“Nimesema hilo; pia nitalitimiza. Nimelifanyiza, pia nitalitenda.”—ISAYA 46:11.

NYIMBO: 147, 149

1, 2. (a) Yehova ametufunulia nini? (b) Ni ahadi gani yenye kuwa katika Isaya 46:10, 11 na 55:11?

MANENO ya kwanza-kwanza ya Biblia ni mepesi, lakini ni yenye kuwa na maana kubwa. Yanasema hivi: “Hapo mwanzo Mungu aliumba mbingu na dunia.” (Mwanzo 1:1) Tumeona vitu vidogo tu kati ya vitu vingi vyenye Mungu aliumba katika ulimwengu, na tunaelewa mambo madogo sana juu ya vitu kama vile anga, mwangaza, na nguvu za uvutano. (Mhubiri 3:11) Lakini Yehova ametufunulia kusudi lake juu ya dunia na wanadamu. Aliumba wanadamu kwa mufano wake na alipenda wafurahie kuishi katika dunia. (Mwanzo 1:26) Wangekuwa watoto wake, naye angekuwa Baba yao.

2 Kuanzia sura ya tatu ya kitabu cha Mwanzo, tunajifunza kwamba kusudi la Yehova lilipingwa. (Mwanzo 3:1-7) Hata hivyo, hakuna tatizo lenye Yehova anaweza kushindwa kumaliza. Hakuna mutu mwenye anaweza kumuzuia kutimiza kusudi lake. (Isaya 46:10, 11; 55:11) Tunaweza kuwa hakika kama kusudi la Yehova la mwanzoni litatimia kwa wakati wenye kufaa kabisa!

3. (a) Ni mafundisho gani ya maana yenye yanatusaidia kuelewa ujumbe wa Biblia? (b) Sababu gani tutazungumuzia sasa mafundisho hayo? (c) Tutazungumuzia maulizo gani?

3 Kwa kweli, tunajua kusudi la Mungu juu ya dunia na wanadamu,  na pia daraka la Yesu katika kusudi hilo. Hayo ni mafundisho ya maana sana ya Biblia na inawezekana hayo ndiyo mafundisho ya kwanza yenye tulijua wakati tulianza kujifunza Biblia. Sasa tunapenda kusaidia wengine wajue mafundisho hayo ya maana sana. Tuko na nafasi ya pekee ya kufanya hivyo katika kipindi hiki cha mwaka, wakati tunaalika watu kwenye Ukumbusho wa kifo cha Kristo. (Luka 22:19, 20) Kama wanakuja kwenye tukio hilo la maana, watajifunza juu ya kusudi la muzuri sana la Mungu. Kwa hiyo, huu ni wakati wenye kufaa wa kufikiri juu ya maulizo fulani yenye tunaweza kutumia ili kuchochea watu wakuje kwenye Ukumbusho. Katika habari hii tutazungumuzia maulizo tatu: Mungu ana kusudi gani juu ya dunia na wanadamu? Sababu gani kusudi hilo halikutimia? Na sababu gani zabihu ya Yesu ya ukombozi ni funguo yenye kufungua mulango ili kusudi la Mungu litimie?

MUUMBAJI ALIKUWA NA KUSUDI GANI?

4. Namna gani uumbaji ‘unatangaza utukufu wa Mungu’?

4 Yehova ni Muumbaji wa ajabu sana. Vitu vyote vyenye ameumba ni vya hali ya juu zaidi. (Mwanzo 1:31; Yeremia 10:12) Tunaweza kujifunza nini wakati tunaona uzuri na utaratibu wa vitu vyenye Yehova aliumba? Tunajifunza kama vitu vyote vyenye Yehova aliumba, kuanzia vitu vidogo-vidogo sana mupaka vikubwa-vikubwa sana, ni vyenye faida. Zaidi ya hilo, wakati unafikiria chembe zenye kushangaza za mwanadamu, ao wakati unaona mutoto mwenye amezaliwa hivi karibuni, ao wakati unaona jua linashuka kwa njia yenye kupendeza sana, unajisikia namna gani? Tunafurahia mambo hayo kwa sababu Yehova alituumba na uwezo wa kujua mambo yenye kupendeza kabisa.—Soma Zaburi 19:1; 104:24.

5. Yehova amefanya nini ili vitu vyote vyenye aliumba vitumike muzuri pamoja?

5 Kwa uangalifu, Yehova aliwekea mipaka vitu vyote vyenye aliumba. Aliweka sheria kwa ajili ya vitu vya asili, na sheria juu ya mwenendo muzuri. Aliweka sheria hizo ili vitu vyote katika ulimwengu vitumike muzuri pamoja. (Zaburi 19:7-9) Kila kitu katika ulimwengu kimewekwa mahali pake na kiko na kazi yake. Kwa mufano, sheria ya nguvu za uvutano inafanya anga-hewa ikuwe karibu na dunia, na inaongoza bahari na mawimbi. Bila nguvu za uvutano uzima haungekuwa katika dunia. Mipaka yenye Yehova aliwekea vitu vya asili inafanya kukuwe mupangilio muzuri sana katika ulimwengu. Hilo linaonyesha kama iko na kusudi fulani juu ya dunia na wanadamu. Katika mahubiri, tunaweza kusaidia wengine wafikie kujua Muumbaji wa ulimwengu huu wa ajabu.​—Ufunuo 4:11.

6, 7. Ni zawadi gani mbalimbali zenye Yehova alipatia Adamu na Eva?

6 Kusudi la Yehova lilikuwa kwamba wanadamu waishi milele katika dunia. (Mwanzo 1:28; Zaburi 37:29) Yehova ni mukarimu, na alipatia Adamu na Eva zawadi nyingi za muzuri sana. (Soma Yakobo 1:17.) Yehova aliwapatia uhuru wa kuchagua na uwezo wa kufikiri, wa kupenda, na wa kufurahia urafiki. Muumbaji alizungumuza na Adamu na kumufundisha namna ya kufanya mambo yenye kuwa sawa. Adamu alijifunza pia kujihangaikia, kuhangaikia wanyama, na kutunza dunia. (Mwanzo 2:15-17, 19, 20) Yehova alipatia Adamu na Eva uwezo wa kuonja, kugusa, kuona, kusikia, na kunusa vitu vizuri vyenye aliumba kwa ajili yao. Kwa hiyo, wangefurahia maisha katika makao yao yenye kupendeza. Adamu na Eva walikuwa na kazi nyingi za muzuri za kufanya. Na  wangeweza kuendelea kujifunza na kuvumbua mambo mengi mapya milele.

7 Ni jambo gani lingine lilikuwa sehemu ya kusudi la Mungu? Yehova alipatia Adamu na Eva uwezo wa kuzaa watoto wakamilifu. Na watoto wao wangezaana pia mupaka wanadamu wajae katika dunia yote. Yehova alipenda wazazi wapende watoto wao kama vile tu alipenda watoto wake wa kwanza wakamilifu katika dunia, ni kusema, Adamu na Eva. Alipatia familia ya wanadamu dunia na vitu vyote vya maana sana na vyenye kupendeza vyenye kuwa humo. Dunia ingekuwa makao yao, na wangeishi humo milele.​—Zaburi 115:16.

SABABU GANI KUSUDI HILO HALIKUTIMIA?

8. Sababu gani Mungu alipatia Adamu na Eva sheria yenye kuwa katika Mwanzo 2:16, 17?

8 Mambo hayakufanyika mara moja kama vile Yehova alipenda. Sababu gani? Yehova alipatia Adamu na Eva sheria yenye kuwa mwepesi ili waweze kujua mipaka ya uhuru wao. Alisema hivi: ‘Matunda ya kila muti wa bustani [shamba] unaweza kula mupaka ushibe. Lakini kuhusu matunda ya muti wa ujuzi wa mema na mabaya usikule, kwa maana siku utakapokula, utakufa hakika.’ (Mwanzo 2:16, 17) Haikukuwa vigumu kwao kuelewa sheria hiyo. Na haingekuwa vigumu kwao kutii, kwa sababu kulikuwa chakula kingine kingi kizuri sana katika shamba la Edeni.

9, 10. (a) Shetani alitoa mashitaka gani juu ya Yehova? (b) Adamu na Eva waliamua kufanya nini? (Ona picha kwenye mwanzo wa habari hii.)

9 Shetani Ibilisi alitumia nyoka ili kudanganya Eva akose kumutii Baba yake, Yehova. (Soma Mwanzo 3:1-5; Ufunuo 12:9) Kwa sababu watoto wa Mungu wanadamu hawakuruhusiwa kula matunda ya “kila muti wa bustani,” Shetani alifanya jambo hilo lionekane kuwa tatizo. Ni kama vile alikuwa anasema hivi: ‘Ni kusema hamuwezi kufanya mambo yenye munapenda?’ Kisha akamuambia hivi: ‘Hakika hamutakufa.’ Huo ulikuwa uongo. Kisha akajaribu kumusadikisha Eva kama hakukuwa na lazima ya kusikiliza Mungu. Shetani alisema hivi: ‘Kwa maana Mungu anajua kwamba siku ileile mutakapokula matunda yake macho yenu yatafunguliwa.’ Shetani alikuwa anasema kama Yehova hakupenda wakule matunda ya muti huo kwa sababu hilo lingewapatia ujuzi fulani wa pekee. Mwishowe, alitoa ahadi hii ya uongo: ‘Mutakuwa kama Mungu, mukijua mema na mabaya.’

10 Adamu na Eva walipaswa kuamua. Wangemutii Mungu, ao wangesikiliza nyoka? Jambo la kuhuzunisha ni kwamba hawakuamua kumutii Mungu. Walikataa Yehova akuwe Baba yao na wakaungana na Shetani. Sasa wakakuwa peke yao, bila ulinzi wa Yehova.​—Mwanzo 3:6-13.

11. Sababu gani Yehova hakuachilia zambi ya Adamu na Eva?

11 Wakati Adamu na Eva walivunja sheria ya Mungu, hawakukuwa tena wakamilifu. Zaidi ya hilo, wakakuwa maadui wa Mungu, kwa sababu anachukia mambo mabaya. ‘Ametakata sana asiweze kuona lililo baya.’ (Habakuki 1:13) Ikiwa Yehova hangefanya jambo fulani juu ya zambi ya Adamu na Eva, amani na umoja wa viumbe wake wote vingekuwa katika hatari. Malaika na wanadamu wangejiuliza ikiwa wangetegemea maneno yake. Lakini Yehova ni muaminifu kwa kanuni zake; hazivunje hata siku moja. (Zaburi 119:142) Hata kama Adamu na Eva walikuwa na uhuru wa kuchagua, hawangeweza kuepuka matokeo ya mubaya ya kumuasi Yehova. Mwishowe, walikufa na wakarudia katika mavumbi kwenye walitoka.​—Mwanzo 3:19.

12. Ni nini ilipata watoto wa Adamu?

 12 Wakati Adamu na Eva walikula tunda hilo, Yehova hangeendelea tena kuwakubali katika familia yake. Aliwafukuza katika shamba la Edeni na hawangerudia tena humo hata siku moja. (Mwanzo 3:23, 24) Yehova aliwaacha wapatwe na matokeo ya uamuzi wao. (Soma Kumbukumbu la Torati 32:4, 5.) Kwa hiyo, hawangeweza tena kuiga sifa za Yehova kwa ukamilifu. Adamu alipoteza wakati unaokuja wa muzuri sana kwa ajili yake mwenyewe na kwa ajili ya watoto wake. Aliachia tu watoto wake hali ya kutokamilika, zambi, na kifo. (Waroma 5:12) Adamu alipoteza nafasi yao ya kuishi milele. Adamu na Eva hawangezaa watoto wakamilifu, na watoto wao hawangezaa watoto wakamilifu pia. Tangu wakati Shetani alichochea Adamu na Eva wakose kumutii Mungu, amejaribu kuchochea wanadamu wote wafanye hivyo.—Yohana 8:44.

ZABIHU YA UKOMBOZI INATUWEZESHA TUKUWE NA URAFIKI PAMOJA NA MUNGU

13. Yehova anapenda wanadamu wakuwe na nini?

13 Yehova aliendelea kupenda wanadamu. Hata kama Adamu na Eva walikuwa wamemuacha, alikuwa angali anapenda wanadamu wakuwe na urafiki wa muzuri pamoja naye. Na hakupenda hata mumoja wao akufe. (2 Petro 3:9) Kwa hiyo, bila kukawia Mungu alifanya mipango ili wanadamu wakuwe na urafiki pamoja naye tena. Namna gani angeweza kufanya hivyo bila kuvunja kanuni zake? Tuone basi.

14. (a) Kulingana na andiko la Yohana 3:16, Mungu alifanya nini ili kuokoa wanadamu kutoka katika zambi na kifo? (b) Tunaweza kuzungumuza na watu juu ya ulizo gani?

14 Soma Yohana 3:16. Watu wengi wenye tunaalika kwenye Ukumbusho wanajua andiko hilo katika akili yao. Lakini namna gani zabihu ya Yesu inafanya iwezekane tupate uzima wa milele? Tuko na nafasi ya kusaidia watu waelewe jibu la ulizo hilo wakati tunawaalika kwenye Ukumbusho, wakati tuko pamoja nao kwenye Ukumbusho, na wakati tunawatembelea kisha Ukumbusho. Kadiri wanaendelea kuelewa maana ya zabihu ya ukombozi, wanatambua kuwa Yehova anapenda sana wanadamu na kwamba ana hekima nyingi sana. Ni mambo gani yenye tunaweza kuzungumuza nao juu ya zabihu ya ukombozi?

15. Namna gani Yesu alikuwa tofauti na Adamu?

15 Yehova alitayarisha mutu fulani mukamilifu mwenye angetoa uzima wake kuwa zabihu ya ukombozi. Mutu huyo mukamilifu alipaswa kuwa mushikamanifu kwa Yehova. Alipaswa kuwa tayari kutoa uzima wake kwa ajili ya wanadamu. (Waroma 5:17-19) Yehova alihamisha uzima wa Yesu, kiumbe wake wa kwanza, kutoka mbinguni na kumutuma katika dunia. (Yohana 1:14) Kwa hiyo, Yesu alikuwa mwanadamu mukamilifu, kama vile tu Adamu alikuwa. Lakini tofauti na Adamu, Yesu alifuata kanuni zenye Yehova alipenda mwanadamu mukamilifu afuate. Hata wakati wa majaribu makali sana, hakuvunja hata kidogo sheria za Mungu.

16. Sababu gani zabihu ya ukombozi ni zawadi ya bei sana?

16 Wakati Yesu alikufa akiwa mwanadamu mukamilifu, angeweza kuokoa wanadamu kutoka katika zambi na kifo. Alitimiza kabisa mambo yote yenye Adamu alipaswa kutimiza. Yesu alikuwa mutu mukamilifu, alikuwa kabisa mushikamanifu kwa Mungu na alimutii kabisa. (1 Timotheo 2:6) Alikufa kwa ajili yetu, na zabihu yake inatolea watu wote nafasi ya kuishi milele, ni kusema, wanaume, wanawake, na watoto. (Mathayo 20:28) Zabihu ya ukombozi ni funguo yenye kufungua mulango wa  kutimiza kusudi la Mungu.—2 Wakorintho 1:19, 20.

YEHOVA ALITUFUNGULIA MULANGO WA KUMURUDILIA

17. Zabihu ya ukombozi inafanya jambo gani liwezekane?

17 Kwa bei kubwa, Yehova alitayarisha njia ya kutoa zabihu ya ukombozi. (1 Petro 1:19) Anatuona kuwa watu wa maana sana, ndiyo sababu alikuwa tayari kuacha Mwana wake mupendwa akufe kwa ajili yetu. (1 Wakorintho 15:45) Yesu hakututolea tu nafasi ya kupata uzima wa milele, lakini alitutolea pia nafasi ya kuwa tena katika familia ya Mungu siku moja. Kupitia zabihu ya ukombozi, wanadamu watakuwa wakamilifu, na Yehova anaweza kuwakubali tena katika familia yake bila kuvunja sheria zake. Wazia namna litakuwa jambo lenye kupendeza sana wakati wale wote wenye kuwa washikamanifu kwa Yehova watakuwa wakamilifu! Mwishowe, wote mbinguni na duniani wataungana katika familia moja. Sisi wote tutakuwa watoto wa Mungu.—Waroma 8:21.

18. Ni wakati gani Yehova atakuwa ‘vitu vyote kwa kila mutu’?

18 Hata kama wazazi wetu wa kwanza walimukataa Yehova, hakuacha kupenda watu, na alifanya mupango wa zabihu ya ukombozi. Na hata kama hatukamilike, Shetani hawezi kutuzuia tuendelee kuwa washikamanifu kwa Yehova. Kupitia zabihu ya ukombozi, Yehova atatusaidia tukuwe kabisa wenye haki. Wazia namna maisha yatakuwa wakati kila mutu ‘ambaye anamutazama Mwana na kumuamini’ atapata uzima wa milele! (Yohana 6:40) Baba yetu mwenye upendo na mwenye hekima atatimiza kusudi lake na kusaidia wanadamu wakuwe wakamilifu. Kisha, Yehova atakuwa ‘vitu vyote kwa kila mutu.’—1 Wakorintho 15:28.

19. (a) Shukrani yetu kwa ajili ya zabihu ya ukombozi inapaswa kutuchochea kufanya nini? (Soma kisanduku  “Tuendelee Kutafuta Wale Wenye Kustahili.”) (b) Tutazungumuzia nini katika habari yenye kufuata?

19 Shukrani yetu kwa ajili ya zabihu ya ukombozi inapaswa kutuchochea kuhubiria wengine juu ya zawadi hiyo ya bei sana. Watu wako na lazima ya kujua kama kupitia zabihu ya ukombozi, Yehova anatolea kwa upendo wanadamu wote nafasi ya kuishi milele. Lakini, zabihu ya ukombozi inatimiza mambo mengine zaidi ya hayo. Inamaliza mashitaka yenye Shetani aliamusha katika shamba la Edeni. Katika habari yenye kufuata tutaona namna gani zabihu ya ukombozi inafanya hivyo.