กิจการของอัครสาวก 17:1-34

17  เปาโล​กับ​เพื่อน ๆ เดิน​ทาง​ผ่าน​เมือง​อัมฟีโปลิส​และ​อปอลโลเนีย​ไป​ที่​เมือง​เธสะโลนิกา+ เมือง​นี้​มี​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​อยู่​แห่ง​หนึ่ง  เปาโล​เข้า​ไป​หา​พวก​ยิว​ที่​นั่น​ใน​วัน​สะบาโต​อย่าง​ที่​ทำ​เป็น​ประจำ+ เขา​ยก​เหตุ​ผล​จาก​พระ​คัมภีร์​คุย​กับ​พวก​นั้น 3 วัน​สะบาโต​ติด​กัน+  เปาโล​อธิบาย​และ​ใช้​ข้อ​คัมภีร์​หลาย​ข้อ​เพื่อ​พิสูจน์​ว่า​พระ​คริสต์​ต้อง​ทน​ทุกข์+และ​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย+ แล้ว​บอก​ว่า “พระ​คริสต์​ก็​คือ​พระ​เยซู​คน​นี้​แหละ​ที่​ผม​ประกาศ​ให้​พวก​คุณ​ฟัง”  ชาว​ยิว​บาง​คน​จึง​มา​เป็น​สาวก​แล้ว​เข้า​ร่วม​กับ​เปาโล​และ​สิลาส+ นอก​จาก​นั้น ชาว​กรีก​มาก​มาย​ที่​นมัสการ​พระเจ้า​รวม​ทั้ง​ผู้​หญิง​ที่​เป็น​คน​สำคัญ ๆ จำนวน​ไม่​น้อย​ก็​ทำ​อย่าง​นั้น​เหมือน​กัน  แต่​พวก​ยิว​รู้สึก​อิจฉา+จึง​รวบ​รวม​พวก​อันธพาล​ตาม​ตลาด​ที่​ไม่​รู้​จัก​ทำ​งาน ให้​มา​ก่อ​ม็อบ​และ​สร้าง​ความ​ชุลมุน​วุ่นวาย​ใน​เมือง พวก​เขา​บุก​เข้า​บ้าน​ยาโสน​และ​พยายาม​หา​ตัว​เปาโล​กับ​สิลาส​เพื่อ​พา​ออก​มา​ให้​ฝูง​ชน+  พอ​ไม่​เจอ​ตัว​สอง​คน​นั้น พวก​เขา​ก็​ลาก​ยาโสน​กับ​พี่​น้อง​บาง​คน​ไป​หา​พวก​ผู้​ปกครอง​เมือง​และ​ร้อง​ตะโกน​ว่า “คน​พวก​นี้​ที่​ก่อ​ความ​วุ่นวาย​ไป​ทั่ว​ก็​มา​ที่​นี่​ด้วย+  และ​ยาโสน​ต้อนรับ​พวก​เขา​ที่​บ้าน คน​พวก​นี้​ทำ​ผิด​กฎหมาย​ของ​ซีซาร์ พวก​เขา​บอก​ว่า​มี​กษัตริย์​อีก​องค์​หนึ่ง คือ​เยซู”+  เมื่อ​ฝูง​ชน​กับ​พวก​ผู้​ปกครอง​เมือง​ได้​ยิน​ก็​ตกใจ  แต่​หลัง​จาก​ให้​ยาโสน​กับ​คน​อื่น ๆ จ่าย​ค่า​ประกัน​ตัว​แล้ว​ก็​ปล่อย​ตัว​ไป 10  พอ​ค่ำ​ลง พวก​พี่​น้อง​ก็​รีบ​ส่ง​เปาโล​กับ​สิลาส​ไป​เมือง​เบโรอา เมื่อ​ทั้ง​สอง​คน​ไป​ถึง​ก็​เข้า​ไป​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว 11  ชาว​เมือง​เบโรอา​เปิด​ใจ​รับ​ฟัง​มาก​กว่า​ชาว​เมือง​เธสะโลนิกา พวก​เขา​เต็ม​ใจ​ยอม​รับ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​และ​อยาก​เรียน​รู้ พวก​เขา​ศึกษา​ค้นคว้า​พระ​คัมภีร์​อย่าง​ละเอียด​ทุก​วัน​เพื่อ​ดู​ว่า​สิ่ง​ที่​พวก​เขา​ได้​ยิน​จะ​ตรง​กับ​พระ​คัมภีร์​หรือ​เปล่า 12  ผล​ก็​คือ หลาย​คน​ใน​เมือง​นี้​เข้า​มา​เป็น​สาวก รวม​ทั้ง​คน​กรีก​ที่​มี​ชื่อเสียง​หลาย​คน​ทั้ง​ผู้​หญิง​และ​ผู้​ชาย 13  พอ​พวก​ยิว​ใน​เมือง​เธสะโลนิกา​รู้​ว่า​เปาโล​ประกาศ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​ใน​เมือง​เบโรอา​ด้วย พวก​เขา​ก็​พา​กัน​มา​ปลุกระดม​ฝูง​ชน​ที่​นี่+ 14  พวก​พี่​น้อง​จึง​ให้​เปาโล​ไป​ที่​ชายฝั่ง​ทะเล​ทันที+ ส่วน​สิลาส​กับ​ทิโมธี​ยัง​อยู่​ที่​เมือง​เบโรอา 15  คน​ที่​พา​เปาโล​ไป ได้​ไป​ส่ง​เขา​ถึง​กรุง​เอเธนส์ และ​ตอน​ที่​พวก​เขา​จะ​ลา​กลับ เปาโล​ก็​ฝาก​พวก​เขา​ให้​บอก​สิลาส​กับ​ทิโมธี+ว่า​ให้​รีบ​มา​หา​เขา​เร็ว ๆ 16  ตอน​ที่​เปาโล​คอย​สิลาส​กับ​ทิโมธี​อยู่​ใน​กรุง​เอเธนส์ เขา​รู้สึก​หงุดหงิด​ที่​เห็น​รูป​เคารพ​เต็ม​ไป​ทั้ง​เมือง 17  เปาโล​ก็​ไป​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​แล้ว​ยก​เหตุ​ผล​คุย​กับ​ชาว​ยิว​และ​คน​อื่น​ที่​นับถือ​พระเจ้า และ​ทุก ๆ วัน​เปาโล​ก็​คุย​กับ​คน​ที่​เขา​เจอ​ที่​ตลาด 18  มี​นัก​ปรัชญา​บาง​คน​ที่​เป็น​พวก​เอปิคิวเรียน​และ​พวก​สโตอิก​มา​พูด​โต้​เถียง​กับ​เปาโล บาง​คน​พูด​ว่า “คน​ที่​จำ​ขี้​ปาก​คน​อื่น​มา​พูด​คน​นี้​จะ​มา​สอน​อะไร​เรา​ได้” บาง​คน​พูด​ว่า “ดู​เหมือน​เขา​เป็น​คน​เผยแพร่​พระ​ต่าง​ชาติ​นะ” พวก​เขา​พูด​อย่าง​นี้​เพราะ​เปาโล​ประกาศ​ข่าว​ดี​เรื่อง​พระ​เยซู​และ​การ​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย+ 19  พวก​เขา​จึง​เอา​ตัว​เปาโล​ไป​บน​เขา​อาเรโอปากัส​และ​พูด​ว่า “บอก​พวก​เรา​ซิ​ว่า​คำ​สอน​ใหม่​ที่​คุณ​มา​สอน​มัน​เป็น​ยัง​ไง? 20  เพราะ​เรื่อง​ที่​คุณ​พูด​ฟัง​ดู​แปลก พวก​เรา​เลย​อยาก​รู้​ว่า​มัน​หมาย​ถึง​อะไร​กัน​แน่” 21  พวก​คน​เอเธนส์​กับ​คน​ต่าง​ชาติ​ที่​อยู่​ที่​นั่น​ชอบ​ใช้​เวลา​ว่าง​เอา​แต่​พูด​คุย​และ​ฟัง​เรื่อง​ใหม่ ๆ 22  เปาโล​ยืน​อยู่​กลาง​อาเรโอปากัส+แล้ว​พูด​ว่า “ชาว​เอเธนส์​ครับ ผม​เห็น​ว่า​พวก​คุณ​ดู​เป็น​คน​เคร่ง​ศาสนา​และ​นับถือ​พระ​ต่าง ๆ มาก​กว่า​ใคร ๆ + 23  เช่น​ตอน​ที่​ผม​เดิน​ผ่าน​มา ผม​สังเกต​เห็น​ว่า​มี​หลาย​สิ่ง​ที่​พวก​คุณ​กราบ​ไหว้​บูชา* และ​ผม​ก็​เห็น​แท่น​บูชา​แท่น​หนึ่ง​เขียน​ว่า ‘สำหรับ​พระเจ้า​ที่​ไม่​รู้​จัก’ ผม​กำลัง​พูด​ถึง​พระเจ้า​องค์​นั้น​แหละ​ที่​พวก​คุณ​กราบ​ไหว้​ทั้ง ๆ ที่​ไม่​รู้​จัก 24  พระองค์​เป็น​พระเจ้า​ที่​สร้าง​โลก​และ​ทุก​สิ่ง​ใน​โลก พระองค์​ไม่​ได้​อยู่​ใน​วิหาร​ที่​มนุษย์​สร้าง​ขึ้น+เพราะ​พระองค์​เป็น​เจ้า​ของ​สวรรค์​และ​โลก+ 25  และ​พระองค์​ไม่​จำเป็น​ต้อง​พึ่ง​มนุษย์​ให้​มา​คอย​รับใช้​เหมือน​กับ​ว่า​พระองค์​ขาด​อะไร​บาง​อย่าง+ แต่​พระองค์​ต่าง​หาก​เป็น​ผู้​ที่​ให้​ชีวิต ลม​หายใจ+ และ​ทุก​สิ่ง​ทุก​อย่าง​กับ​มนุษย์​ทุก​คน 26  พระองค์​สร้าง​คน​ทุก​ชาติ​จาก​คน​คน​เดียว+ให้​อยู่​ทั่ว​โลก+ พระองค์​กำหนด​เวลา​ของ​สิ่ง​ต่าง ๆ และ​กำหนด​ที่​อยู่​ให้​มนุษย์+ 27  เพราะ​พระเจ้า​อยาก​ให้​มนุษย์​เสาะ​หา​พระองค์+ และ​ถ้า​เขา​พยายาม​หา​จริง ๆ เขา​ก็​จะ​พบ​พระองค์ เพราะ​พระองค์​ไม่​ได้​อยู่​ไกล​จาก​เรา​แต่​ละ​คน​เลย 28  ที่​เรา​มี​ชีวิต​อยู่​และ​เคลื่อน​ไหว​ไป​มา​ได้​ก็​เพราะ​พระองค์+ เหมือน​ที่​กวี​บาง​คน​ของ​พวก​คุณ​บอก​ไว้​ว่า ‘พวก​เรา​ก็​เป็น​ลูก ๆ ของ​พระองค์​ด้วย’ 29  “ใน​เมื่อ​พวก​เรา​เป็น​ลูก ๆ ของ​พระเจ้า+ เรา​ก็​ไม่​ควร​คิด​ว่า​พระเจ้า​เป็น​เหมือน​ทอง เงิน หรือ​ก้อน​หิน หรือ​เป็น​เหมือน​อะไร​ที่​แกะ​สลัก​ขึ้น​มา​ด้วย​ฝีมือ​และ​ความ​คิด​ของ​มนุษย์+ 30  เมื่อ​ก่อน​พระเจ้า​ไม่​ถือสา​มนุษย์​เพราะ​พวก​เขา​ยัง​ไม่​รู้+ แต่​เดี๋ยว​นี้ พระองค์​ประกาศ​ให้​มนุษย์​ทุก​คน​ใน​ทุก​หน​แห่ง​รู้​ว่า​พวก​เขา​ต้อง​กลับ​ใจ 31  เพราะ​พระองค์​กำหนด​วัน​หนึ่ง​ไว้​แล้ว​ที่​จะ​ให้​คน​หนึ่ง​ที่​พระองค์​แต่ง​ตั้ง​มา​พิพากษา+โลก​ด้วย​ความ​ยุติธรรม* สิ่ง​นี้​จะ​ต้อง​เกิด​ขึ้น​แน่นอน​เพราะ​พระองค์​ปลุก​คน​นั้น​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​แล้ว”+ 32  พอ​พวก​เขา​ได้​ยิน​เรื่อง​การ​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย บาง​คน​เยาะเย้ย+ ส่วน​บาง​คน​บอก​ว่า “พวก​เรา​จะ​ฟัง​คุณ​พูด​เรื่อง​นี้​อีก​ที​ก็​แล้ว​กัน” 33  เปาโล​จึง​ไป​จาก​ที่​นั่น 34  แต่​มี​บาง​คน​เข้า​ร่วม​กับ​เปาโล​และ​เข้า​มา​เป็น​สาวก คน​หนึ่ง​เป็น​ผู้​พิพากษา​ใน​ศาล​บน​เขา​อาเรโอปากัส​ชื่อ​ดิโอนิสิอัส อีก​คน​หนึ่ง​เป็น​ผู้​หญิง​ชื่อ​ดามาริส และ​ยัง​มี​คน​อื่น ๆ ด้วย

เชิงอรรถ

หรือ “นมัสการ”
ดู​คำ​ว่า “ถูก​ต้อง​ชอบธรรม” ใน​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ข้อมูลสำหรับศึกษา

ยก​เหตุ​ผล: เปาโล​ไม่​ได้​แค่​บอก​เกี่ยว​กับ​ข่าว​ดี แต่​เขา​อธิบาย​และ​ให้​หลักฐาน​จาก​พระ​คัมภีร์ ซึ่ง​ก็​คือ​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ที่​ได้​รับ​การ​ดล​ใจ เขา​ทำ​มาก​กว่า​การ​อ่าน​พระ​คัมภีร์​เพราะ​เขา​ยก​เหตุ​ผล​จาก​ข้อ​คัมภีร์​ต่าง ๆ และ​ปรับ​การ​หา​เหตุ​ผล​ให้​เข้า​กับ​ผู้​ฟัง คำ​กริยา​กรีก เดียเละกอไม มี​ความ​หมาย​ว่า “พูด​คุย​กัน, สนทนา​กัน” ซึ่ง​ก็​คือ​การ​พูด​คุย​โต้​ตอบ​กับ​คน​อื่น ๆ คำ​นี้​ยัง​มี​อยู่​ใน กจ 17:17; 18:4, 19; 19:8, 9; 20:7, 9

ใช้​ข้อ​คัมภีร์​หลาย​ข้อ​เพื่อ​พิสูจน์: คำ​กรีก​นี้​มี​ความ​หมาย​ตรง​ตัว​ว่า “วาง​ไว้​ข้าง ๆ” นี่​อาจ​ทำ​ให้​เรา​รู้​ว่า​เปาโล​เปรียบ​เทียบ​คำ​พยากรณ์​เกี่ยว​กับ​เมสสิยาห์​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​กับ​เหตุ​การณ์​ที่​เกิด​ขึ้น​ใน​ชีวิต​ของ​พระ​เยซู​อย่าง​ละเอียด​เพื่อ​ให้​เห็น​ว่า​พระ​เยซู​ทำ​ให้​คำ​พยากรณ์​เหล่า​นี้​เกิด​ขึ้น​จริง​อย่าง​ไร

ผู้​ปกครอง​เมือง: มา​จาก​คำ​กรีก พอลิทาร์เฆส ไม่​มี​การ​พบ​คำ​กรีก​นี้​ใน​วรรณกรรม​กรีก​ทั่ว​ไป แต่​มี​การ​พบ​ข้อ​ความ​จารึก​ที่​พูด​ถึง​ตำแหน่ง​นี้​ใน​เมือง​เธสะโลนิกา​และ​ที่​อื่น ๆ ใน​แคว้น​มาซิโดเนีย ซึ่ง​ข้อ​ความ​จารึก​เหล่า​นี้​บาง​ชิ้น​มี​อายุ​ตั้ง​แต่​ศตวรรษ​ที่ 1 ก่อน ค.ศ. การ​ค้น​พบ​นี้​ยืน​ยัน​ความ​ถูก​ต้อง​ของ​หนังสือ​กิจการ และ​ยืน​ยัน​ว่า​ลูกา​เป็น​นัก​ประวัติศาสตร์​ที่​น่า​เชื่อถือ

ซีซาร์: หรือ “จักรพรรดิ” จักรพรรดิ​โรมัน​ที่​ปกครอง​ช่วง​ที่​พระ​เยซู​ทำ​งาน​รับใช้​บน​โลก​คือ​ทิเบริอัส แต่​คำ​ว่า “ซีซาร์” ไม่​ได้​หมาย​ถึง​จักรพรรดิ​ที่​ปกครอง​เท่า​นั้น คำ​นี้​ยัง​หมาย​ถึง​รัฐบาล​โรมัน​และ​ตัว​แทน​ที่​ได้​รับ​การ​แต่ง​ตั้ง​ซึ่ง​เปาโล​เรียก​ว่า “คน​ที่​มี​อำนาจ​ปกครอง” และ​เปโตร​เรียก​ว่า “กษัตริย์” และ “ผู้​ว่า​ราชการ” ที่​กษัตริย์​ส่ง​มา—รม 13:1-7; 1ปต 2:13-17; ทต 3:1; ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ซีซาร์: หรือ “จักรพรรดิ” จักรพรรดิ​โรมัน​ที่​ปกครอง​ตอน​นั้น​คือ​คลาวดิอัส เขา​ปกครอง​ตั้ง​แต่​ปี ค.ศ. 41 ถึง 54—กจ 11:28; 18:2; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 22:17 และส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ศึกษา​ค้นคว้า . . . อย่าง​ละเอียด: คำ​กรีก อานาคริโน มี​ความ​หมาย​ว่า “ร่อน, แยก, แบ่ง” บาง​ครั้ง​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​พูด​ถึง​การ​สอบสวน​คดีความ (ลก 23:14; กจ 4:9; 28:18; 1คร 4:3) ดัง​นั้น ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​คำ​นี้​จึง​หมาย​ถึง​การ​ค้นคว้า​อย่าง​ละเอียด​ถี่ถ้วน​เหมือน​เป็น​ขั้น​ตอน​ทาง​กฎหมาย ดัง​นั้น การ​ศึกษา​ค้นคว้า​ที่​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​เบโรอา​ทำ​จึง​ไม่​ได้​เป็น​แบบ​ผิว​เผิน พวก​เขา​ตรวจ​สอบ​อย่าง​ละเอียด​เพื่อ​พิสูจน์​ว่า​สิ่ง​ที่​เปาโล​กับ​สิลาส​สอน​จาก​พระ​คัมภีร์​ว่า​พระ​เยซู​เป็น​เมสสิยาห์​ตาม​สัญญา​นั้น​เป็น​ความ​จริง

ตลาด: อยู่​ทาง​ตะวัน​ตก​เฉียง​เหนือ​ของ​อะโครโปลิส เป็น​ตลาด​ของ​กรุง​เอเธนส์ (คำ​กรีก อากอรา) ใหญ่​ประมาณ 30 ไร่ ตลาด​แห่ง​นี้​เป็น​มาก​กว่า​สถาน​ที่​สำหรับ​ซื้อ​ขาย เพราะ​เป็น​ศูนย์กลาง​ของ​เมือง​ทั้ง​ด้าน​เศรษฐกิจ การ​เมือง และ​วัฒนธรรม ชาว​เอเธนส์​ชอบ​พบ​ปะ​กัน​ที่​ศูนย์กลาง​แห่ง​นี้​เพื่อ​พูด​คุย​เกี่ยว​กับ​ความ​รู้​และ​ปรัชญา​ต่าง ๆ

นัก​ปรัชญา . . . ที่​เป็น​พวก​เอปิคิวเรียน: พวก​ศิษย์​ของ​นัก​ปรัชญา​ชาว​กรีก​ที่​ชื่อ​เอพิคิวรัส (341-270 ก่อน ค.ศ.) พวก​เขา​เชื่อ​ว่า​เป้าหมาย​สูง​สุด​ใน​ชีวิต​ของ​มนุษย์​คือ​การ​มี​ความ​สุข พวก​เอปิคิวเรียน​เชื่อ​ว่า​เทพเจ้า​ต่าง ๆ มี​อยู่​จริง แต่​คิด​ว่า​เทพเจ้า​เหล่า​นั้น​ไม่​สนใจ​มนุษย์​และ​ไม่​ให้​รางวัล​หรือ​ลง​โทษ​พวก​เขา ดัง​นั้น การ​อธิษฐาน​หรือ​การ​ถวาย​เครื่อง​บูชา​จึง​ไม่​มี​ประโยชน์ พวก​เอปิคิวเรียน​คิด​และ​ทำ​โดย​ไม่​สนใจ​หลัก​ศีลธรรม แต่​พวก​เขา​ก็​สอน​ให้​รู้​จัก​ประมาณ​ตน​เพื่อ​จะ​ไม่​ต้อง​รับ​ผล​เสียหาย​จาก​การ​ปล่อย​ตัว​จน​เลย​เถิด พวก​เขา​เชื่อ​ว่า​การ​แสวง​หา​ความ​รู้​มี​ประโยชน์​ก็​แค่​เพื่อ​ช่วย​ให้​คน​พ้น​จาก​การ​กลัว​สิ่ง​ศักดิ์สิทธิ์​หรือ​การ​เชื่อ​โชค​ลาง ทั้ง​พวก​เอปิคิวเรียน​และ​พวก​สโตอิก​ไม่​เชื่อ​เรื่อง​การ​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​คำ​ว่า​นัก​ปรัชญา​บาง​คน​ที่​เป็น . . . พวก​สโตอิก​ใน​ข้อ​นี้

นัก​ปรัชญา​บาง​คน​ที่​เป็น . . . พวก​สโตอิก: กลุ่ม​นัก​ปรัชญา​ชาว​กรีก​ที่​เชื่อ​ว่า​ความ​สุข​เกิด​จาก​การ​ใช้​ชีวิต​สอดคล้อง​กับ​เหตุ​ผล​และ​ธรรมชาติ พวก​เขา​เชื่อ​ว่า​คน​ที่​ฉลาด​จริง ๆ จะ​วาง​เฉย​กับ​ความ​รู้สึก​เจ็บ​ปวด​หรือ​ความ​สนุก​เพลิดเพลิน พวก​สโตอิก​เชื่อ​ว่า​ทุก​สิ่ง​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​เทพเจ้า​องค์​หนึ่ง​ที่​ไม่​มี​ตัว​ตน​และ​วิญญาณ​มนุษย์​ก็​มา​จาก​แหล่ง​ดัง​กล่าว พวก​สโตอิก​บาง​คน​เชื่อ​ว่า​ใน​ที่​สุด​วิญญาณ​จะ​ถูก​ทำลาย​พร้อม​กับ​จักรวาล ส่วน​พวก​สโตอิก​คน​อื่น ๆ ก็​เชื่อ​ว่า​ใน​ที่​สุด​วิญญาณ​ทั้ง​หมด​จะ​เข้า​มา​รวม​เป็น​หนึ่ง​เดียว​กับ​เทพเจ้า​องค์​นี้​อีก​ครั้ง ทั้ง​พวก​เอปิคิวเรียน​และ​พวก​สโตอิก​ไม่​เชื่อ​เรื่อง​การ​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย—ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​คำ​ว่า​นัก​ปรัชญา . . . ที่​เป็น​พวก​เอปิคิวเรียน​ใน​ข้อ​นี้

คน​ที่​จำ​ขี้​ปาก​คน​อื่น​มา​พูด: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “พวก​เก็บ​เมล็ด​พืช” มา​จาก​คำ​กรีก สเพอร์มอลอก็อส ที่​มัก​หมาย​ถึง​นก​ที่​จิก​เมล็ด​พืช เมื่อ​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย​คำ​นี้​หมาย​ถึง​คน​ที่​เก็บ​เศษ​อาหาร​โดย​การ​ขอ​หรือ​ขโมย หรือ​หมาย​ถึง​คน​ที่​ไม่​มี​คุณสมบัติ​หรือ​ไม่​มี​ความ​รู้ แต่​เก็บ​เอา​คำ​พูด​ฉลาด ๆ ที่​คน​อื่น​พูด​มา​พูด​ต่อ ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ พวก​คน​มี​ความ​รู้​กำลัง​บอก​ว่า​เปาโล​พูด​พล่าม​ใน​สิ่ง​ที่​เขา​ไม่​เข้าใจ​จริง ๆ

อาเรโอปากัส: หรือ “เนิน​เขา​ของ​อาเรส” อาเรส​เป็น​เทพเจ้า​แห่ง​สงคราม​ของ​กรีก อาเรโอปากัส​ตั้ง​อยู่​ทาง​ตะวัน​ตก​เฉียง​เหนือ​ของ​อะโครโปลิส และ​มัก​ใช้​เป็น​ที่​ประชุม​ของ​สภา​สูง​แห่ง​เอเธนส์ คำ​ว่า “อาเรโอปากัส” อาจ​หมาย​ถึง​เนิน​เขา​จริง ๆ หรือ​สภา​สูง​ก็​ได้ (กจ 17:34) ดัง​นั้น ผู้​เชี่ยวชาญ​บาง​คน​จึง​คิด​ว่า​เปาโล​ถูก​พา​ตัว​มา​ที่​เนิน​เขา​นี้​หรือ​บริเวณ​ใกล้​เคียง​เพื่อ​ซัก​ถาม ส่วน​ผู้​เชี่ยวชาญ​คน​อื่น​ก็​เชื่อ​ว่า​เขา​ถูก​พา​ตัว​เข้า​ไป​ใน​ที่​ประชุม​ของ​สภา​สูง​ซึ่ง​จัด​ขึ้น​ใน​ที่​อื่น เช่น ที่​ตลาด​ที่​เรียก​ว่า​อา​กอ​รา เนื่อง​จาก​เทพเจ้า​อาเรส​เป็น​องค์​เดียว​กับ​เทพเจ้า​มาร์ส​ของ​ชาว​โรมัน ฉบับ​แปล​บาง​ฉบับ​จึง​พูด​ถึง​สถาน​ที่​นี้​ว่า​เป็น “เนิน​ของ​เทพเจ้า​มาร์ส”

อยู่: หรือ “ไป​เที่ยว” คำ​กรีก เอะพิเดเมะโอ ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​มี​ความ​หมาย​ว่า “อยู่​ที่​นั่น​แบบ​คน​แปลก​หน้า​หรือ​คน​ที่​มา​เที่ยว”

สำหรับ​พระเจ้า​ที่​ไม่​รู้​จัก: คำ​กรีก อากโนสทอย เธะออย เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​คำ​จารึก​บน​แท่น​บูชา​ใน​กรุง​เอเธนส์ ชาว​เอเธนส์​แสดง​ความ​เกรง​กลัว​ต่อ​เทพเจ้า​โดย​สร้าง​วิหาร​และ​แท่น​บูชา​มาก​มาย พวก​เขา​ทำ​แท่น​บูชา​ให้​แม้​แต่​สิ่ง​ที่​เป็น​นามธรรม​และ​ยก​ให้​สิ่ง​เหล่า​นั้น​เป็น​เทพเจ้า​หรือ​เทพ​ธิดา เช่น ชื่อเสียง ความ​เจียม​ตัว พลัง​อำนาจ การ​โน้ม​น้าว และ​ความ​สงสาร เนื่อง​พวก​เขา​กลัว​ว่า​อาจ​จะ​มอง​ข้าม​เทพเจ้า​องค์​ใด​องค์​หนึ่ง​ไป​แล้ว​ทำ​ให้​เทพเจ้า​องค์​นั้น​โกรธ พวก​เขา​จึง​สร้าง​แท่น​บูชา “สำหรับ​พระเจ้า​ที่​ไม่​รู้​จัก” การ​ทำ​อย่าง​นี้​แสดง​ว่า​พวก​เขา​ยอม​รับ​ว่า​มี​พระเจ้า​ที่​พวก​เขา​ไม่​รู้​จัก​ด้วย เปาโล​ประกาศ​อย่าง​มี​ไหว​พริบ​โดย​ยก​เรื่อง​แท่น​บูชา​นี้​ขึ้น​มา​พูด​เพื่อ​ช่วย​ผู้​ฟัง​ให้​รู้​จัก​พระเจ้า​เที่ยง​แท้​ที่​พวก​เขา​ยัง​ไม่​รู้​จัก​ใน​ตอน​นั้น

พระเจ้า​ใช้​ท่าน​ให้​สร้าง​โลก: ใน​ข้อ​นี้ คำ​กรีก คอสม็อส (“โลก”) หมาย​ถึง​มนุษย์​ที่​อยู่​บน​โลก​ซึ่ง​สอดคล้อง​กับ​ส่วน​ท้าย​ของ​ข้อ​นี้​ที่​บอก​ว่า​โลก​กลับ​ไม่​รู้​จัก​ท่าน บาง​ครั้ง​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​นี้​ใน​หนังสือ​ทั่ว​ไป​เพื่อ​หมาย​ถึง​เอกภพ​และ​สิ่ง​ต่าง​ ๆ ​ใน​ธรรมชาติ และ​อัครสาวก​เปาโล​ก็​อาจ​ใช้​คำ​ว่า “โลก” ใน​ความ​หมาย​เดียว​กัน​นี้​เมื่อ​พูด​กับ​คน​กรีก (กจ 17:24) แต่​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก ส่วน​ใหญ่​แล้ว​มัก​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​มนุษย์​ทุก​คน​ที่​อยู่​บน​โลก​หรือ​ส่วน​ใด​ส่วน​หนึ่ง​ของ​โลก ถึง​แม้​พระ​เยซู​จะ​มี​ส่วน​ใน​การ​สร้าง​ทุก​สิ่ง​ทั้ง​ใน​สวรรค์​และ​โลก แต่​ข้อ​นี้​กำลัง​เน้น​บทบาท​ของ​ท่าน​ใน​การ​สร้าง​มนุษย์—ปฐก 1:26; ยน 1:3; คส 1:15-17

โลก: คำ​กรีก คอสม็อส ที่​ใช้​ใน​วรรณกรรม​กรีก​ทั่ว​ไป​รวม​ทั้ง​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​มัก​เกี่ยว​ข้อง​กับ​มนุษย์ (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 1:10) แต่​ใน​หนังสือ​กรีก​ทั่ว​ไป​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​หมาย​ถึง​เอกภพ​และ​สิ่ง​ต่าง ๆ ใน​ธรรมชาติ​ด้วย อาจ​เป็น​ได้​ว่า​เปาโล​ใช้​คำ​นี้​ใน​ความ​หมาย​ที่​หนังสือ​กรีก​ทั่ว​ไป​ใช้​เพื่อ​หา​จุด​ที่​เห็น​พ้อง​กับ​ผู้​ฟัง​ชาว​กรีก

วิหาร​ที่​มนุษย์​สร้าง​ขึ้น: มา​จาก​คำ​กรีก เฆ่รอพอยเอท็อส มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ที่ กจ 7:48 (“มนุษย์​เป็น​คน​สร้าง”) และ ฮบ 9:11, 24 (“ซึ่ง​มนุษย์​สร้าง”) ด้วย พระ​ยะโฮวา​ไม่​เหมือน​กับ​เทพ​ธิดา​อะทีนา​ของ​กรีก​หรือ​เทพเจ้า​อื่น ๆ พวก​เทพเจ้า​เหล่า​นั้น​ต้อง​มี​วิหาร วิหาร​จำลอง หรือ​แท่น​บูชา​ที่​มนุษย์​สร้าง​ขึ้น แต่​พระ​ยะโฮวา​เป็น​พระเจ้า​ผู้​ยิ่ง​ใหญ่​สูง​สุด​แห่ง​ฟ้า​สวรรค์​และ​โลก จึง​ไม่​มี​วิหาร​ไหน​ยิ่ง​ใหญ่​พอ​ที่​จะ​ให้​พระองค์​อยู่​ได้ (1พก 8:27) พระเจ้า​เที่ยง​แท้​ยิ่ง​ใหญ่​กว่า​รูป​เคารพ​ทั้ง​หมด​ใน​วิหาร​ที่​มนุษย์​สร้าง​ขึ้น (อสย 40:18-26) เปาโล​อาจ​พูด​เรื่อง​นี้​เพราะ​เห็น​ว่า​มี​วิหาร​หรือ​วิหาร​จำลอง​มาก​มาย​สำหรับ​พวก​เทพเจ้า

เรา​มี​ชีวิต​อยู่​และ​เคลื่อน​ไหว​ไป​มา​ได้: บาง​คน​คิด​ว่า​ข้อ​ความ​นี้​เป็น​สไตล์​การ​เขียน​แบบ​กรีก​ที่​เรียก​ว่า​ไตร​โค​ลอน (tricolon) ซึ่ง​เป็น​การ​ใช้​คำ 3 คำ​ที่​มี​ความ​หมาย​ใกล้​เคียง​กัน​เพื่อ​อธิบาย​เรื่อง​หนึ่ง นัก​ปรัชญา​ต่าง ๆ เช่น เพลโต ซอโฟคลีส และ​อริสโตเติล​ก็​ใช้​สไตล์​การ​เขียน​แบบ​นี้ แต่​คน​อื่น ๆ ก็​คิด​ว่า​ข้อ​ความ​นี้​มา​จาก​บท​กวี​ของ​เอ​พิ​เม​นิ​ดี​ส กวี​ชาว​ครีต​แห่ง​ศตวรรษ​ที่ 6 ก่อน ค.ศ.

กวี​บาง​คน​ของ​พวก​คุณ: เปาโล​อาจ​ยก​สำนวน “พวก​เรา​ก็​เป็น​ลูก ๆ ของ​พระองค์​ด้วย” มา​จาก​บท​กวี​ชื่อ​ฟีโนมีนา ที่​แต่ง​โดย​อะราทุส​กวี​ที่​เป็น​พวก​สโตอิก คำ​พูด​คล้าย​กัน​นี้​ยัง​พบ​ได้​ใน​ข้อ​เขียน​อื่น ๆ ที่​เป็น​ภาษา​กรีก รวม​ทั้ง​บทเพลง​สรรเสริญ​แด่​ซูส ที่​แต่ง​โดย​เคลีย​น​เทส​นัก​เขียน​ที่​เป็น​พวก​สโตอิก​ด้วย เปาโล​อาจ​ยก​สำนวน​จาก​บท​กวี​กรีก​เพราะ​ใน​ยุค​นั้น​นัก​พูด​ที่​มี​การ​ศึกษา​จะ​ต้อง​ยก​ข้อ​ความ​จาก​วรรณกรรม​กรีก​มา​สนับสนุน​คำ​พูด​ของ​ตัว​เอง

โลก: คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “โลก” (ออยคู่เมะเน) เมื่อ​ใช้​ใน​ความ​หมาย​กว้าง ๆ จะ​หมาย​ถึง​โลก​ซึ่ง​เป็น​ที่​อยู่​อาศัย​ของ​มนุษย์ (ลก 4:5; รม 10:18; วว 12:9; 16:14) ใน​ศตวรรษ​แรก มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เมื่อ​พูด​ถึง​จักรวรรดิ​โรมัน​อัน​กว้าง​ใหญ่​ซึ่ง​เป็น​ที่​ที่​ชาว​ยิว​กระจัด​กระจาย​ไป​อยู่—กจ 24:5

เกิด​ขึ้น​แน่นอน: หรือ “มี​ข้อ​พิสูจน์” แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ความ​มั่น​ใจ” มา​จาก​คำ​กรีก พิสทิส ส่วน​ใหญ่​แล้ว​มัก​แปล​คำ​นี้​ว่า “ความ​มั่น​ใจ” แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​ดู​เหมือน​ว่า​คำ​นี้​หมาย​ถึง​ข้อ​พิสูจน์​ที่​ทำ​ให้​เชื่อ​มั่น​อย่าง​เต็ม​ที่​ว่า​สิ่ง​ที่​สัญญา​ไว้​จะ​เป็น​จริง

อาเรโอปากัส: หรือ “เนิน​เขา​ของ​อาเรส” อาเรส​เป็น​เทพเจ้า​แห่ง​สงคราม​ของ​กรีก อาเรโอปากัส​ตั้ง​อยู่​ทาง​ตะวัน​ตก​เฉียง​เหนือ​ของ​อะโครโปลิส และ​มัก​ใช้​เป็น​ที่​ประชุม​ของ​สภา​สูง​แห่ง​เอเธนส์ คำ​ว่า “อาเรโอปากัส” อาจ​หมาย​ถึง​เนิน​เขา​จริง ๆ หรือ​สภา​สูง​ก็​ได้ (กจ 17:34) ดัง​นั้น ผู้​เชี่ยวชาญ​บาง​คน​จึง​คิด​ว่า​เปาโล​ถูก​พา​ตัว​มา​ที่​เนิน​เขา​นี้​หรือ​บริเวณ​ใกล้​เคียง​เพื่อ​ซัก​ถาม ส่วน​ผู้​เชี่ยวชาญ​คน​อื่น​ก็​เชื่อ​ว่า​เขา​ถูก​พา​ตัว​เข้า​ไป​ใน​ที่​ประชุม​ของ​สภา​สูง​ซึ่ง​จัด​ขึ้น​ใน​ที่​อื่น เช่น ที่​ตลาด​ที่​เรียก​ว่า​อา​กอ​รา เนื่อง​จาก​เทพเจ้า​อาเรส​เป็น​องค์​เดียว​กับ​เทพเจ้า​มาร์ส​ของ​ชาว​โรมัน ฉบับ​แปล​บาง​ฉบับ​จึง​พูด​ถึง​สถาน​ที่​นี้​ว่า​เป็น “เนิน​ของ​เทพเจ้า​มาร์ส”

เป็น​ผู้​พิพากษา​ใน​ศาล​บน​เขา​อาเรโอปากัส: หรือ “เป็น​ชาว​อาเรโอปากัส” ซึ่ง​ก็​คือ​เป็น​สมาชิก​สภา​สูง​หรือ​ศาล​แห่ง​อาเรโอปากัส—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 17:19

วีดีโอและรูปภาพ

เบโรอา
เบโรอา

ภาพ​นี้​คือ​เมือง​เว​โร​ยา​ประเทศ​กรีซ​ใน​สมัย​ปัจจุบัน เมือง​นี้​ตั้ง​อยู่​บริเวณ​เดียว​กับ​เมือง​เบโรอา​ใน​สมัย​โบราณ​ที่​เปาโล​กับ​สิลาส​เคย​ไป​ประกาศ เมือง​นี้​อยู่​ห่าง​จาก​ทาง​หลวง​เอกเนเชียน (เวีย เอกนาเทีย) ที่​มี​ชื่อเสียง​ไป​ทาง​ใต้​ประมาณ 30 กม. และ​อยู่​ห่าง​จาก​เมือง​เธสะโลนิกา​ไป​ทาง​ตะวัน​ตก​เฉียง​ใต้​ประมาณ 65 กม. ทั้ง​คน​ยิว​และ​คน​กรีก​ใน​เมือง​เบโรอา​ตอบรับ​ข่าว​ดี แต่​สาวก​ที่​อยู่​ใน​เมือง​นั้น​บอก​ให้​เปาโล​ออก​จาก​เมือง​หลัง​จาก​พวก​ยิว​ใน​เมือง​เธสะโลนิกา​พา​กัน​มา​ปลุกระดม​ฝูง​ชน​ที่​นี่ ส่วน​สิลาส​กับ​ทิโมธี​ยัง​อยู่​ที่​เมือง​เบโรอา​ต่อ​ไป​อีก​ระยะ​หนึ่ง​เพื่อ​ให้​กำลังใจ​ประชาคม​ใหม่​ที่​เพิ่ง​ตั้ง​ขึ้น (กจ 17:10-14) เมือง​เบโรอา​เป็น​เมือง​สุด​ท้าย​ใน​มาซิโดเนีย​ที่​เปาโล​ไป​ประกาศ​ระหว่าง​การ​เดิน​ทาง​รอบ​ที่​สอง การ​ประกาศ​ที่​เมือง​นี้​เกิด​ผล​ดี​แต่​ก็​มี​อุปสรรค​หลาย​อย่าง

แท่น​บูชา​สำหรับ​พระเจ้า​ที่​ไม่​รู้​จัก
แท่น​บูชา​สำหรับ​พระเจ้า​ที่​ไม่​รู้​จัก

ตอน​ที่​อยู่​บน​เขา​อาเรโอปากัส​ใน​กรุง​เอเธนส์ เปาโล​พูด​ถึง “แท่น​บูชา​แท่น​หนึ่ง​เขียน​ว่า ‘สำหรับ​พระเจ้า​ที่​ไม่​รู้​จัก’” (กจ 17:23) มี​ทั้ง​งาน​เขียน​และ​หลักฐาน​ทาง​โบราณคดี​ที่​สนับสนุน​ว่า​เคย​มี​แท่น​บูชา​แบบ​นั้น​ใน​จักรวรรดิ​โรมัน ตัว​อย่าง​เช่น พอซาเนียส​นัก​ภูมิศาสตร์​ใน​ศตวรรษ​ที่ 2 ได้​เขียน​เกี่ยว​กับ​แท่น​บูชา​สำหรับ​พระเจ้า​ที่​ไม่​รู้​จัก​ใน​ประเทศ​กรีซ และ​ฟีโลสตราตุส​นัก​เขียน​ใน​ศตวรรษ​ที่ 2 และ 3 ก็​บอก​ว่า​มี​แท่น​บูชา​นี้​อยู่​ใน​กรุง​เอเธนส์ รูป​ภาพ​หมาย​เลข 1 แสดง​ให้​เห็น​แท่น​บูชา​ที่​สร้าง​ขึ้น​ใน​ศตวรรษ​ที่ 2 ที่​อยู่​ใน​เมือง​เปอร์กามัม (ปัจจุบัน​อยู่​ใน​ประเทศ​ตุรกี) ข้อ​ความ​จารึก​บน​แท่น​นี้​ขาด​หาย​ไป แต่​มี​ความ​เป็น​ไป​ได้​มาก​ที่​ข้อ​ความ​ใน​บรรทัด​แรก​จะ​อ่าน​ว่า “สำหรับ​พระเจ้า​ที่​ไม่​รู้​จัก” รูป​ภาพ​หมาย​เลข 2 แสดง​ให้​เห็น​แท่น​บูชา​ที่​อยู่​บน​เนิน​พา​เล​ติ​เน​ใน​กรุง​โรม แท่น​บูชา​นี้​สร้าง​ขึ้น​ประมาณ​ปี 100 ก่อน ค.ศ. และ​ใช้​สำหรับ​เทพเจ้า​ที่​ไม่​มี​ชื่อ ตัว​อย่าง​เหล่า​นี้​สนับสนุน​ว่า​บันทึก​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​เกี่ยว​กับ​แท่น​บูชา​เหล่า​นี้​เป็น​เรื่อง​จริง