Ona video zinazopatikana

Ona habari zilizo ndani

Ulijua?

Ulijua?

Wakati wa zamani, vitabu vya kukunjwa vilifanywa na kutumiwa namna gani?

Vitabu vya kukunjwa vya kitabu cha Esta, kati ya 1701 na 1800 kisha kuzaliwa kwa Yesu. Viliandikwa kwenye ngozi na karatasi ngumu

Injili ya Luka inasema kama Yesu alifungua kitabu cha kukunjwa cha Isaya, akakisoma na kisha akakikunja tena. Kwenye mwisho wa Injili yake, Yohana pia alizungumuzia kitabu cha kukunjwa. Alisema kama hakukuwa na uwezo wa kuandika mambo yote yenye Yesu alifanya katika kitabu hicho.—Luka 4:16-20; Yohana 20:30; 21:25.

Vitabu vya kukunjwa vilifanywa namna gani? Vipande vya vitu kama vile ngozi ya wanyama, ao mafunjo (papyrus), viliunganishwa pamoja ili kufanya karatasi moja ya murefu, ao kitabu cha kukunjwa. Karatasi hiyo ingeweza sasa kuzungushwa kwenye fimbo na upande wenye kuwa na maandishi uliwekwa ndani. Maandishi yalikuwa yanaandikwa kutoka juu kuelekea chini katika safu (colonne) fupi-fupi kwenye upana wa kitabu cha kukunjwa. Ikiwa kitabu cha kukunjwa kilikuwa kirefu, kilikuwa na fimbo kwenye sehemu mbili za mwisho, musomaji angetumia fimbo moja ili kukifungua kwa kutumia mukono moja na kukikunja na fimbo ingine kwa kutumia mukono mwengine, mupaka apate mahali penye anatafuta.

Kitabu kimoja kinasema hivi: “Faida ya kitabu cha kukunjwa ni kwamba kilikuwa na urefu wa kutosha (mara nyingi metre 10 hivi) kitabu kizima, na wakati kilikunjwa hakingeonekana kuwa kikubwa.” (The Anchor Bible Dictionary) Kwa mufano, inakadiriwa kwamba Injili ya Luka ingeomba kitabu cha kukunjwa chenye urefu wa metre 9 na nusu. Wakati fulani, sehemu ya juu na ya chini ya kitabu cha kukunjwa ilipambwa muzuri, ililainishwa na jiwe fulani, na kupakwa rangi.

Pengine ‘wakubwa wa makuhani’ wenye kutajwa katika Maandiko ya Kigiriki ya Kikristo walikuwa nani?

Tangu wakati kazi ya ukuhani ilianza katika taifa la Israeli, ni mwanaume mumoja tu ndiye alitumika kama vile kuhani mukubwa. Mwanzoni kazi hiyo ilikuwa ya maisha yote. (Hesabu 35:25) Haruni ndiye alikuwa kuhani mukubwa wa kwanza. Kwa kawaida, mutoto mwanaume wa kwanza aliriti pendeleo hilo kutoka kwa baba yake. (Kutoka 29:9) Wanaume wengi wa kizazi cha Haruni walikuwa makuhani, lakini ni wadogo tu ndio walikuwa makuhani wakubwa.

Wakati Waisraeli walitawaliwa na mataifa mengine, viongozi wasiokuwa Waisraeli waliweka na kuondoa makuhani wakubwa Wayahudi wakati wowote wenye walipenda. Lakini, inaonekana kama, mara nyingi makuhani hao wapya walichaguliwa katika familia fulani za pekee, zaidi sana katika kizazi cha Haruni. Inawezekana ‘wakubwa wa makuhani’ walikuwa watu wa maana sana wa ukuhani. Pengine kati ya wakubwa wa makuhani, kulikuwa viongozi wa migawanyiko 24 ya ukuhani; watu wenye kujulikana sana wa familia za makuhani wakubwa; na makuhani wakubwa wa zamani wenye waliachishwa kazi yao, kama vile Anasi.—1 Mambo ya Nyakati 24:1-19; Mathayo 2:4; Marko 8:31; Matendo 4:6..