ข้ามไปยังเนื้อหา

ข้ามไปยังสารบัญ

เครื่องดนตรี ในอิสราเอลโบราณ

เครื่องดนตรี ในอิสราเอลโบราณ

 เครื่อง​ดนตรี​ใน​อิสราเอล​โบราณ

ดนตรี​ถูก​จัด​ให้​เป็น​ส่วน​สำคัญ​ของ​วัฒนธรรม​อิสราเอล​โบราณ. มี​การ​เป่า​แตร​และ​เขา​สัตว์​เพื่อ​เรียก​ประชาชน​ให้​มา​นมัสการ​และ​เป็น​สัญญาณ​แจ้ง​เหตุ​การณ์​สำคัญ. มี​การ​ดีด​พิณ​เพื่อ​ช่วย​ให้​กษัตริย์​สำราญ​พระทัย. (1 ซามูเอล 16:14-23) มี​การ​ตี​กลอง, ฉาบ​ฉิ่ง, และ​เล่น​เครื่อง​เขย่า​ใน​วาระ​ฉลอง​อัน​น่า​ชื่นชม​ยินดี.—2 ซามูเอล 6:5; 1 โครนิกา 13:8

มี​การ​กล่าว​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​ว่า​ยูบาล ผู้​สืบ​เชื้อ​สาย​จาก​คายิน เป็น “ต้น​ตระกูล​ของ​คน​ที่​มี​ฝีมือ​ดีด​พิณ​เขา​คู่​และ​เป่า​ปี่.” (เยเนซิศ 4:21, ฉบับ R​73) เขา​อาจ​เป็น​ผู้​ประดิษฐ์​ทั้ง​เครื่อง​สาย​และ​เครื่อง​เป่า.

คัมภีร์​ไบเบิล​พรรณนา​ว่า​มี​การ​ใช้​ดนตรี​ใน​หลาย​โอกาส. แต่​ก็​ไม่​ค่อย​จะ​พูด​ถึง​เครื่อง​ดนตรี​สัก​เท่า​ไร. อย่าง​ไร​ก็​ตาม จาก​การ​ค้น​พบ​ทาง​โบราณคดี​และ​ข้อ​เขียน​ใน​ยุค​โบราณ ผู้​คง​แก่​เรียน​จึง​พยายาม​คาด​เดา​ว่า​เครื่อง​ดนตรี​โบราณ​มี​ลักษณะ​และ​มี​เสียง​อย่าง​ไร. ความ​เห็น​บาง​อย่าง​เป็น​เพียง​สมมุติฐาน แต่​ให้​เรา​พิจารณา​บาง​ตัว​อย่าง​ที่​มี​หลักฐาน​สนับสนุน.

รำมะนา, เครื่อง​เขย่า​ให้​จังหวะ, และ​ฉิ่ง​ฉาบ

หลัง​จาก​พระเจ้า​นำ​โมเซ​และ​ชาว​อิสราเอล​ผ่าน​ทะเล​แดง​อย่าง​น่า​อัศจรรย์ มิระยาม พี่​สาว​ของ​โมเซ พร้อม​กับ “หญิง​ทั้ง​ปวง” ก็ “ถือ​รำมะนา​ติด​ตาม​เต้น​รำ​ไป.” (เอ็กโซโด 15:20) แม้​ไม่​ได้​มี​การ​ค้น​พบ​รำมะนา​ใน​ยุค​คัมภีร์​ไบเบิล​อย่าง​ที่​เรา​รู้​จัก​กัน​ใน​สมัย​นี้ แต่​มี​การ​ค้น​พบ​ตุ๊กตา​เครื่อง​ปั้น​ดิน​เผา​รูป​ผู้​หญิง​ถือ​กลอง​เล็ก ๆ ได้​จาก​หลาย​แห่ง​ใน​อิสราเอล เช่น อัคซิบ, เมกิดโด, เบท-เชอัน. เครื่อง​ดนตรี​ชนิด​นี้​ซึ่ง​คัมภีร์​ไบเบิล​หลาย​ฉบับ​เรียก​ว่า​รำมะนา​หรือ​กลอง​มือ คง​เป็น​ไม้​ที่​โค้ง​เป็น​วง​ขึง​ด้วย​หนัง​สัตว์.

ใน​สมัย​ปฐม​บรรพบุรุษ ผู้​หญิง​จะ​ตี​รำมะนา​ใน​งาน​รื่นเริง และ​มี​คน​ร้อง​เพลง​เต้น​รำ​ไป​ด้วย. คัมภีร์​ไบเบิล​อธิบาย​ว่า​เมื่อ​ยิฟทาห์ ผู้​นำ​ชาติ​อิสราเอล กลับ​บ้าน​หลัง​จาก​ได้​ชัย​ชนะ​จาก​การ​รบ​ครั้ง​สำคัญ ลูก​สาว​ของ​เขา​วิ่ง​ออก​มา​ต้อนรับ​เขา​และ “ถือ​รำมะนา​เต้น​โลด.” ครั้ง​หนึ่ง พวก​ผู้​หญิง​ฉลอง​ความ​สำเร็จ​ของ​ดาวิด​ด้วย​การ “ร้อง​เพลง​เต้น​รำ” และ “เล่น​รำมะนา.”—วินิจฉัย 11:34, พระ​คริสตธรรม​คัมภีร์ ฉบับ​มาตรฐาน; 1 ซามูเอล 18:6, 7

เมื่อ​ดาวิด ใน​ฐานะ​กษัตริย์​ได้​นำ​หีบ​สัญญา​ไป​ยัง​กรุง​เยรูซาเลม ฝูง​ชน “เล่น​เครื่อง​ดนตรี​ที่​ทำ​ด้วย​ไม้​สน​จูนิเปอร์ พิณ เครื่อง​สาย กลอง​มือ ฉิ่ง​ฉาบ และ​เครื่อง​ให้​จังหวะ​อื่น ๆ.” (2 ซามูเอล 6:5) ต่อ​มา​ก็​มี​วง​ดนตรี​ประจำ​พระ​วิหาร​ใน​กรุง​เยรูซาเลม ซึ่ง​รวม​ทั้ง​นัก​ดนตรี​ที่​เชี่ยวชาญ​การ​ตี​ฉาบ​ฉิ่ง, เป่า​แตร, ดีด​พิณ​และ​เครื่อง​สาย​อื่น ๆ.

 ถึง​แม้​เรา​พอ​จะ​รู้​ว่า​กลอง​มือ​หรือ​รำมะนา​มี​ลักษณะ​เป็น​อย่าง​ไร แต่​เครื่อง​ให้​จังหวะ​เป็น​อย่าง​ไร? เห็น​ได้​ชัด​ว่า​มัน​เป็น​เครื่อง​เขย่า​ซึ่ง​มี​กรอบ​โลหะ​รูป​วง​รี​ขนาด​เล็ก​พร้อม​กับ​ด้าม​จับ. การ​เขย่า​เครื่อง​ดนตรี​ชนิด​นี้​จะ​ทำ​ให้​เกิด​เสียง​แหลม​กังวาล. คัมภีร์​ไบเบิล​กล่าว​ถึง​เครื่อง​เขย่า​ให้​จังหวะ​นี้​เพียง​ครั้ง​เดียว. คือ​ตอน​ที่​ผู้​คน​นำ​หีบ​สัญญา​มา​ที่​กรุง​เยรูซาเลม. อย่าง​ไร​ก็​ตาม ธรรมเนียม​ของ​ยิว​ถือ​ว่า​เครื่อง​ให้​จังหวะ​นี้​ถูก​นำ​ไป​ใช้​ใน​เหตุ​การณ์​ที่​เศร้า​สลด​ด้วย.

ฉิ่ง​ฉาบ​โบราณ​ล่ะ​เป็น​อย่าง​ไร? คุณ​อาจ​คิด​ว่า​มัน​เป็น​ฉาบ​โลหะ​ขนาด​ใหญ่​ที่​ใช้​ตี​กระทบ​กัน. แต่​ฉิ่ง​ฉาบ​สมัย​อิสราเอล​โบราณ​มี​ขนาด​เส้น​ผ่า​ศูนย์กลาง​ประมาณ 10 เซนติเมตร​และ​มี​เสียง​กริ๊ง ๆ.

พิณ​และ​เครื่อง​สาย

คินนอร์ ซึ่ง​ส่วน​ใหญ่​ถูก​เรียก​ว่า “พิณ” เป็น​เครื่อง​ดนตรี​ที่​ใช้​กัน​บ่อย ๆ ใน​อิสราเอล​โบราณ. ดาวิด​ดีด​พิณ​เพื่อ​ให้​กษัตริย์​ซาอูล​สำราญ​พระทัย. (1 ซามูเอล 16:16, 23) ผู้​คง​แก่​เรียน​ได้​ค้น​พบ​ภาพ​ของ​พิณ​อย่าง​น้อย 30 ภาพ​บน​กำแพง​หิน, เหรียญ​เงิน, ภาพ​โมเสก, แผ่น​ป้าย, และ​ตรา​ประทับ​จาก​ยุค​โบราณ. รูป​แบบ​ของ​เครื่อง​ดนตรี​ชนิด​นี้​แตกต่าง​กัน​ตลอด​หลาย​ศตวรรษ. ผู้​เล่น​จะ​เอา​แขน​ประคอง​มัน​ไว้​และ​ใช้​นิ้ว​ดีด​หรือ​ไม่​ก็​ใช้​แผ่น​ดีด​ชิ้น​เล็ก ๆ.

เนเบล​มี​ลักษณะ​คล้าย​กับ​คินนอร์. เรา​ยัง​ไม่​แน่​ใจ​ว่า​เนเบล​มี​กี่​สาย ใหญ่​แค่​ไหน และ​มี​การ​ดีด​ที​ละ​สาย​หรือ​ดีด​ที​ละ​หลาย​สาย. อย่าง​ไร​ก็​ตาม ผู้​เชี่ยวชาญ​ส่วน​ใหญ่​เชื่อ​ว่า​นัก​ดนตรี​สามารถ​หิ้ว​ทั้ง​เนเบล​และ​คินนอร์​ไป​ไหน​ต่อ​ไหน​ได้.

แตร​และ​เขา​สัตว์

พระเจ้า​ทรง​บัญชา​ให้​โมเซ​ทำ​แตร​สอง​ตัว. เป็น​แตร​ที่​ทำ​ด้วย​เงิน​ซึ่ง​ตี​ขึ้น​รูป. (อาฤธโม 10:2) พวก​ปุโรหิต​ได้​ใช้​แตร​ เหล่า​นั้น​ประกาศ​แจ้ง​เหตุ​การณ์​เกี่ยว​กับ​พระ​วิหาร​และ​เทศกาล​ต่าง ๆ. มี​การ​เป่า​ให้​เกิด​เสียง​ต่าง ๆ กัน แล้ว​แต่​จุด​ประสงค์ เช่น เป่า​ให้​เกิด​เสียง​ยาว ๆ หรือ​เป่า​สั้น ๆ. รูป​ลักษณ์​ของ​แตร​ที่​แท้​จริง​ยัง​ไม่​เป็น​ที่​รู้​จัก เนื่อง​จาก​ยัง​ไม่​มี​การ​ค้น​พบ​แตร​สมัย​พระ​คัมภีร์. เรา​มี​แต่​ภาพ​ที่​ศิลปิน​ทำ​ขึ้น เช่น ภาพ​นูน​ต่ำ​ที่​สลัก​อยู่​บน​ซุ้ม​ประตู​แห่ง​ทิทุส​ใน​กรุง​โรม.

เขา​สัตว์​หรือ​โชฟาร์​มี​กล่าว​ใน​คัมภีร์​ภาค​ภาษา​ฮีบรู​มาก​กว่า 70 ครั้ง. เครื่อง​ดนตรี​ชิ้น​นี้​อาจ​ทำ​จาก​เขา​แพะ​หรือ​เขา​แกะ​ก็​ได้. ตาม​แหล่ง​ข้อมูล​ของ​ชาว​ยิว เขา​สัตว์​จะ​มี​สอง​ชนิด คือ​ชนิด​ตรง​ที่​มี​กำพวด​ทองคำ​สำหรับ​ใช้​ปาก​เป่า ส่วน​อีก​ชนิด​หนึ่ง​โค้ง​งอ​และ​ประดับ​ด้วย​เงิน. มัก​มี​การ​เป่า​เขา​สัตว์​เพื่อ​ส่ง​สัญญาณ​เสียง เพราะ​มัน​ทำ​เสียง​ได้​สอง​ถึง​สาม​เสียง​และ​ดัง​ก้อง​ไป​ไกล.

ใน​อิสราเอล​โบราณ เขา​สัตว์​ถูก​ใช้​เพื่อ​ให้​สัญญาณ​เหตุ​การณ์​ทาง​ศาสนา เช่น​ตอน​เริ่ม​ต้น​และ​ตอน​สิ้น​สุด​ของ​วัน​ซะบาโต. แต่​เขา​สัตว์​ก็​ถูก​ใช้​ใน​ทาง​อื่น​ด้วย เช่น​ใน​ยาม​สงคราม. เรา​คง​ได้​แต่​นึก​ภาพ​เสียง​อัน​น่า​ตระหนก​จาก​แตร​เขา​สัตว์ 300 ตัว​ซึ่ง​ดัง​ขึ้น​ก่อน​ที่​กองทัพ​ของ​กิดโอน​จะ​บุก​จู่​โจม​พวก​มิดยาน​กลาง​ดึก.—วินิจฉัย 7:15-22

เครื่อง​ดนตรี​ทุก​ประเภท

เครื่อง​ดนตรี​ต่าง ๆ เช่น​กระดิ่ง, ฟลูต, และ​ลูท (เครื่อง​สาย​ชนิด​หนึ่ง) ล้วน​มี​ใน​สมัย​พระ​คัมภีร์​ด้วย. ดานิเอล​ผู้​พยากรณ์​ของ​พระ​ยะโฮวา ซึ่ง​ตก​เป็น​เชลย​อยู่​ใน​กรุง​บาบิโลน​โบราณ​ก็​ได้​เขียน​เล่า​เรื่อง​วง​ดนตรี​แห่ง​กษัตริย์​นะบูคัดเนซัร. เครื่อง​ดนตรี​เหล่า​นั้น​ประกอบ​ด้วย​พิณ, ปี่, และ​ปี่​ถุง​ลม.—ดานิเอล 3:5, 7

การ​พิจารณา​เครื่อง​ดนตรี​บาง​ชิ้น​ที่​กล่าว​ถึง​ใน​พระ​คัมภีร์​ยืน​ยัน​ข้อ​เท็จ​จริง​ที่​ว่า​ดนตรี​เป็น​ส่วน​หนึ่ง​ของ​ชีวิต​ประจำ​วัน​ใน​อิสราเอล​โบราณ​และ​คง​จะ​รวม​ไป​ถึง​อารยธรรม​โบราณ​อื่น ๆ เช่น​เดียว​กัน. เคย​มี​การ​เล่น​ดนตรี​ใน​ราชสำนัก​และ​สถาน​นมัสการ รวม​ทั้ง​ตาม​ชุมชน​และ​บ้าน​เรือน.

[ภาพ​หน้า 15]

เครื่อง​ให้​จังหวะ​นี้​เวลา​เล่น​ต้อง​เขย่า

[ภาพ​หน้า 15]

กษัตริย์​ดาวิด​เล่น​พิณ​ได้​อย่าง​ชำนาญ

[ภาพ​หน้า 15]

รำมะนา​มี​มา​ตั้ง​แต่​สมัย​ปฐม​บรรพบุรุษ

[ภาพ​หน้า 15]

แตร​มัก​ถูก​ใช้​เพื่อ​แจ้ง​เหตุ​การณ์​ต่าง ๆ

[ภาพ​หน้า 16]

ตุ๊กตา​ผู้​หญิง​ถือ​เครื่อง​ดนตรี​เคาะ

[ภาพ​หน้า 16]

เหรียญ​ที่​มี​รูป​เครื่อง​สาย​ชิ้น​หนึ่ง ศตวรรษ​ที่​สอง ส.ศ.

[ภาพ​หน้า 16]

หิน​ก้อน​นี้​ซึ่ง​พบ​ใน​บริเวณ​พระ​วิหาร​ใน​กรุง​เยรูซาเลม​มี​คำ​จารึก “สำหรับ​ที่​เป่า​แตร” ศตวรรษ​แรก​ก่อน ส.ศ.

[ที่​มา​ของ​ภาพ​หน้า 16]

Pottery figurine: Z. Radovan/BPL/Lebrecht; coin: © 2007 by David Hendin. All rights reserved; temple stone: Photograph © Israel Museum Jerusalem; courtesy of Israel Antiquities Authority