กิจการของอัครสาวก 13:1-52

13  ตอน​นั้น​ใน​ประชาคม​ที่​เมือง​อันทิโอก​มี​บาง​คน​เป็น​ผู้​พยากรณ์​และ​ผู้​สอน+ คือ บาร์นาบัส+ ซีเมโอน​ซึ่ง​มี​อีก​ชื่อ​หนึ่ง​ว่า​นิเกอร์ ลูสิอัส​ชาว​ไซรีน มานา​เอน​ซึ่ง​เป็น​เพื่อน​สมัย​เรียน​ของ​เฮโรด+ผู้​ปกครอง​แคว้น และ​เซาโล  ตอน​ที่​พวก​เขา​รับใช้​พระ​ยะโฮวา​และ​อด​อาหาร​อยู่ พลัง​บริสุทธิ์​มา​บอก​พวก​เขา​ว่า “ให้​แต่ง​ตั้ง​บาร์นาบัส​กับ​เซาโล+ไว้​เพื่อ​ทำ​งาน​ที่​เรา​ได้​เลือก​พวก​เขา​ให้​ทำ”+  เมื่อ​พวก​เขา​อด​อาหาร​และ​อธิษฐาน​กัน​แล้ว​ก็​วาง​มือ​บน​บาร์นาบัส​กับ​เซาโล แล้ว​ส่ง​เขา​สอง​คน​ไป  เมื่อ​ได้​รับ​การ​ชี้​นำ​จาก​พลัง​บริสุทธิ์​แล้ว บาร์นาบัส​กับ​เซาโล​ก็​ไป​ที่​เมือง​เซลูเคีย แล้ว​ลง​เรือ​จาก​ที่​นั่น​ต่อ​ไป​ที่​เกาะ​ไซปรัส  พอ​ทั้ง​สอง​คน​มา​ถึง​เมือง​ซาลามิส​แล้ว ก็​ประกาศ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​ตาม​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว ยอห์น​ก็​ติด​ตาม​พวก​เขา​ไป​ด้วย​ใน​ฐานะ​ผู้​ช่วย+  พอ​พวก​เขา​เดิน​ทาง​ไป​ทั่ว​เกาะ​จน​มา​ถึง​เมือง​ปาโฟส ก็​พบ​คน​ยิว​คน​หนึ่ง​เป็น​พ่อมด​และ​เป็น​ผู้​พยากรณ์​เท็จ​ชื่อ​บาร์เยซู  เขา​อยู่​กับ​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​ที่​ชื่อ​เสอร์จีอัส​เปาลุส​ซึ่ง​เป็น​คน​ฉลาด ผู้​สำเร็จ​ราชการ​คน​นี้​อยาก​จะ​ฟัง​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​มาก จึง​เรียก​บาร์นาบัส​กับ​เซาโล​มา​หา  แต่​พ่อมด​เอลีมาส*คอย​ขัด​ขวาง (เอลีมาส​แปล​ว่า​พ่อมด) เขา​พยายาม​ไม่​ให้​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​เชื่อ​คำ​สอน​นั้น  เซาโล​ซึ่ง​มี​อีก​ชื่อ​หนึ่ง​ว่า​เปาโล​ก็​เต็ม​ไป​ด้วย​พลัง​บริสุทธิ์ เขา​จ้อง​เอลีมาส 10  และ​พูด​ว่า “คุณ​เป็น​คน​เจ้า​เล่ห์​และ​ชั่ว​ช้า​จริง ๆ คุณ​มัน​ลูก​มาร+ และ​เป็น​ศัตรู​ของ​ทุก​สิ่ง​ที่​ถูก​ต้อง คุณ​ยัง​ไม่​เลิก​ขัด​ขวาง​แนว​ทาง​ที่​ถูก​ต้อง​ของ​พระ​ยะโฮวา​อีก​หรือ? 11  พระ​ยะโฮวา​จะ​ลง​โทษ​คุณ​ให้​ตา​บอด คุณ​จะ​ไม่​เห็น​แสง​อาทิตย์​ไป​พัก​หนึ่ง” ทันใด​นั้น เอลีมาส​ก็​รู้สึก​เหมือน​อยู่​ใน​หมอก​หนา​ทึบ และ​ตา​เขา​ก็​มืด​ไป เขา​จึง​คลำ​หา​คน​มา​ช่วย​จูง​เขา 12  เมื่อ​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​เห็น​สิ่ง​ที่​เกิด​ขึ้น​ก็​เข้า​มา​เป็น​สาวก เพราะ​เขา​รู้สึก​ประทับใจ​คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา 13  เปาโล​กับ​คน​ที่​มา​กับ​เขา​ลง​เรือ​จาก​เมือง​ปาโฟส​ไป​ที่​เมือง​เปอร์กา+ใน​แคว้น​ปัมฟีเลีย แต่​ยอห์น+ทิ้ง​เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​กลับ​ไป​กรุง​เยรูซาเล็ม+ 14  ส่วน​เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​เดิน​ทาง​ต่อ​จาก​เมือง​เปอร์กา​ไป​เมือง​อันทิโอก+ใน​แคว้น​ปิสิเดีย พอ​ถึง​วัน​สะบาโต​พวก​เขา​เข้า​ไป​นั่ง​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว+ 15  เมื่อ​มี​การ​อ่าน​กฎหมาย​ของ​โมเสส​และ​หนังสือ​ของ​พวก​ผู้​พยากรณ์+ให้​ประชาชน​ฟัง​แล้ว พวก​หัวหน้า​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ก็​บอก​เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​ว่า “พี่​น้อง พวก​คุณ​มี​อะไร​จะ​พูด​ให้​กำลังใจ​ประชาชน​หน่อย​ไหม?” 16  เปาโล​จึง​ลุก​ขึ้น​ยืน​โบก​มือ​ให้​ทุก​คน​เงียบ​แล้ว​พูด​ว่า “พวก​คุณ​ที่​เป็น​คน​อิสราเอล​และ​คน​ต่าง​ชาติ​ที่​เกรง​กลัว​พระเจ้า ฟัง​ผม​พูด​นะ​ครับ 17  พระเจ้า​ของ​คน​อิสราเอล​ได้​เลือก​บรรพบุรุษ​ของ​พวก​เรา​ไว้ ตอน​ที่​พวก​เขา​ยัง​เป็น​คน​ต่าง​ชาติ​อยู่​ใน​อียิปต์ พระองค์​มา​ช่วย​พวก​เขา​ให้​ออก​จาก​ประเทศ​นั้น​ด้วย​พลัง​ที่​ยิ่ง​ใหญ่+ 18  พระองค์​ทน​กับ​พวก​เขา​ใน​ที่​กันดาร​ประมาณ 40 ปี+ 19  หลัง​จาก​ที่​พระองค์​ทำลาย 7 ชาติ​ใน​แผ่นดิน​คานาอัน​แล้ว ก็​ให้​คน​อิสราเอล​ครอบครอง​แผ่นดิน​ของ​พวก​นั้น*+ 20  เหตุ​การณ์​ทั้ง​หมด​นี้​เกิด​ขึ้น​ใน​ช่วง​เวลา​ประมาณ 450 ปี “หลัง​จาก​นั้น พระองค์​ก็​ให้​พวก​เขา​มี​ผู้​วินิจฉัย​จน​ถึง​สมัย​ของ​ผู้​พยากรณ์​ซามูเอล+ 21  แต่​พวก​เขา​ขอ​ให้​มี​กษัตริย์+ พระเจ้า​จึง​ให้​ซาอูล​ลูก​ชาย​ของ​คีช​จาก​ตระกูล​เบนยามิน+เป็น​กษัตริย์​ของ​พวก​เขา 40 ปี 22  หลัง​จาก​พระเจ้า​ปลด​ซาอูล​แล้ว ก็​ตั้ง​ดาวิด​ให้​เป็น​กษัตริย์+ พระองค์​พูด​ยืน​ยัน​เกี่ยว​กับ​ดาวิด​ว่า ‘เรา​พบ​ว่า​ดาวิด​ลูก​ชาย​ของ​เจสซี+เป็น​คน​ที่​เรา​พอ​ใจ+ เขา​จะ​ทำ​ทุก​อย่าง​ตาม​ที่​เรา​ต้องการ’ 23  และ​จาก​ลูก​หลาน​ของ​ดาวิด​นี่​แหละ พระเจ้า​ให้​ชน​ชาติ​อิสราเอล​มี​ผู้​ช่วย​ให้​รอด​ตาม​ที่​พระองค์​สัญญา​ไว้ ผู้​นั้น​ก็​คือ​พระ​เยซู+ 24  ก่อน​ที่​พระ​เยซู​จะ​มา ยอห์น​ได้​ประกาศ​ให้​ชาว​อิสราเอล​ทั้ง​หมด​รู้​ว่า​พวก​เขา​ต้อง​รับ​บัพติศมา​เพื่อ​แสดง​การ​กลับ​ใจ+ 25  ตอน​ที่​ยอห์น​ใกล้​จะ​ทำ​งาน​เสร็จ เขา​บอก​ว่า ‘พวก​คุณ​คิด​ว่า​ผม​เป็น​ใคร? ผม​ไม่​ใช่​ท่าน​ผู้​นั้น+ แต่​ท่าน​กำลัง​จะ​มา​ที​หลัง​ผม ผม​เอง​ไม่​สม​ควร​จะ​แก้​สาย​รัด​รอง​เท้า​ให้​ท่าน​ด้วย​ซ้ำ’+ 26  “พี่​น้อง​ครับ พวก​คุณ​ที่​เป็น​ลูก​หลาน​อับราฮัม​และ​คน​ชาติ​อื่น​ที่​เกรง​กลัว​พระเจ้า พระองค์​ส่ง​ข่าว​เกี่ยว​กับ​ความ​รอด​นี้​มา​ถึง​พวก​เรา​แล้ว+ 27  ชาว​กรุง​เยรูซาเล็ม​กับ​ผู้​ที่​ปกครอง​พวก​เขา​ไม่​ยอม​รับ​พระ​เยซู​ผู้​นั้น แต่​เมื่อ​พวก​เขา​ตัดสิน​ลง​โทษ​ท่าน พวก​เขา​ก็​ทำ​สิ่ง​ที่​พวก​ผู้​พยากรณ์​บอก​ไว้​แล้ว+ มี​การ​อ่าน​คำ​พยากรณ์​นั้น​ทุก​วัน​สะบาโต 28  ถึง​พวก​เขา​จะ​หา​เหตุ​มา​ประหาร​ท่าน​ไม่​ได้+ แต่​พวก​เขา​ก็​กดดัน​ให้​ปีลาต​ประหาร​ท่าน​จน​ได้+ 29  เมื่อ​พวก​เขา​ทำ​ทุก​อย่าง​กับ​พระ​เยซู​เหมือน​ที่​มี​บอก​ไว้​แล้ว พวก​เขา​ก็​เอา​ศพ​ของ​ท่าน​ลง​มา​จาก​เสา​และ​วาง​ไว้​ใน​อุโมงค์​ฝัง​ศพ+ 30  แต่​พระเจ้า​ปลุก​พระ​เยซู​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย+ 31  และ​ตลอด​หลาย​วัน​หลัง​จาก​นั้น พระ​เยซู​ปรากฏ​ตัว​ต่อ​สาวก​ที่​เคย​เดิน​ทาง​กับ​ท่าน​จาก​แคว้น​กาลิลี​ไป​กรุง​เยรูซาเล็ม และ​ตอน​นี้​พวก​เขา​ก็​เป็น​พยาน​ยืน​ยัน​เรื่อง​ของ​ท่าน​กับ​คน​อื่น ๆ + 32  “พวก​เรา​จึง​บอก​ให้​พวก​คุณ​รู้​ข่าว​ดี​เรื่อง​คำ​สัญญา​ที่​พระเจ้า​ได้​ให้​ไว้​กับ​บรรพบุรุษ​ของ​เรา 33  พระองค์​ทำ​ตาม​ที่​สัญญา​ไว้​เพื่อ​ประโยชน์​ของ​พวก​เรา​ที่​เป็น​ลูก​หลาน​โดย​การ​ปลุก​พระ​เยซู​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย+ อย่าง​ที่​เขียน​ไว้​ใน​สดุดี​บท​ที่ 2 ว่า ‘ลูก​พ่อ วัน​นี้​เรา​ได้​เป็น​พ่อ​ของ​เจ้า​แล้ว’+ 34  และ​ที่​พระเจ้า​ปลุก​พระ​เยซู​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​และ​ให้​ท่าน​ไม่​ต้อง​กลับ​ไป​มี​ร่าง​กาย​ที่​เน่า​เปื่อย​ได้​นั้น พระองค์​เคย​บอก​ไว้​อย่าง​นี้​ว่า ‘เรา​จะ​รัก​เจ้า​อย่าง​มั่นคง​เหมือน​กับ​ที่​เรา​สัญญา​ไว้​กับ​ดาวิด และ​คำ​สัญญา​นี้​เชื่อถือ​ได้​แน่นอน’+ 35  และ​ยัง​มี​บอก​ไว้​ใน​สดุดี​อีก​บท​หนึ่ง​ว่า ‘พระองค์​จะ​ไม่​ปล่อย​ให้​คน​ที่​ภักดี​ต่อ​พระองค์​ต้อง​เน่า​เปื่อย​ไป’+ 36  ดาวิด​ได้​รับใช้​พระเจ้า​ตอน​ที่​เขา​มี​ชีวิต​อยู่ แต่​เมื่อ​ตาย* เขา​ถูก​ฝัง​ไว้​กับ​บรรพบุรุษ​ของ​เขา​แล้ว​ก็​เน่า​เปื่อย​ไป+ 37  ส่วน​พระ​เยซู​ผู้​ที่​พระเจ้า​ปลุก​ให้​ฟื้น​ขึ้น​จาก​ตาย​นั้น​ไม่​เน่า​เปื่อย​เลย+ 38  “พี่​น้อง​ครับ ผม​ขอ​ประกาศ​ให้​พวก​คุณ​รู้​ว่า โดย​ทาง​พระ​เยซู​ผู้​นี้​แหละ​ที่​พระเจ้า​จะ​อภัย​บาป​ให้​พวก​คุณ​ได้+ 39  และ​เพราะ​ท่าน​ผู้​นี้ พระเจ้า​จึง​ถือ​ว่า​ทุก​คน​ที่​มี​ความ​เชื่อ​นั้น​ไม่​มี​ความ​ผิด ซึ่ง​กฎหมาย​ของ​โมเสส+ทำ​แบบ​นี้​ไม่​ได้+ 40  ดัง​นั้น ระวัง​ให้​ดี ขอ​อย่า​ให้​สิ่ง​ที่​บอก​ไว้​ใน​หนังสือ​ของ​พวก​ผู้​พยากรณ์​เกิด​ขึ้น​กับ​พวก​คุณ​ที่​ว่า 41  ‘พวก​คน​หมิ่น​ประมาท ดู​ซะ แล้ว​ตกตะลึง​และ​ตาย​ไป เพราะ​เรา​กำลัง​ทำ​อะไร​บาง​อย่าง​ใน​สมัย​ของ​เจ้า​ที่​เจ้า​จะ​ไม่​เชื่อ ถึง​แม้​มี​คน​มา​บอก​อย่าง​ละเอียด​แล้ว​ก็​ตาม’”+ 42  พอ​เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​จะ​ออก​จาก​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว ผู้​คน​ก็​อ้อน​วอน​เขา​สอง​คน​ให้​มา​พูด​เรื่อง​นี้​ให้​พวก​เขา​ฟัง​อีก​ใน​วัน​สะบาโต​ถัด​ไป 43  เมื่อ​จบ​การ​ประชุม​แล้ว ชาว​ยิว​กับ​คน​ที่​เปลี่ยน​มา​ถือ​ศาสนา​ยิว​หลาย​คน​ก็​ตาม​เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​ไป ทั้ง​สอง​คน​จึง​กระตุ้น​พวก​เขา​ให้​ทำ​ตัว​คู่​ควร​ที่​จะ​ได้​รับ​ความ​กรุณา​ที่​ยิ่ง​ใหญ่​ของ​พระเจ้า​ต่อ ๆ ไป+ 44  พอ​ถึง​วัน​สะบาโต​ถัด​มา คน​เกือบ​ทั้ง​เมือง​มา​ชุมนุม​กัน​เพื่อ​ฟัง​คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา 45  เมื่อ​พวก​ยิว​บาง​คน​เห็น​คน​มา​กัน​มาก​มาย​อย่าง​นี้​ก็​อิจฉา​มาก และ​โต้​แย้ง​กับ​เปาโล​โดย​ใช้​คำ​พูด​ที่​ดูหมิ่น+ 46  เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​จึง​พูด​อย่าง​กล้า​หาญ​ว่า “พวก​เรา​ต้อง​ประกาศ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​ให้​พวก​คุณ​ฟัง​ก่อน+ แต่​ใน​เมื่อ​พวก​คุณ​ไม่​ยอม​ฟัง​และ​ไม่​ทำ​ตัว​ให้​คู่​ควร​กับ​ชีวิต​ตลอด​ไป พวก​เรา​ก็​จะ​ไป​ประกาศ​กับ​คน​ต่าง​ชาติ+ 47  เพราะ​พระ​ยะโฮวา​สั่ง​พวก​เรา​ไว้​ว่า ‘เรา​แต่ง​ตั้ง​เจ้า​ให้​เป็น​แสง​สว่าง​ของ​ชาติ​ต่าง ๆ เพื่อ​เจ้า​จะ​ประกาศ​เรื่อง​ความ​รอด​ไป​ถึง​สุด​ขอบ​โลก’”+ 48  พอ​คน​ต่าง​ชาติ​ได้​ยิน​อย่าง​นั้น​ก็​ดีใจ​มาก​และ​ยกย่อง​คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา ทุก​คน​ที่​เต็ม​ใจ​ตอบรับ​ความ​จริง​ซึ่ง​ทำ​ให้​ได้​ชีวิต​ตลอด​ไป​ก็​เข้า​มา​เป็น​สาวก 49  แล้ว​คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา​ก็​แพร่​ไป​ทั่ว 50  แต่​พวก​ยิว​ได้​ยุยง​พวก​ผู้​หญิง​เคร่ง​ศาสนา​ที่​มี​ชื่อเสียง​กับ​พวก​ผู้​ชาย​ที่​เป็น​ใหญ่​เป็น​โต​ใน​บ้าน​เมือง และ​ปลุกปั่น​ให้​มี​การ​ข่มเหง​และ​ไล่​เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​ออก​จาก​เขต​นั้น+ 51  เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​จึง​สะบัด​ฝุ่น​ออก​จาก​เท้า​เพื่อ​ให้​รู้​ว่า​ได้​เตือน​พวก​เขา​แล้ว จาก​นั้น​สอง​คน​ก็​เดิน​ทาง​ไป​เมือง​อิโคนียูม+ 52  ส่วน​พวก​สาวก​เต็ม​ไป​ด้วย​พลัง​บริสุทธิ์​และ​มี​ความ​สุข​มาก+

เชิงอรรถ

เป็น​คน​เดียว​กับ​บาร์เยซู​ใน​ข้อ 6
แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ให้​แผ่นดิน​ของ​พวก​นั้น​เป็น​มรดก”
แปล​ตรง​ตัว​ว่า “หลับ”

ข้อมูลสำหรับศึกษา

เฮโรด: คือ​เฮโรด​อันทีพาส​ลูก​ของ​เฮโรด​มหาราช—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์

ผู้​ปกครอง​แคว้น: มา​จาก​คำ​กรีก​ที่​แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ผู้​ที่​ปกครอง​อาณา​เขต 1 ใน 4” คำ​นี้​หมาย​ถึง​ผู้​ปกครอง​แคว้น​เล็ก​ ๆ หรือ​เจ้านาย​ที่​ปกครอง​เขต​แดน​หนึ่ง​โดย​ได้​รับ​ความ​เห็น​ชอบ​จาก​รัฐบาล​โรมัน เขต​ปกครอง​ของ​เฮโรด​อันทีพาส​คือ​แคว้น​กาลิลี​และ​พีเรีย—เทียบ​กับ​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มก 6:14

เฮโรด​ผู้​ปกครอง​แคว้น: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 14:1

รับใช้​ที่​วิหาร: หรือ “รับใช้​สาธารณชน, ทำ​งาน​รับใช้​ที่​ศักดิ์สิทธิ์” คำ​กรีก เล่ทู่รกิอา ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้ และ​คำ​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กัน​คือ เล่ทู่รเกะโอ (แปล​ว่า​รับใช้​สาธารณชน) รวม​ทั้ง เล่ทู่รก็อส (แปล​ว่า​ผู้​รับใช้​สาธารณชน) เป็น​คำ​ที่​ชาว​กรีก​และ​โรมัน​โบราณ​ใช้​เพื่อ​หมาย​ถึง​งาน​หรือ​บริการ​ที่​ทำ​เพื่อ​รัฐ​หรือ​หน่วย​งาน​ต่าง ๆ และ​ทำ​เพื่อ​ผล​ประโยชน์​ของ​ประชาชน​ทั่ว​ไป​ด้วย ตัว​อย่าง​เช่น ที่ รม 13:6 เจ้าหน้าที่​บ้าน​เมือง​ถูก​เรียก​ว่า “ผู้​รับใช้ . . . เพื่อ​ประชาชน” (เล่ทู่รก็อส ใน​รูป​พหูพจน์) เพราะ​พวก​เขา​เป็น​คน​ที่​พระเจ้า​ใช้​ให้​ทำ​งาน​เพื่อ​ประโยชน์​ของ​ประชาชน คำ​ที่​ลูกา​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​ทำ​ให้​นึก​ถึง​คำ​ที่​ใช้​ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ซึ่ง​มัก​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ทั้ง​ใน​รูป​คำ​กริยา​และ​คำ​นาม​เพื่อ​หมาย​ถึง​งาน​รับใช้​ที่​พวก​ปุโรหิต​และ​คน​เลวี​ทำ​ที่​วิหาร​ของ​พระเจ้า (อพย 28:35; กดว 8:22) งาน​รับใช้​ที่​วิหาร​ถือ​ว่า​เป็น​การ​รับใช้​เพื่อ​ประโยชน์​ของ​ประชาชน แต่​งาน​รับใช้​แบบ​นี้​ก็​เป็น​งาน​ที่​ศักดิ์สิทธิ์​ด้วย​เพราะ​พวก​ปุโรหิต​ที่​มา​จาก​ตระกูล​เลวี​สอน​กฎหมาย​ของ​พระเจ้า​และ​ถวาย​เครื่อง​บูชา​เพื่อ​ปิด​คลุม​บาป​ของ​ประชาชน—2พศ 15:3; มลค 2:7

รับใช้: หรือ “รับใช้​สาธารณชน” คำ​กรีก เล่ทู่รกิอา ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้ และ​คำ​ที่​เกี่ยว​ข้อง​กัน​คือ เล่ทู่รเกะโอ (แปล​ว่า​รับใช้​สาธารณชน) รวม​ทั้ง เล่ทู่รก็อส (แปล​ว่า​ผู้​รับใช้​สาธารณชน) เป็น​คำ​ที่​ชาว​กรีก​โบราณ​ใช้​เพื่อ​หมาย​ถึง​งาน​หรือ​บริการ​ที่​ทำ​เพื่อ​รัฐ​หรือ​หน่วย​งาน​ต่าง ๆ และ​ทำ​เพื่อ​ผล​ประโยชน์​ของ​ประชาชน​ทั่ว​ไป​ด้วย ตัว​อย่าง​เช่น ที่ รม 13:6 เจ้าหน้าที่​บ้าน​เมือง​ถูก​เรียก​ว่า “ผู้​รับใช้ . . . เพื่อ​ประชาชน” (เล่ทู่รก็อส ใน​รูป​พหูพจน์) เพราะ​พวก​เขา​เป็น​คน​ที่​พระเจ้า​ใช้​ให้​ทำ​งาน​เพื่อ​ประโยชน์​ของ​ประชาชน ที่ ลก 1:23 (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา) ก็​แปล​คำ เล่ทู่รกิอา ว่า “รับใช้​ที่​วิหาร” (หรือ “ทำ​งาน​รับใช้​สาธารณชน”) เมื่อ​พูด​ถึง​งาน​รับใช้​ของ​เศคาริยาห์​พ่อ​ของ​ยอห์น​ผู้​ให้​บัพติศมา ใน​ข้อ​นั้น​การ​ใช้​คำ เล่ทู่รกิอา ทำ​ให้​นึก​ถึง​คำ​ที่​ใช้​ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ซึ่ง​มัก​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​ทั้ง​ใน​รูป​คำ​กริยา​และ​คำ​นาม​เพื่อ​หมาย​ถึง​งาน​รับใช้​ที่​พวก​ปุโรหิต​และ​คน​เลวี​ทำ​ที่​เต็นท์​ศักดิ์สิทธิ์ (อพย 28:35; กดว 1:50; 3:31; 8:22) และ​วิหาร​ของ​พระเจ้า (2พศ 31:2; 35:3; ยอล 1:9, 13; 2:17) งาน​รับใช้​ที่​วิหาร​ถือ​ว่า​เป็น​การ​รับใช้​เพื่อ​ประโยชน์​ของ​ประชาชน แต่​งาน​รับใช้​แบบ​นี้​ก็​เป็น​งาน​ที่​ศักดิ์สิทธิ์​ด้วย​เพราะ​พวก​ปุโรหิต​ที่​มา​จาก​ตระกูล​เลวี​สอน​กฎหมาย​ของ​พระเจ้า (2พศ 15:3; มลค 2:7) และ​ถวาย​เครื่อง​บูชา​เพื่อ​ปิด​คลุม​บาป​ของ​ประชาชน (ลนต 1:3-5; ฉธบ 18:1-5) ส่วน​ที่ กจ 13:2 มี​การ​ใช้​คำ​กรีก เล่ทู่รเกะโอ ใน​ความ​หมาย​ที่​กว้าง​ขึ้น​เมื่อ​พูด​ถึง​งาน​รับใช้​ของ​ผู้​พยากรณ์​และ​ผู้​สอน​ที่​เป็น​คริสเตียน​ใน​ประชาคม​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ คำ​กรีก​นี้​ใช้​เพื่อ​หมาย​ถึง​การ​รับใช้​และ​การ​นมัสการ​พระเจ้า​ใน​หลาย​วิธี เช่น การ​อธิษฐาน การ​ประกาศ และ​การ​สอน แน่นอน​ว่า​งาน​รับใช้​ที่​ผู้​พยากรณ์​และ​ผู้​สอน​เหล่า​นี้​ทำ​ต้อง​รวม​ถึง​การ​ประกาศ​ใน​ที่​สาธารณะ​ด้วย—กจ 13:3

รับใช้​พระ​ยะโฮวา: คำ​ว่า “รับใช้” มา​จาก​คำ​กรีก เล่ทู่รเกะโอ ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ มัก​ใช้​คำ​กรีก​นี้​ใน​ข้อ​ความ​ภาษา​ฮีบรู​ที่​มี​ชื่อ​ของ​พระ​ยะโฮวา ตัว​อย่าง​เช่น​คำ​ว่า “รับใช้​พระ​ยะโฮวา” ใน 2พศ 13:10; 35:3 ก็​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​ก็​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​กับ​ที่​ใช้​ใน กจ 13:21ซม 2:11; 3:1; อสค 45:4; ยอล 2:17

เซลูเคีย: เป็น​เมือง​ที่​อยู่​ริม​ทะเล​เมดิเตอร์เรเนียน เมือง​นี้​เป็น​เมือง​ท่า​หน้า​ด่าน​ให้​กับ​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย เมือง​เซลูเคีย​ตั้ง​อยู่​ทาง​ทิศ​ตะวัน​ตก​เฉียง​ใต้​ของ​เมือง​อันทิโอก สอง​เมือง​นี้​อยู่​ห่าง​กัน​ประมาณ 20 กม. ผู้​คน​สามารถ​เดิน​ทาง​จาก​เมือง​หนึ่ง​ไป​อีก​เมือง​หนึ่ง​ได้​โดย​ทาง​ถนน​และ​ทาง​แม่น้ำ​โอรอนเตส​ที่​ไหล​ผ่าน​เมือง​อันทิโอก​ไป​จน​ถึง​ทะเล​เมดิเตอร์เรเนียน​ที่​อยู่​ทาง​ใต้​ของ​เมือง​เซลูเคีย เซเลอคุส​ที่ 1 (นิคาเตอร์) นาย​พล​คน​หนึ่ง​ของ​อเล็กซานเดอร์​มหาราช​เป็น​คน​ก่อ​ตั้ง​เมือง​นี้​และ​ตั้ง​ชื่อ​เมือง​นี้​ตาม​ชื่อ​ของ​เขา และ​ประมาณ​ปี ค.ศ. 47 เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​ลง​เรือง​ที่​เมือง​เซลูเคีย​ซึ่ง​เป็น​จุด​เริ่ม​ต้น​ของ​การ​เดิน​ทาง​ใน​ฐานะ​มิชชันนารี​รอบ​แรก​ของ​เปาโล เมือง​เซลูเคีย​ตั้ง​อยู่​ทาง​เหนือ​ของ​เมือง​ซูเวดิเย่​หรือ​ซัลมา​น​ดัก​ของ​ประเทศ​ตุรกี​ใน​ปัจจุบัน ทุก​วัน​นี้​ท่า​เรือ​เซลูเคีย​กลาย​เป็น​ที่​ลุ่ม​ชื้น​แฉะ​ที่​เต็ม​ไป​ด้วย​ตะกอน​จาก​แม่น้ำ​โอรอนเตส—ดูภาค​ผนวก ข​13

ลง​เรือ . . . ไป​ที่​เกาะ​ไซปรัส: การ​เดิน​ทาง​นี้​อาจ​มี​ระยะ​ทาง​ประมาณ 200 กม. ถ้า​กระแส​ลม​เอื้ออำนวย​เรือ​ใน​ศตวรรษ​แรก​จะ​เดิน​ทาง​ได้​ประมาณ 150 กม. ต่อ​วัน แต่​ถ้า​กระแส​ลม​ไม่​เอื้ออำนวย การ​เดิน​ทาง​ต้อง​ใช้​เวลา​นาน​กว่า​นั้น​มาก เกาะ​ไซปรัส​เป็น​บ้าน​ของ​บาร์นาบัส—ดูภาค​ผนวก ข​13

มาระโก: มา​จาก​คำ​ละติน มาร์คัส (Marcus) มาระโก​เป็น​นามสกุล​โรมัน​ของ “ยอห์น” ที่​พูด​ถึง​ใน กจ 12:12 แม่​ของ​เขา​ชื่อ​มารีย์​เป็น​สาวก​รุ่น​แรก​ที่​อยู่​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม ยอห์น มาระโก​เป็น “ลูก​พี่​ลูก​น้อง​ของ​บาร์นาบัส” (คส 4:10) พวก​เขา​มัก​เดิน​ทาง​ไป​ด้วย​กัน มาระโก​ยัง​เดิน​ทาง​กับ​เปาโล​และ​มิชชันนารี​คริสเตียน​คน​อื่น ๆ ใน​ยุค​แรก​ด้วย (กจ 12:25; 13:5, 13; 2ทธ 4:11) ถึง​แม้​ไม่​มี​ที่​ไหน​ใน​หนังสือ​ข่าว​ดี​นี้​บอก​ว่า​ใคร​เป็น​คน​เขียน แต่​พวก​นัก​เขียน​ใน​ศตวรรษ​ที่ 2 และ 3 ลง​ความ​เห็น​ว่า​มาระโก​เป็น​ผู้​เขียน​หนังสือ​เล่ม​นี้

ซาลามิส: ตั้ง​อยู่​ทาง​ทิศ​ตะวัน​ออก​ของ​เกาะ​ไซปรัส ถึง​แม้​พวก​โรมัน​จะ​ตั้ง​เมือง​ปาโฟส​ที่​อยู่​ทาง​ทิศ​ตะวัน​ตก​ให้​เป็น​เมือง​หลวง แต่​เมือง​ซาลามิส​เหมาะ​มาก​ที่​จะ​เป็น​จุด​เริ่ม​ต้น​ของ​การ​ประกาศ​บน​เกาะ​ไซปรัส เพราะ​เมือง​นี้​อยู่​ใกล้​เมือง​อันทิโอก​ใน​แค้น​ซีเรีย​มาก​กว่า ซึ่ง​เมือง​อันทิโอก​เป็น​เมือง​ที่​เปาโล​เริ่ม​ต้น​การ​เดิน​ทาง​ใน​ฐานะ​มิชชันนารี เมือง​ซาลามิส​ยัง​เป็น​ศูนย์กลาง​ทาง​วัฒนธรรม การ​ศึกษา และ​การ​ค้า​ของ​เกาะ​นี้ นอก​จาก​นั้น เมือง​นี้​ยัง​มี​ชาว​ยิว​อยู่​จำนวน​มาก และ​มี​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​มาก​กว่า 1 แห่ง เนื่อง​จาก​บาร์นาบัส​เป็น​ชาว​เกาะ​ไซปรัส เขา​จึง​สามารถ​ให้​ข้อมูล​เรื่อง​การ​เดิน​ทาง​ได้​ดี เพื่อ​จะ​ประกาศ​ทั่ว​เกาะ​ไซปรัส​พวก​เขา​คง​ต้อง​เดิน​ทาง​อย่าง​น้อย 150 กม.—ดูภาค​ผนวก ข​13

ยอห์น: คือ​ยอห์น​มาระโก เขา​เป็น​สาวก​คน​หนึ่ง​ของ​พระ​เยซู เป็น “ลูก​พี่​ลูก​น้อง​ของ​บาร์นาบัส” (คส 4:10) และ​เป็น​ผู้​เขียน​หนังสือ​ข่าว​ดี​ของ​มาระโก (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่​ชื่อ​หนังสือ​มาระโก) ที่ กจ 13:13 เรียก​เขา​ว่า​ยอห์น แต่​อีก 3 ข้อ​ใน​หนังสือ​กิจการ​ที่​พูด​ถึง​เขา​ก็​ยัง​บอก​ด้วย​ว่า​เขา “มี​อีก​ชื่อ​หนึ่ง​ว่า​มาระโก” ซึ่ง​เป็น​เป็น​นามสกุล​โรมัน​ของ​เขา (กจ 12:12, 25; 15:37) ชื่อ​ยอห์น​ตรง​กับ​ชื่อ​ภาษา​ฮีบรู​เยโฮฮานัน หรือ​โยฮานัน ซึ่ง​หมาย​ความ​ว่า “พระ​ยะโฮวา​แสดง​ความ​โปรดปราน, พระ​ยะโฮวา​กรุณา” ส่วน​ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​ข้อ​อื่น ๆ เรียก​เขา​ว่า “มาระโก”—คส 4:10; 2ทธ 4:11; ฟม 24; 1ปต 5:13

ผู้​สำเร็จ​ราชการ: คือ​ตำแหน่ง​ผู้​ปกครอง​แคว้น​ที่​สภา​สูง​ของ​โรมัน​ดู​แล บาง​แคว้น​ของ​โรม เช่น แคว้น​ยูเดีย​เป็น​แคว้น​ที่​ปกครอง​โดย​จักรพรรดิ และ​จักรพรรดิ​ก็​เป็น​ผู้​แต่ง​ตั้ง​ผู้​ว่า​ราชการ เนื่อง​จาก​ไซปรัส​เป็น​แคว้น​ที่​สภา​สูง​ของ​โรมัน​ดู​แล​ตั้ง​แต่​ปี 22 ก่อน ค.ศ. แคว้น​นี้​จึง​ปกครอง​โดย​ผู้​สำเร็จ​ราชการ มี​การ​พบ​เหรียญ​จาก​เกาะ​ไซปรัส ซึ่ง​ด้าน​หนึ่ง​สลัก​หน้า​ของ​จักรพรรดิ​โรมัน​คลาวดิอัส​และ​ตำแหน่ง​ของ​เขา (ใน​ภาษา​ละติน) ส่วน​อีก​ด้าน​หนึ่ง​มี​ข้อ​ความ​ว่า “ภาย​ใต้​การ​ปกครอง​ของ​โคมินิอัสโพรคลุส ผู้​สำเร็จ​ราชการ​ของ​ชาว​ไซปรัส” (ใน​ภาษา​กรีก)—ดูส่วน​อธิบาย​ศัพท์

เซาโล: แปล​ว่า “ขอ [พระเจ้า]; ถาม [พระเจ้า]” เซาโล​ยัง​เป็น​ที่​รู้​จัก​กัน​ใน​ชื่อ​โรมัน​คือ​เปาโล เขา “อยู่​ใน​ตระกูล​เบนยามิน เป็น​ฮีบรู​แท้​ที่​เกิด​จาก​พ่อ​แม่​ชาว​ฮีบรู” (ฟป 3:5) เนื่อง​จาก​เซาโล​เป็น​พลเมือง​โรมัน​ตั้ง​แต่​เกิด (กจ 22:28) จึง​มี​เหตุ​ผล​ที่​พ่อ​แม่​ที่​เป็น​ชาว​ยิว​ของ​เขา​จะ​ตั้ง​ชื่อ​โรมัน​ให้​เขา​ด้วย ชื่อ​โรมัน​ของ​เขา​คือ​เปาลุส​หรือ​เปาโล​ที่​มี​ความ​หมาย​ว่า “เล็ก” เขา​น่า​จะ​มี 2 ชื่อ​นี้​ตั้ง​แต่​เด็ก อาจ​มี​เหตุ​ผล​หลาย​อย่าง​ที่​พ่อ​แม่​ตั้ง​ชื่อ​เขา​ว่า​เซาโล เซาโล​เป็น​ชื่อ​ที่​มี​ความ​สำคัญ​ใน​หมู่​คน​ตระกูล​เบนยามิน​เพราะ​กษัตริย์​องค์​แรก​ที่​ปกครอง​ที่​ปกครอง​อิสราเอล​มี​ชื่อ​ว่า​ซาอูล (เซาโล) และ​อยู่​ใน​ตระกูล​เบนยามิน (1ซม 9:2; 10:1; กจ 13:21) หรือ​พ่อ​แม่​อาจ​ตั้ง​ชื่อ​ให้​เขา​เพราะ​ชื่อ​นี้​มี​ความ​หมาย​ดี หรือ​เป็น​ไป​ได้​ว่า​พ่อ​ของ​เขา​ก็​มี​ชื่อ​ว่า​เซาโล​ซึ่ง​ปกติ​แล้ว​เป็น​ธรรมเนียม​ที่​จะ​ตั้ง​ชื่อ​ลูก​เหมือน​ชื่อ​พ่อ (เทียบ​กับ ลก 1:59) ไม่​ว่า​จะ​อย่าง​ไร ตอน​ที่​เขา​อยู่​กับ​ชาว​ยิว​โดย​เฉพาะ​ช่วง​ที่​กำลัง​เรียน​ที่​จะ​เป็น​ฟาริสี หรือ​ตอน​ที่​เป็น​ฟาริสี​แล้ว​เขา​ก็​น่า​จะ​ใช้​ชื่อ​ฮีบรู​ซึ่ง​ก็​คือ​เซาโล (กจ 22:3) และ​เป็น​เวลา​มาก​กว่า 10 ปี​หลัง​จาก​ที่​เข้า​มา​เป็น​คริสเตียน​แล้ว ดู​เหมือน​ว่า​คน​ส่วน​ใหญ่​ก็​ยัง​รู้​จัก​เขา​ใน​ชื่อ​ฮีบรู​นี้—กจ 11:25, 30; 12:25; 13:1, 2, 9.

เซาโล​ซึ่ง​มี​อีก​ชื่อ​หนึ่ง​ว่า​เปาโล: ตั้ง​แต่​เหตุ​การณ์​นี้ มี​การ​เรียก​เซาโล​ว่า​เปาโล เขา​เป็น​ชาว​ฮีบรู​ที่​ได้​สัญชาติ​โรมัน (กจ 22:27, 28; ฟป 3:5) ดัง​นั้น ดู​เหมือน​ว่า​ตั้ง​แต่​เด็ก​เขา​มี​ทั้ง​ชื่อ​ฮีบรู​ว่า​เซาโล​และ​ชื่อ​โรมัน​ว่า​เปาโล ใน​ตอน​นั้น​ไม่​ใช่​เรื่อง​แปลก​ที่​ชาว​ยิว​โดย​เฉพาะ​คน​ที่​อาศัย​อยู่​นอก​อิสราเอล​จะ​มี​สอง​ชื่อ (กจ 12:12; 13:1) ญาติ​ของ​เปาโล​บาง​คน​ก็​มี​ทั้ง​ชื่อ​โรมัน​และ​ชื่อ​กรีก (รม 16:7, 21) ใน​ฐานะ​ที่​เปาโล​เป็น “อัครสาวก​ที่​ถูก​ส่ง​ไป​หา​คน​ต่าง​ชาติ” เขา​ได้​รับ​มอบหมาย​ให้​ไป​ประกาศ​ข่าว​ดี​กับ​คน​ที่​ไม่​ใช่​ชาว​ยิว (รม 11:13) ที่​เปาโล​ตัดสิน​ใจ​ใช้​ชื่อ​โรมัน​อาจ​เป็น​เพราะ​เขา​รู้สึก​ว่า​ชื่อ​นี้​จะ​ทำ​ให้​ได้​รับ​การ​ยอม​รับ​มาก​กว่า (กจ 9:15; กท 2:7, 8) บาง​คน​บอก​ว่า ที่​เขา​ใช้​ชื่อ​โรมัน​ก็​เพราะ​เขา​ต้องการ​ให้​เกียรติ​เสอร์จีอัส​เปาลุส ซึ่ง​นั่น​ไม่​น่า​จะ​ใช่ เพราะ​ถึง​แม้​จะ​ออก​จาก​เกาะ​ไซปรัส​ไป​แล้ว​เปาโล​ก็​ยัง​ใช้​ชื่อ​นี้​อยู่ ส่วน​บาง​คน​บอก​ว่า​เปาโล​ไม่​อยาก​ใช้​ชื่อ​ฮีบรู เพราะ​ชื่อ​ของ​เขา​เมื่อ​ออก​เสียง​ใน​ภาษา​กรีก​จะ​คล้าย​กับ​คำ​ที่​มี​ความ​หมาย​ไม่​ดี—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 7:58

เปาโล: มา​จาก​ชื่อ​ภาษา​ละติน​เปาลุส (Paulus) ซึ่ง​แปล​ว่า “เล็ก” ใน​ต้น​ฉบับ​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​มี​การ​ใช้​ชื่อ​กรีก เพาลอส 157 ครั้ง​เมื่อ​พูด​ถึง​อัครสาวก​เปาโล และ 1 ครั้ง​เมื่อ​พูด​ถึง​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​ของ​เกาะ​ไซปรัส​ที่​ชื่อ​เสอร์จีอัส​เปาลุส—กจ 13:7

แนว​ทาง . . . ของ​พระ​ยะโฮวา: คำ​พูด​ที่​เปาโล​พูด​กับ​บาร์เยซู​พ่อมด​ชาว​ยิว (ในข้อ 10 และ 11) มี​หลาย​ส่วน​ที่​มา​จาก​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู ตัว​อย่าง​เช่น สำนวน​กรีก “ขัด​ขวาง​แนว​ทาง” ใน​ข้อ​นี้ เป็น​สำนวน​เดียว​กับ​ที่​ใช้​ใน สภษ 10:9 (“คด​โกง”) ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ และ​คำ​กรีก​ที่​อยู่​ใน​สำนวน “แนว​ทาง​ที่​ถูก​ต้อง ​ของ​พระ​ยะโฮวา” ก็​เป็น​คำ​เดียว​กับ​ใน ฮชย 14:9 ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ และ​ใน​ข้อ​นั้น ข้อ​ความ​ภาษา​ฮีบรู​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​อยู่​ด้วย (“เพราะ​ทาง​ของ​พระ​ยะโฮวา​เป็น​ทาง​ที่​ถูก​ต้อง”)

พระ​ยะโฮวา: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “มือ​ของ​พระ​ยะโฮวา” มัก​มี​สำนวน​นี้​อยู่​ใน​ต้น​ฉบับ​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู สำนวน​นี้​มา​จาก​คำ​ฮีบรู​รวม​กัน 2 คำ คือ “มือ” และ​เททรากรัมมาทอน (ตัว​อย่าง​ของ​สำนวน​นี้​อยู่​ที่ อพย 9:3; กดว 11:23; วนฉ 2:15; นรธ 1:13; 1ซม 5:6, 9; 7:13; 12:15; 1พก 18:46; อสร 7:6; โยบ 12:9; อสย 19:16; 40:2; อสค 1:3) ใน​คัมภีร์​ไบเบิล คำ​ว่า “มือ” มัก​ใช้​ใน​ความ​หมาย​เป็น​นัย​เพื่อ​หมาย​ถึง “พลัง​อำนาจ” เหมือน​กับ​มือ​ที่​ต้อง​อาศัย​พลัง​จาก​แขน คำ​ว่า “มือ” ใน​ข้อ​นี้​จึง​อาจ​หมาย​ถึง​การ “ใช้​พลัง​อำนาจ” ด้วย

พระ​ยะโฮวา: แปล​ตรง​ตัว​ว่า “มือ​ของ​พระ​ยะโฮวา”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 11:21

คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา: มี​สำนวน​คล้าย​กัน​นี้​อยู่​ที่ กจ 13:5 ใน​ข้อ​นั้น​บอก​ว่า​ตอน​ที่​เปาโล​กับ​เพื่อน ๆ ไป​ถึง​เกาะ​ไซปรัส พวก​เขา​ก็ “ประกาศ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​ตาม​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว” นั่น​ทำ​ให้​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​ที่​ชื่อ​เสอร์จีอัส​เปาลุส “อยาก​จะ​ฟัง​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​มาก” (กจ 13:7) หลัง​จาก​ได้​ยิน​สิ่ง​ที่​เปาโล​พูด​และ​ได้​เห็น​สิ่ง​ที่​เขา​ทำ เสอร์จีอัส​เปาลุส​ก็​รู้สึก​ทึ่ง​กับ​สิ่ง​ที่​เขา​เรียน​เกี่ยว​กับ​พระ​ยะโฮวา​และ​คำ​สอน​ที่​มา​จาก​พระองค์

อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย: เนื่อง​จาก​เมือง​นี้​ตั้ง​อยู่​ตรง​ชายแดน​ระหว่าง​แคว้น​ฟรีเจีย​และ​แคว้น​ปิสิเดีย ดัง​นั้น ใน​บาง​ช่วง​ผู้​คน​ก็​มอง​ว่า​เมือง​นี้​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​แคว้น​ฟรีเจีย และ​บาง​ช่วง​พวก​เขา​ก็​มอง​ว่า​เป็น​ส่วน​ของ​แคว้น​ปิสิเดีย นอก​จาก​นั้น เมือง​นี้​ยัง​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​แคว้น​กาลาเทีย​ของ​โรม​ด้วย ซาก​ของ​เมือง​นี้​ตั้ง​อยู่​ใกล้​เมือง​เยาวัค​ของ​ประเทศ​ตุรกี​ใน​ปัจจุบัน มี​การ​พูด​ถึง​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย​ใน​ข้อ​นี้​และ​ที่ กจ 14:19, 21 ด้วย การ​เดิน​ทาง​จาก​เมือง​เปอร์กา​ที่​อยู่​ใกล้​ชายฝั่ง​ทะเล​เมดิเตอร์เรเนียน​มา​ที่​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย​เป็น​การ​เดิน​ทาง​ที่​ยาก​ลำบาก เพราะ​เมือง​อันทิโอก​อยู่​สูง​กว่า​ระดับ​น้ำ​ทะเล​ประมาณ 1,100 เมตร (ดูภาค​ผนวก ข​13) และ​ยัง​มี​กองโจร​ซุ่ม​อยู่​ตาม​จุด​ต่าง ๆ บน​ภูเขา​ด้วย เมือง “อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย” เป็น​คน​ละ​เมือง​กับ​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย (กจ 6:5; 11:19; 13:1; 14:26; 15:22; 18:22) และ​ส่วน​ใหญ่​แล้ว​เมื่อ​พูด​ถึง​เมือง​อันทิโอก​ใน​หนังสือ​กิจการ​ก็​มัก​จะ​หมาย​ถึง​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย

ยืน​ขึ้น​เพื่อ​จะ​อ่าน: ผู้​เชี่ยวชาญ​บาง​คน​ให้​ข้อ​สังเกต​ว่า​ข้อ​ความ​นี้​เป็น​ครั้ง​แรก​ที่​คัมภีร์​ไบเบิล​ให้​ราย​ละเอียด​เกี่ยว​กับ​การ​นมัสการ​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว ตาม​คำ​สอน​สืบ​ปาก​ของ​ชาว​ยิว​ปกติ​แล้ว​การ​นมัสการ​เริ่ม​โดย​แต่​ละ​คน​จะ​อธิษฐาน​ส่วน​ตัว​ตอน​ที่​เดิน​เข้า​ไป​ใน​ที่​ประชุม จาก​นั้น​ก็​จะ​มี​การ​ท่อง​ข้อ​ความ​จาก ฉธบ 6:4-9 และ 11:13-21 แล้ว​ก็​มี​การ​อธิษฐาน​ด้วย​กัน ต่อ​ด้วย​การ​อ่าน​ออก​เสียง​ส่วน​หนึ่ง​ของ​เพนทาทุก​ตาม​ที่​กำหนด​ไว้ บันทึก​ใน กจ 15:21 บอก​ไว้​ว่า​ใน​ศตวรรษ​แรก​มี​การ​อ่าน​แบบ​นี้ “ทุก​วัน​สะบาโต” หลัง​จาก​นั้น พวก​เขา​จะ​ทำ​เหมือน​ที่​ข้อ​นี้​บอก​คือ​อ่าน​หนังสือ​ของ​ผู้​พยากรณ์​และ​พูด​ถึง​บทเรียน​ต่าง ๆ ที่​ได้​จาก​การ​อ่าน ตาม​ธรรมเนียม​แล้ว​ผู้​อ่าน​จะ​ยืน​ขึ้น​และ​เขา​อาจ​เลือก​ได้​เอง​ว่า​จะ​อ่าน​ส่วน​ไหน​ของ​คำ​พยากรณ์—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 13:15

การ​อ่าน​กฎหมาย​ของ​โมเสส​และ​หนังสือ​ของ​พวก​ผู้​พยากรณ์​ให้​ประชาชน​ฟัง: ใน​ศตวรรษ​แรก​จะ​มี​การ​อ่าน​ให้​ประชาชน​ฟัง “ทุก​วัน​สะบาโต” (กจ 15:21) ส่วน​หนึ่ง​ของ​การ​นมัสการ​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ก็​คือ การ​ท่อง​บท​สวด​ยืน​ยัน​ความ​เชื่อ​ของ​ชาว​ยิว​ที่​เรียก​ว่า​เชมา (ฉธบ 6:4-9; 11:13-21) เชมา​เป็น​คำ​แรก​ของ​ข้อ​คัมภีร์​ที่​ใช้​เป็น​บท​สวด​ที่​บอก​ว่า “ชาว​อิสราเอล ฟัง​ให้​ดี [เชมา] พระ​ยะโฮวา​เป็น​พระเจ้า​ของ​เรา” (ฉธบ 6:4) ส่วน​สำคัญ​ที่​สุด​ของ​การ​นมัสการ​ก็​คือ​การ​อ่าน​หนังสือ​โทราห์​หรือ​เพนทาทุก ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​หลาย​แห่ง​มี​การ​จัด​ตาราง​อ่าน​กฎหมาย​ทั้ง​หมด​ของ​โมเสส​ให้​จบ​ภาย​ใน 1 ปี ส่วน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​อื่น ๆ อาจ​ใช้​เวลา 3 ปี และ​ยัง​มี​การ​อ่าน​และ​อธิบาย​หนังสือ​ของ​ผู้​พยากรณ์​ด้วย หลัง​จาก​มี​การ​อ่าน​ให้​ประชาชน​ฟัง​ก็​จะ​มี​การ​บรรยาย ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้ เปาโล​อยู่​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย หลัง​จาก​มี​การ​อ่าน​พระ​คัมภีร์​ให้​ประชาชน​ฟัง​เขา​ก็​ได้​รับ​เชิญ​ให้​พูด​ให้​กำลังใจ​ประชาชน—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 4:16

ช่วง​เวลา​ประมาณ 450 ปี: คำ​พูด​ของ​เปาโล​เกี่ยว​กับ​ประวัติศาสตร์​ชาติ​อิสราเอล​เริ่ม​ต้น​ด้วย​เหตุ​การณ์​ที่​สำคัญ ซึ่ง​ก็​คือ​ตอน​ที่​พระเจ้า “เลือก​บรรพบุรุษ​ของ​พวก​เรา” (กจ 13:17) ดู​เหมือน​เปาโล​คิด​ถึง​เหตุ​การณ์​ตอน​ที่​อิสอัค​ซึ่ง​เป็น​ลูก​หลาน​ตาม​ที่​พระเจ้า​สัญญา​เกิด (ปฐก 17:19; 21:1-3; 22:17, 18) ตอน​แรก​ซาราย (ซาราห์) เป็น​หมัน (ปฐก 11:30) แต่​หลัง​จาก​อิสอัค​เกิด​ก็​ไม่​มี​ข้อ​สงสัย​เลย​ว่า​ใคร​เป็น​ลูก​หลาน​ตาม​ที่​พระเจ้า​สัญญา เรื่อง​ที่​เปาโล​เล่า​เริ่ม​จาก​เหตุ​การณ์​นี้​ไป​จน​ถึง​เวลา​ที่​พระเจ้า​ให้​พวก​เขา​มี​ผู้​วินิจฉัย​จน​ถึง​สมัย​ของ​ผู้​พยากรณ์​ซามูเอล ดัง​นั้น ช่วง​เวลา “ประมาณ 450 ปี” ก็​น่า​จะ​เริ่ม​ตั้ง​แต่​ตอน​ที่​อิสอัค​เกิด​ใน​ปี 1918 ก่อน ค.ศ. และ​สิ้น​สุด​ลง​ใน​ปี 1467 ก่อน ค.ศ. ซึ่ง​ปี 1467 ก่อน ค.ศ. เป็น​ปี​ที่​ชาติ​อิสราเอล​ออก​มา​จาก​อียิปต์​แล้ว 46 ปี (ชาติ​อิสราเอล​ออก​มา​ใน​ปี 1513 ก่อน ค.ศ.) ข้อ​สรุป​แบบ​นี้​จึง​ถูก​ต้อง​เพราะ​ชาติ​อิสราเอล​เดิน​ทาง​ใน​ที่​กันดาร​เป็น 40 ปี และ​ใช้​เวลา 6 ปี​เพื่อ​ยึด​ครอง​แผ่นดิน​คานาอัน—กดว 9:1; 13:1, 2, 6; ฉธบ 2:7; ยชว 14:6, 7, 10

ลูก​หลาน: หรือ “ผู้​สืบ​เชื้อ​สาย”—ดูภาค​ผนวก ก​2

เสา: หรือ “ต้น​ไม้” คำ​กรีก คะซูลอน (แปล​ตรง​ตัว​ว่า “ไม้”) ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​มี​ความ​หมาย​เดียว​กับ​คำ​กรีก สเทารอส (ที่​แปล​ว่า “เสา​ทรมาน”) และ​คำ​นี้​ยัง​ใช้​เพื่อ​หมาย​ถึง​เครื่อง​มือ​ประหาร​ที่​ใช้​ตรึง​พระ​เยซู ใน​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก ลูกา เปาโล และ​เปโตร​ใช้​คำ คะซูลอน ใน​ความ​หมาย​แบบ​นี้​รวม​กัน 5 ครั้ง (กจ 5:30; 10:39; 13:29; กท 3:13; 1ปต 2:24) ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ มี​การ​ใช้​คำ คะซูลอน ที่ ฉธบ 21:22, 23 เพื่อ​แปล​คำ​ฮีบรู เอ็ทส์ (มี​ความ​หมาย​ว่า “ต้น​ไม้, ไม้, ไม้​ท่อน​หนึ่ง”) ใน​ประโยค​ที่​บอก​ว่า “และ​คุณ​เอา​ศพ​เขา​แขวน​ไว้​บน​เสา” ใน กท 3:13 ตอน​ที่​เปาโล​ยก​ข้อ​ความ​จาก​เฉลย​ธรรมบัญญัติ​ขึ้น​มา เขา​ก็​ใช้​คำ​ว่า คะซูลอน ใน​ประโยค​ที่​บอก​ว่า “ทุก​คน​ที่​ถูก​แขวน​ไว้​บน​เสา​ก็​ถูก​สาป​แช่งนอก​จาก​นั้น ยัง​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ที่ อสร 6:11 (1​เอ​สด​รัส 6:31, LXX) เมื่อ​แปล​คำ​อาระเมอิก เอ ซึ่ง​เป็น​คำ​ที่​มี​ความ​หมาย​เดียว​กับ​คำ​ฮีบรู เอ็ทส์ ใน​ข้อ​นั้น​บอก​ว่า​ถ้า​มี​คน​ขัด​คำ​สั่ง​ของ​กษัตริย์​เปอร์เซีย ให้​ถอน​ไม้​ท่อน​หนึ่ง ​จาก​บ้าน​ของ​คน​นั้น​ออก​มา​และ​เอา​ตัว​เขา​ตรึง​ไว้​บน​ไม้​นั้น” การ​ที่​ผู้​เขียน​คัมภีร์​ไบเบิล​ใช้​คำ คะซูลอน ซึ่ง​เป็น​คำ​ที่​มี​ความ​หมาย​เดียว​กับ​คำ สเทารอส ให้​หลักฐาน​ที่​ชัดเจน​ว่า​พระ​เยซู​ถูก​ประหาร​บน​เสา​ที่​ตั้ง​ตรง​โดย​ไม่​มี​ไม้​อีก​ท่อน​พาด​ขวาง

เสา: หรือ “ต้น​ไม้”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 5:30

อุโมงค์​ฝัง​ศพ: หรือ “อุโมงค์​รำลึก”—ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “อุโมงค์​รำลึก

ทุก​สิ่ง​ที่​พระเจ้า​อยาก​ให้​เรา​ทำ: หรือ “ความ​ประสงค์​ทั้ง​หมด​ของ​พระเจ้า” สำนวน​นี้​หมาย​ถึง​ทุก​สิ่ง​ที่​พระเจ้า​ตั้งใจ​จะ​ทำ​โดย​ทาง​รัฐบาล​ของ​พระองค์ ซึ่ง​รวม​ถึง​ทุก​สิ่ง​ที่​พระองค์​มอง​ว่า​เป็น​เรื่อง​สำคัญ​เพื่อ​จะ​ช่วย​มนุษย์​ให้​รอด (กจ 20:25) คำ​กรีก บู่​เล มี​การ​แปล​ไว้​ที่ ลก 7:30 ว่า “คำ​แนะ​นำ [หรือ “คำ​สั่ง,” เชิงอรรถ]” และ​ที่ ฮบ 6:17 ว่า “ความ​ประสงค์”

รับใช้​พระเจ้า: หรือ “ทำ​ตาม​ความ​ประสงค์​ของ​พระเจ้า”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 20:27

ความ​กรุณา​ที่​ยิ่ง​ใหญ่​ของ​พระเจ้า: เมื่อ​คิด​ถึง​ภูมิหลัง​ของ​เปาโล​ที่​เคย​ต่อ​ต้าน​พระ​เยซู​และ​สาวก เขา​จึง​มี​เหตุ​ผล​มาก​มาย​ที่​จะ​เน้น​เรื่อง​ความ​กรุณา​ที่​ยิ่ง​ใหญ่​ของ​พระ​ยะโฮวา (ดู​ส่วน​อธิบาย​ศัพท์​คำ​ว่า “ความ​กรุณา​ที่​ยิ่ง​ใหญ่”) เปาโล​รู้​ว่า​เพราะ​ความ​กรุณา​ที่​ยิ่ง​ใหญ่​นี้​เขา​ถึง​มา​รับใช้​พระเจ้า​ได้ (1คร 15:10; 1ทธ 1:13, 14) ตอน​ที่​เจอ​กับ​ผู้​ดู​แล​ใน​เมือง​เอเฟซัส เขา​พูด​ถึง​ความ​กรุณา​ที่​ยิ่ง​ใหญ่​ของ​พระเจ้า 2 ครั้ง (กจ 20:24, 32) ใน​จดหมาย 14 ฉบับ​ที่​เปาโล​เขียน เขา​พูด​ถึง “ความ​กรุณา​ที่​ยิ่ง​ใหญ่” ประมาณ 90 ครั้ง ซึ่ง​มาก​กว่า​ผู้​เขียน​คัมภีร์​ไบเบิล​คน​อื่น ๆ ตัว​อย่าง​เช่น เขา​พูด​ถึง​ความ​กรุณา​ที่​ยิ่ง​ใหญ่​ของ​พระเจ้า​หรือ​ของ​พระ​เยซู​ใน​ตอน​เริ่ม​ต้น​จดหมาย​ของ​เขา​ทุก​ฉบับ​ยก​เว้น​หนังสือ​ฮีบรู และ​เขา​พูด​ถึง​คุณลักษณะ​นี้​ใน​คำ​ลง​ท้าย​จดหมาย​ทุก​ฉบับ​ด้วย

คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา: สำนวน​นี้​มา​จาก​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู ซึ่ง​มี​คำ​ฮีบรู​รวม​กัน 2 คำ คือ “คำ​สอน” และ​เททรากรัมมาทอน จึง​รวม​กัน​เป็น “คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา” มี​สำนวน​นี้​และ​สำนวน​คล้าย ๆ กัน​อยู่​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ประมาณ 200 ครั้ง (ตัว​อย่าง​ของ​สำนวน​นี้​อยู่​ที่ 2ซม 12:9; 24:11; 2พก 7:1; 20:16; 24:2; อสย 1:10; 2:3; 28:14; 38:4; ยรม 1:4; 2:4; อสค 1:3; 6:1; ฮชย 1:1; มคา 1:1; ศคย 9:1) ใน​สำเนา​หนึ่ง​ของ​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ยุค​แรก ที่ ศคย 9:1 มี​การ​ใช้​คำ​กรีก ลอกอส ตาม​ด้วย​ชื่อ​พระเจ้า​ที่​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู​โบราณ () ชิ้น​ส่วน​ของ​สำเนา​นี้​ถูก​พบ​ใน​ถ้ำ​แห่ง​หนึ่ง​ที่​ทะเล​ทราย​ยูเดีย​ใกล้​ทะเล​เดดซี ใน​นาฮาล เฮ​เ​วอ​ร์ ประเทศ​อิสราเอล สำเนา​นี้​ทำ​ขึ้น​ระหว่าง​ปี 50 ก่อน ค.ศ. ถึง​ปี ค.ศ. 50 ถึง​แม้​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​กรีก​ส่วน​ใหญ่​จะ​ไม่​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้ แต่​ก็​มี​เหตุ​ผล​ที่​ดี​ที่​ฉบับ​แปล​โลก​ใหม่ ใช้​ชื่อ​ของ​พระ​ยะโฮวา​ใน​ข้อ​นี้—ดูภาค​ผนวก ก​5

คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 8:25

ขับ​ไล่​ความ​มืด​ที่​ปก​คลุม​ชน​ชาติ​ต่าง ๆ: หรือ “เปิด​เผย​ให้​กับ​ชน​ชาติ​ต่าง ๆ” คำ​กรีก อาพอคาลูพซิส ที่​แปล​ว่า “ขับ​ไล่​ความ​มืด” หมาย​ถึง “การ​เปิด” หรือ “การ​เปิด​เผย” และ​มัก​มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เมื่อ​พูด​ถึง​การ​เปิด​เผย​ความ​รู้​ของ​พระเจ้า​หรือ​ความ​ประสงค์​ของ​พระองค์ (รม 16:25; อฟ 3:3; วว 1:1) ใน​ข้อ​นี้​สิเมโอน​ที่​อายุ​มาก​แล้ว​บอก​ว่า​พระ​เยซู​ที่​ยัง​เป็น​ทารก​เป็น​แสง​สว่าง และ​เขา​ยัง​บอก​ว่า​ชน​ชาติ​ต่าง ๆ ที่​ไม่​ใช่​ชาว​ยิว​จะ​ได้​ประโยชน์​จาก​ความ​สว่าง​นี้​ด้วย ไม่​ใช่​แค่​ชาว​ยิว​โดย​กำเนิด​หรือ​คน​ที่​เปลี่ยน​มา​นับถือ​ศาสนา​ยิว​เท่า​นั้น คำ​พยากรณ์​ของ​สิเมโอน​สอดคล้อง​กับ​คำ​พยากรณ์​อื่น​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู เช่น​ที่ อสย 42:6 และ 49:6

จน​ถึง​สุด​ขอบ​โลก: หรือ “จน​ทั่ว​ทุก​มุม​โลก” มี​สำนวน​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ที่ กจ 13:47 ซึ่ง​อ้าง​ถึง​คำ​พยากรณ์​ใน อสย 49:6 และ​ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ที่ อสย 49:6 ก็​ใช้​สำนวน​กรีก​เดียว​กัน​นี้​ด้วย ดู​เหมือน​ว่า​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ใน กจ 1:8 ก็​อ้าง​ถึง​คำ​พยากรณ์​ข้อ​เดียว​กัน​นี้​ที่​บอก​ล่วง​หน้า​ว่า​ผู้​รับใช้​ของ​พระ​ยะโฮวา​จะ​เป็น “แสง​สว่าง​ของ​ชาติ​ต่าง ๆ” เพื่อ​ที่​ความ​รอด​จะ​ไป​จน “สุด​ขอบ​โลก” นี่​สอดคล้อง​กับ​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ที่​เคย​บอก​ว่า​สาวก​ของ​ท่าน​จะ “ทำ​งาน​ใหญ่​กว่า” ที่​ท่าน​ทำ (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ยน 14:12) และ​ยัง​สอดคล้อง​กับ​คำ​พูด​ของ​พระ​เยซู​ที่​บอก​ว่า​คริสเตียน​จะ​ทำ​งาน​ประกาศ​ไป​ทั่ว​โลก—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ มธ 24:14; 26:13; 28:19

พระ​ยะโฮวา​สั่ง​พวก​เรา​ไว้​ว่า: ข้อ​ความ​ต่อ​จาก​นี้​ยก​มา​จาก อสย 49:6 ซึ่ง​ใน​ข้อ​ความ​ต้น​ฉบับ​ภาษา​ฮีบรู​ของ​ข้อ​นั้น​ทำ​ให้​เห็น​ชัดเจน​ว่า​พระ​ยะโฮวา​เป็น​ผู้​พูด (อสย 49:5; เทียบ​กับ อสย 42:6) งาน​รับใช้​ของ​พระ​เยซู​และ​สาวก​ทำ​ให้​คำ​พยากรณ์​ข้อ​นี้​เกิด​ขึ้น​จริง—อสย 42:1; ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ ลก 2:32

ถึง​สุด​ขอบ​โลก: คำ​พยากรณ์​นี้​ยก​มา​จาก อสย 49:6 ซึ่ง​ใน​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​กับ​ข้อ​นี้ อิสยาห์​บอก​ล่วง​หน้า​ว่า​ผู้​รับใช้​ของ​พระ​ยะโฮวา​จะ​เป็น “แสง​สว่าง​ของ​ชาติ​ต่าง ๆ” และ​ความ​รอด​จาก​พระเจ้า​จะ​ไป​จน “ถึง​สุด​ขอบ​โลก” ตอน​ที่​พูด​กับ​ผู้​คน​ใน​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย เปาโล​และ​บาร์นาบัส​บอก​ว่า​คำ​พยากรณ์​นี้​คือ​คำ​สั่ง​จาก​พระ​ยะโฮวา​ให้​กับ​สาวก​ของ​พระ​เยซู​ว่า​พวก​เขา​ต้อง​เป็น​แสง​สว่าง​ของ​ชาติ​ต่าง ๆ ใน กจ 1:8 ก็​มี​การ​ใช้​คำ​กรีก​เดียว​กัน​นี้ (ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา) เพื่อ​แสดง​ให้​เห็น​ว่า​สาวก​ของ​พระ​เยซู​ต้อง​ประกาศ​ไป​กว้าง​ไกล​ขนาด​ไหน

คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา: สำนวน​นี้​มา​จาก​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู ซึ่ง​มี​คำ​ฮีบรู​รวม​กัน 2 คำ คือ “คำ​สอน” และ​เททรากรัมมาทอน จึง​รวม​กัน​เป็น “คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา” มี​สำนวน​นี้​และ​สำนวน​คล้าย ๆ กัน​อยู่​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ประมาณ 200 ครั้ง (ตัว​อย่าง​ของ​สำนวน​นี้​อยู่​ที่ 2ซม 12:9; 24:11; 2พก 7:1; 20:16; 24:2; อสย 1:10; 2:3; 28:14; 38:4; ยรม 1:4; 2:4; อสค 1:3; 6:1; ฮชย 1:1; มคา 1:1; ศคย 9:1) ใน​สำเนา​หนึ่ง​ของ​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ยุค​แรก ที่ ศคย 9:1 มี​การ​ใช้​คำ​กรีก ลอกอส ตาม​ด้วย​ชื่อ​พระเจ้า​ที่​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู​โบราณ () ชิ้น​ส่วน​ของ​สำเนา​นี้​ถูก​พบ​ใน​ถ้ำ​แห่ง​หนึ่ง​ที่​ทะเล​ทราย​ยูเดีย​ใกล้​ทะเล​เดดซี ใน​นาฮาล เฮ​เ​วอ​ร์ ประเทศ​อิสราเอล สำเนา​นี้​ทำ​ขึ้น​ระหว่าง​ปี 50 ก่อน ค.ศ. ถึง​ปี ค.ศ. 50 ถึง​แม้​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​กรีก​ส่วน​ใหญ่​จะ​ไม่​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้ แต่​ก็​มี​เหตุ​ผล​ที่​ดี​ที่​ฉบับ​แปล​โลก​ใหม่ ใช้​ชื่อ​ของ​พระ​ยะโฮวา​ใน​ข้อ​นี้—ดูภาค​ผนวก ก​5

คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 8:25

เต็ม​ใจ​ตอบรับ​ความ​จริง: มี​การ​ใช้​คำ​นี้​เพื่อ​พูด​ถึง​ชาว​ต่าง​ชาติ​ที่​อยู่​ใน​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย​ที่​เข้า​มา​เป็น​สาวก​หลัง​จาก​ได้​ยิน​เปาโล​และ​บาร์นาบัส​ประกาศ คำ​กรีก​ใน​ข้อ​นี้​ที่​แปล​ว่า “เต็ม​ใจ​ตอบรับ​ความ​จริง” (รูป​หนึ่ง​ของ​คำ​กริยา ทาส์โซ) มี​ความ​หมาย​ได้​หลาย​อย่าง เช่น “วาง, ทำ​ให้​อยู่​ใน​ตำแหน่ง, จัด​ให้, แต่ง​ตั้ง” ท้อง​เรื่อง​ทำ​ให้​รู้​ว่า​คำ​นี้​น่า​จะ​หมาย​ถึง​อะไร ใน กจ 13:46 พูด​ถึง​ความ​แตกต่าง​ของ​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย​กับ​ชาว​ต่าง​ชาติ​ที่​พูด​ถึง​ใน​ข้อ​นี้​คือข้อ 48 ใน​วัน​สะบาโต​ก่อน​หน้า​นี้ คน​ทั้ง 2 กลุ่ม​ได้​ฟัง​คำ​บรรยาย​ที่​น่า​ตื่นเต้น​ของ​เปาโล (กจ 13:16-41) อย่าง​ที่​เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​บอก​ไว้ ชาว​ยิว​ไม่​ยอม​รับ “คำ​สอน​ของ​พระเจ้า” และ​แสดง​ให้​เห็น​ทั้ง​ความ​คิด​และ​การ​กระทำ​ของ​พวก​เขา​ว่า​พวก​เขา​ไม่ “ทำ​ตัว​ให้​คู่​ควร​กับ​ชีวิต​ตลอด​ไป” (กจ 13:46) แต่​พวก​คน​ต่าง​ชาติ​ใน​เมือง​นั้น​ไม่​ได้​เป็น​แบบ​นั้น ใน​บันทึก​เหตุ​การณ์​นี้​บอก​ว่า​พวก​เขา​ดีใจ​มาก​และ​ยกย่อง​คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา ดัง​นั้น ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​คำ​กริยา​กรีก ทาส์โซ จึง​ถ่ายทอด​แนว​คิด​ที่​ว่า​พวก​คน​ต่าง​ชาติ​ใน​เมือง​อันทิโอก “ทำ​ให้​ตัว​เอง​อยู่​ใน​ตำแหน่ง” ที่​จะ​ได้​ชีวิต พวก​เขา​แสดง​ให้​เห็น​ทั้ง​ทาง​ความ​คิด​และ​ลักษณะ​นิสัย​ว่า​พวก​เขา​คู่​ควร​ที่​จะ​ได้​ชีวิต​ตลอด​ไป ดัง​นั้น จึง​เหมาะ​ที่​จะ​แปล​คำ​กรีก​นี้​ว่า “เต็ม​ใจ​ตอบรับ​ความ​จริง” แต่​คัมภีร์​ไบเบิล​หลาย​ฉบับ​แปล​ข้อ​ความ​ที่ กจ 13:48 ว่า “ถูก​กำหนด​ไว้​เพื่อ, ถูก​เลือก​ไว้​เพื่อ” ซึ่ง​ทำ​ให้​เข้าใจ​ได้​ว่า​พระเจ้า​ได้​กำหนด​ไว้​ล่วง​หน้า​ว่า​พวก​เขา​จะ​ได้​ชีวิต แต่​ใน​ท้อง​เรื่อง​นี้​และ​ส่วน​อื่น ๆ ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​ไม่​ได้​สนับสนุน​แนว​คิด​ที่​ว่า​คน​ต่าง​ชาติ​ใน​อันทิโอก​ถูก​กำหนด​ไว้​ล่วง​หน้า​ว่า​จะ​ได้​ชีวิต เหมือน​กับ​ที่​ชาว​ยิว​ก็​ไม่​ได้​ถูก​กำหนด​ว่า​จะ​ไม่​ได้​ชีวิต เปาโล​พยายาม​โน้ม​น้าว​ใจ​ชาว​ยิว​ให้​ตอบรับ​ข่าว​ดี แต่​พวก​เขา​กลับ​เลือก​ที่​จะ​ปฏิเสธ พวก​เขา​ไม่​ได้​ถูก​กำหนด​ไว้​ล่วง​หน้า​ให้​เลือก​แบบ​นั้น พระ​เยซู​ก็​บอก​ว่า​บาง​คน​จะ​ทำ​ให้​เห็น​ว่า​พวก​เขา​ไม่ “เหมาะ​สม​กับ​รัฐบาล​ของ​พระเจ้า” (ลก 9:62) แต่​พวก​คน​ต่าง​ชาติ​ใน​เมือง​อันทิโอก​อยู่​ใน​กลุ่ม​คน​ที่​พระ​เยซู​บอก​ว่า​พวก​เขา “เต็ม​ใจ” ตอบรับ​ข่าว​ดี—มธ 10:11, 13

คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา: สำนวน​นี้​มา​จาก​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู ซึ่ง​มี​คำ​ฮีบรู​รวม​กัน 2 คำ คือ “คำ​สอน” และ​เททรากรัมมาทอน จึง​รวม​กัน​เป็น “คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา” มี​สำนวน​นี้​และ​สำนวน​คล้าย ๆ กัน​อยู่​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ประมาณ 200 ครั้ง (ตัว​อย่าง​ของ​สำนวน​นี้​อยู่​ที่ 2ซม 12:9; 24:11; 2พก 7:1; 20:16; 24:2; อสย 1:10; 2:3; 28:14; 38:4; ยรม 1:4; 2:4; อสค 1:3; 6:1; ฮชย 1:1; มคา 1:1; ศคย 9:1) ใน​สำเนา​หนึ่ง​ของ​ฉบับ​เซปตัวจินต์ ยุค​แรก ที่ ศคย 9:1 มี​การ​ใช้​คำ​กรีก ลอกอส ตาม​ด้วย​ชื่อ​พระเจ้า​ที่​เขียน​ด้วย​อักษร​ฮีบรู​โบราณ () ชิ้น​ส่วน​ของ​สำเนา​นี้​ถูก​พบ​ใน​ถ้ำ​แห่ง​หนึ่ง​ที่​ทะเล​ทราย​ยูเดีย​ใกล้​ทะเล​เดดซี ใน​นาฮาล เฮ​เ​วอ​ร์ ประเทศ​อิสราเอล สำเนา​นี้​ทำ​ขึ้น​ระหว่าง​ปี 50 ก่อน ค.ศ. ถึง​ปี ค.ศ. 50 ถึง​แม้​สำเนา​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​กรีก​ส่วน​ใหญ่​จะ​ไม่​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้ แต่​ก็​มี​เหตุ​ผล​ที่​ดี​ที่​ฉบับ​แปล​โลก​ใหม่ ใช้​ชื่อ​ของ​พระ​ยะโฮวา​ใน​ข้อ​นี้—ดูภาค​ผนวก ก​5

คำ​สอน​ของ​พระ​ยะโฮวา: ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 8:25

เคร่ง​ศาสนา: หรือ “นมัสการ​พระเจ้า” คำ​กรีก เซะโบไม ที่​ใช้​ใน​ข้อ​นี้​อาจ​แปล​ได้​ว่า “เคารพ, กราบ​ไหว้” พระ​คัมภีร์​ฉบับ​เพชิตตา ภาษา​ซีรี​แอก​แปล​คำ​นี้​ว่า “เกรง​กลัว​พระเจ้า” ฉบับ​แปล​บาง​ฉบับ​ที่​แปล​พระ​คัมภีร์​คริสเตียน​ภาค​ภาษา​กรีก​เป็น​ภาษา​ฮีบรู​มี​ชื่อ​ของ​พระเจ้า​ใน​ข้อ​นี้ จึง​แปล​ได้​ว่า “เกรง​กลัว​พระ​ยะโฮวา”

เขา​จึง​สะบัด​เสื้อ: การ​ที่​เปาโล​ทำ​แบบ​นี้​แสดง​ว่า​เขา​จะ​ไม่​รับผิดชอบ​ที่​ชาว​ยิว​ปฏิเสธ​ข่าวสาร​เกี่ยว​กับ​พระ​คริสต์​ที่​ให้​ชีวิต เปาโล​ทำ​หน้า​ที่​ของ​ตัว​เอง​สำเร็จ​แล้ว และ​เขา​ไม่​ต้อง​รับผิดชอบ​ชีวิต​ของ​คน​เหล่า​นี้ (ดู​ข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​คำ​ว่า​พวก​คุณ​รับผิดชอบ​ชีวิต​ของ​พวก​คุณ​เอง​ก็​แล้ว​กัน​ที่​อยู่​ใน​ข้อ​นี้) มี​การ​พูด​ถึง​ท่า​ทาง​แบบ​นี้​ใน​พระ​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​ด้วย ตอน​ที่​เนหะมีย์​พูด​กับ​ชาว​ยิว​ที่​กลับ​ไป​กรุง​เยรูซาเล็ม เขา​สะบัด​เสื้อ​ส่วน​ที่​อยู่​ตรง​หน้า​อก​เพื่อ​เป็น​การ​บอก​ว่า​คน​ที่​ไม่​ทำ​ตาม​สัญญา​จะ​ถูก​พระเจ้า​ลง​โทษ (นหม 5:13) เปาโล​ก็​ทำ​ท่า​ทาง​คล้าย ๆ กัน​ใน​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย เขา “สะบัด​ฝุ่น​ออก​จาก​เท้า” ต่อ​หน้า​คน​ที่​ต่อ​ต้าน​เขา​ใน​เมือง​นั้น—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 13:51; ลก 9:5

สะบัด​ฝุ่น​ออก​จาก​เท้า​เพื่อ​ให้​รู้​ว่า​ได้​เตือน​พวก​เขา​แล้ว: เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​ทำ​ตาม​คำ​แนะ​นำ​ของ​พระ​เยซู​ที่​บันทึก​ไว้​ใน มธ 10:14; มก 6:11; ลก 9:5 เวลา​คน​ยิว​ที่​เคร่ง​เดิน​ทาง​ผ่าน​เขต​แดน​ของ​คน​ต่าง​ชาติ พวก​เขา​มัก​จะ​สะบัด​ฝุ่น​ผง​ที่​คิด​ว่า​ไม่​สะอาด​ออก​จาก​รอง​เท้า​ก่อน​จะ​กลับ​เข้า​เขต​แดน​ของ​ชาว​ยิว แต่​เห็น​ได้​ว่า​พระ​เยซู​ไม่​ได้​คิด​ถึง​ความ​หมาย​นี้​ตอน​ที่​ให้​คำ​แนะ​นำ​กับ​สาวก การ​สะบัด​ฝุ่น​ออก​จาก​เท้า​เป็น​ท่า​ทาง​ที่​แสดง​ว่า​พวก​สาวก​จะ​ไม่​รับผิดชอบ​ต่อ​ผล​ที่​ตาม​มา​ตอน​ที่​พระเจ้า​มา​พิพากษา ตอน​ที่​เปาโล​อยู่​ใน​เมือง​โครินธ์ เขา​ก็​ทำ​คล้าย ๆ กัน​โดย​สะบัด​เสื้อ​และ​พูด​ด้วย​ว่า “พวก​คุณ​รับผิดชอบ​ชีวิต​ของ​พวก​คุณ​เอง​ก็​แล้ว​กัน ผม​พ้น​ความ​รับผิดชอบ​แล้ว”—ดูข้อมูล​สำหรับ​ศึกษา​ที่ กจ 18:6

วีดีโอและรูปภาพ

กิจการ​ของ​อัครสาวก—การ​เดิน​ทาง​เผยแพร่​ใน​ต่าง​ประเทศ​รอบ​แรก​ของ​เปาโล (กจ 13:1-14:28) ประมาณ ปี ค.ศ. 47-48
กิจการ​ของ​อัครสาวก—การ​เดิน​ทาง​เผยแพร่​ใน​ต่าง​ประเทศ​รอบ​แรก​ของ​เปาโล (กจ 13:1-14:28) ประมาณ ปี ค.ศ. 47-48

เหตุ​การณ์​เรียง​ตาม​ลำดับ​เวลา

1. บาร์นาบัส​กับ​เซาโล​ถูก​ส่ง​ไป​ใน​ฐานะ​มิชชันนารี พวก​เขา​เริ่ม​เดิน​ทาง​จาก​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย—ดูภาค​ผนวก ข​13 เพื่อ​จะ​เห็น​เส้น​ทาง​ที่​พวก​เขา​ใช้​เดิน​ทาง​ไป​ประกาศ​ใน​ต่าง​ประเทศ​แต่​ละ​รอบ (กจ 13:1-3)

2. บาร์นาบัส​กับ​เซาโล​นั่ง​เรือ​จาก​เมือง​เซลูเคีย​ไป​ที่​เมือง​ซาลามิส​บน​เกาะ​ไซปรัส พวก​เขา​ประกาศ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า​ตาม​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​นั้น (กจ 13:4-6)

3. ใน​เมือง​ปาโฟส​เป็น​ครั้ง​แรก​ที่​บันทึก​ใน​หนังสือ​กิจการ​เรียก​เซาโล​ว่า​เปาโล (กจ 13:6, 9)

4. เสอร์จีอัส​เปาลุส​ผู้​สำเร็จ​ราชการ​เกาะ​ไซปรัส​เข้า​มา​เป็น​ผู้​เชื่อถือ (กจ 13:7, 12)

5. เปาโล​และ​เพื่อน​ร่วม​เดิน​ทาง​ของ​เขา​มา​ถึง​เมือง​เปอร์กา​ใน​แคว้น​ปัมฟีเลีย ยอห์น​มาระโก​กลับ​ไป​กรุง​เยรูซาเล็ม (กจ 13:13)

6. เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​ประกาศ​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ที่​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย (กจ 13:14-16)

7. หลาย​คน​ใน​เมือง​อันทิโอก​มา​ชุมนุม​กัน​เพื่อ​ฟัง​เปาโล​กับ​บาร์นาบัส แต่​พวก​ยิว​ต่อ​ต้าน​อย่าง​หนัก (กจ 13:44, 45, 50)

8. เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​บรรยาย​ใน​ที่​ประชุม​ของ​ชาว​ยิว​ใน​เมือง​อิโคนียูม คน​ยิว​และ​คน​กรีก​มาก​มาย​เข้า​มา​เป็น​สาวก​ของ​พระ​เยซู (กจ 14:1)

9. คน​ยิว​บาง​คน​ใน​เมือง​อิโคนียูม​ต่อ​ต้าน​เปาโล​กับ​บาร์นาบัส คน​ใน​เมือง​นี้​แตก​แยก​เป็น 2 พวก คน​ยิว​พยายาม​เอา​หิน​ขว้าง​เปาโล​กับ​บาร์นาบัส (กจ 14:2-5)

10. เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​ไป​ที่​เมือง​ลิสตรา​ใน​แคว้น​ลิคาโอเนีย ผู้​คน​เข้าใจ​ผิด​ว่า​พวก​เขา​เป็น​เทพเจ้า (กจ 14:6-11)

11. คน​ยิว​จาก​เมือง​อันทิโอก​และ​อิโคนียูม​ตาม​มา​ที่​เมือง​ลิสตรา​และ​ต่อ​ต้าน​เปาโล​อย่าง​หนัก แต่​เปาโล​รอด​ตาย​จาก​การ​ถูก​หิน​ขว้าง (กจ 14:19, 20​ก)

12. เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​ไป​ประกาศ​ข่าว​ดี​ที่​เมือง​เดอร์บี มี​หลาย​คน​เข้า​มา​เป็น​สาวก (กจ 14:20​ข, 21​ก)

13. เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​กลับ​ไป​ที่​ประชาคม​ที่​เพิ่ง​ตั้ง​ขึ้น​ใหม่​ใน​เมือง​ลิสตรา เมือง​อิโคนียูม และ​เมือง​อันทิโอก พวก​เขา​ไป​ที่​นั่น​เพื่อ​ให้​กำลังใจ​พี่​น้อง และ​แต่ง​ตั้ง​ผู้​ดู​แล​ไว้​ใน​แต่​ละ​ประชาคม (กจ 14:21​ข-23)

14. เปาโล​กับ​บาร์นาบัส​เดิน​ทาง​กลับ​ไป​ที่​เมือง​เปอร์กา​เพื่อ​ประกาศ​คำ​สอน​ของ​พระเจ้า จาก​นั้น​ก็​ไป​ที่​เมือง​อัททาลิยา (กจ 14:24, 25)

15. จาก​เมือง​อัททาลิยา พวก​เขา​นั่ง​เรือ​กลับ​ไป​ที่​เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย (กจ 14:26, 27)

อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย
อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย

นี่​เป็น​ภาพ​เมือง​อัน​ทา​เกีย​ของ​ประเทศ​ตุรกี​ใน​ปัจจุบัน เมือง​นี้​ตั้ง​อยู่​ตรง​ที่​ที่​เคย​เป็น​เมือง​อันทิโอก​ใน​สมัย​โบราณ เมือง​อันทิโอก​เป็น​เมือง​หลวง​ของ​แคว้น​ซีเรีย​ใน​จักรวรรดิ​โรมัน พอ​ถึง​ใน​ถึง​ศตวรรษ​ที่ 1 ว่า​กัน​ว่า​เมือง​นี้​มี​ขนาด​ใหญ่​เป็น​อันดับ 3 ของ​จักรวรรดิ​โรมัน เป็น​รอง​ก็​แค่​โรม​และ​อเล็กซานเดรีย บาง​คน​คิด​ว่า​เมือง​นี้​มี​ประชากร​ประมาณ 250,000 คน​หรือ​มาก​กว่า​นั้น หลัง​จาก​สเทเฟน​ถูก​ฝูง​ชน​ใน​กรุง​เยรูซาเล็ม​ฆ่า​และ​สาวก​ของ​พระ​เยซู​เริ่ม​ถูก​ข่มเหง สาวก​บาง​คน​ก็​ย้าย​มา​ที่​เมือง​อันทิโอก พวก​เขา​ประกาศ​ข่าว​ดี​กับ​คน​ที่​พูด​ภาษา​กรีก​และ​มี​หลาย​คน​สนใจ (กจ 11:19-21) ต่อ​มา​อัครสาวก​เปาโล​ใช้​เมือง​นี้​เป็น​ฐาน​ตอน​ที่​เขา​เดิน​ทาง​ใน​ฐานะ​มิชชันนารี และ “ที่​เมือง​อันทิโอก​นี่​เอง​ที่​สาวก​ได้​ชื่อ​ว่า​คริสเตียน​เป็น​ครั้ง​แรก” (กจ 11:26) เมือง​อันทิโอก​ใน​แคว้น​ซีเรีย​เป็น​คน​ละ​เมือง​กับ “อันทิโอก​ใน​แคว้น​ปิสิเดีย” (ซึ่ง​อยู่​ตอน​กลาง​ของ​ตุรกี) ที่​พูด​ถึง​ใน กจ 13:14; 14:19, 21 และ 2ทธ 3:11

เหรียญ​จาก​ไซปรัส​ที่​มี​คำ​ว่า “ผู้​สำเร็จ​ราชการ”
เหรียญ​จาก​ไซปรัส​ที่​มี​คำ​ว่า “ผู้​สำเร็จ​ราชการ”

เหรียญ​ที่​เห็น​ใน​ภาพ​นี้​พบ​ที่​เกาะ​ไซปรัส เหรียญ​นี้​ทำ​ขึ้น​สมัย​ที่​จักรพรรดิ​โรมัน​คลาวดิอัส​ปกครอง​ซึ่ง​เป็น​ช่วง​เวลา​เดียว​กับ​ที่​เปาโล​และ​บาร์นาบัส​ไป​ประกาศ​ที่​เกาะ​ไซปรัส​ประมาณ​ปี ค.ศ. 47 ด้าน​หนึ่ง​ของ​เหรียญ​มี​ภาพ​ของ​จักรพรรดิ​โรมัน​คลาวดิอัส​และ​ตำแหน่ง​ของ​เขา ส่วน​อีก​ด้าน​หนึ่ง​มี​คำ​กรีก​ที่​แปล​ว่า “ผู้​สำเร็จ​ราชการ” ซึ่ง​เป็น​คำ​ที่​ใช้​เพื่อ​หมาย​ถึง​ผู้​ปกครอง​เกาะ​นี้ ข้อ​ความ​ที่​อยู่​บน​เหรียญ​นี้​ยืน​ยัน​ความ​ถูก​ต้อง​ของ​บันทึก​ที่​ลูกา​เขียน​ซึ่ง​บอก​ว่า​เสอร์จีอัส​เปาลุส​เป็น “ผู้​สำเร็จ​ราชการ” เกาะ​ไซปรัส—กจ 13:4, 7