ข้ามไปยังเนื้อหา

ข้ามไปยังสารบัญ

 จาก​ปก

สอนลูกให้มีน้ำใจในโลกที่เห็นแก่ตัว

สอนลูกให้มีน้ำใจในโลกที่เห็นแก่ตัว

ใน​แต่​ละ​วัน เรา​มี​โอกาส​มาก​มาย​ที่​จะ​ทำ​สิ่ง​ดี ๆ เพื่อ​คน​อื่น. แต่​ดู​เหมือน​หลาย​คน​คิด​ถึง​แต่​ตัว​เอง​เท่า​นั้น. หลักฐาน​มี​อยู่​รอบ​ตัว​เรา ไม่​ว่า​จะ​เป็น​การ​คด​โกง​ด้วย​วิธี​ที่​ไร้​ยางอาย ขับ​รถ​ปาด​หน้า​คน​อื่น พูด​จา​หยาบคาย หรือ​ระเบิด​อารมณ์​ใส่​กัน.

ความ​เห็น​แก่​ตัว​ยัง​มี​ให้​เห็น​ใน​หลาย​ครอบครัว​ด้วย. ตัว​อย่าง​เช่น คู่​สมรส​บาง​คู่​หย่าร้าง​กัน​เพียง​เพราะ​ฝ่าย​ใด​ฝ่าย​หนึ่ง​รู้สึก​ว่า​ตน​เอง “ควร​ได้​รับ​สิ่ง​ที่​ดี​กว่า.” แม้​แต่​พ่อ​แม่​บาง​คน​ก็​อาจ​ปลูกฝัง​ความ​คิด​แบบ​เห็น​แก่​ตัว​ให้​กับ​ลูก​โดย​ไม่​ตั้งใจ. อย่าง​ไร​ล่ะ? ก็​โดย​ตาม​ใจ​ลูก​ทุก​อย่าง​ไม่​ว่า​ลูก​อยาก​ได้​อะไร และ​เมื่อ​ลูก​ทำ​ผิด​ก็​ไม่​กล้า​อบรม​สั่ง​สอน.

อย่าง​ไร​ก็​ตาม มี​พ่อ​แม่​หลาย​คน​ใน​ทุก​วัน​นี้​ที่​พยายาม สอน​ลูก​ให้​คิด​ถึง​คน​อื่น​ก่อน​ตัว​เอง​และ​ได้​เห็น​ว่า​มี​ผล​ดี​มาก​มาย. เด็ก​ที่​มี​น้ำใจ​มัก​จะ​หา​เพื่อน​ได้​ง่าย​กว่า​และ​คบ​กัน​ได้​นาน. เด็ก​เหล่า​นี้​ยัง​มี​ความ​สุข​มาก​กว่า​ด้วย. เพราะ​เหตุ​ใด? เพราะ​คัมภีร์ไบเบิล​กล่าว​ว่า “การ​ให้​ทำ​ให้​มี​ความ​สุข​ยิ่ง​กว่า​การ​รับ.”—กิจการ 20:35

ถ้า​คุณ​เป็น​พ่อ​แม่ คุณ​จะ​ช่วย​ลูก​ของ​คุณ​อย่าง​ไร​ให้​ได้​รับ​ผล​ดี​จาก​การ​เป็น​คน​มี​น้ำใจ​และ​หลีก​เลี่ยง​ค่า​นิยม​ที่​เห็น​แก่​ตัว​ซึ่ง​มี​อยู่​รอบ​ด้าน? ขอ​พิจารณา​กับดัก​สาม​อย่าง​ที่​อาจ​ทำ​ให้​ลูก​ของ​คุณ​กลาย​เป็น​คน​เห็น​แก่​ตัว และ​วิธี​ที่​คุณ​จะ​หลีก​เลี่ยง​กับดัก​เหล่า​นี้.

 1 ชมเชย​มาก​เกิน​ไป

ปัญหา. นัก​วิจัย​สังเกต​แนว​โน้ม​ที่​น่า​เป็น​ห่วง​คือ หนุ่ม​สาว​หลาย​คน​เริ่ม​ทำ​งาน​อาชีพ​โดย​คาด​หวัง​สูง​เกิน​ไป​ว่า​จะ​ต้อง​ประสบ​ความ​สำเร็จ ทั้ง​ที่​ตัว​เอง​ยัง​ไม่​ได้​สร้าง​ผล​งาน​อะไร​เลย. บาง​คน​ก็​วาด​ฝัน​ว่า​จะ​ได้​เลื่อน​ตำแหน่ง​เร็ว ๆ ทั้ง​ที่​ยัง​ไม่​ชำนาญ​งาน. ส่วน​บาง​คน​ก็​คิด​ว่า​ตัว​เอง​เหนือ​กว่า​คน​อื่น​และ​สม​ควร​ได้​รับ​การ​ปฏิบัติ​เป็น​พิเศษ และ​เมื่อ​คน​รอบ​ข้าง​ไม่​ได้​มอง​เขา​อย่าง​นั้น เขา​ก็​รับ​ไม่​ได้.

สาเหตุ. บาง​ครั้ง​ความ​คิด​ที่​ว่า​ตัว​เอง​สำคัญ​กว่า​คน​อื่น​อาจ​เป็น​ผล​มา​จาก​การ​อบรม​เลี้ยง​ดู​ใน​วัย​เด็ก. ตัว​อย่าง​เช่น พ่อ​แม่​บาง​คน​ได้​รับ​อิทธิพล​จาก​ค่า​นิยม​ที่​เริ่ม​แพร่​หลาย​ใน​ช่วง​ไม่​กี่​สิบ​ปี​มา​นี้​ที่​สนับสนุน​ให้​พ่อ​แม่​สร้าง​ความ​มั่น​ใจ​ให้​ลูก. หลักการ​เบื้อง​หลัง​ค่า​นิยม​นี้​อาจ​ฟัง​ดู​มี​เหตุ​ผล​นั่น​คือ ถ้า​การ​ชมเชย​ลูก​เล็ก ๆ น้อย ๆ เป็น​สิ่ง​ที่​ดี การ​ชม​มาก ๆ ก็​ยิ่ง​ต้อง​ดี​กว่า. ใน​ทาง​ตรง​กัน​ข้าม ถ้า​พ่อ​แม่​แสดง​ความ​ไม่​พอ​ใจ​แม้​เพียง​เล็ก​น้อย​ก็​จะ​ทำ​ให้​เด็ก​ท้อ​ใจ. และ​ใน​โลก​ที่​ส่ง​เสริม​ให้​คน​สร้าง​ความ​มั่น​ใจ​ใน​ตน​เอง พ่อ​แม่​ที่​ทำ​ให้​เด็ก​ท้อ​ใจ ถือ​ว่า​เป็น​พ่อ​แม่​ที่​ใช้​ไม่​ได้. พ่อ​แม่​ได้​รับ​คำ​แนะ​นำ​ว่า​พวก​เขา​ต้อง​ไม่​ทำ​ให้​ลูก​รู้สึก​ว่า​ตัว​เอง​เป็น​คน​ไม่​เอา​ไหน.

ดัง​นั้น พ่อ​แม่​จำนวน​ไม่​น้อย​จึง​พยายาม​ชมเชย​ลูก​ทุก​เรื่อง ทั้ง ๆ ที่​บาง​ครั้ง​เด็ก​อาจ​ไม่​ได้​ทำ​อะไร​ที่​น่า​ชมเชย​เป็น​พิเศษ. ความ​สำเร็จ​ของ​ลูก​ไม่​ว่า​เรื่อง​เล็ก​แค่​ไหน​ก็​ต้อง​ฉลอง แต่​ความ​ผิด​พลาด​ของ​ลูก​ไม่​ว่า​เรื่อง​ใหญ่​แค่​ไหน​พ่อ​แม่​ก็​พร้อม​จะ​มอง​ข้าม. พ่อ​แม่​เหล่า​นี้​เชื่อ​ว่า​เคล็ดลับ​ใน​การ​สร้าง​ความ​มั่น​ใจ​ให้​ลูก​คือ อย่า​ใส่​ใจ​กับ​ความ​ผิด​พลาด​และ​ชม​ทุก​เรื่อง​ที่​ชม​ได้. พวก​เขา​คิด​ว่า​การ​ทำ​ให้​ลูก​รู้สึก​ภูมิ​ใจ​ใน​ตัว​เอง​สำคัญ​กว่า​การ​สอน​ลูก​ให้​รู้​จัก​ทำ​อะไร​ให้​สำเร็จ​เพื่อ​เขา​จะ​มี​ความ​ภาคภูมิ​ใจ อย่าง​แท้​จริง.

ทัศนะ​ของ​คัมภีร์​ไบเบิล. คัมภีร์​ไบเบิล​ยอม​รับ​ว่า​การ​ชมเชย​ผู้​อื่น​เป็น​สิ่ง​ที่​ดี​ถ้า​ผู้​นั้น​สม​ควร ได้​รับ​คำ​ชม. (มัดธาย 25:19-21) แต่​การ​ชมเชย​เพียง​เพื่อ​ทำ​ให้​เด็ก​รู้สึก​ดี​ก็​อาจ​ทำ​ให้​เขา​กลาย​เป็น​คน​หลง​ตัว​เอง. คัมภีร์​ไบเบิล​กล่าว​ไว้​อย่าง​ถูก​ต้อง​ว่า “ถ้า​มี​ใคร​คิด​ว่า​ตน​เป็น​คน​สำคัญ​ทั้ง ๆ ที่​เขา​ไม่​มี​ความ​สำคัญ​อะไร​เลย คน​นั้น​ก็​ลวง​ตัว​เอง.” (กาลาเทีย 6:3) เพราะ​เหตุ​นี้ คัมภีร์​ไบเบิล​จึง​แนะ​นำ​ผู้​ที่​เป็น​พ่อ​แม่​ว่า “อย่า​ละเลย​การ​เฆี่ยน​สอน​เด็ก: ด้วย​ว่า​ถ้า​เจ้า​จะ​ตี​สอน​เด็ก​ด้วย​ไม้เรียว​เขา​คง​จะ​ไม่​ตาย.” *สุภาษิต 23:13

วิธี​แก้. ขอ​ให้​คุณ​ตั้งใจ​ที่​จะ​อบรม​แก้ไข​ลูก​เมื่อ​เห็น​ว่า​จำเป็น และ​ชมเชย​ลูก​เมื่อ​เขา​สม​ควร​ได้​รับ​คำ​ชมเชย​จริง ๆ. อย่า​ชม​เพียง​เพราะ​ต้องการ​ให้​ลูก​รู้สึก​ดี​กับ​ตัว​เอง. วิธี​นี้​จะ​ไม่​ได้​ผล​แน่ ๆ. หนังสือ​คน​พันธุ์​ฉัน (ภาษา​อังกฤษ) บอก​ว่า “ความ​มั่น​ใจ​ใน​ตัว​เอง​ที่​แท้​จริง​เกิด​จาก​การ​ฝึกฝน​ทักษะ​และ​การ​เรียน​รู้ ไม่​ใช่​เกิด​จาก​การ​ที่​มี​คน​ชม​ว่า​คุณ​เก่ง.”

“อย่า​ทะนง​ตัว​ถือ​ว่า​สูง​เกียรติ​กว่า​ที่​เป็น​อยู่ แต่​จง​ถ่อม​ใจ​อยู่​เสมอ.”—โรม 12:3, ฉบับ​ประชา​นิยม

 2 ปก​ป้อง​มาก​เกิน​ไป

ปัญหา. หนุ่ม​สาว​หลาย​คน​ที่​เพิ่ง​เริ่ม​ทำ​งาน​ไม่​ได้​ถูก​ฝึก​ให้​พร้อม​จะ​รับมือ​กับ​ปัญหา​ใด ๆ. บาง​คน​แค่​ถูก​วิพากษ์วิจารณ์​นิด​หน่อย​ก็​รับ​ไม่​ได้​แล้ว. บาง​คน​ก็​มี​มาตรฐาน​สูง​เกิน​ไป​และ​เลือก​ทำ​แต่​งาน​ที่​ตรง​กับ​ความ​คาด​หวัง​ของ​ตัว​เอง​เท่า​นั้น. ตัว​อย่าง​เช่น ใน​หนังสือ​เลิก​เป็น​เด็ก​ที่​ไม่​รู้​จัก​โต (ภาษา​อังกฤษ) ดร. โจเซฟ อัลเลน เล่า​เรื่อง​ชาย​หนุ่ม​คน​หนึ่ง​ที่​เขา​เคย​สัมภาษณ์​ตอน​มา​สมัคร​งาน​ซึ่ง​พูด​ว่า “ผม​รู้สึก​ว่า​งาน​นี้​มี​อะไร​บาง​อย่าง​ที่​น่า​เบื่อ และ​ผม​ไม่​ต้องการ​ทำ​งาน​ที่​น่า​เบื่อ.” ดร. อัล​เลน​เขียน​ว่า “ดู​เหมือน​เขา​จะ​ไม่​เข้าใจ​ว่า​งาน​ทุก​อย่าง ก็​ต้อง​มี​อะไร​ที่​น่า​เบื่อ​บ้าง. เขา​โต​มา​จน​อายุ​ยี่​สิบ​สาม​โดย​ไม่​รู้​เรื่อง​นี้​ได้​อย่าง​ไร?”

สาเหตุ. พ่อ​แม่​ยุค​ใหม่​หลาย​คน​รู้สึก​ว่า​พวก​เขา​ต้อง​ปก​ป้อง​ลูก​จาก​ปัญหา​ทุก​อย่าง. ถ้า​ลูก​สาว​สอบ​ตก​หรือ? คุณ​ก็​แค่​ไป​พบ​ครู​ของ​ลูก​และ​บอก​ให้​เขา​เพิ่ม​เกรด​ให้​ลูก. ถ้า​ลูก​ชาย​ของ​คุณ​เจอ​ใบ​สั่ง​ล่ะ? คุณ​ก็​ไป​จ่าย​ค่า​ปรับ​แทน​เขา. ลูก​ของ​คุณ​อก​หัก​หรือ? ก็​แค่​ปลอบ​ลูก​ว่า​เรา​ไม่​ผิด​แต่​คน​นั้น​ไม่​ดี​เอง.

แม้​ว่า​เป็น​เรื่อง​ธรรมดา​ที่​คุณ​ต้องการ​ปก​ป้อง​ลูก​ของ​คุณ แต่​การ​ปก​ป้อง​มาก​เกิน​ไป อาจ​ทำ​ให้​ลูก​คิด​ว่า​เขา​ไม่​จำเป็น​ต้อง​รับผิดชอบ​การ​กระทำ​ของ​ตน​เอง. หนังสือ​สอน​ลูก​วัยรุ่น​อย่าง​ถูก​วิธี (ภาษา​อังกฤษ) กล่าว​ว่า “แทน​ที่​พวก​เขา​จะ​ได้​ฝึก​รับมือ​กับ​ความ​เจ็บ​ปวด​และ​ความ​ผิด​หวัง หรือ​ถึง​กับ​ได้​บทเรียน​จาก​การ​กระทำ​ของ​ตัว​เอง เด็ก [เหล่า​นี้] จะ​กลาย​เป็น​คน​ที่​เอา​แต่​ใจ​และ​คิด​ถึง​แต่​สิ่ง​ที่​พวก​เขา​จะ​ได้​รับ​จาก​พ่อ​แม่​และ​คน​รอบ​ข้าง.”

ทัศนะ​ของ​คัมภีร์​ไบเบิล. ปัญหา​และ​ความ​ยาก​ลำบาก​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​ชีวิต. ที่​จริง คัมภีร์​ไบเบิล​บอก​ไว้​ว่า “เรื่อง​ร้าย​เกิด​ขึ้น​ได้​กับ​ทุก​คน!” (ท่าน​ผู้​ประกาศ 9:11, พระ​คริสตธรรม​คัมภีร์ ฉบับ​อ่าน​เข้าใจ​ง่าย ) แม้​แต่​คน​ดี​ก็​อาจ​เจอ​กับ​เรื่อง​เลว​ร้าย. ตัว​อย่าง​เช่น เปาโล อัครสาวก​คน​หนึ่ง​ของ​พระ​เยซู​ก็​เคย​ประสบ​ความ​ลำบาก​มาก​มาย​ตลอด​ช่วง​ที่​ทำ​งาน​เผยแพร่​ของ​คริสเตียน. แต่​ประสบการณ์​เหล่า​นั้น​เป็น​ประโยชน์​ต่อ​ท่าน! เปาโล​เขียน​ว่า “ข้าพเจ้า​ได้​เรียน​รู้​แล้ว​ว่า​จะ​อิ่ม​ใจ​พอ​ใจ​ใน​สิ่ง​ที่​มี​อยู่​ไม่​ว่า​ข้าพเจ้า​อยู่​ใน​สภาพการณ์​อย่าง​ไร. . . . ข้าพเจ้า​ได้​เรียน​รู้​เคล็ดลับ​ทั้ง​ของ​การ​อยู่​อย่าง​อิ่ม​หนำ​และ​การ​อยู่​อย่าง​อดอยาก ทั้ง​ของ​การ​อยู่​อย่าง​ที่​มี​บริบูรณ์​และ​การ​อยู่​อย่าง​ขัดสน.”—ฟิลิปปอย 4:11, 12

วิธี​แก้. คำนึง​ถึง​วุฒิ​ภาวะ​ของ​ลูก​และ​พยายาม​ทำ​ตาม​หลักการ​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​ที่​ว่า “ทุก​คน​ต้อง​รับ​ภาระ​ของ​ตัว​เอง.” (กาลาเทีย 6:5, พระ​คริสตธรรม​คัมภีร์ ฉบับ 1971) ถ้า​ลูก​ชาย​ของ​คุณ​เจอ​ใบ​สั่ง ให้​เขา​จ่าย​ค่า​ปรับ​เอง​ด้วย​เงิน​เบี้ย​เลี้ยง​หรือ​เงิน​เดือน​ของ​เขา. ถ้า​ลูก​สาว​ของ​คุณ​สอบ​ตก บาง​ที​นั่น​อาจ​เป็น​การ​เตือน​สติ​ให้​ลูก​รู้​ว่า​คราว​หน้า​เขา​ต้อง​เตรียม​ตัว​ให้​ดี​กว่า​นี้. ถ้า​ลูก​ชาย​ของ​คุณ​ถูก​แฟน​สาว​บอก​เลิก คุณ​อาจ​ปลอบ​เขา แต่​ควร​หา​โอกาส​เหมาะ ๆ พูด​คุย​กัน​เพื่อ​ช่วย​ให้​เขา​คิด​ทบทวน​เรื่อง​ที่​เกิด​ขึ้น​และ​ถาม​ตัว​เอง​ทำนอง​นี้: ‘มี​อะไร​ที่​ผม​ต้อง​ปรับ​ปรุง​ตัว​ไหม​เพื่อ​จะ​เป็น​ผู้​ใหญ่​กว่า​นี้?’ เด็ก​ที่​ได้​ฝึก​แก้​ปัญหา​จะ​แข็ง​แกร่ง​ขึ้น​และ​มี​ความ​มั่น​ใจ​ใน​ตัว​เอง​มาก​ขึ้น แต่​เด็ก​ที่​มี​คน​คอย​ช่วย​แก้​ปัญหา​ทุก​อย่าง​จะ​ไม่​มี​ทาง​พัฒนา​ตัว​เอง​ได้​เลย.

“ให้​แต่​ละ​คน​พิสูจน์​ว่า​การ​งาน​ของ​ตน​เป็น​อย่าง​ไร . . . แล้ว​เขา​จะ​มี​เหตุ​ให้​ตน​เอง​ปลาบปลื้ม​ยินดี.”​—กาลาเทีย 6:4

 3 ปรนเปรอ​ลูก​มาก​เกิน​ไป

ปัญหา. ใน​การ​สำรวจ​ความ​คิด​เห็น​หนุ่ม​สาว​วัย​ทำ​งาน​ครั้ง​หนึ่ง มี 81 เปอร์เซ็นต์​ที่​บอก​ว่า​เป้าหมาย​สำคัญ​ที่​สุด​ใน​ชีวิต​ของ​คน​รุ่น​ใหม่​คือ ‘เป็น​คน​รวย’ ขณะ​ที่​มี​เพียง​ไม่​กี่​เปอร์เซ็นต์​เท่า​นั้น​ที่​อยาก​ช่วยเหลือ​คน​อื่น. แต่​การ​พยายาม​เป็น​คน​ร่ำรวย​ไม่​ได้​ทำ​ให้​มี​ความ​สุข. ที่​จริง งาน​วิจัย​แสดง​ว่า​คน​ที่​สนใจ​แต่​เรื่อง​วัตถุ​เงิน​ทอง​มี​ความ​สุข​น้อย​กว่า​และ​ทุกข์​ใจ​มาก​กว่า. นอก​จาก​นั้น พวก​เขา​ยัง​มี​ปัญหา​สุขภาพ​และ​สุขภาพ​จิต​มาก​กว่า​ด้วย.

สาเหตุ. เด็ก​บาง​คน​ถูก​เลี้ยง​ดู​มา​ใน​ครอบครัว​ที่​ให้​ความ​สำคัญ​กับ​วัตถุ​เงิน​ทอง​มาก. หนังสือ​โรค​หลง​ตัว​เอง​แพร่​ระบาด (ภาษา​อังกฤษ) กล่าว​ว่า “พ่อ​แม่​อยาก​ให้​ลูก​มี​ความ​สุข ส่วน​ลูก​ก็​อยาก​ได้​สิ่ง​ของ​สารพัด พ่อ​แม่​จึง​ซื้อ​ของ​ให้​ลูก. และ​เด็ก​ก็​มี​ความ​สุข แต่​เพียง​แค่​ไม่​นาน. อีก​ประเดี๋ยว​พวก​เขา​ก็​อยาก​ได้​ของ​มาก​กว่า​เดิม.”

แน่นอน​ว่า​อุตสาหกรรม​โฆษณา​ก็​รอ​อยู่​แล้ว​ที่​จะ​ฉวย​ประโยชน์​จาก​ผู้​ซื้อ​ที่​ไม่​รู้​จัก​พอ. โฆษณา​ต่าง ๆ มัก​จะ​ส่ง​เสริม​ความ​คิด​ที่​ว่า ‘คุณ​คู่​ควร​กับ​สิ่ง​ที่​ดี​ที่​สุด’ และ ‘เพราะ​คุณ​คู่​ควร.’ หนุ่ม​สาว​หลาย​คน​ตก​หลุมพราง​ของ​การ​โฆษณา​และ​ทุก​วัน​นี้​ต้อง​กลาย​เป็น​หนี้​เพราะ​ไม่​สามารถ​หา​เงิน​มา​จ่าย​สำหรับ​สิ่ง​ที่​เขา “คู่​ควร.”

ทัศนะ​ของ​คัมภีร์​ไบเบิล. คัมภีร์​ไบเบิล​ยอม​รับ​ว่า​เงิน​เป็น​สิ่ง​จำเป็น​ใน​ชีวิต. (ท่าน​ผู้​ประกาศ 7:12) แต่​พระ​คัมภีร์​ก็​เตือน​ว่า “การ​รัก เงิน​เป็น​ราก​ของ​สิ่ง​ที่​ก่อ​ความ​เสียหาย​ทุก​ชนิด.” และ​ยัง​บอก​ด้วย​ว่า “เนื่อง​จาก​การ​ขวนขวาย​หา​เงิน บาง​คน​จึง . . . ได้​ทิ่ม​แทง​ตัว​เอง​ทั่ว​ทั้ง​ตัว​ด้วย​สิ่ง​ที่​ก่อ​ความ​ทุกข์​มาก​มาย.” (1 ติโมเธียว 6:10) คัมภีร์​ไบเบิล​ไม่​สนับสนุน​เรา​ให้​แสวง​หา​ความ​มั่งคั่ง​ร่ำรวย​แต่​สนับสนุน​ให้​อิ่ม​ใจ​พอ​ใจ​กับ​สิ่ง​จำเป็น​พื้น​ฐาน​ใน​ชีวิต.—1 ติโมเธียว 6:7, 8

“คน​ที่​มุ่ง​จะ​ร่ำรวย​ก็​ตก​เข้า​สู่​การ​ล่อ​ใจ กับดัก และ​ความ​ปรารถนา​หลาย​อย่าง​ที่​โง่​เขลา​และ​ก่อ​ความ​เสียหาย.”—1 ติโมเธียว 6:9

วิธี​แก้. ใน​ฐานะ​พ่อ​แม่ คุณ​ควร​ตรวจ​สอบ​ทัศนะ​ของ​ตัว​เอง​ใน​เรื่อง​เงิน​และ​สิ่ง​ที่​เงิน​อาจ​ซื้อ​ได้. จัด​ลำดับ​สิ่ง​สำคัญ​ใน​ชีวิต​ให้​ชัดเจน​และ​ช่วย​ลูก​ให้​ทำ​อย่าง​เดียว​กัน. หนังสือ​โรค​หลง​ตัว​เอง​แพร่​ระบาด ที่​กล่าว​ถึง​ก่อน​หน้า​นี้​แนะ​นำ​ว่า “พ่อ​แม่​และ​ลูก​สามารถ​พูด​คุย​กัน​ใน​เรื่อง​เหล่า​นี้ เช่น ‘เมื่อ​ไร​เรา​ควร​ซื้อ​ของ​ที่​ลด​ราคา​และ​เมื่อ​ไร​ไม่​ควร?’ ‘ถ้า​ซื้อ​ของ​เงิน​ผ่อน​หรือ​ซื้อ​ผ่าน​บัตร​เครดิต​ต้อง​เสีย​ดอกเบี้ย​เท่า​ไร?’ ‘เคย​มี​ไหม​ที่​เรา​ซื้อ​อะไร​บาง​อย่าง​เพียง​เพราะ​มี​คน​บอก​ว่า​เรา​น่า​จะ​ซื้อ?’ ”

สิ่ง​ที่​ควร​ระวัง​คือ อย่า​ใช้ “ของ” เป็น​ยา​แก้​เมื่อ​มี​ปัญหา​ภาย​ใน​ครอบครัว. หนังสือ​ราคา​ของ​เกียรติยศ (ภาษา​อังกฤษ) บอก​ว่า “การ​ให้​วัตถุ​สิ่ง​ของ​ไม่​สามารถ​ช่วย​แก้​ปัญหา​ได้. เมื่อ​มี​ปัญหา คุณ​ต้อง​แก้​โดย​ใช้​ความ​คิด ความ​เข้าใจ และ​ความ​เห็น​อก​เห็น​ใจ ไม่​ใช่​แก้​ด้วย​รอง​เท้า​หรือ​กระเป๋า.”

^ วรรค 11 คัมภีร์​ไบเบิล​ไม่​สนับสนุน​ให้​ทำ​ร้าย​เด็ก​ไม่​ว่า​ทาง​ร่าง​กาย​หรือ​จิตใจ. (เอเฟโซส์ 4:29, 31; 6:4) เป้าหมาย​ของ​การ​อบรม​ว่า​กล่าว​ก็​เพื่อ​สอน​ลูก ไม่​ใช่​เพื่อ​ให้​ลูก​เป็น​ที่​ระบาย​อารมณ์​ของ​พ่อ​แม่.