Skip to content

Skip to table of contents

Morál neʼebé diʼak mak hanesan ho búsola neʼebé ajuda Ita-nia oan sira atu hili dalan neʼebé loos

 BA INAN-AMAN

7: Hanorin morál

7: Hanorin morál

NEʼE KATAK SÁ

Nuʼudar inan-aman, Ita iha matadalan neʼebé Ita hili atu moris tuir. Porezemplu, Ita hakaʼas an atu hatudu laran-moos iha buat hotu ka lae? Se nuneʼe, Ita mós hakarak Ita-nia oan sira atu moris tuir morál neʼebé hanesan.

Ita mós hakarak hanorin Ita-nia oan katak importante ba sira atu sai badinas, la todan ba sorin, no hanoin ema seluk. Diʼak atu hanorin Ita-nia oan atu haburas hahalok sira-neʼe husi kiʼik kedas.

BÍBLIA NIA MATADALAN: “Hanorin labarik atu laʼo iha dalan neʼebé diʼak ba nia; bainhira nia sai boot nia sei la sees husi dalan neʼe.”—Provérbios (Amsal) 22:6.

TANBASÁ IMPORTANTE

Presiza morál diʼak bainhira uza teknolojia. Inan ida naran Karyn hatete: “Iha tempu naran deʼit, buat aat bele mosu iha ita-nia telemovel. No dala ruma, oan sira haree buat aat neʼebé mosu iha sira-nia telemovel, maski ita tuur besik sira!”

BÍBLIA NIA MATADALAN: “Ema neʼebé boot ona . . . uza beibeik sira-nia kbiit atu hanoin, no hodi halo nuneʼe sira treinu sira-nia kbiit neʼe atu hatene buat diʼak husi buat aat.”—Ebreu 5:14.

Importante atu hanoin ema seluk. Neʼe inklui hatete favór ida no obrigadu no mós hatudu katak ita hanoin ema seluk. Ohin loron, ema ladún hanoin malu, sira interese liu ba sasán eletróniku.

BÍBLIA NIA MATADALAN: “Buat neʼebé imi hakarak ema halo ba imi, halo mós nuneʼe ba sira.”—Lucas 6:31.

SAIDA MAK ITA BELE HALO?

Koʼalia sai kona-ba morál diʼak. Porezemplu, matenek-naʼin sira hatete katak se inan-aman esplika ho klaru katak hahalok seksuál oioin antes kaben mak sala, bainhira oan sira sai joven, sira sei hadook an husi hahalok neʼe.

SUJESTAUN: Uza notísias foun atu koʼalia ho Ita-nia oan kona-ba morál. Porezemplu, se notísias fó sai kona-ba oho malu, Ita bele hatete: “Buat neʼebé ema neʼe halo mak aat tebes. Tuir ó-nia hanoin, tanbasá ema hatudu hahalok hanesan neʼe?”

“Susar tebes ba labarik atu halo desizaun neʼebé loos se sira la hatene ho loloos kona-ba saida mak sala no saida mak loos.”—Brandon.

Hanorin Ita-nia oan atu hanoin ema seluk. Labarik kiʼik mós bele aprende oinsá atu hanoin ema seluk no hatete favór ida, no mós obrigadu. Livru ida hatete: “Se oan sira rekoñese katak sira iha responsabilidade iha sira-nia família, eskola, ka komunidade, neʼe ajuda sira atu hatudu laran-diʼak no halo buat diʼak ba ema seluk, laʼós deʼit ba sira-nia an rasik.”—Parenting Without Borders.

SUJESTAUN: Fó serbisu uma-laran nian ba Ita-nia oan hodi nuneʼe sira aprende atu ajuda ema seluk.

“Se husi kiʼik kedas, ita-nia oan sai toman atu halo serbisu uma-laran nian, sira sei la hakfodak bainhira sira hela ketak. No sira toman ona atu kaer didiʼak responsabilidade iha sira-nia moris.”—Tara.