Hamia kwenye habari

Hamia kwenye yaliyomo

Je, Wakristo Wajihusishe Katika Sherehe za Mwaka Mpya za Asia?

Je, Wakristo Wajihusishe Katika Sherehe za Mwaka Mpya za Asia?

 Je, Wakristo Wajihusishe Katika Sherehe za Mwaka Mpya za Asia?

KILA mwaka katika mwezi wa Januari (Mwezi wa 1) au Februari (Mwezi wa 2), watu wengi zaidi duniani huelekea kwenye bara la Asia. Mamilioni ya watu wenye asili ya Asia hurudi nyumbani ili kuungana na watu wao wa ukoo kusherehekea Mwaka Mpya. *

Sherehe hiyo ya Mwaka Mpya ndiyo sherehe muhimu zaidi kwa wakaaji wa Asia. Sherehe hiyo huanza siku ya kwanza ya mwezi mpya wa kalenda ya Kichina au kati ya Januari 21 na Februari 20 katika kalenda ya kawaida. Sherehe hiyo hufanywa kwa siku kadhaa au hata majuma mbili.

Kusudi la kusherehekea Mwaka Mpya ni kufanya mambo upya, yaani, kufunga ya zamani na kukaribisha mapya. Matayarisho ya sherehe hiyo hutia ndani kusafisha na kupamba nyumba zao, kununua nguo mpya, kupika vyakula vilivyo na majina yanayoashiria “mambo mazuri” au “ufanisi,” na kulipa madeni yao na kusuluhisha tofauti zao. Siku ya kwanza ya Mwaka Mpya, wao hubadilishana zawadi na kuwatakia wengine mema, hasa kuwatakia utajiri na ufanisi, kuwapa mifuko ya rangi nyekundu iliyo na pesa wanazoziita pesa zenye bahati njema, kula vyakula maalumu, kufyatua fataki, kutazama dansi yenye kuvutia ya dragoni au simba, au hata kufurahia sikukuu hiyo wakiwa na familia zao na marafiki.

Desturi hizo huwa zenye maana sana. Kitabu Mooncakes and Hungry Ghosts: Festivals of China kinaeleza hivi: “Hangaiko kuu la familia, marafiki, na watu wa ukoo ni kuwatakia bahati njema, kuonyesha heshima yao kwa miungu na pepo, na kuwatakia mafanikio katika mwaka unaoanza.” Kwa kuwa sherehe hiyo inahusisha mambo mengi ya kidesturi na kidini, Wakristo wanapaswa kuwa na maoni gani kuihusu? Je, wanapaswa kujihusisha katika desturi zake? Je, ni sherehe ya Kikristo?

Kumbuka Chanzo Chake”

Msemo mmoja wa Kichina husema hivi: “Unapokunywa maji kumbuka chanzo chake.” Ukweli wa maneno hayo huonekana unapotazama heshima ambayo watu wengi wa Asia huwaonyesha wazazi na mababu zao. Kwa sababu wazazi waliwapa uhai, inafaa sana kwa watoto waonyeshe heshima hasa wakati wa kusheherekea Mwaka Mpya.

Familia nyingi za Waasia husubiri kwa hamu usiku wa kuamkia Mwaka Mpya. Usiku huo, familia nyingi hukusanyika pamoja kwa ajili ya karamu maalumu. Huu ni wakati muhimu wa familia kuwa pamoja ambao watu wengi wa eneo hilo hawapendi kukosa. Katika karamu hiyo, viti huwekwa si kwa ajili ya watu wa familia waliopo bali pia kwa ajili ya wale waliokufa ambao inaaminika kwamba wamehudhuria kiroho. Ensaiklopedia moja inasema  kuwa katika karamu hiyo “kunakuwa na mawasiliano halisi kati ya mababu waliokufa na watu wa familia.” Kitabu kingine kinasema hivi: “Katika sherehe hiyo, wao hujaribu kuanzisha upya uhusiano kati yao na waliokufa na hilo humaanisha familia yote italindwa mwaka mzima na mababu zao waliokufa.” Wakristo wanapaswa kuwa na maoni gani kuhusu sherehe hiyo?

Wakristo wanapaswa kuwaheshimu na kuwapenda wazazi wao. Wanatii agizo hili la Mungu: “Msikilize baba yako aliyekuzaa, wala usimdharau mama yako kwa sababu tu amezeeka.” (Methali 23:22) Pia, wanatii amri hii ya Biblia: “‘Mheshimu baba yako na mama yako’; ambayo ndiyo amri ya kwanza yenye ahadi: ‘Ili mambo yakuendee vema nawe ukae muda mrefu duniani.’” (Waefeso 6:2, 3) Ndiyo, Wakristo wa kweli wanataka kuwapenda na kuwaheshimu wazazi wao!

Biblia pia inahimiza sana kuwa na makusanyiko ya kifamilia yenye kujenga. (Ayubu 1:4; Luka 15:22-24) Wakati huohuo Yehova anatuamuru: “Pasiwe mtu yeyote miongoni mwenu . . . mwenye kutaka kauli kutoka kwa mizimu na pepo au kutoka kwa wafu.” (Kumbukumbu la Torati 18:10, 11, Biblia Habari Njema) Kwa nini Yehova alikataza mambo haya? Kwa sababu Biblia inafunua wazi hali ya wafu. Inasema hivi: “Walio hai wanajua kwamba watakufa; lakini wafu, hawajui lolote kamwe.” Kwa kuwa wafu hawajui jambo lolote, hawawezi kushirikiana na walio hai; wala hawawezi kutusaidia au kutudhuru. (Mhubiri 9:5, 6, 10) Mwana wa Mungu alifananisha kifo na usingizi mzito, na wafu wataamka kutoka kwa usingizi huo wakati wa ufufuo.—Yohana 5:28, 29; 11:11, 14.

Kwa kuongezea, Biblia inaonyesha kuwa “mizimu” na “pepo” za waliokufa ni roho waovu wanaojifanya kuwa watu hao waliokufa. Kwa kusudi gani? Ili kuwadanganya watu na kuwadhibiti chini ya nguvu zao za kishetani! (2 Wathesalonike 2:9, 10) Amri za Mungu hutulinda hasa kutokana na madhara makubwa. Kwa sababu ya kumpenda Yehova na tamaa yao ya kutaka kuwa salama, kwa hekima Wakristo wanaepuka desturi zozote ambazo zinahusisha ibada ya “pepo” za washiriki wa familia waliokufa au kuomba msaada wao.—Isaya 8:19, 20; 1 Wakorintho 10:20-22.

Kwa upande mwingine, Wakristo wanataka kumheshimu “Baba, ambaye kila familia mbinguni na duniani hupata jina kutokana naye.” (Waefeso 3:14, 15) Baba huyo ni nani? Ni Muumba wetu na Mpaji-Uhai, Yehova Mungu. (Matendo 17:26) Hivyo, tunapofikiria desturi hizo za Mwaka mpya, ingefaa sana tujiulize: Yehova ana maoni gani kuhusu desturi hizo? Je, anazikubali?—1 Yohana 5:3.

Kuheshimu Miungu ya Ndani ya Nyumba

Sherehe za Mwaka Mpya za Asia hutia ndani desturi nyingi zinazopendwa ambazo huheshimu miungu mbalimbali ya ndani ya nyumba kama vile mungu wa mlango, mungu wa dunia au pepo wa ulinzi, mungu wa utajiri au mafanikio, na mungu wa jikoni au wa jiko la kupikia. Fikiria desturi inayopendwa na wengi ya kuabudu mungu wa jikoni. * Watu huamini kuwa siku chache kabla ya Mwaka Mpya, huyu mungu hufunga safari hadi mbinguni ili kupeleka ripoti kuhusu familia kwa Maliki Jade, ambaye ndiye mungu mkuu kati ya miungu yote ya Kichina. Wakiwa na matumaini kuwa atapeleka ripoti nzuri kuwahusu, watu wa familia humtuma na chakula maalumu, na matoleo ya peremende na keki tamu zenye kunata. Ili asafiri haraka familia hizo huchukua picha yake, na nyakati nyingine huipaka peremende mdomoni na kisha wanaichoma nje ya nyumba. Usiku wa kuamkia sherehe hiyo ya Mwaka Mpya, wao huweka picha  nyingine mpya ya mungu huyo juu ya jiko, ili kumkaribisha ndani ya nyumba kwa ajili ya huo mwaka mwingine.

Ingawa nyingi ya desturi hizi huenda zikaonekana kuwa si mbaya, Wakristo wanapaswa kufuata kile ambacho Neno la Mungu linatuongoza tufanye inapohusu ibada. Yesu Kristo alisema hivi kuhusu jambo hilo: “Yehova Mungu wako ndiye unayepaswa kumwabudu, na yeye peke yake ndiye unayepaswa kumtolea utumishi mtakatifu.” (Mathayo 4:10) Ni wazi kuwa Mungu anataka tumwabudu yeye peke yake. Kwa nini? Fikiria jambo hili: Yehova ni Baba yetu wa mbinguni. Baba atahisi namna gani ikiwa watoto wake watampuuza na wageukie baba mwingine? Je, jambo hilo halitamwumiza sana?

Yesu alimtambua Baba yake wa mbinguni kuwa “Mungu wa pekee wa kweli,” na Yehova mwenyewe aliwaambia waziwazi waabudu wake kuwa “wasiwe na miungu mingine” isipokuwa yeye. (Yohana 17:3; Kutoka 20:3) Hivyo, wakristo wa kweli wanataka kumpendeza Yehova, na si kumkatisha tamaa au kumuumiza kwa kuabudu miungu mingine.—1 Wakorintho 8:4-6.

Ushirikina na Kuwasiliana na Pepo

Sherehe ya Mwaka Mpya huhusianishwa sana na unajimu. Katika kalenda ya mwezi, kila mwaka hupewa jina la mmoja wa wanyama 12 walio katika makundi ya nyota ya unajimu ya Kichina—dragoni, simbamarara, tumbili, sungura, na kadhalika. Inasemekana kwamba wanyama hao wana uwezo wa kuamua utu na tabia ya mtoto atakayezaliwa mwaka huo au mambo yanayofaa kufanywa mwaka huo. Desturi nyingine za sherehe hiyo, kama vile kutukuza mungu ya utajiri au mafanikio, zimekusudiwa hasa kutafuta “bahati njema.” Mkristo anapaswa kuwa na maoni gani kuhusu desturi hizo?

Katika Neno lake Biblia, Yehova aliwashutumu vikali wale ‘walioabudu mbingu, watazamaji wa nyota, ambao kwenye miezi mipya wanajulisha habari za mambo yatakayokuja juu yao.’ Pia alishutumu ibada ya “mungu wa Bahati Njema” na “mungu wa Majaliwa.” (Isaya 47:13; 65:11, 12) Badala ya kutegemea nguvu zisizoeleweka au zisizoonekana na zinazohusishwa na roho waovu au nyota, waabudu wa kweli wanaambiwa hivi: “Mtegemee Yehova kwa moyo wako wote wala usitegemee uelewaji wako mwenyewe. Mtambue yeye katika njia zako zote, naye atanyoosha mapito yako.” (Methali 3:5, 6) Ndiyo, ushirikina huwafanya watu kuwa watumwa, lakini kweli za Biblia huwaweka huru.—Yohana 8:32.

Onyesha Upendo Wako kwa Mungu

Kujua chanzo cha desturi na imani ya sherehe za Mwaka Mpya ni jambo moja; kuamua kutosherehekea ni jambo lingine. Ikiwa unaishi katika jamii iliyo na zoea la kusheherekea Mwaka Mpya au familia yako inaadhimisha Mwaka Mpya kama desturi, basi una uamuzi mzito wa kufanya.

Kweli, mtu anahitaji ujasiri na aazimie kusimama imara chini ya mkazo huo. Mwanamke mmoja Mkristo anayeishi huko Asia alisema hivi: “Niliogopa sana kwa kuwa kila mtu alisherehekea Mwaka Mpya isipokuwa mimi.” Ni nini kilichomsaidia kukabiliana na hali hiyo? “Kusitawisha upendo mwingi kumwelekea Mungu ndiko kulinisaidia kusimama imara.”—Mathayo 10:32-38.

Je, unampenda sana Yehova kiasi hicho? Una kila sababu ya kumpenda. Uhai wako hautokani na mungu fulani asiyeeleweka, lakini unatokana na Yehova Mungu, ambaye Biblia husema hivi kumhusu: “Kwako wewe iko chemchemi ya uzima; kwa nuru inayotoka kwako sisi tunaweza kuona nuru.” (Zaburi 36:9) Badala ya mungu wa mafanikio au mungu wa jikoni, Yehova ndiye anayekuandalia mahitaji yako na kufanya maisha yawe na furaha. (Matendo 14:17; 17:28) Je hilo halikuchochei kumpenda? Uwe na uhakika kwamba ukifanya hivyo Yehova atakubariki sana.—Marko 10:29, 30.

[Maelezo ya chini]

^ fu. 2 Sherehe hiyo pia huitwa Mwaka Mpya wa Kichina, Sherehe za Majira ya Kuchipua, Chun Jie (China), Tet (Vietnam), Solnal (Korea), au Losar (Tibet).

^ fu. 14 Desturi zilizoelezwa katika habari hii zinatofautiana katika sehemu mbalimbali za Asia, lakini zinategemea mawazo yaleyale ya kale. Kwa habari zaidi, ona gazeti la Amkeni! la Desemba 8, 1987 (8/12/1987), ukurasa wa 26, 27; Desemba 22, 1986, ukurasa wa 20, 21, (la Kiingereza), na Januari 8, 1970, ukurasa wa 9-11, (la Kiingereza).

 [Sanduku/Picha katika ukurasa wa 23]

Kuzungumza na Marafiki na Watu wa Ukoo

Inaeleweka kuwa, marafiki na watu wa ukoo wanaweza kushtuka mtu mmoja wa familia anapoacha kusheherekea Mwaka Mpya. Wanaweza kukasirika, kuumizwa kihisia, au hata kuhisi wamesalitiwa. Hata hivyo, kuna mengi yanayoweza kufanywa ili kudumisha uhusiano wa familia wenye furaha. Fikiria maelezo haya kutoka kwa Wakristo wanaoishi katika sehemu mbalimbali za Asia:

Jiang: “Kabla ya Mwaka Mpya, niliwatembelea watu wangu wa ukoo na nikawaeleza kwa busara kwa nini sitashiriki tena katika desturi fulani za kawaida. Nilijaribu sana kuepuka kupuuza mambo wanayoamini na kwa heshima nikajibu maswali yao kupitia Biblia. Hilo lilifanya tuwe na mazungumzo ya mambo ya kiroho.”

Li: “Kabla ya Mwaka Mpya, nilimweleza mume wangu kwa busara na heshima kuwa ni lazima niheshimu dhamiri yangu ili niwe na furaha. Pia nilimwahidi kuwa sitamwaibisha tutakapowatembelea watu wake wa ukoo wakati wa likizo. Jambo la kushangaza ni kwamba watu wake wa ukoo walipokuwa wakiabudu mababu zao waliokufa, alinipeleka mahali tofauti ili nihudhurie mkutano wa Kikristo.”

Xie: “Niliwahahakishia watu wangu wa ukoo kuwa ninawapenda na nikawaambia kwamba kile ninachoamini kitanifanya niwe mtu mzuri hata zaidi. Na nikajitahidi sana kuonyesha sifa za Kikristo kama vile upole, busara, na upendo. Polepole, walianza kuiheshimu dini yangu. Baadaye, mume wangu alijifunza Biblia na kuwa Mkristo wa kweli.”

Min: “Niliongea na wazazi wangu kwa njia ya upole na heshima. Badala ya kuwatakia ‘bahati njema,’ niliwaambia kuwa wakati wote mimi husali kwa Yehova, Muumba wetu, kwa niaba yao, nikimwomba awabariki na kuwaongoza ili wawe na amani na furaha.”

Fuong: “Niliwaambia wazazi wangu kuwa sikuhitaji kungojea Mwaka Mpya ndiposa niwatembelee. Niliwatembelea mara kwa mara. Jambo hili liliwafurahisha sana wazazi wangu, na wakaacha kunichambua-chambua. Ndugu yangu mdogo pia alianza kujifunza kweli za Biblia.”

[Hisani ya Picha katika ukurasa wa 20]

Panorama Stock/age Fotostock