Mambo ya Walawi 25:1-55

  • Mwaka wa Sabato (1-7)

  • Mwaka wa Yubile (8-22)

  • Kurudishwa kwa mali (23-34)

  • Namna ya kuwatendea maskini (35-38)

  • Sheria kuhusu utumwa (39-55)

25  Yehova akasema tena na Musa kwenye Mulima Sinai, na kumuambia  “Sema na Waisraeli na uwaambie, ‘Wakati mutaingia mwishowe katika inchi yenye ninawapatia,+ basi inchi hiyo itashika sabato ya Yehova.+  Kwa miaka sita (6) utapanda mbegu katika shamba lako, na kwa miaka sita utapunguza matawi ya mizabibu yako, na utavuna mazao ya inchi.+  Lakini katika mwaka wa saba (7) kutakuwa sabato ya pumuziko kamili kwa ajili ya inchi, sabato kwa ajili ya Yehova. Haupaswe kupanda mbegu katika shamba lako wala kupunguza matawi ya mizabibu yako.  Haupaswe kuvuna kitu chenye kinajiotea kutokana na mbegu zenye ziliachwa kisha mavuno, na haupaswe kuchuma zabibu kwenye miti ya mizabibu yenye matawi yake hayajakatwa. Inchi inapaswa kupumuzika kabisa kwa mwaka mumoja.  Lakini, unaweza kula chakula chenye kinaota katika inchi katika mwaka huo wa sabato; wewe, watumwa wako wanaume na wanamuke, mufanyakazi wako wa kulipwa, na wakaaji wageni wenye wanaishi pamoja na wewe munaweza kula chakula hicho,  na pia wanyama wa kufugwa na wanyama wa pori wenye kuwa katika inchi yako. Kila kitu chenye inchi inatoa kinaweza kukuliwa.  “‘Utahesabia miaka saba (7) ya sabato, miaka saba mara saba, na siku za miaka saba ya sabato zitakuwa miaka makumi ine na kenda (49).  Kisha utapiga baragumu kwa sauti kubwa katika mwezi wa saba (7), siku ya kumi (10) ya mwezi huo; katika Siku ya Kufunika Zambi,+ mutapiga baragumu ili isikiwe katika inchi yenu yote. 10  Munapaswa kutakasa mwaka wa makumi tano (50) na kutangaza uhuru katika inchi kwa ajili ya wakaaji wake wote.+ Itakuwa Yubile kwenu, na kila mumoja wenu atarudia kwenye uriti wake na kila mumoja wenu atarudia katika familia yake.+ 11  Mwaka wa makumi tano (50) utakuwa Yubile kwenu. Hamutapanda mbegu wala kuvuna kitu chenye kilijiotea kutokana na mbegu zenye ziliachwa wala kuchuma zabibu kwenye miti ya mizabibu yenye matawi yake hayajakatwa.+ 12  Kwa maana ni Yubile. Itakuwa takatifu kwenu. Munaweza kula kitu chenye inchi inatoa yenyewe.+ 13  “‘Katika mwaka huo wa Yubile, kila mumoja wenu anapaswa kurudia kwenye uriti wake.+ 14  Kama unauzisha kitu chochote kwa mwenzako ao kama unanunua kitu chochote kwake, mutu asimupunje mwenzake.+ 15  Utanunua kwa mwenzako, kulingana na hesabu ya miaka yenye imepita kisha Yubile, na atauzisha kitu hicho kwako kulingana na miaka yenye inabakia ya mazao.+ 16  Kama kungali miaka mingi, anaweza kuongeza bei, na kama kunabakia miaka kidogo, anapaswa kupunguza bei, kwa sababu anauzisha kwako hesabu ya mazao yenye yatavunwa. 17  Hakuna mutu kati yenu mwenye anapaswa kumupunja mwenzake,+ na munapaswa kumuogopa Mungu wenu,+ kwa sababu mimi ni Yehova Mungu wenu.+ 18  Kama munashika sheria zangu na kufuata maamuzi yangu ya hukumu, mutaishi kwa usalama katika inchi.+ 19  Inchi itatoa mazao yake,+ na mutakula na kushiba na kuishi kwa usalama ndani yake.+ 20  “‘Lakini kama munasema: “Tutakula nini katika mwaka wa saba (7) kama hatupande mbegu ao kuvuna mavuno yetu?”+ 21  Nitaamuru baraka zangu kwa ajili yenu katika mwaka wa sita (6), na inchi itatoa mazao ya kutosha kwa ajili ya miaka tatu (3).+ 22  Kisha mutapanda mbegu mwaka wa munane (8) na kula mavuno ya miaka yenye ilitangulia mupaka mwaka wa kenda (9). Mutakula mavuno yenye yalitangulia mupaka wakati mavuno ya mwaka wa kenda yatafika. 23  “‘Inchi haipaswe kuuzishwa kwa muda wa kudumu,+ kwa sababu inchi ni yangu.+ Kwa maana ninyi ni wakaaji wageni na wahamiaji mbele ya macho yangu.+ 24  Katika inchi yote yenye munariti, mutatoa haki ya kununua tena inchi. 25  “‘Kama ndugu yako anakuwa maskini na analazimika kuuzisha sehemu fulani ya uriti wake, mukombozi mwenye kuwa mutu wa karibu wa jamaa yake atakuja na kununua tena sehemu yenye ndugu yake aliuzisha.+ 26  Kama mutu hana mukombozi lakini anakuwa tajiri na anapata uwezo wa kuikomboa, 27  anapaswa kuhesabia samani ya sehemu hiyo kulingana na miaka yenye ilipita tangu wakati aliiuzisha na kumurudishia ule mwenye aliiuza kiasi chenye kinabakia. Kisha atarudia kwenye uriti wake.+ 28  “‘Lakini kama hana uwezo wa kukomboa sehemu yenye aliuzisha, itabakia katika mikono ya mwenye aliiuza mupaka mwaka wa Yubile;+ na atarudishiwa sehemu hiyo katika mwaka wa Yubile, na atarudia kwenye uriti wake.+ 29  “‘Sasa kama mutu anauzisha nyumba yenye kuwa katika muji wenye kuzungukwa na ukuta, haki yake ya kuikomboa itaendelea pia mupaka mwisho wa mwaka mumoja tangu wakati alimaliza kuiuzisha; kwa mwaka muzima atakuwa na haki ya kuikomboa.+ 30  Lakini kama hainunuliwe tena kwenye mwisho wa mwaka muzima, nyumba hiyo yenye kuwa katika muji wenye kuzungukwa na ukuta itakuwa mali ya kudumu ya ule mwenye aliinunua katika vizazi vyake vyote. Haipaswe kurudishwa katika Yubile. 31  Lakini, nyumba zenye kuwa katika makao yenye haizungukwe na ukuta zinapaswa kuonwa kuwa sehemu ya mashamba ya eneo la mashamba. Haki ya kuzikomboa inapaswa kuendelea, na zinapaswa kurudishwa katika Yubile. 32  “‘Kuhusu nyumba za Walawi zenye ziko katika miji yao,+ Walawi watakuwa na haki ya kudumu ya kuzikomboa. 33  Wakati mali ya Walawi hainunuliwe tena, nyumba yenye iliuzishwa katika muji wa Walawi itarudishwa pia katika Yubile,+ kwa sababu nyumba zenye ziko katika miji ya Walawi ni uriti wao kati ya Waisraeli.+ 34  Tena, shamba la eneo la malisho+ lenye kuzunguka miji yao halipaswe kuuzishwa, kwa sababu ni uriti wao wa kudumu. 35  “‘Kama ndugu yako mwenye kuwa karibu anakuwa maskini na hawezi kujitegemeza, unapaswa kumutegemeza,+ kama vile ungemutegemeza mukaaji mugeni na muhamiaji,+ ili aendelee kuwa muzima pamoja na wewe. 36  Usikamate faida ao usitafute faida ya juu sana kwake.+ Unapaswa kumuogopa Mungu wako,+ na ndugu yako ataendelea kuwa muzima pamoja na wewe. 37  Usimukopeshe feza ili akurudishie faida+ ao kumupatia chakula ili upate faida. 38  Mimi ni Yehova Mungu wenu, mwenye aliwatosha katika inchi ya Misri+ ili kuwapatia inchi ya Kanaani, ili niwaonyeshe kwamba mimi ni Mungu wenu.+ 39  “‘Kama ndugu yako mwenye anaishi karibu na wewe anakuwa maskini na analazimika kujiuzisha kwako,+ haupaswe kumulazimisha akutumikie kama mutumwa.+ 40  Unapaswa kumutendea kama mufanyakazi wa kulipwa,+ kama muhamiaji. Atakutumikia mupaka mwaka wa Yubile. 41  Kisha atakuacha, yeye na watoto* wake, na kurudia kwa watu wa jamaa yake. Anapaswa kurudia kwenye uriti wa mababu zake.+ 42  Kwa maana wao ni watumwa wangu wenye nilitosha katika inchi ya Misri.+ Hawapaswe kujiuzisha kama vile mutumwa anauzishwa. 43  Haupaswe kumutendea kwa ukali,+ na unapaswa kumuogopa Mungu wako.+ 44  Watumwa wako wanaume ao wanamuke wanapaswa kutoka katika mataifa yenye kukuzunguka, unaweza kununua mutumwa mwanaume ao mwanamuke katika mataifa hayo. 45  Pia katikati ya wana wa wahamiaji wageni wenye wanaishi pamoja na ninyi,+ katikati yao na katikati ya watu wa familia zao wenye walizaliwa katika inchi yenu munaweza kununua watumwa, na watakuwa mali yenu. 46  Unaweza kuwafanya kuwa uriti wa wana wako kisha wewe ili wawariti kuwa mali yao ya kudumu. Munaweza kuwatumia kama wafanyakazi, lakini haupaswe kutendea ndugu zako Waisraeli kwa ukali.+ 47  “‘Lakini kama mukaaji mugeni ao muhamiaji kati yenu anakuwa tajiri na ndugu yako amekuwa maskini karibu naye na analazimika kujiuzisha kwa mukaaji mugeni ao muhamiaji mwenye anaishi kati yenu, ao kwa mutu wa jamaa ya ule mukaaji mugeni, 48  ataendelea kuwa na haki ya kukombolewa kisha yeye kujiuzisha. Mumoja kati ya ndugu zake anaweza kumununua tena,+ 49  ao ndugu ya baba yake ao mwana wa ndugu ya baba yake anaweza kumununua tena, ao mutu yeyote wa jamaa ya karibu,* mutu wa familia yake, anaweza kumununua tena. “‘Ao kama yeye mwenyewe amekuwa tajiri, anaweza kujinunua tena.+ 50  Atahesabia wakati pamoja na mwenye alimununua tangu mwaka wenye alijiuzisha mupaka mwaka wa Yubile,+ na feza zenye zilimununua zitalingana na hesabu ya miaka hiyo.+ Siku zenye alifanya kazi katika miaka hiyo zitapimwa kama siku za mufanyakazi wa kulipwa.+ 51  Kama kungali miaka mingi, anapaswa kulipa bei yake ya ukombozi kulingana na miaka yenye inabakia. 52  Lakini kama kunabakia miaka kidogo tu mbele ya mwaka wa Yubile, basi anapaswa kuhesabu mwenyewe na kulipa bei yake ya ukombozi kulingana na miaka yenye inabakia. 53  Ataendelea kumutumikia mwaka kwa mwaka kama mufanyakazi wa kulipwa; na munapaswa kuhakikisha kwamba ule mwenye alimununua hamutendee kwa ukali.+ 54  Lakini, kama hawezi kujinunua tena yeye mwenyewe kulingana na maagizo hayo, basi ataachiliwa huru katika mwaka wa Yubile,+ yeye na watoto* wake. 55  “‘Kwa maana Waisraeli ni watumwa wangu mwenyewe. Ni watumwa wangu wenye nilitosha katika inchi ya Misri.+ Mimi ni Yehova Mungu wenu.

Maelezo ya Chini

Tnn., “wana.”
Ao “mutu yeyote mwenye iko na uhusiano wa damu pamoja naye.”
Tnn., “wana.”