Ona video zinazopatikana

Ona habari zilizo ndani

 MASIMULIZI KUHUSU MAISHA YA WATU

Baraka Katika Nyakati Zenye Kufaa na Katika Nyakati Zenye Taabu

Baraka Katika Nyakati Zenye Kufaa na Katika Nyakati Zenye Taabu

NILIZALIWA katika Mwezi wa 3, 1930, katika kijiji chenye kuitwa Namkumba, karibu na muji wa Lilongwe, katika inchi yenye inaitwa leo Malawi. Nilizungukwa na watu wa jamaa na marafiki wenye walikuwa wanamutumikia Yehova kwa uaminifu. Katika mwaka wa 1942, nilitoa maisha yangu kwa Mungu na kubatizwa katika mutoni moja kati ya mitoni yenye kuvutia ya eneo letu. Kwa miaka zaidi ya 70, nimejikaza kufanya mambo yenye mutume Paulo alimushauria Timotheo kufanya, ni kusema, ‘kuhubiri neno kwa bidii katika majira yanayofaa na katika majira yenye taabu.’—2 Tim. 4:2.

Mwanzoni mwa mwaka wa 1948, ndugu Nathan Knorr na ndugu Milton Henschel walitembelea inchi ya Malawi kwa mara ya kwanza, na hilo lilinichochea nikuwe na hamu ya kufanya utumishi wa wakati wote. Ninakumbuka kwa furaha maneno yenye kutia moyo ya wajumbe hao kutoka kwenye makao makubwa ya Mashahidi wa Yehova katika Brooklyn, New York. Tulikuwa watu 6000 hivi na tulisimama katika uwanja fulani wenye matope ili kusikiliza kwa uangalifu hotuba yenye kutia moyo ya Ndugu Knorr; hotuba hiyo ilikuwa yenye kichwa “Le gouverneur permanent de toutes les nations.”

Wakati nilikutana na Lidasi, dada mwenye sura nzuri, mwenye alikomalia pia katika familia ya Mashahidi wa Yehova, nilivumbua kwamba yeye pia alikuwa na muradi wa kufanya utumishi wa wakati wote. Tulioana katika mwaka wa 1950, na katika mwaka wa 1953 tulikuwa tumezaa watoto wawili; mwanaume na mwanamuke. Mimi na bibi yangu tuliamua kwamba nianze kazi ya upainia wa kawaida, hata kama tulikuwa na daraka la kulea watoto wetu. Kisha miaka mbili, nilifanywa kuwa painia wa pekee.

Kisha muda mufupi, nilipata pendeleo la kuwa mwangalizi wa muzunguko. Lidasi alinitegemeza sana; kwa hiyo, niliweza kushugulikia mahitaji ya kiroho na ya kimwili ya familia yangu na niliendelea kutembelea makutaniko. * Lakini, mimi na bibi yangu tulikuwa na hamu sana ya kufanya utumishi wa wakati wote. Tulipanga vizuri programu yetu, na watoto wetu tano (mwanaume mumoja na wanawake ine) walitutegemeza; kwa hiyo, Lidasi pia alianza utumishi wa wakati wote katika mwaka wa 1960.

Mikusanyiko ilitupatia nguvu ya kupambana na mateso yenye ilikuwa mbele yetu

Tulifurahia sana nyakati hizo zenye kufaa, ni kusema, kusaidia ndugu na dada katika makutaniko mbalimbali. Kazi yetu ya muzunguko ilitufikisha mupaka kwenye miteremuko yenye kuvutia ya Milima ya Mulanje, pembeni ya Bahari Malawi (Lac Nyasa), wenye unateremuka kuelekea sehemu ya mashariki ya inchi. Tuliona namna hesabu ya wahubiri na makutaniko ilikuwa inaongezeka katika mizunguko yenye tulikuwa tunatembelea.

Katika mwaka wa 1962 tulifurahi kuhuzuria Mukusanyiko wa Wilaya wenye kichwa “Wahudumu Wajasiri.” Ninakumbuka kwamba, sisi wote katika inchi ya Malawi tulikuwa na lazima ya  matukio hayo ya kiroho ili tukuwe tayari kwa ajili ya nyakati zenye taabu zenye zilikuwa mbele yetu. Mwaka wenye ulifuata, Ndugu Henschel alitembelea tena inchi ya Malawi, na watu 10000 hivi walihuzuria mukusanyiko wa pekee wenye ulifanywa inje ya muji wa Blantyre. Mukusanyiko huo ulitutia nguvu sana ili kupambana na majaribu yenye ilikuwa mbele yetu.

NYAKATI ZENYE TAABU ZINAANZA

Kazi yetu ya kuhubiri inakatazwa, na serikali inanyanganya majengo ya tawi

Katika mwaka wa 1964, Mashahidi wa Yehova waliteswa sana kwa sababu walikataa kujiingiza katika mambo ya politike. Wakati wa mateso hayo makali, Majumba ya Ufalme zaidi ya 100 na nyumba zaidi ya 1000 za Mashahidi zilibomolewa. Hata hivyo, tuliendelea kufanya kazi ya muzunguko mupaka wakati serikali ya Malawi ilikataza kazi ya Mashahidi wa Yehova katika mwaka wa 1967. Majengo ya tawi yenye ilikuwa katika muji wa Blantyre ilinyanganywa, misionere walifukuzwa, na Mashahidi wengi wa inchi ya Malawi walifungwa katika gereza; mimi na Lidasi tulikuwa pia kati yao. Wakati tuliachiliwa, tuliendelea kufanya kazi ya muzunguko kwa siri.

Siku moja, katika Mwezi wa 10, 1972, vijana karibu 100 wa chama cha politike chenye kuitwa Chama cha Vijana wa Malawi, walikuwa wanakuja kwenye nyumba yetu. Lakini, mumoja wao alikuja mbio ili kuniambia nijifiche kwa sababu walikuwa wamepanga kuniua. Kwa hiyo, nilimuambia bibi yangu na watoto wetu wajifiche katikati ya migomba (miti ya ndizi) yenye ilikuwa karibu na kwetu. Kisha, nikakimbia na kupanda kwenye muti mukubwa wa embe. Wakati nilikuwa kwenye muti huo, niliona namna vijana hao walikuwa wanabomoa nyumba yetu na kuharibisha vitu vyetu.

Kwa sababu ndugu zetu hawakujiingiza katika mambo ya politike, nyumba zao ziliunguzwa

Wakati mateso yaliongezeka katika inchi ya Malawi, tulikimbia kutoka katika inchi hiyo; tulikuwa maelfu ya Mashahidi wa Yehova. Familia yetu iliishi katika kambi ya wakimbizi mangaribi mwa inchi ya Mozambique mupaka Mwezi wa 6, 1974. Wakati huo, mimi na Lidasi tuliombwa kuwa mapainia wa pekee katika Dómue, Mozambique, karibu na mupaka wa inchi ya Malawi. Tulifanya kazi hiyo mupaka mwaka wa 1975, wakati inchi ya Portugal ilipatia inchi ya Mozambique uhuru. Kisha, pamoja na Mashahidi wengine, tulilazimishwa kurudia katika inchi ya Malawi, na tulikutana tena na watu wenye walikuwa wanatutesa.

Wakati tulifika katika inchi ya Malawi, niliombwa kutembelea makutaniko katika Lilongwe, muji mukubwa wa Malawi. Hata kama ndugu na dada waliteswa na kupatwa na magumu mengi, makutaniko yaliendelea kuongezeka katika mizunguko yenye tulikuwa tunatembelea.

TUNAONA NAMNA YEHOVA ANATUSAIDIA

Siku moja, tulifika katika kijiji kimoja kwenye watu wa chama fulani cha politike walikuwa wanafanya mukutano. Wamoja kati yao wakatambua mara moja kwamba sisi ni Mashahidi wa Yehova. Wakatuomba tukae katikati ya kikundi cha watu wa chama cha politike cha vijana chenye kuitwa Jeunes Pionniers du Malawi. Wakati huo, tulisali kwa bidii ili Yehova atusaidie na kutuongoza. Wakati walimaliza mukutano wao,  wakaanza kutupiga. Mwanamuke mumoja muzee akakuja mbio na kulalamika hivi: “Tafazali, muache kuwapiga! Mwanaume huyu ni mutoto wa ndugu yangu. Mumuache aendelee na safari yake!” Musimamizi wa mukutano huo akasema hivi: “Muwaache waende!” Mwanamuke huyo hakukuwa mutu wa jamaa yetu; kwa hiyo, tulijiuliza sababu gani alisema hivyo. Tulielewa kwamba Yehova alimutumia ili kujibu sala zetu.

Karte ya chama fulani cha politike

Katika mwaka wa 1981 tulikutana tena na vijana fulani wa kikundi chenye kuitwa jeunes pionniers du Malawi. Wakatunyanganya kinga zetu, mizigo yetu, karto za vitabu, na dosye za muzunguko. Tukawaponyoka, na tukakimbilia katika nyumba ya muzee mumoja. Tulisali tena juu ya hali hiyo. Tuliogopa sana kwa sababu ya habari zenye zilikuwa katika dosye za muzunguko zenye walitunyanganya. Wakati vijana hao walifungua dosye hizo, wakaona barua zangu kutoka sehemu mbalimbali za Malawi. Wakaogopa sana, kwa sababu walifikiri kwamba nilikuwa na cheo katika serikali. Kwa hiyo, wakarudisha mbiombio kwa wazee wa eneo hilo vitu vyote vyenye walitunyanganya.

Siku ingine, tulikuwa tunavuka mutoni katika mashua (bateau). Mwenye mashua hiyo alikuwa musimamizi wa chama fulani cha politike cha eneo hilo; kwa hiyo, akaamua kuchunguza ikiwa watu wote katika mashua walikuwa na karte za chama cha politike. Wakati alifika pembeni yetu, akavumbua mwizi mumoja mwenye wakubwa walikuwa wanatafuta. Jambo hilo likaleta muvurugo; kwa hiyo, hakuendelea tena kutafuta karte za chama cha politike. Tulijionea tena namna Yehova anatusaidia.

NINAKAMATWA NA KUFUNGWA KATIKA GEREZA

Katika Mwezi wa 2, 1984, nilikuwa ninaenda katika muji wa Lilongwe ili kutuma ripoti ya biro ya tawi ya Zambia. Polisi mumoja akanisimamisha na kuanza kuchunguza sakoshi yangu. Akapata vichapo fulani vyenye kutegemea Biblia; kwa hiyo, akanipeleka kwenye biro ya polisi na akaanza kunipiga. Kisha akanifunga na kamba na kuniingiza katika chumba ambamo mulikuwa wafungwa wengine wenye walifungwa kwa sababu ya kuiba.

Siku yenye ilifuata, mukubwa wa polisi akaniingiza katika chumba kingine, na akaandika maandishi fulani yenye kusema hivi: “Mimi, Trophim Nsomba, ninakubali kama siko tena Shahidi wa Yehova ili niachiliwe huru.” Nikamuambia hivi: “Niko tayari kufungwa na pia niko tayari kufa. Nitaendelea kuwa Shahidi wa Yehova.” Nilikataa kutia sinyatire yangu kwenye maandishi hayo. Mukubwa huyo wa polisi akasirika sana, na akapiga mukono wake kwenye meza nguvu sana. Hilo lilifanya polisi mwenye alikuwa katika chumba kingine akuje mbio ili kuona ni jambo gani limetokea. Mukubwa huyo akamuambia hivi: “Mwanaume huyu anakataa kutia sinyatire yake kwenye maandishi haya yenye kusema kwamba yeye haiko tena Shahidi wa Yehova. Kumbe, atie sinyatire yake kwenye maandishi haya yenye kusema kwamba ataendelea kuwa Shahidi wa Yehova, kisha tutamutuma Lilongwe ili afungwe huko.” Wakati huo, bibi yangu mupendwa alikuwa anajiuliza ikiwa nilipatwa na jambo gani. Kisha siku ine, ndugu fulani walimuambia mahali nilikuwa.

Nilitendewa vizuri kwenye biro ya polisi ya Lilongwe. Mukubwa wa polisi aliniambia hivi: “Ninakupatia wali juu umefungwa kwa sababu ya  Neno la Mungu. Lakini watu wengine wenye wako hapa walifungwa kwa sababu ya kuiba.” Kisha akanituma katika Gereza la Kachere; nilifungwa miezi tano katika gereza hilo.

Musimamizi wa gereza hilo alifurahi kuniona; kwa hiyo, alitaka nikuwe “pastere” katika gereza. Akamuondoa yule mwenye alikuwa pastere na kumuambia hivi: “Sipendi tena wewe uendelee kufundisha Neno la Mungu, kwa sababu ulifungwa juu ya kuiba katika kanisa lako!” Kwa hiyo, nilipewa daraka la kufundisha Biblia kila juma kwenye mikutano yenye ilipangwa kwa ajili ya wafungwa.

Kisha, mambo yakaharibika sana. Wakubwa wa Gereza waliniuliza hesabu ya Mashahidi wa Yehova katika inchi ya Malawi. Kwa sababu sikuwapatia jibu lenye walikuwa wanatafuta, walinipiga mupaka nikazimia. Wakati mwingine, walipenda kujua ni wapi makao yetu makubwa inapatikana. Niliwaambia hivi: “Mumeniuliza ulizo mwepesi sana, na ninataka kuwajibu.” Polisi wenye walikuwa hapo walifurahi sana na walikuwa tayari kurekodi jibu langu. Niliwaambia kwamba makao makubwa ya Mashahidi wa Yehova inazungumuziwa katika Biblia. Walishangaa sana, na kuniuliza hivi: “Inazungumuziwa wapi katika Biblia?”

Nikawajibu hivi: “Katika Isaya 43:12.” Walitafuta andiko hilo, na wakalisoma kwa uangalifu: “‘Ninyi ni mashahidi wangu,’ asema Yehova, ‘na mimi ni Mungu.’” Walisoma andiko hilo mara tatu. Kisha wakaniuliza hivi: “Inawezekana namna gani makao makubwa ya Mashahidi wa Yehova ikuwe katika andiko hili la Biblia na isikuwe Amerika?” Nikawaambia hivi: “Mashahidi wa Yehova wa Amerika wanajua pia kwamba makao yao makubwa inazungumuziwa katika andiko hili.” Kwa sababu sikuwapatia jibu lenye walipenda kusikia, nilitumwa katika gereza la Dzaleka, kaskazini mwa muji wa Lilongwe.

TUNAPATA BARAKA HATA KATIKA NYAKATI ZENYE TAABU

Katika Mwezi wa 7, 1984, nilifungwa katika Gereza la Dzaleka pamoja na Mashahidi wengine 81. Katika gereza hilo, watu 300 walifungwa katika chumba kimoja, na walikuwa wanalala chini wakisongana ao kubanana. Hatua kwa hatua, sisi Mashahidi wa Yehova tulifikia kufanya vikundi vidogo-vidogo ili kuchunguza kila siku andiko lenye ndugu fulani walipendekeza. Kufanya hivyo kulitutia moyo sana.

Kisha, musimamizi wa gereza alitutenganisha na wafungwa wengine. Mulinzi mumoja alituambia hivi kwa siri: “Serikali haiwachukie. Tunawafunga kwa sababu mbili: Kwanza, serikali inaogopa kwamba vijana wa kikundi cha jeunes pionniers du Malawi watawaua. Pili, munafungwa kwa sababu munahubiri kuhusu vita fulani yenye inakuja, na serikali inaogopa kupoteza maaskari wake katika vita hiyo.”

Ndugu waliteswa na kisha wakafungwa

Katika Mwezi wa 10, 1984, sisi wote tulipelekwa kwenye tribinali. Kila mumoja wetu alihukumiwa kufungwa miaka mbili. Tulifungwa tena pamoja na watu wenye hawakuwa Mashahidi wa Yehova. Lakini, musimamizi wa gereza akaambia watu wote hivi: “Mashahidi wa Yehova hawavutake tumbako. Ninyi walinzi, musiwasumbue kwa kuwaomba tumbako na musiwatume wawatafutie vitu vya kuwasha tumbako. Ni  watu wa Mungu! Mashahidi wa Yehova wote wanapaswa kupewa chakula mara mbili kwa siku, kwa sababu hawakufungwa juu ya matendo mabaya, lakini juu ya mambo yenye wanaamini.”

Mwenendo wetu muzuri ulituletea faida katika njia zingine. Wafungwa hawakuruhusiwa kutoka inje wakati wa giza ao wakati mvua ilikuwa inanyesha. Lakini sisi tuliruhusiwa kutoka inje ya gereza wakati wowote. Walijua kwamba hatuwezi kukimbia. Siku moja, wakati tulikuwa tunatumika katika mashamba, mulinzi wetu akagonjwa; kwa hiyo, tukamubeba katika gereza mahali kwenye atapata matunzo. Wakubwa wa gereza walitutumainia sana. Kwa sababu tuliendelea kuwa na mwenendo muzuri, tulibarikiwa kuona walinzi wanaletea jina la Yehova utukufu.—1 Pet. 2:12. *

TUNAKUWA TENA KATIKA NYAKATI ZENYE KUFAA

Tarehe 11 Mwezi wa 5, 1985, niliachiliwa kutoka katika Gereza la Dzaleka. Nilifurahi sana kuwa tena pamoja na familia yangu! Tunamushukuru Yehova kwa sababu alitusaidia tuendelee kuwa waaminifu katika nyakati hizo ngumu. Wakati tunakumbuka nyakati hizo, tunajisikia kama mutume Paulo wakati aliandika hivi: ‘Sisi hatutaki ninyi mukose kujua, akina ndugu, juu ya ziki [mateso] iliyotupata . . . Hatukuwa na uhakika kabisa hata juu ya uhai [uzima] wetu. Kwa kweli, tuliona ndani yetu wenyewe kwamba tumepokea hukumu ya kifo. Ilikuwa hivyo ili uhakika wetu ukuwe, si katika sisi wenyewe, bali katika Mungu ambaye anawafufua wafu. Kutoka katika kitu kikubwa sana kama kifo alituokoa.’—2 Kor. 1:8-10.

Ndugu Trophim Nsomba na dada Lidasi, bibi yake, wanasimama mbele ya Jumba la Ufalme katika mwaka wa 2004

Kwa kweli, wakati fulani tuliona kwamba tutakufa. Lakini, sikuzote tulimuomba Yehova atupatie nguvu na hekima ya kutusaidia tukuwe wanyenyekevu ili tuendelee kuletea jina lake kubwa utukufu.

Yehova ametubariki katika kazi yake, katika nyakati zenye kufaa na katika nyakati zenye taabu. Leo, tunafurahi sana kuona biro ya tawi yenye ilijengwa katika muji wa Lilongwe, katika mwaka wa 2000, na pia Majumba ya Ufalme zaidi ya 1000 yenye imejengwa katika inchi yote ya Malawi! Baraka hizo za Yehova ni zenye kujenga sana kiroho; mimi pamoja na bibi yangu Lidasi tunaziona kama ndoto! *

^ fu. 7 Ndugu wenye kuwa na watoto wenye wangali wadogo hawapewe tena pendeleo la kuwa waangalizi wa muzunguko.

^ fu. 30 Ili kupata maelezo zaidi kuhusu mateso yenye ndugu walipata katika inchi ya Malawi, ona Kitabu cha Mwaka cha Mashahidi wa Yehova cha 1999, ukurasa wa 171-223, katika Kifaransa.

^ fu. 34 Ndugu Nsomba alikufa wakati habari hii ilikuwa inatayarishwa; alikuwa na miaka 83.