มี​ข้อ​ความ​เพิ่ม​เติม​ว่า​เพื่อ​ให้​เขา​รู้​ว่า​คุณ​เตือน​เขา​แล้ว เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​ก็​ทำ​ตาม​คำ​แนะ​นำ​นี้​ของ​พระ​เยซู​ตอน​ที่​พวก​เขา​อยู่​ใน​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย (กจ 13:51) ตอน​ที่​เปาโล​อยู่​ใน​เมือง​โครินธ์ เขา​ก็​ทำ​คล้าย ๆ กัน​โดย​สะบัด​เสื้อ​และ​พูด​ด้วย​ว่า “พวก​คุณ​รับผิดชอบ​ชีวิต​ของ​พวก​คุณ​เอง​ก็​แล้ว​กัน ผม​พ้น​ความ​รับผิดชอบ​แล้ว”—กจ 18:6

พวก​เรา​กับ​ลูก​ ๆ ​จะ​รับผิดชอบ​การ​ตาย​ของ​เขา​เอง: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ให้​เลือด​ของ​เขา​ตก​บน​พวก​เรา​กับ​ลูก​ ๆ”

ถ้า​มี​ใคร​ไม่​รอด ก็​จะ​มา​โทษ​ผม​ไม่​ได้: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ผม​สะอาด​จาก​เลือด​ของ​ทุก​คน” เปาโล​ไม่​ต้อง​รับผิดชอบ​ต่อ​พระเจ้า​เพราะ​เขา​ได้​ประกาศ​ข่าว​ดี​เรื่อง​รัฐบาล​ของ​พระเจ้า​แล้ว เขา​ได้​บอก​ข่าวสาร​ที่​ช่วย​ชีวิต​ให้​ทุก​คน​ได้​รู้ (กจ 18:6; เทียบ​กับ อสค 33:6-8) เปาโล​บอก “ทุก​สิ่ง​ที่​พระเจ้า​อยาก​ให้​เรา​ทำ” กับ​สาวก​ใน​เมือง​เอเฟซัส เพราะ​เขา​ไม่​อยาก​ให้​ใคร​ต้อง​ตาย​ใน​วัน​ที่​พระเจ้า​มา​พิพากษา (กจ 20:27) วิธี​อื่น​ที่​อาจ​ทำ​ให้​คริสเตียน​มี​ความ​ผิด​และ​ต้อง​รับผิดชอบ​ต่อ​พระเจ้า​เกี่ยว​กับ​เรื่อง​นี้​ก็​คือ​การ​สนับสนุน​องค์การ​ต่าง ๆ ที่​ทำ​ให้​คน​ตาย เช่น “บาบิโลน​ใหญ่” ทั้ง​โดย​ทาง​ตรง​หรือ​ทาง​อ้อม (วว 17:6; 18:2, 4) หรือ​สนับสนุน​องค์การ​อื่น ๆ ที่​ทำ​ให้​คน​บริสุทธิ์​ต้อง​ตาย (วว 16:5, 6; เทียบ​กับ อสย 26:20, 21) นอก​จาก​นั้น ความ​ผิด​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กับ​เลือด​ยัง​รวม​ถึง​การ​กิน​เลือด​หรือ​การ​รับ​เลือด​ไม่​ว่า​จะ​ใน​ทาง​ใด​เข้า​ร่าง​กาย—กจ 15:20

เขา​จึง​สะบัด​เสื้อ: การ​ที่​เปาโล​ทำ​แบบ​นี้​แสดง​ว่า​เขา​จะ​ไม่​รับผิดชอบ​ที่​ชาว​ยิว​ปฏิเสธ​ข่าวสาร​เกี่ยว​กับ​พระ​คริสต์​ที่​ให้​ชีวิต เปาโล​ทำ​หน้า​ที่​ของ​ตัว​เอง​สำเร็จ​แล้ว และ​เขา​ไม่​ต้อง​รับผิดชอบ​ชีวิต​ของ​คน​เหล่า​นี้ (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​คำ​ว่า​พวก​คุณ​รับผิดชอบ​ชีวิต​ของ​พวก​คุณ​เอง​ก็​แล้ว​กัน​ที่​อยู่​ใน​ข้อ​นี้) มี​การ​พูด​ถึง​ท่า​ทาง​แบบ​นี้​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ด้วย ตอน​ที่​เนหะมีย์​พูด​กับ​ชาว​ยิว​ที่​กลับ​ไป​กรุง​เยรูซาเล็ม เขา​สะบัด​เสื้อ​ส่วน​ที่​อยู่​ตรง​หน้า​อก​เพื่อ​เป็น​การ​บอก​ว่า​คน​ที่​ไม่​ทำ​ตาม​สัญญา​จะ​ถูก​พระเจ้า​ลง​โทษ (นหม 5:13) เปาโล​ก็​ทำ​ท่า​ทาง​คล้าย ๆ กัน​ใน​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย เขา “สะบัด​ฝุ่น​ออก​จาก​เท้า” ต่อ​หน้า​คน​ที่​ต่อ​ต้าน​เขา​ใน​เมือง​นั้น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 13:51; ลก 9:5

พวก​คุณ​รับผิดชอบ​ชีวิต​ของ​พวก​คุณ​เอง​ก็​แล้ว​กัน: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ให้​เลือด​พวก​คุณ​ตก​บน​หัว​พวก​คุณ​เอง” เปาโล​พูด​ประโยค​นี้​เพื่อ​แสดง​ว่า​เขา​จะ​ไม่​รับผิดชอบ​ถ้า​ชาว​ยิว​ที่​ปฏิเสธ​ข่าวสาร​เกี่ยว​กับ​พระ​คริสต์​หรือ​เมสสิยาห์​ถูก​พระเจ้า​พิพากษา มี​คำ​พูด​คล้าย​กัน​อยู่​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ซึ่ง​ถ่ายทอด​แนว​คิด​ที่​ว่า​ใคร​ก็​ตาม​ทำ​สิ่ง​ที่​สม​ควร​ตาย เขา​ต้อง​รับผิดชอบ​ชีวิต​ของ​ตัว​เอง (ยชว 2:19; 2ซม 1:16; 1พก 2:37; อสค 33:2-4; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 27:25) เปาโล​ยัง​พูด​อีก​ว่า​ผม​พ้น​ความ​รับผิดชอบ​แล้ว ซึ่ง​หมาย​ความ​ว่า “ผม​บริสุทธิ์ [“ไม่​มี​ความ​ผิด”]”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 20:26

พระ​ยะโฮวา​เปิด​ใจ​เธอ: พระ​คัมภีร์​บอก​ว่า​ลิเดีย​เป็น​ผู้​นมัสการ​พระเจ้า คำ​นี้​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เธอ​เป็น​คน​ที่​เปลี่ยน​มา​นับถือ​ศาสนา​ยิว (กจ 13:43) ใน​วัน​สะบาโต ลิเดีย​กับ​พวก​ผู้​หญิง​คน​อื่น ๆ ไป​ที่​สำหรับ​อธิษฐาน​ริม​แม่น้ำ​นอก​เมือง​ฟีลิปปี (กจ 16:13) ที่​เป็น​อย่าง​นั้น​อาจ​เป็น​เพราะ​ใน​เมือง​ฟีลิปปี​ไม่​ค่อย​มี​ชาว​ยิว​และ​ไม่​มี​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว ลิเดีย​อาจ​ได้​มา​รู้​จัก​การ​นมัสการ​พระ​ยะโฮวา​ที่​เมือง​ธิยาทิรา​ซึ่ง​เป็น​บ้าน​เกิด​ของ​เธอ เมือง​นั้น​มี​ชาว​ยิว​อยู่​จำนวน​มาก​และ​มี​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว 1 แห่ง พระ​ยะโฮวา​พระเจ้า​ที่​เธอ​นมัสการ​สังเกต​ว่า​เธอ​สนใจ​ฟัง​เรื่อง​ที่​เปาโล​พูด

ย้าย​จาก​ที่​นั่น: คือ​ย้าย​จาก​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ไป​ที่​บ้าน​ของ​ทิทิอัส​ยุสทัส​ซึ่ง​เป็น​ที่​ที่​เปาโล​ทำ​งาน​ประกาศ​ต่อ เปาโล​พัก​อยู่​ที่​บ้าน​ของ​อะควิลลา​และ​ปริสสิลลา​ตลอด​ช่วง​ที่​เขา​อยู่​ใน​เมือง​โครินธ์ แต่​ดู​เหมือน​ว่า​บ้าน​ของ​ยุสทัส​เป็น​ศูนย์กลาง​ที่​เปาโล​ใช้​ใน​การ​ประกาศ—กจ 18:3

ทิทิอัส​ยุสทัส: เป็น​ผู้​เชื่อถือ​ชาว​โครินธ์ พระ​คัมภีร์​บอก​ว่า​เขา​เป็น​ผู้​นมัสการ​พระเจ้า​คน​หนึ่ง คำ​นี้​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​เขา​เคย​เป็น​คน​ต่าง​ชาติ​ที่​เปลี่ยน​มา​นับถือ​ศาสนา​ยิว—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 16:14

ผู้​สำเร็จ​ราชการ: คือ​ตำแหน่ง​ผู้​ปกครอง​แคว้น​ที่​สภา​สูง​ของ​โรมัน​ดู​แล บาง​แคว้น​ของ​โรม เช่น แคว้น​ยูเดีย​เป็น​แคว้น​ที่​ปกครอง​โดย​จักรพรรดิ และ​จักรพรรดิ​ก็​เป็น​ผู้​แต่ง​ตั้ง​ผู้​ว่า​ราชการ เนื่อง​จาก​ไซปรัส​เป็น​แคว้น​ที่​สภา​สูง​ของ​โรมัน​ดู​แล​ตั้ง​แต่​ปี 22 ก่อน ค.ศ. แคว้น​นี้​จึง​ปกครอง​โดย​ผู้​สำเร็จ​ราชการ มี​การ​พบ​เหรียญ​จาก​เกาะ​ไซปรัส ซึ่ง​ด้าน​หนึ่ง​สลัก​หน้า​ของ​จักรพรรดิ​โรมัน​คลาวดิอัส​และ​ตำแหน่ง​ของ​เขา (ใน​ภาษา​ละติน) ส่วน​อีก​ด้าน​หนึ่ง​มี​ข้อ​ความ​ว่า “ภาย​ใต้​การ​ปกครอง​ของ​โคมินิอัสโพรคลุส ผู้​สำเร็จ​ราชการ​ของ​ชาว​ไซปรัส” (ใน​ภาษา​กรีก)—ดูส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ผู้​สำเร็จ​ราชการ: คือ​ตำแหน่ง​ผู้​ปกครอง​แคว้น​ที่​สภา​สูง​ของ​โรมัน​ดู​แล ใน​ข้อ​นี้​บอก​ว่า​กัลลิโอ​เป็น​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​แคว้น​อาคายา ใน​ข้อ​นี้​ลูกา​ใช้​คำ​เรียก​ตำแหน่ง​นี้​อย่าง​ถูก​ต้อง คือ “ผู้​สำเร็จ​ราชการ” เพราะ​แคว้น​อาคายา​เป็น​แคว้น​ที่​สภา​สูง​ของ​โรมัน​ดู​แล​ตั้ง​แต่​ปี 27 ก่อน ค.ศ. ถึง 15 ค.ศ. และ​อีก​ครั้ง​หลัง​จาก​ปี ค.ศ. 44 (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 13:7) ข้อ​ความ​จารึก​ที่​พบ​ใน​เมือง​เดลฟี​ที่​พูด​ถึง​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​กัลลิโอ​ไม่​ได้​แค่​ช่วย​สนับสนุน​ความ​ถูก​ต้อง​ของ​บันทึก​ที่​ลูกา​เขียน​เท่า​นั้น แต่​ยัง​ช่วย​ให้​รู้​ว่า​กัลลิโอ​ทำ​หน้า​ที่​นี้​เมื่อ​ไร

อาคายา: ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก อาคายา​เป็น​แคว้น​หนึ่ง​ของ​จักรวรรดิ​โรมัน อยู่​ทาง​ตอน​ใต้​ของ​กรีซ เมือง​หลวง​คือ​โครินธ์ ใน​ปี 27 ก่อน ค.ศ. ตอน​ที่​ซีซาร์​ออกัสตัส​จัด​ระเบียบ 2 แคว้น​ของ​กรีซ​ใหม่ คือ​แคว้น​มาซิโดเนีย​และ​แคว้น​อาคายา เขา​กำหนด​ให้​แคว้น​อาคายา​กิน​พื้น​ที่​คาบสมุทร​ทาง​ใต้ (เพ​โล​พอน​นีส) รวม​ถึง​บาง​ส่วน​ของ​กรีซ​ที่​อยู่​บน​แผ่นดิน​ใหญ่ อาคายา​เป็น​แคว้น​ที่​สภา​สูง​ของ​โรมัน​ดู​แล และ​มี​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​ปกครอง​แคว้น​นี้​โดย​มี​เมือง​หลวง​อยู่​ที่​โครินธ์ (2คร 1:1) ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​พูด​ถึง​เมือง​อื่น ๆ ที่​อยู่​ใน​แคว้น​อาคายา คือ​เมือง​เอเธนส์​และ​เมือง​เคนเครีย (กจ 18:1, 18; รม 16:1) อาคายา​กับ​แคว้น​มาซิโดเนีย​ที่​อยู่​ติด​กัน​ทาง​เหนือ​มัก​ถูก​พูด​ถึง​ด้วย​กัน​บ่อย ๆ—กจ 19:21; รม 15:26; 1ธส 1:7, 8; ดูภาค​ผนวก ข​13

เคนเครีย: เป็น​เมือง​ท่า​แห่ง​หนึ่ง​ของ​โครินธ์ เคนเครีย​ตั้ง​อยู่​ที่​คอ​คอด​ทาง​ฝั่ง​อ่าว​ซาโรนิค​ห่าง​จาก​เมือง​โครินธ์​ไป​ทาง​ตะวัน​ออก​ประมาณ 11 กม. เคนเครีย​เป็น​ท่า​เรือ​ที่​ไป​สู่​เมือง​ต่าง ๆ ทาง​ตะวัน​ออก​ของ​กรีซ ส่วน​เลแคอุม​ที่​อยู่​อีก​ฝั่ง​หนึ่ง​ของ​คอ​คอด​เป็น​ท่า​เรือ​ที่​ไป​สู่​อิตาลี​และ​ที่​อื่น ๆ ซึ่ง​อยู่​ทาง​ฝั่ง​ตะวัน​ตก​ของ​กรีซ มี​การ​พบ​ซาก​ของ​อาคาร​และ​เขื่อน​กัน​น้ำ​ทะเล​ที่​เคย​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​เมือง​เคนเครีย​ใกล้​กับ​หมู่​บ้าน​ที่​ตอน​นี้​เรียก​กัน​ว่า​คีห์รีช (เคคีห์เอส) รม 16:1 บอก​ว่า​มี​ประชาคม​คริสเตียน​ใน​เมือง​เคนเครีย—ดูภาค​ผนวก ข​13

ตาม​ที่​พระ​ยะโฮวา​ต้องการ: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ความ​ต้องการ” (เธะเลมา) ที่​ใช้​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​มัก​ใช้​เพื่อ​หมาย​ถึง​ความ​ต้องการ​ของ​พระเจ้า (มธ 7:21; 12:50; มก 3:35; รม 12:2; 1คร 1:1; ฮบ 10:36; 1ปต 2:15; 4:2; 1ยน 2:17) ใน​เซปตัวจินต์ คำ​กรีก เธะเลมา มัก​ใช้​เพื่อ​แปล​คำ​ฮีบรู​ที่​หมาย​ถึง​ความ​ต้องการ​ของ​พระเจ้า หรือ​ความ​พอ​ใจ​ของ​พระเจ้า และ​คำ​กรีก​นี้​มี​อยู่​ใน​ข้อ​ความ​ที่​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​ด้วย (สด 40:8, 9 [39:9, 10, LXX]; 103:21 [102:21, LXX]; 143:9-11 [142:9-11, LXX]; อสย 44:24, 28; ยรม 9:24 [9:23, LXX]; มลค 1:10) ที่ มธ 26:42 พระ​เยซู​ก็​พูด​คล้าย ๆ กัน​ตอน​ที่​ท่าน​อธิษฐาน​ถึง​พระเจ้า​ผู้​เป็น​พ่อ​ว่า “ขอ​ให้​เป็น​ไป​ตาม​ที่​พ่อ​ต้องการ”

ถ้า​พระ​ยะโฮวา​ต้องการ: คำ​พูด​นี้​เน้น​ว่า​เรา​ต้อง​สนใจ​ความ​ต้องการ​ของ​พระเจ้า​เมื่อ​เรา​ทำ​หรือ​วาง​แผน​ว่า​จะ​ทำ​อะไร อัครสาวก​เปาโล​เอง​ก็​คิด​ถึง​หลักการ​นี้​อยู่​เสมอ (1คร 4:19; 16:7; ฮบ 6:3) สาวก​ยากอบ​ก็​สนับสนุน​ให้​ทำ​แบบ​นี้​ด้วย​โดย​บอก​ว่า “ถ้า​พระ​ยะโฮวา​ต้องการ เรา​ก็​จะ​มี​ชีวิต​อยู่​และ​ทำ​สิ่ง​นั้น​สิ่ง​นี้​ได้” (ยก 4:15) การ​พูด​แบบ​นี้​ไม่​ใช่​แค่​พูด​เฉย ๆ แต่​คน​ที่​พูด​ด้วย​ความ​จริง​ใจ​ว่า “ถ้า​พระ​ยะโฮวา​ต้องการ” ก็​ต้อง​พยายาม​ทำ​สิ่ง​ที่​สอดคล้อง​กับ​ความ​ต้องการ​ของ​พระ​ยะโฮวา​ด้วย คน​ที่​คิด​แบบ​นี้​อาจ​ไม่​จำเป็น​ต้อง​พูด​ออก​มา​เสมอ​ไป—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 21:14; 1คร 4:19; ยก 4:15

จาก​นั้น​ก็​ไป: ถึง​แม้​ใน​ข้อ​นี้​ไม่​ได้​พูด​ถึง​กรุง​เยรูซาเล็ม แต่​ดู​เหมือน​เปาโล​เดิน​ทาง​ไป​ที่​เมือง​นั้น กรุง​เยรูซาเล็ม​อยู่​สูง​กว่า​ระดับ​น้ำ​ทะเล​ประมาณ 750 เมตร และ​พระ​คัมภีร์​ก็​มัก​บอก​ว่า​ผู้​นมัสการ​พระเจ้า “ขึ้น​ไป​กรุง​เยรูซาเล็ม” ที่​จริง มี​การ​ใช้​คำ​กริยา​กรีก อานาไบโน (“ขึ้น​ไป”) หลาย​ครั้ง​เมื่อ​พูด​ถึง​การ​เดิน​ทาง​ไป​กรุง​เยรูซาเล็ม (มธ 20:17; มก 10:32; ลก 18:31; 19:28; ยน 2:13; 5:1; 11:55; กจ 11:2; 21:12, 15; 24:11; 25:1, 9; กท 2:1) นอก​จาก​นั้น ยัง​มี​การ​ใช้​คำ​กริยา​กรีก คาทาไบโน ที่​มี​ความ​หมาย​ว่า “ลง​ไป” ใน​ข้อ​นี้​ด้วย และ​บาง​ครั้ง​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เมื่อ​พูด​ถึง​การ​เดิน​ทาง​ออก​จาก​กรุง​เยรูซาเล็ม—มก 3:22; ลก 10:30, 31; กจ 24:1, 22; 25:7

อปอลโล: คริสเตียน​ชาว​ยิว​ที่​น่า​จะ​เกิด​และ​เติบโต​ใน​เมือง​อเล็กซานเดรีย​ซึ่ง​เป็น​เมือง​หลวง​ของ​อียิปต์​ที่​อยู่​ภาย​ใต้​การ​ปกครอง​ของ​โรม อเล็กซานเดรีย​เป็น​ศูนย์กลาง​การ​ศึกษา​ระดับ​สูง​และ​มี​ชื่อเสียง​เรื่อง​ห้อง​สมุด​ขนาด​ใหญ่ เมือง​นี้​มี​ขนาด​ใหญ่​ที่​สุด​ใน​จักรวรรดิ​โรมัน​เป็น​รอง​ก็​แค่​กรุง​โรม​และ​มี​ชาว​ยิว​อยู่​จำนวน​มาก เมือง​นี้​เป็น​หนึ่ง​ใน​ศูนย์กลาง​ที่​สำคัญ​ของ​วัฒนธรรม​และ​การ​ศึกษา​ของ​ทั้ง​คน​ยิว​และ​คน​กรีก ฉบับ​แปล​เซปตัวจินต์ ซึ่ง​แปล​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​เป็น​ภาษา​กรีก​ก็​ทำ​ขึ้น​ที่​นั่น นี่​ทำ​ให้​เข้าใจ​ว่า​ทำไม​พระ​คัมภีร์​ถึง​บอก​ว่า​อปอลโล​รู้ [แปล​ตรง​ตัว​ว่า “มี​พลัง”] เรื่อง​พระ​คัมภีร์​เป็น​อย่าง​ดี ซึ่ง​ก็​คือ​รู้​เรื่อง​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ที่​ได้​รับ​การ​ดล​ใจ

ทาง​นั้น: คำ​นี้​ใน​หนังสือ​กิจการ​มี​ความ​หมาย​ได้ 2 อย่าง อย่าง​แรก​ก็​คือ​การ​ใช้​ชีวิต​แบบ​คริสเตียน และ​อย่าง​ที่​สอง คือ​ประชาคม​คริสเตียน​ใน​ยุค​แรก คำ​นี้​อาจ​มา​จาก​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ที่ ยน 14:6 ที่​บอก​ว่า “ผม​เป็น​ทาง​นั้น” คน​ทั่ว​ไป​มัก​เรียก​สาวก​ของ​พระ​เยซู​ว่า​พวก “ทาง​นั้น” เพราะ​พวก​สาวก​เลียน​แบบ​พระ​เยซู​และ​ใช้​ชีวิต​ตาม​แนว​ทาง​ของ​ท่าน (กจ 19:9) พระ​เยซู​ทุ่มเท​ชีวิต​ของ​ท่าน​ให้​กับ​การ​นมัสการ​พระ​ยะโฮวา​พระเจ้า​เที่ยง​แท้​องค์​เดียว​เท่า​นั้น นอก​จาก​นั้น เพื่อ​คริสเตียน​จะ​ใช้​ชีวิต​แบบ​นี้​ได้ พวก​เขา​ก็​ต้อง​มี​ความ​เชื่อ​ใน​พระ​เยซู​คริสต์​ด้วย ไม่​นาน​หลัง​ปี ค.ศ. 44 ที่​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย​ก็​เริ่ม​มี​การ​เรียก​สาวก​ของ​พระ​เยซู​ว่า​เป็น “คริสเตียน . . . ตาม​การ​ชี้​นำ​จาก​พระเจ้า” (กจ 11:26) ถึง​แม้​พวก​สาวก​จะ​ได้​ชื่อ​ว่า​เป็น​คริสเตียน​แล้ว แต่​ลูกา​ก็​ยัง​เรียก​ประชาคม​คริสเตียน​ว่า “ทาง​นั้น”—กจ 19:23; 22:4; 24:22; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 18:25; 19:23

พระ​ยะโฮวา: ข้อ​ความ​นี้​ยก​มา​จาก อสย 40:3 ซึ่ง​ใน​ต้น​ฉบับ​ภาษา​ฮีบรู​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู 4 ตัว (ตรง​กับ​เสียง​อักษร​ไทย ยฮวฮ) มัทธิว​เชื่อม​โยง​คำ​พยากรณ์​นี้​กับ​สิ่ง​ที่​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​ทำ​เพื่อ​เตรียม​ทาง​ไว้​สำหรับ​พระ​เยซู และ​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ที่​ยอห์น​เขียน ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​ได้​พูด​ไว้​ว่า​คำ​พยากรณ์​นี้​หมาย​ถึง​ตัว​เขา​เอง—ยน 1:23

พระ​ยะโฮวา: ข้อ​ความ​นี้​ยก​มา​จาก อสย 40:3 ซึ่ง​ใน​ต้น​ฉบับ​ภาษา​ฮีบรู​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู 4 ตัว (ตรง​กับ​เสียง​อักษร​ไทย ยฮวฮ) มาระโก​เชื่อม​โยง​คำ​พยากรณ์​นี้​กับ​สิ่ง​ที่ “ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา” (มก 1:4) ทำ​เพื่อ​เตรียม​ทาง​ไว้​สำหรับ​พระ​เยซู—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:3; ยน 1:23

พระ​ยะโฮวา: ข้อ​ความ​นี้​ยก​มา​จาก อสย 40:3 ซึ่ง​ใน​ต้น​ฉบับ​ภาษา​ฮีบรู​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู 4 ตัว (ตรง​กับ​เสียง​อักษร​ไทย ยฮวฮ) ลูกา​เชื่อม​โยง​คำ​พยากรณ์​นี้​กับ​สิ่ง​ที่​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​ทำ ยอห์น​จะ​เตรียม​ทาง​ไว้​สำหรับ​พระ​ยะโฮวา​ใน​แง่​ที่​ว่า​เขา​จะ​มา​ก่อน​พระ​เยซู​ซึ่ง​เป็น​ตัว​แทน ​พระ​ยะโฮวา​พ่อ​ของ​ท่าน​และ​มา​ใน​นาม​พ่อ​ของ​ท่าน (ยน 5:43; 8:29) ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ที่​อัครสาวก​ยอห์น​เขียน ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​ได้​พูด​ไว้​ว่า​คำ​พยากรณ์​นี้​หมาย​ถึง​ตัว​เขา​เอง—ยน 1:23

พระ​ยะโฮวา: ข้อ​ความ​นี้​ยก​มา​จาก อสย 40:3 ซึ่ง​ใน​ต้น​ฉบับ​ภาษา​ฮีบรู​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู 4 ตัว (ตรง​กับ​เสียง​อักษร​ไทย ยฮวฮ) (ดูภาค​ผนวก ก​5) ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​มัทธิว มาระโก และ​ลูกา​เชื่อม​โยง​คำ​พยากรณ์​นี้​กับ​สิ่ง​ที่​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​ทำ และ​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ที่​ยอห์น​เขียน ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา​ได้​พูด​ไว้​ว่า​คำ​พยากรณ์​นี้​หมาย​ถึง​ตัว​เขา​เอง ยอห์น​จะ​ทำ​ทาง​ของ​พระ​ยะโฮวา​ให้​ตรง​ใน​แง่​ที่​ว่า​เขา​มา​ก่อน​พระ​เยซู​ซึ่ง​เป็น​ตัว​แทน ​ของ​พระ​ยะโฮวา​พ่อ​ของ​ท่าน และ​มา​ใน​นาม​พ่อ​ของ​ท่าน—ยน 5:43; 8:29

ทาง​นั้น: อย่าง​ที่​บอก​ในข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 9:2 มี​การ​ใช้​คำ​ว่า “ทาง​นั้น” เพื่อ​หมาย​ถึง​ประชาคม​คริสเตียน​ใน​ยุค​แรก แนว​ทาง​ของ​คริสเตียน​แท้​เกี่ยว​ข้อง​กับ​การ​นมัสการ​พระเจ้า​และ​การ​ได้​รับ​การ​ชี้​นำ​จาก​พลัง​ของ​พระองค์ (ยน 4:23, 24) แนว​ทาง​นี้​ไม่​ได้​เป็น​แค่​สิ่ง​ที่​เห็น​ภาย​นอก​หรือ​รูป​แบบ​การ​นมัสการ​เท่า​นั้น พระ​คัมภีร์​ฉบับ​เพชิตตา ภาษา​ซีรี​แอก​ใช้​คำ​ว่า “แนว​ทาง​ของ​พระเจ้า” ส่วน​ฉบับ​วัลเกต ​ภาษา​ละติน (ฉบับ​แปล​เคล​เมน​ทีน) ใช้​คำ​ว่า “แนว​ทาง​ของ​องค์​พระ​ผู้​เป็น​เจ้า” และ​ฉบับ​แปล​บาง​ฉบับ​ที่​แปล​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​เป็น​ภาษา​ฮีบรู​ก็​ใช้​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้​ซึ่ง​อ่าน​ว่า “แนว​ทาง​ของ​พระ​ยะโฮวา”

พลัง​ของ​พระเจ้า​ก็​กระตุ้น​พระ​เยซู​ให้​เข้า​ไป: คำ​กรีก พะนือมา ที่​แปล​ใน​ข้อ​นี้​ว่า​พลัง​ของ​พระเจ้า หมาย​ถึง​พลัง​ที่​พระเจ้า​ใช้​เพื่อ​ทำ​สิ่ง​ต่าง ๆ เช่น กระตุ้น​หรือ​ผลัก​ดัน​ให้​ใคร​คน​หนึ่ง​ทำ​สิ่ง​ที่​สอดคล้อง​กับ​ความ​ประสงค์​ของ​พระองค์—ลก 4:1; ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “พลัง

ได้​รับ​การ​สอน: คำ​กริยา​กรีก คาเทเฆะโอ มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “จม​ลง” คำ​นี้​ยัง​รวม​ถึง​แนว​คิด​เกี่ยว​กับ​การ​สั่ง​สอน​โดย​คำ​พูด เมื่อ​ความ​จริง​ใน​ถ้อย​คำ​ของ​พระเจ้า​จม​ลง​ใน​จิตใจ​และ​หัวใจ​ของ​ผู้​เรียน​หลาย​ครั้ง เขา​ก็​จะ​มี​คุณสมบัติ​ที่​จะ​สอน​คน​อื่น—เทียบ​กับ กท 6:6 ซึ่ง​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้ 2 ครั้ง

แนว​ทาง​ของ​พระ​ยะโฮวา: ข้อ​คัมภีร์​ถัด​จาก​ข้อ​นี้​ใช้​สำนวน​คล้าย​กัน​คือ “แนว​ทาง​ของ​พระเจ้า” แนว​ทาง​ชีวิต​ของ​คริสเตียน​รวม​จุด​อยู่​ที่​การ​นมัสการ​พระ​ยะโฮวา​พระเจ้า​เที่ยง​แท้​องค์​เดียว​และ​การ​มี​ความ​เชื่อ​ใน​พระ​เยซู​คริสต์​ลูก​ของ​พระองค์ ใน​หนังสือ​กิจการ​พูด​ถึง​แนว​ทาง​ชีวิต​แบบ​นี้​โดย​ใช้​แค่​คำ​ว่า “ทาง​นั้น” (กจ 19:9, 23; 22:4; 24:22; ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 9:2) นอก​จาก​นั้น ยัง​มี​สำนวน ‘ทาง​สำหรับ​พระ​ยะโฮวา’ 4 ครั้ง​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ซึ่ง​เป็น​ข้อ​ความ​ที่​ยก​มา​จาก อสย 40:3 (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 3:3; มก 1:3; ลก 3:4; ยน 1:23) และ​ที่ อสย 40:3 ใน​ข้อ​ความ​ภาษา​ฮีบรู​มี​การ​ใช้​เททรากรัมมาทอน​ด้วย และ​ยัง​มี​สำนวน “แนว​ทาง​ของ​พระ​ยะโฮวา” อยู่​ที่ วนฉ 2:22; ยรม 5:4, 5—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 19:23

พลัง​ของ​พระเจ้า​กระตุ้น​เขา​ให้​กระตือรือร้น: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “เดือด​พล่าน​ด้วย​พลัง” คำ​กรีก​ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​ทำ​ให้​เห็น​ภาพ​ของ​คน​ที่​เต็ม​ล้น​ไป​ด้วย​ความ​กระตือรือร้น คำ​กรีก พะนือมา (“พลัง”) ใน​ข้อ​นี้​หมาย​ถึง​พลัง​บริสุทธิ์​ของ​พระเจ้า พลัง​นี้​สามารถ​กระตุ้น​ผู้​คน​ให้​ทำ​สิ่ง​ที่​สอดคล้อง​กับ​ความ​ต้องการ​ของ​พระเจ้า (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 1:12) แต่​คำ​ว่า “พลัง” ใน​ที่​นี้​ยัง​อาจ​หมาย​ถึง​แรง​กระตุ้น​ที่​มา​จาก​หัวใจ​ซึ่ง​กระตุ้น​ให้​คน​เรา​พูด​หรือ​ทำ​บาง​อย่าง ดัง​นั้น สำนวน​ใน​ข้อ​นี้​จึง​มี​ความ​หมาย​รวม​กัน​ได้​ว่า ใคร​คน​หนึ่ง​แสดง​ความ​กระตือรือร้น​เพื่อ​จะ​ทำ​สิ่ง​ที่​ถูก​ต้อง​เพราะ​ได้​รับ​การ​ชี้​นำ​จาก​พลัง​ของ​พระเจ้า แต่​บาง​คน​คิด​ว่า​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​คำ​นี้​เป็น​สำนวน​ที่​หมาย​ถึง​ความ​กระตือรือร้น​มาก ถ้า​เป็น​อย่าง​นั้น นี่​อาจ​ทำ​ให้​เรา​เข้าใจ​ว่า​ทำไม​อปอลโล​ถึง​กระตือรือร้น​แม้​เขา​ไม่​รู้​เรื่อง​การ​บัพติศมา​ใน​นาม​ของ​พระ​เยซู ไม่​ว่า​จะ​อย่าง​ไร อปอลโล​ต้อง​ได้​รับ​การ​ชี้​นำ​จาก​พลัง​ของ​พระเจ้า​เพื่อ​จะ​กระตือรือร้น​ใน​การ​ทำ​สิ่ง​ที่​ถูก​ต้อง​และ​เต็ม​ใจ​ยอม​รับ​การ​สอน​ที่​ถูก​ต้อง​กว่า—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “พลัง

บัพติศมา​ของ​ยอห์น: การ​บัพติศมา​นี้​เป็น​การ​ประกาศ​อย่าง​เปิด​เผย​ว่า​ใคร​คน​หนึ่ง​กลับ​ใจ​เนื่อง​จาก​เขา​ไม่​ได้​ทำ​ตาม​กฎหมาย​ที่​พระ​ยะโฮวา​ให้​กับ​โมเสส ซึ่ง​เป็น​กฎหมาย​ที่​ชาว​ยิว​สัญญา​ว่า​จะ​ทำ​ตาม (อพย 24:7, 8) แต่​การ​บัพติศมา​ของ​ยอห์น​ถูก​ยก​เลิก​หลัง​วัน​เพ็นเทคอสต์​ปี ค.ศ. 33 ตอน​ที่​สัญญา​เกี่ยว​กับ​กฎหมาย​สิ้น​สุด​ลง (รม 10:4; กท 3:13; อฟ 2:13-15; คส 2:13, 14) ตั้ง​แต่​ตอน​นั้น การ​รับ​บัพติศมา​แบบ​เดียว​ที่​พระ​ยะโฮวา​ยอม​รับ​ก็​คือ​การ​รับ​บัพติศมา​ที่​พระ​เยซู​สั่ง​ให้​สาวก​ทำ (มธ 28:19, 20) เหตุ​การณ์​เกี่ยว​กับ​อปอลโล​ที่​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​เกิด​ขึ้น​ประมาณ​ปี ค.ศ. 52

ของ​พระเจ้า: แม้​ข้อ​ความ​ต้น​ฉบับ​ภาษา​กรีก​ไม่​มี​คำ​ว่า “ของ​พระเจ้า” ใน​ข้อ​นี้ แต่​ผู้​เชี่ยวชาญ​หลาย​คน​คิด​ว่า​ความ​หมาย​จริง ๆ ของ​ข้อ​ความ​ภาษา​กรีก​ใน​ข้อ​นี้​เข้าใจ​ได้​แบบ​นั้น ใน​หนังสือ​กิจการ คำ​ว่า “ความ​กรุณา​ที่​ยิ่ง​ใหญ่” ส่วน​ใหญ่​แล้ว​ใช้​คู่​กับ​คำ​ว่า “พระเจ้า”—กจ 11:23; 13:43; 14:26; 20:24, 32

วีดีโอและรูปภาพ

ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​ออสเตีย
ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​ออสเตีย

นี่​เป็น​ภาพ​ถ่าย​ซาก​ปรัก​หัก​พัง​ของ​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​ออสเตีย​ซึ่ง​เป็น​เมือง​ท่า​ของ​กรุง​โรม เชื่อ​กัน​ว่า​อาคาร​นี้​สร้าง​ขึ้น​ใน​ช่วง​ครึ่ง​หลัง​ของ​ศตวรรษ​ที่ 1 เพื่อ​ใช้​เป็น​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว แต่​ต่อ​มา​ก็​ถูก​บูรณะ​และ​ปรับ​เปลี่ยน​บาง​อย่าง การ​มี​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ที่​เมือง​ออสเตีย​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​มี​ชาว​ยิว​อาศัย​อยู่​ใน​กรุง​โรม​นาน​แล้ว ถึง​แม้​ชาว​ยิว​ถูก​จักรพรรดิ​คลาวดิอัส​ไล่​ออก​จาก​กรุง​โรม​ประมาณ ปี ค.ศ. 49 หรือ 50 แต่​ก็​เป็น​ไป​ได้​ที่​ต่อ​มา​ยัง​มี​ชุมชน​ชาว​ยิว​หลง​เหลือ​อยู่​ใน​บริเวณ​นั้น (กจ 18:1, 2) หลัง​จาก​คลาวดิอัส​ตาย​ใน​ปี ค.ศ. 54 มี​ชาว​ยิว​หลาย​คน​กลับ​มา​ที่​กรุง​โรม ตอน​ที่​เปาโล​เขียน​จดหมาย​ถึง​พี่​น้อง​ใน​กรุง​โรม​ประมาณ​ปี ค.ศ. 56 ประชาคม​นี้​ก็​มี​ทั้ง​คริสเตียน​ที่​เป็น​ชาว​ยิว​และ​ที่​เป็น​คน​ต่าง​ชาติ นี่​ทำ​ให้​รู้​ว่า​ที่​เปาโล​พูด​หลาย​เรื่อง​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กับ​ทั้ง​ชาว​ยิว​และ​คน​ต่าง​ชาติ​ก็​เพื่อ​ช่วย​ให้​พวก​เขา​อยู่​ร่วม​กัน​อย่าง​เป็น​หนึ่ง​เดียว​กัน—รม 1:15, 16

1. โรม

2. ออสเตีย

จักรพรรดิ​คลาวดิอัส
จักรพรรดิ​คลาวดิอัส

หนังสือ​กิจการ​พูด​ถึง​จักรพรรดิ​คลาวดิอัส​ของ​โรม 2 ครั้ง (กจ 11:28; 18:2) เขา​เป็น​จักรพรรดิ​ต่อ​จาก​คาลิกูลา​ที่​เป็น​หลาน​ชาย (คาลิกูลา​ปกครอง​ระหว่าง​ปี ค.ศ. 37-41 และ​ไม่​มี​การ​พูด​ถึง​คาลิกูลา​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล) เขา​จึง​เป็น​จักรพรรดิ​องค์​ที่ 4 ของ​โรม​ที่​ปกครอง​ตั้ง​แต่​ปี ค.ศ. 41-54 ต่อ​มา​ประมาณ​ปี ค.ศ. 49 หรือ 50 เขา​สั่ง​ให้​ชาว​ยิว​ทั้ง​หมด​ออก​ไป​จาก​กรุง​โรม จึง​ทำ​ให้​อะควิลลา​และ​ปริสสิลลา​ย้าย​ไป​ที่​เมือง​โครินธ์​และ​ทั้ง​สอง​ก็​เจอ​กับ​อัครสาวก​เปาโล​ที่​นั่น มี​รายงาน​ว่า​คลาวดิอัส​ถูก​ภรรยา​คน​ที่ 4 วาง​ยา​ใน​ปี ค.ศ. 54 แล้ว​จักรพรรดิ​เนโร​ก็​ขึ้น​ปกครอง​ต่อ​จาก​เขา

ข้อ​ความ​จารึก​กัลลิโอ
ข้อ​ความ​จารึก​กัลลิโอ

ข้อ​ความ​จารึก​ที่​พบ​ใน​เมือง​เดลฟี​ประเทศ​กรีซ​ทำ​ขึ้น​ตั้ง​แต่​ประมาณ​กลาง​ศตวรรษ​ที่ 1 ซึ่ง​ข้อ​ความ​นี้​พูด​ถึง​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​กัลลิโอ (ชื่อ​ของ​เขา​อยู่​ใน​กรอบ​สี​แดง) กจ 18:12 บอก​อย่าง​ถูก​ต้อง​ว่า “กัลลิโอ​เป็น​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​แคว้น​อาคายา” ตอน​ที่​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​โครินธ์​เอา​ตัว​เปาโล​ไป​ให้​กัลลิโอ​พิพากษา

บัลลังก์​พิพากษา​ใน​เมือง​โครินธ์
บัลลังก์​พิพากษา​ใน​เมือง​โครินธ์

ภาพ​ด้าน​บน​แสดง​ให้​เห็น​ซาก​ของ “บัลลังก์​พิพากษา” หรือ​บี​มา​ที่​ยัง​หลง​เหลือ​อยู่​เมือง​โครินธ์​ปัจจุบัน บัลลังก์​นี้​เป็น​แท่น​ยก​สูง​หรือ​เวที​กลางแจ้ง​ที่​ใช้​สำหรับ​การ​พูด​ต่อ​หน้า​สาธารณชน บัลลังก์​พิพากษา​ใน​เมือง​โครินธ์​ตั้ง​อยู่​ใกล้​อา​กอ​รา​ซึ่ง​เป็น​ลาน​ชุมนุม​ที่​อยู่​ใจ​กลาง​เมือง เจ้าหน้าที่​ฝ่าย​ปกครอง​ใช้​เวที​นี้​เพื่อ​ประกาศ​การ​ตัดสิน​คดี บัลลังก์​พิพากษา​นี้​ทำ​จาก​หิน​อ่อน​สี​ขาว​กับ​สี​ฟ้า และ​ถูก​ตกแต่ง​อย่าง​สวย​งาม ผู้​คน​ที่​มา​หา​เจ้าหน้าที่​ฝ่าย​ปกครอง​ต้อง​นั่ง​รอ​อยู่​ใน​ห้อง​เล็ก​ ๆ ​ที่​ปู​ด้วย​กระเบื้อง​โมเสก​และ​มี​ม้า​นั่ง ห้อง​เหล่า​นี้​อยู่​ติด​กับ​เวที ภาพ​วาด​ด้าน​ล่าง​ทำ​ให้​รู้​ว่า​บัลลังก์​พิพากษา​ใน​ศตวรรษ​แรก​อาจ​มี​ลักษณะ​อย่าง​ไร เชื่อ​กัน​ว่า​บัลลังก์​พิพากษา​นี้​เป็น​ที่​ที่​ชาว​ยิว​พา​ตัว​เปาโล​มา​อยู่​ต่อ​หน้า​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​กัลลิโอ

อ่าว​ของ​เมือง​เคนเครีย​โบราณ
อ่าว​ของ​เมือง​เคนเครีย​โบราณ

ภาพ​นี้​คือ​ซาก​ปรัก​หัก​พัก​ของ​อ่าว​ใน​เมือง​เคนเครีย​โบราณ ตอน​เดิน​ทาง​ใน​ฐานะ​มิชชันนารี​รอบ​ที่​สอง ดู​เหมือน​เปาโล​ลง​เรือ​ที่​เมือง​นี้​เพื่อ​จะ​เดิน​ทาง​ไป​เมือง​เอเฟซัส (กจ 18:18) เมือง​เคนเครีย​ตั้ง​อยู่​ที่​คอ​คอด​ทาง​ฝั่ง​อ่าว​ซา​โร​นิค​ห่าง​จาก​เมือง​โครินธ์​ไป​ทาง​ตะวัน​ออก​ประมาณ 11 กม. ระหว่าง​เมือง​นี้​กับ​เมือง​โครินธ์​มี​ป้อม​ปราการ​ของ​ทหาร​เรียง​ราย​อยู่​เป็น​ระยะ ใน​ศตวรรษ​แรก​เมือง​เคนเครีย​เป็น​ท่า​เรือ​ของ​เมือง​โครินธ์​ที่​จะ​ไป​สู่​เมือง​ต่าง​ ๆ ​ทาง​ตะวัน​ออก​ของ​กรีซ ส่วน​เมือง​เลแคอุม​ที่​อยู่​อีก​ฝั่ง​หนึ่ง​ของ​คอ​คอด​เป็น​ท่า​เรือ​ของ​เมือง​โครินธ์​ที่​ไป​สู่​อิตาลี​และ​ที่​อื่น​ ๆ ​ซึ่ง​อยู่​ทาง​ฝั่ง​ตะวัน​ตก​ของ​กรีซ

ซีซารียา
ซีซารียา

1. โรง​ละคร​โรมัน

2. วัง​กษัตริย์

3. สนาม​แข่ง​ม้า

4. วิหาร​ของ​พระ​นอก​รีต

5. อ่าว

นี่​เป็น​วีดีโอ​เกี่ยว​กับ​ซาก​เมือง​ซีซารียา​และ​มี​แบบ​จำลอง 3 มิติ​เพื่อ​ให้​เห็น​ว่า​อาคาร​หลัก​ ๆ ​ใน​สมัย​ก่อน​อาจ​เป็น​อย่าง​ไร เฮโรด​มหาราช​เป็น​คน​สร้าง​เมือง​ซีซารียา​และ​อ่าว​ของ​เมือง​นี้​ตอน​ปลาย​ศตวรรษ​ที่ 1 ก่อน ค.ศ. เฮโรด​ตั้ง​ชื่อ​เมือง​นี้​ตาม​ชื่อ​ของ​ซีซาร์​ออกัสตัส เมือง​ซีซารียา​ตั้ง​อยู่​บน​ชายฝั่ง​ทะเล​เมดิเตอร์เรเนียน ห่าง​จาก​กรุง​เยรูซาเล็ม​ไป​ทาง​ตะวัน​ตก​เฉียง​เหนือ​ประมาณ 87 กม. เมือง​นี้​จึง​กลาย​เป็น​เมือง​ท่า​สำคัญ​ของ​จักรวรรดิ​โรมัน เมือง​นี้​มี​โรง​ละคร​โรมัน (หมาย​เลข 1) วัง​กษัตริย์​ที่​สร้าง​บน​แผ่นดิน​ที่​ยื่น​ออก​ไป​ใน​ทะเล (หมาย​เลข 2) สนาม​แข่ง​ม้า​ที่​จุ​ผู้​ชม​ได้​ประมาณ 30,000 คน (หมาย​เลข 3) วิหาร​ของ​พระ​นอก​รีต (หมาย​เลข 4) อ่าว​ที่​คน​ใน​สมัย​นั้น​สร้าง​ขึ้น (หมาย​เลข 5) ซึ่ง​ถือ​เป็น​สิ่ง​มหัศจรรย์​ทาง​วิศวกรรม เมือง​ซีซารียา​มี​ทาง​ส่ง​น้ำ​จืด​และ​ระบบ​ระบาย​น้ำ อัครสาวก​เปาโล​และ​คริสเตียน​คน​อื่น​ ๆ ​เดิน​ทาง​ไป​เมือง​นี้​โดย​ใช้​เรือ (กจ 9:30; 18:21, 22; 21:7, 8, 16) เปาโล​ถูก​ขัง​ใน​คุก​ที่​เมือง​นี้​ประมาณ 2 ปี (กจ 24:27) ตอน​ที่​ฟีลิป​ผู้​ประกาศ​ข่าว​ดี​เดิน​ทาง​ไป​ประกาศ​ตาม​เมือง​ต่าง​ ๆ เขา​ไป​ที่​เมือง​ซีซารียา​เป็น​เมือง​สุด​ท้าย​และ​อาจ​ตั้ง​รกราก​อยู่​ที่​นั่น (กจ 8:40; 21:8) โคร์เนลิอัส​คน​ต่าง​ชาติ​คน​แรก​ที่​ไม่​ได้​เข้า​สุหนัต​ซึ่ง​เข้า​มา​เป็น​คริสเตียน​ก็​อยู่​ใน​เมือง​นี้ (กจ 10:1, 24, 34, 35, 45-48) ลูกา​ก็​อาจ​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​เขา​ใน​เมือง​นี้​ด้วย

กิจการ​ของ​อัครสาวก—การ​เดิน​ทาง​เผยแพร่​ใน​ต่าง​ประเทศ​รอบ​ที่​สาม​ของ​เปาโล (กจ 18:23-21:17) ประมาณ ปี ค.ศ. 52-56
กิจการ​ของ​อัครสาวก—การ​เดิน​ทาง​เผยแพร่​ใน​ต่าง​ประเทศ​รอบ​ที่​สาม​ของ​เปาโล (กจ 18:23-21:17) ประมาณ ปี ค.ศ. 52-56

เหตุ​การณ์​เรียง​ตาม​ลำดับ​เวลา

1. เปาโล​ออก​จาก​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย และ​เดิน​ทาง​ไป​แคว้น​กาลาเทีย​กับ​แคว้น​ฟรีเจีย​เพื่อ​ให้​กำลังใจ​พวก​สาวก​ตาม​ประชาคม​ต่าง​ ๆ (กจ 18:23)

2. เปาโล​เดิน​ทาง​ผ่าน​แถบ​ภูเขา​มา​ที่​เมือง​เอเฟซัส ซึ่ง​ที่​นั่น​มี​บาง​คน​รับ​บัพติศมา​อีก​ครั้ง​และ​ได้​รับ​พลัง​บริสุทธิ์ (กจ 19:1, 5-7)

3. เปาโล​ประกาศ​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ที่​เมือง​เอเฟซัส แต่​มี​ชาว​ยิว​บาง​คน​ไม่​ยอม​เชื่อ เปาโล​จึง​ไป​บรรยาย​ใน​ห้อง​ประชุม​โรง​เรียน​ของ​ทีรันนัส​ทุก​วัน (กจ 19:8, 9)

4. งาน​รับใช้​ของ​เปาโล​ใน​เมือง​เอเฟซัส​เกิด​ผล​ดี (กจ 19:18-20)

5. เกิด​ความ​ชุลมุน​วุ่นวาย​ใน​โรง​ละคร​ที่​เมือง​เอเฟซัส (กจ 19:29-34)

6. เปาโล​เดิน​ทาง​จาก​เมือง​เอเฟซัส​ไป​แคว้น​มาซิโดเนีย แล้ว​ก็​ไป​ที่​กรีซ (กจ 20:1, 2)

7. หลัง​จาก​อยู่​ที่​กรีซ 3 เดือน เปาโล​กลับ​ไป​ทาง​แคว้น​มาซิโดเนีย (กจ 20:3)

8. เปาโล​เดิน​ทาง​จาก​เมือง​ฟีลิปปี​ไป​ที่​เมือง​โตรอัส เขา​ปลุก​ยุทิกัส​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​ที่​นั่น (กจ 20:5-11)

9. เพื่อน​ ๆ ​ของ​เปาโล​นั่ง​เรือ​มา​ที่​เมือง​อัสโสส ส่วน​เปาโล​เดิน​เท้า​ไป​เจอ​กับ​พวก​เขา​ที่​นั่น (กจ 20:13, 14)

10. เปาโล​กับ​เพื่อน​ ๆ ​ลง​เรือ​ไป​เมือง​มิเลทัส ใน​เมือง​นั้น​เปาโล​ได้​เจอ​พวก​ผู้​ดู​แล​จาก​เมือง​เอเฟซัส​และ​ยัง​ได้​ให้​คำ​แนะ​นำ​กับ​ให้​กำลังใจ​หลาย​อย่าง (กจ 20:14-20)

11. เปาโล​อธิษฐาน​กับ​พวก​ผู้​ดู​แล​และ​บอก​ว่า​พวก​เขา​จะ​ไม่​เห็น​หน้า​เปาโล​อีก พวก​ผู้​ดู​แล​ไป​ส่ง​เปาโล​ที่​เรือ (กจ 20:36-38)

12. เปาโล​กับ​เพื่อน​ ๆ ​นั่ง​เรือ​จาก​เมือง​มิเลทัส​ไป​ที่​เกาะ​โขส แล้ว​ก็​ไป​ที่​เกาะ​โรดส์​กับ​เมือง​ปาทารา พวก​เขา​ลง​เรือ​ที่​เมือง​ปาทารา​เพื่อ​ไป​ซีเรีย เรือ​แล่น​ผ่าน​ทาง​ตะวัน​ตก​เฉียง​ใต้​ของ​เกาะ​ไซปรัส พวก​เขา​ขึ้น​ฝั่ง​ที่​เมือง​ไทระ (กจ 21:1-3)

13. พวก​สาวก​ใน​เมือง​ไทระ​ห้าม​เปาโล​หลาย​ครั้ง​ไม่​ให้​ไป​ที่​กรุง​เยรูซาเล็ม เพราะ​สิ่ง​ที่​พลัง​ของ​พระเจ้า​เปิด​เผย​ให้​พวก​เขา​รู้ (กจ 21:4, 5)

14. เปาโล​มา​ถึง​เมือง​ซีซารียา ผู้​พยากรณ์​ที่​ชื่อ​อากาบุส​บอก​เขา​ว่า​จะ​ต้อง​เจอ​ความ​ทุกข์​ยาก​ลำบาก​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม (กจ 21:8-11)

15. เปาโล​มา​ถึง​กรุง​เยรูซาเล็ม​แม้​รู้​ว่า​จะ​ต้อง​เจอ​อะไร​ที่​นั่น (กจ 21:12-15, 17)