Hamia kwenye habari

Hamia kwenye yaliyomo

Musa—Jinsi Maisha Yake Yanavyokuhusu

Musa—Jinsi Maisha Yake Yanavyokuhusu

WASOMI na wahakiki wengi wanamwona Musa kuwa mtu wa kuwaziwa tu. Wanakataa masimulizi ya Biblia, wakitoa madai ambayo yangekanusha kwamba watu kama Plato na Socrates waliishi.

Hata hivyo, kama tulivyoona, hakuna sababu inayofaa kukanusha masimulizi ya Biblia yanayomtaja Musa. Badala yake, watu wenye imani wana uthibitisho wa kutosha kwamba Biblia nzima ni “neno la Mungu.” * (1 Wathesalonike 2:13; Waebrania 11:1) Kwa watu kama hao, kuchunguza maisha  ya Musa si kazi ya usomi tu bali ni njia ya kujenga imani.

Musa Halisi

Mara nyingi watengenezaji wa sinema hukazia jinsi Musa alivyokuwa shujaa na jasiri—sifa ambazo huwavutia watazamaji. Ni kweli kwamba Musa alikuwa jasiri. (Kutoka 2:16-19) Lakini jambo muhimu zaidi ni kwamba alikuwa mwenye imani. Mungu alikuwa halisi kwake, hivi kwamba baadaye mtume Paulo alisema kwamba Musa “aliendelea kuwa imara kama mtu anayemwona Yeye asiyeonekana.”—Waebrania 11:24-28.

Kwa hiyo, kupitia Musa tunajifunza kwamba tunahitaji kusitawisha uhusiano pamoja na Mungu. Katika maisha yetu ya kila siku, sisi pia tunaweza kutenda kana kwamba tunamwona Mungu! Tukifanya hivyo, hatutatenda jambo linalomchukiza. Kumbuka pia kwamba imani ya Musa ilianza kujengwa alipokuwa mtoto. Imani yake ilikuwa yenye nguvu sana hivi kwamba haikuathiriwa na “hekima yote ya Wamisri.” (Matendo 7:22) Wazazi wanatiwa moyo kama nini kuanza kufundisha watoto wao juu ya Mungu tangu utotoni!—Methali 22:6; 2 Timotheo 3:15.

Unyenyekevu wa Musa unapendeza pia. Alikuwa “mpole zaidi kuliko watu wote waliokuwa juu ya uso wa nchi.” (Hesabu 12:3) Hivyo, Musa alikuwa tayari kukubali makosa yake. Anaandika jinsi alivyopuuza kumtahiri mwana wake. (Kutoka 4:24-26) Anaeleza kwa unyofu jinsi ambavyo hakumtukuza Mungu wakati fulani na hukumu kali ambayo Mungu alitoa. (Hesabu 20:2-12; Kumbukumbu la Torati 1:37) Pia, Musa alikuwa tayari kukubali mashauri ya wengine. (Kutoka 18:13-24) Je, haifai waume, akina baba, na wanaume wengine wenye mamlaka kumwiga Musa?

Ni kweli kwamba wahakiki fulani wanatilia shaka upole wa Musa wakitaja matendo ya jeuri aliyofanya. (Kutoka 32:26-28) Mwandishi Jonathan Kirsch anasema: “Musa wa Biblia hakuwa mnyenyekevu wala mpole, na mwenendo wake haukuwa mwadilifu nyakati zote. Nyakati nyingine, . . . Musa anaonekana kuwa mjeuri, mwenye hamu ya kumwaga damu, na mkatili.” Uchambuzi wa aina hiyo hauna msingi hata kidogo. Hautilii maanani uhakika wa kwamba Musa alitenda kwa kupenda sana haki na kwa kuchukia uovu wala si kwa ukatili. Leo ambapo watu wengi wanapenda ukosefu wa adili, kielelezo cha Musa kinatukumbusha umuhimu wa kutovunja kanuni za maadili.—Zaburi 97:10.

Maandishi ya Musa Yalihifadhiwa

Musa aliandika mambo mengi ajabu. Maandishi hayo yanatia ndani mashairi (Ayubu, Zaburi 90), maelezo ya kihistoria (Mwanzo, Kutoka, Hesabu), maelezo kuhusu ukoo (Mwanzo, sura ya 5, 11, 19, 22, 25), na sheria nyingi sana zinazoitwa Sheria ya Musa (Kutoka, sura ya 20-40; Mambo ya Walawi; Hesabu; Kumbukumbu la Torati). Sheria hiyo iliyoongozwa na roho ya Mungu ilikuwa na sera, sheria, na kanuni za uongozi ambazo zilikuwa za hali ya juu kuliko nyingine za wakati huo.

Katika nchi ambapo mtawala ndiye mkuu wa Kanisa, mara nyingi hakuna uhuru wa ibada, dini nyingine hudhulumiwa, na mamlaka hutumiwa vibaya. Sheria ya Musa ilitia ndani kanuni ya kutenganisha Kanisa na Serikali. Mfalme hakuruhusiwa kufanya kazi za makuhani.—2 Mambo ya Nyakati 26:16-18.

Sheria ya Musa pia ilikuwa na kanuni za usafi na za kuzuia magonjwa, kama vile kuwatenga wagonjwa na kuondoa mavi, ambazo zinapatana na sayansi ya leo. (Mambo ya Walawi 13:1-59; 14:38, 46; Kumbukumbu la Torati 23:13) Hilo linapendeza kwani matibabu mengi ya Wamisri katika siku za Musa yalikuwa hatari kwa kuwa yalikuwa duni na yalihusisha ushirikina. Leo katika nchi zinazoendelea, mamilioni wanaweza kuepuka magonjwa na kifo wakitumia kanuni za usafi ambazo Musa alifundisha.

 Wakristo hawako chini ya Sheria ya Musa. (Wakolosai 2:13, 14) Lakini kujifunza sheria hiyo ni muhimu sana. Sheria hiyo iliwaamuru Waisraeli wajitoe kwa Mungu kikamili na kuepuka ibada ya sanamu. (Kutoka 20:4; Kumbukumbu la Torati 5:9) Iliwaamuru watoto wawaheshimu wazazi wao. (Kutoka 20:12) Pia, Sheria ilishutumu uuaji, uzinzi, wizi, uwongo, na kutamani. (Kutoka 20:13-17) Kanuni hizo zinaheshimiwa sana na Wakristo leo.

Kanuni za usafi zinazopatikana katika Sheria ya Musa zinaweza kusaidia kuzuia magonjwa

Nabii Aliye Kama Musa

Yesu ndiye nabii aliyekuwa kama Musa

Tunaishi nyakati za taabu. Wanadamu wanahitaji kiongozi aliye kama Musa—mtu aliye na uwezo na mamlaka na anayeshikamana na kanuni za maadili, kiongozi jasiri, mwenye huruma, na anayependa sana haki. Musa alipokufa, huenda Waisraeli walijiuliza, ‘Je, ulimwengu utamwona mtu kama yeye tena?’ Musa mwenyewe alijibu swali hilo.

Maandishi ya Musa yanaeleza jinsi magonjwa na kifo yalivyotokea na kwa nini Mungu ameruhusu uovu. (Mwanzo 3:1-19; Ayubu, sura ya 1, 2) Unabii wa kwanza wa Mungu  unaopatikana katika Mwanzo 3:15, unaahidi kwamba uovu utakomeshwa hatimaye! Jinsi gani? Unabii huo ulionyesha kwamba mtu fulani angezaliwa ambaye angeleta wokovu. Ahadi hiyo iliwafanya watu wawe na tumaini kwamba Masihi angetokea na kuwakomboa wanadamu. Lakini Masihi huyo angekuwa nani? Musa anatusaidia kumtambua waziwazi.

Alipokaribia kufa, Musa aliandika maneno haya ya kinabii: “Nabii kutoka katikati yako mwenyewe, kutoka kwa ndugu zako, kama mimi, ndiye ambaye Yehova Mungu wako atakuinulia—ninyi mnapaswa kumsikiliza yeye.” (Kumbukumbu la Torati 18:15) Baadaye mtume Petro alionyesha waziwazi kwamba maneno hayo yanamhusu Yesu.—Matendo 3:20-26.

Wasomi wengi Wayahudi wanapinga vikali uhusiano kati ya Musa na Yesu. Wanadai kwamba maneno hayo yanamhusu nabii yeyote wa kweli aliyetokea baada ya Musa. Hata hivyo, kulingana na Tanakh—The Holy Scriptures cha Jewish Publication Society, andiko la Kumbukumbu la Torati 34:10 linasema: “Hapakuinuka tena kamwe katika Israeli nabii kama Musa—ambaye BWANA aliteua, uso kwa uso.”

Naam, manabii wengi waaminifu kama vile Isaya na Yeremia, walitokea baada ya Musa. Lakini hakuna yeyote kati yao aliyekuwa na uhusiano wa pekee pamoja na Mungu kama vile Musa, yaani kuzungumza naye “uso kwa uso.” Kwa hiyo ahadi ya Musa kuhusu nabii aliye ‘kama yeye’ ilimhusu mtu mmoja, yaani, Masihi! Inapendeza kwamba kabla ya Ukristo kuanzishwa na kabla ya mnyanyaso wa kidini kutoka kwa Wakristo wa uwongo, wasomi Wayahudi walikuwa na maoni hayohayo. Uthibitisho wa hilo unapatikana katika maandishi ya Kiyahudi kama vile kitabu Midrash Rabbah, kinachomtaja Musa kuwa mtangulizi wa “Mkombozi wa baadaye,” au Masihi.

Uhakika wa kwamba Yesu alikuwa kama Musa hauwezi kukanushwa. (Ona sanduku “ Yesu Alikuwa Nabii Kama Musa.”) Yesu ana nguvu na mamlaka. (Mathayo 28:19) Yesu ni “mwenye tabia-pole na mnyenyekevu moyoni.” (Mathayo 11:29) Yesu anachukia uasi-sheria na ukosefu wa haki. (Waebrania 1:9) Basi anaweza kutuongoza vizuri sana! Yeye ndiye atakayekomesha uovu hivi karibuni na kufanya dunia iwe Paradiso ambayo Biblia inazungumzia. *

^ fu. 3 Ona kitabu Biblia—Neno la Mungu au la Binadamu? kilichochapishwa na Mashahidi wa Yehova.

^ fu. 20 Ikiwa unataka kujifunza zaidi kuhusu ahadi ya Biblia ya dunia Paradiso chini ya Ufalme wa Kristo, tafadhali wasiliana na Mashahidi wa Yehova. Watafurahi kujifunza Biblia pamoja nawe bila malipo.