Ona video zinazopatikana

Ona habari zilizo ndani

Mawazo Yenye Kufaa Kuhusu Makosa

Mawazo Yenye Kufaa Kuhusu Makosa

Don na Margaret * walifurahia kutembelewa na mutoto wao mwanamuke pamoja na familia yake. Kwa ajili ya chakula chenye wangetumia pamoja mbele ya kuachana, Margaret, mwenye zamani alikuwa anafanya kazi ya kupika chakula, alitayarisha jibini (fromage) na makaroni, chakula chenye watoto wa mutoto wake walipenda sana.

Kila mumoja akiwa mwenye kukaa, Margaret alileta chakula kikuu na kukiweka katikati ya meza. Alitosha mufuniko na alishangaa kuona kwamba ndani ya bakuli mulikuwa tu supu ya jibini! Margaret alisahau kuongeza makaroni, kiungo cha musingi! *

Hata kama tuko na miaka ngapi ao uzoefu gani, sisi wote tunafanya makosa. Pengine tulisema neno fulani bila kufikiri ao tulifanya jambo fulani wakati wenye haufae, ao pengine tumesahau. Sababu gani makosa yanatokea? Namna gani tunaweza kutenda wakati yanatokea? Yanaweza kuepukwa? Kuwa na mawazo yenye kufaa kuhusu makosa kutatusaidia kujibu maulizo hayo.

MAWAZO YETU NA YA MUNGU KUHUSU MAKOSA

Wakati tunafanya jambo fulani la muzuri, tunafurahi wakati tunapongezwa na tunajisikia kwamba tunastahili. Vilevile, tunapaswa kukubali makosa yetu, hata kama hatukuyafanya kimakusudi ao hata kama wengine hawakuyaona, sivyo? Inaomba unyenyekevu ili kufanya hivyo.

Kama tunajiona kuwa wa maana sana, tunaweza kujaribu kupunguza uzito wa kosa letu, kulaumu wengine, ao hata kukataa kwamba hatukufanya kosa. Kufanya hivyo kunaleta kila mara matokeo mabaya. Tatizo linaweza kubaki bila kumalizwa, na watu wengine wanaweza kulaumiwa bila sababu. Hata kama tunafanya kosa na hatupate matokeo yoyote sasa, tunapaswa kukumbuka kwamba mwisho na mwisho ‘kila mumoja wetu atatoa hesabu kwa Mungu kwa ajili yake mwenyewe.’​—Waroma 14:12.

Mungu iko na mawazo yenye kusawazika kuhusu makosa. Kitabu cha Zaburi kinasema kwamba Mungu ni “mwenye rehema na mwenye neema”; ‘hataendelea kutafuta makosa wakati wote, wala hataendelea kuweka kinyongo mupaka wakati usio na kipimo.’ Anajua kwamba wanadamu hawakamilike na anaelewa hali yetu zaifu, ‘anakumbuka kwamba sisi ni mavumbi.’​—Zaburi 103:8, 9, 14.

Zaidi ya hayo, kama vile baba mwenye huruma, Mungu anapenda, sisi watoto wake, tukuwe na mawazo kama yake kuhusu makosa. (Zaburi 130:3) Kwa upendo, Neno lake linatoa muongozo na mashauri mengi ili kutusaidia kujua namna ya kutenda wakati tunafanya makosa ao wakati wengine wanafanya makosa.

NAMNA YA KUTENDA WAKATI MAKOSA YANATOKEA

Mara nyingi, wakati makosa yanatokea, mutu anatumia wakati na nguvu nyingi ya moyoni ili kulaumu wengine ao kutetea jambo lenye lilisemwa ao  kufanywa. Kuliko kufanya hivyo, wakati maneno yako yanakwaza mutu fulani, sababu gani usiombe tu musamaha, utengeneze mambo, na kuendelea kulinda urafiki wenu? Ulifanya jambo fulani la mubaya lenye lilikuumiza wewe mwenyewe ao kuumiza mutu mwengine? Kuliko kujilaumu ao kulaumu wengine, sababu gani usijikaze tu kutengeneza mambo? Kuendelea kusema kwamba haiko kosa lako kutafanya hali ya kukosa kuelewana iendelee bila sababu yoyote na kufanya tatizo liongezeke. Kuliko kufanya hivyo, ujifunze kutokana na hali hiyo, tengeneza mambo, na usonge mbele.

Lakini, wakati mutu mwengine anafanya kosa, ni mwepesi sana kwetu kutenda kwa njia yenye kuonyesha kwamba tunakwazika. Ni muzuri kabisa kufuata shauri la Yesu Kristo wakati alisema: ‘Kwa hiyo, mambo yote munayotaka watu wawatendee ninyi, lazima muwatendee wao pia vivyo hivyo.’ (Mathayo 7:12) Wakati unafanya kosa, hata ndogo, bila shaka unapenda watu wengine wakutendee kwa huruma ao hata wasahau kabisa kosa lako. Kwa hiyo, sababu gani wewe pia usionyeshe wengine fazili kama hiyo?​—Waefeso 4:32.

KANUNI ZENYE ZINAWEZA KUSAIDIA KUPUNGUZA MAKOSA

Kamusi moja inasema kwamba makosa yanatokea kwa sababu ya “kuwaza kimakosa, kukosa kujua muzuri jambo fulani, ao kukosa kuwa muangalifu.” Sisi wote tunapaswa kukubali kwamba wakati fulani kila mutu anatenda moja ao zaidi kati ya mambo hayo. Hata hivyo, makosa yatakuwa madogo zaidi kama tunafikiria kanuni fulani za maana katika Maandiko.

Moja kati ya kanuni hizo inapatikana katika Methali 18:13, inasema hivi: “Yeyote anapojibu jambo kabla [ao, mbele] ya kulisikia, huo ni upumbavu na aibu kwake.” Ni kweli, kuchukua wakati fulani ili kusikiliza mambo yote na kufikiria namna utajibu, bila shaka, kutakusaidia kuepuka kusema ao kutenda bila kufikiri. Kusikiliza kwa uangalifu ili kuelewa muzuri ni jambo la lazima ili kuepuka kuwaza kimakosa na hilo linatuepusha kufanya kosa.

Kanuni ingine ya Biblia inasema hivi: “Ikiwezekana, kwa kadiri inavyowategemea ninyi, iweni wenye kufanya amani na watu wote.” (Waroma 12:18) Fanya yako yote ili kuendeleza roho ya amani na umoja. Wakati unafanya kazi pamoja na wengine, uwafikirie, uwaheshimu, na ujikaze kuwapongeza na kuwatia moyo. Katika hali kama hiyo, inaweza kuwa mwepesi kusamehe maneno na matendo ya bila kufikiri, na matatizo makubwa zaidi yanaweza kumalizwa kwa njia ya upendo.

Uone kama unaweza kujifunza jambo fulani la muzuri kutokana na kosa. Kuliko kujaribu kujitetea kuhusu jambo lenye ulisema ao kutenda, uone hiyo kuwa nafasi ya kukomalisha sifa za muzuri. Pengine, uko na lazima ya kuonyesha uvumilivu, fazili, ao sifa ya kujizuia kwa njia kubwa zaidi. Tuseme nini kuhusu upole, amani, na upendo? (Wagalatia 5:22, 23) Mwishowe, unaweza kujifunza jambo lenye haupaswi kufanya siku ingine. Hata kama unapaswa kukubali kosa, usijihukumu kupita mipaka. Kuwa mwenye kuchekesha kunaweza kupunguza hali ya kukosa kuelewana.

FAIDA YA KUWA NA MAWAZO YENYE KUFAA

Kuwa na mawazo yenye kufaa kuhusu makosa kutatusaidia kutenda katika njia yenye kufaa wakati yanatokea. Tutakuwa na amani zaidi ndani yetu sisi wenyewe na pia pamoja na watu wengine. Ikiwa tunajikaza kujifunza kutokana na makosa yetu, tutakuwa na hekima na kupendwa zaidi. Hatutavunjika moyo kupita mipaka wala kuwa na mawazo mabaya juu yetu wenyewe. Kujua kwamba watu wengine wanahangaikia pia makosa yao kutatufanya tuwakaribie zaidi. Jambo la maana zaidi, tunaweza kupata faida kwa kujifunza kuiga Mungu mwenye upendo na mwenye kuwa tayari kusamehe kwa hiari.​—Wakolosai 3:13.

Kosa la Margaret, lenye kuonyeshwa mwanzoni, liliharibu tukio la familia? Bila shaka, hapana. Kila mutu aliona jambo hilo kuwa lenye kuchekesha, zaidi sana Margaret, na walifurahia chakula hicho bila makaroni! Kisha miaka mingi, watoto wawili wa mutoto wao walielezea watoto wao wenyewe habari kuhusu mulo huo wa familia wenye hauwezi kusahauliwa na walikumbuka mambo yenye kupendeza kuhusu wazazi wa wazazi wao. Kwa kweli, ilikuwa kosa tu!

^ fu. 2 Majina yamebadilishwa.

^ fu. 3 Makaroni na jibini ni chakula chenye kufanyizwa zaidi sana na makaroni yenye kupikwa na kufunikwa na supu ya jibini.