Vipimo vya ufikikaji

Chagua lugha

Hamia kwenye menyu ya pili

Hamia kwenye yaliyomo

Hamia kwenye habari

Mashahidi wa Yehova

Kiswahili

MNARA WA MLINZI (TOLEO LA FUNZO) APRILI 2015

 SIMULIZI LA MAISHA

Nilibarikiwa ‘Katika Majira Yanayofaa na Majira Yenye Taabu’

Nilibarikiwa ‘Katika Majira Yanayofaa na Majira Yenye Taabu’

NILIZALIWA Machi 1930, katika kijiji cha Namkumba kilicho karibu na jiji la Lilongwe, nchini Malawi. Watu wa familia yangu na marafiki walikuwa waabudu waaminifu wa Yehova. Mwaka wa 1942, nilijiweka wakfu kwa Yehova na kubatizwa katika mto mmoja wenye mandhari nzuri. Kwa miaka 70, nimejitahidi kufanya kama vile mtume Paulo alivyomhimiza Timotheo, alipomwambia, “lihubiri neno, fanya hivyo kwa bidii katika majira yanayofaa, katika majira yenye taabu.”—2 Tim. 4:2.

Ziara ya kwanza ya Nathan H. Knorr na Milton G. Henschel nchini Malawi katika mwaka wa 1948, ilinichochea nianze utumishi wa wakati wote. Ninakumbuka vizuri jinsi tulivyotiwa moyo na wawakilishi hao wa makao makuu ya Mashahidi wa Yehova yaliyo Brooklyn, New York. Watu 6,000 walikusanyika katika uwanja wenye matope, na kusikiliza kwa makini hotuba yenye kutia moyo ya Ndugu Knorr iliyokuwa na kichwa, “Mtawala wa Milele wa Mataifa Yote” (“Permanent Governor of All Nations”).

Nilipokutana na dada mrembo aitwaye Lidasi, ambaye alilelewa katika familia ya Mashahidi wa Yehova, nilitambua kwamba yeye pia alikuwa na lengo la kuwa mtumishi wa wakati wote. Tulioana mwaka wa 1950, na kufikia mwaka wa 1953 tulikuwa na watoto wawili. Licha ya kuongezeka kwa majukumu ya kuwalea watoto wetu, tuliona kwamba ingewezekana niwe painia wa kawaida. Miaka miwili baadaye, nilipewa mgawo wa kuwa painia wa pekee.

Baada ya muda mfupi, nilipata pendeleo la kutembelea makutaniko nikiwa mwangalizi wa mzunguko. Kwa kuwa Lidasi aliniunga mkono, nilifaulu kuitunza familia yangu kimwili na kiroho huku nikiendelea kuyatembelea makutaniko. * Lakini tulitamani sana sote wawili tufanye utumishi wa wakati wote. Tulifanya mipango kwa makini tukishirikiana na watoto wetu, hivyo Lidasi akaanza utumishi wa wakati wote mwaka wa 1960.

Makusanyiko yalituimarisha ili tukabiliane na mateso yaliyokuwa mbele yetu

Tulifurahia sana majira hayo yanayofaa, tukiwatumikia ndugu na dada zetu katika makutaniko mbalimbali. Tulitembelea makutaniko yaliyokuwa kusini katika safu zenye kuvutia za Milima ya Mulanje hadi mashariki mwa nchi katika fukwe za Ziwa Malawi (Ziwa Nyasa). Tulijionea idadi ya wahubiri na makutaniko ikiongezeka katika mizunguko tuliyotumikia.

Mwaka wa 1962, tulihudhuria kusanyiko la  wilaya lenye kichwa “Wahudumu Wajasiri.” Kwa kweli, kusanyiko hilo lilitutayarisha vizuri sana kukabiliana na hali ngumu zilizokuwa mbele yetu. Mwaka uliofuata, Ndugu Henschel alitembelea tena Malawi na kusanyiko la wilaya la pekee lilifanywa nje ya jiji la Blantyre, na watu 10,000 walihudhuria. Kusanyiko hilo lilitutia moyo na kutuimarisha kukabiliana na majaribu yaliyokuwa mbele yetu.

MAJIRA YENYE TAABU YAANZA

Kazi yetu ilipigwa marufuku, na serikali ilitaifisha majengo ya ofisi ya tawi

Mwaka wa 1964, Mashahidi walikabili jaribu kali kwa sababu walikataa kujihusisha na siasa. Katika kipindi hicho cha mateso, Majumba ya Ufalme 100 na nyumba 1,000 za Mashahidi ziliharibiwa. Hata hivyo, tuliweza kuendelea kuyatembelea makutaniko hadi serikali ya Malawi ilipowapiga marufuku Mashahidi mwaka wa 1967. Majengo ya ofisi ya tawi jijini Blantyre yalitaifishwa, wamishonari walifukuzwa nchini, na Mashahidi wengi, kutia ndani mimi na Lidasi, tulifungwa gerezani. Baada ya kuachiliwa huru, tuliendelea kuyatembelea makutaniko kwa siri.

Siku moja, mnamo Oktoba 1972, wanachama 100 hivi wa kundi la kisiasa lenye msimamo mkali lililoitwa Chama cha Vijana cha Malawi, walikuja nyumbani kwangu. Lakini kabla hawajafika, mwanachama mmoja wa kundi hilo alikuwa ametangulia kuja kwangu na kuniambia nijifiche kwa kuwa walitaka kuniua. Nilimwambia mke na watoto wangu wajifiche kwenye migomba iliyokuwa karibu. Kisha nikakimbia na kupanda juu ya mwembe mkubwa. Nikiwa juu ya mti, niliona nyumba na vitu vyetu vyote vikiharibiwa.

Nyumba za akina ndugu zilichomwa kwa kuwa hawakujihusisha na siasa

Mateso yalipozidi nchini Malawi, maelfu ya Mashahidi tulikimbilia nchi nyingine. Familia yetu iliishi katika kambi ya wakimbizi iliyokuwa magharibi mwa Msumbiji hadi Juni 1974. Wakati huo, mimi na Lidasi tuliombwa tutumikie tukiwa mapainia wa pekee huko Dómue, Msumbiji, karibu na mpaka wa Malawi. Tulitumikia huko hadi mwaka wa 1975, Msumbiji ilipopata uhuru kutoka kwa Wareno. Kisha, sisi na Mashahidi wengine, tulilazimishwa kurudi Malawi ambako mateso yalikuwa yakiendelea.

Tuliporudi Malawi, nilipewa mgawo wa kuyatembelea makutaniko yaliyokuwa Lilongwe. Licha ya mateso na hali ngumu, idadi ya makutaniko iliongezeka katika mizunguko tuliyotumikia.

JINSI YEHOVA ALIVYOTUTEGEMEZA

Siku moja, tulipofika katika kijiji fulani tulikuta mkutano wa kisiasa ukiendelea. Baadhi ya watu walitambua kwamba sisi ni Mashahidi wa Yehova, hivyo wakatulazimisha tukae pamoja na wanachama wa kundi la kisiasa lililoitwa Chama Chipukizi cha Malawi. Tulisali kwa bidii tukimwomba Yehova atupe mwongozo na msaada wa kukabiliana na hali hiyo. Mkutano ulipoisha, walianza kutupiga. Mwanamke mmoja mzee alikuja mbio na  kupaza sauti: “Waacheni tafadhali! Huyu mwanaume ni mtoto wa kaka yangu. Mwacheni aendelee na safari yake!” Kiongozi wa mkutano huo akasema: “Waacheni waende!” Hatujui kwa nini mwanamke huyo alifanya hivyo, kwa sababu hakuwa mtu wetu wa ukoo. Tunaamini kwamba Yehova alijibu sala yetu.

Kadi ya chama cha siasa

Mwaka wa 1981, tulikutana tena na baadhi ya vijana wa Chama Chipukizi cha Malawi. Walitunyang’anya baiskeli, mizigo yetu, vitabu, na mafaili ya mzunguko. Tuliponyoka na kukimbilia kwenye nyumba ya mzee fulani wa kutaniko. Kwa mara nyingine tulisali kuhusu jambo hilo. Tulihangaikia sana habari zilizokuwa kwenye mafaili waliyotunyang’anya. Vijana hao walipochunguza mafaili hayo, waliona barua ambazo nilitumiwa kutoka maeneo mbalimbali ya Malawi. Hilo liliwaogopesha kwa sababu walifikiri mimi ni ofisa wa serikali. Hivyo, mara moja wakarudisha kila kitu kilichokuwa kwenye mafaili hayo kwa wazee wa eneo hilo.

Siku nyingine tulikuwa tukivuka mto kwa kutumia mashua. Mmiliki wa mashua hiyo alikuwa kiongozi wa kisiasa wa eneo hilo, kwa hiyo akaamua kukagua abiria wote ili aone kama wana kadi za chama. Alipokuwa akitukaribia, akamwona mwizi ambaye alikuwa akitafutwa na wenye mamlaka. Hilo lilisababisha vurugu, na hivyo akaacha kukagua kadi hizo. Kwa mara nyingine tena, Yehova alitutegemeza.

KUKAMATWA NA KUFUNGWA GEREZANI

Mnamo Februari 1984, nilikuwa njiani kuelekea Lilongwe ili kutuma ripoti ofisi ya tawi ya Zambia. Polisi alinisimamisha na kupekua mkoba wangu. Alikuta machapisho ya Biblia, hivyo akanipeleka kituo cha polisi na kuanza kunipiga. Kisha, alinifunga kwa kamba na kuniweka kwenye chumba kilichokuwa na wafungwa waliokamatwa na mali za wizi.

Siku iliyofuata, mkuu wa polisi alinihamishia kwenye chumba kingine, kisha akaandika waraka uliosema hivi: “Mimi, Trophim R. Nsomba, nimeacha kuwa Shahidi wa Yehova ili niachiliwe huru.” Nilimjibu hivi: “Siko tayari kufungwa tu bali pia kufa. Bado mimi ni Shahidi wa Yehova.” Nilikataa kusaini waraka huo. Hilo lilimkasirisha mkuu huyo wa polisi, akagonga meza kwa nguvu kiasi kwamba polisi aliyekuwa chumba kilichofuata akaja mbio ili kuona kilichotokea. Mkuu huyo akamwambia: “Mtu huyu anakataa kusaini kwamba ameacha kuwa Shahidi. Hivyo acha asaini kwamba yeye ni Shahidi wa Yehova, na tutampeleka akafungwe katika gereza la Lilongwe.” Wakati wote huo mke wangu mpendwa hakujua kilichokuwa kikiendelea. Siku nne baadaye, ndugu fulani walifanikiwa kumweleza nilikokuwa.

Katika kituo cha polisi cha Lilongwe nilitendewa kwa fadhili. Mkuu wa polisi alisema hivi: “Chukua sahani hii ya wali kwa kuwa umefungwa kwa sababu ya Neno la Mungu. Watu wengine  hapa ni wezi.” Kisha akanipeleka katika gereza la Kachere, na nilikaa humo kwa miezi mitano.

Mlinzi wa gereza hilo alifurahi kuniona; alitaka niwe “mchungaji” wa wafungwa. Alimwondoa mchungaji aliyekuwepo na kumwambia hivi: “Sitaki ufundishe tena Neno la Mungu hapa, kwa kuwa ulifungwa gerezani kwa sababu uliiba kanisani kwenu!” Kwa hiyo, nilipewa jukumu la kufundisha Biblia kila juma katika mikutano iliyoandaliwa kwa ajili ya wafungwa.

Baadaye mambo yakawa mabaya zaidi. Maofisa wa gereza walinihoji ili kujua kuna Mashahidi wangapi nchini Malawi. Kwa kuwa hawakuridhishwa na majibu yangu, walinipiga mpaka nikazimia. Siku nyingine, walitaka kujua makao yetu makuu yako wapi. Nikawaambia, “Mmeuliza swali rahisi sana, na nitawajibu.” Polisi hao walifurahi na wakawasha kifaa chao cha kurekodi sauti. Nikawaeleza kwamba makao makuu ya Mashahidi wa Yehova yanatajwa katika Biblia. Walishangaa, na kuuliza hivi, “Katika andiko gani?”

“Kwenye Isaya 43:12,” nikawajibu. Wakalifungua na kulisoma kwa makini: “‘Ninyi ni mashahidi wangu,’ asema Yehova, ‘nami ni Mungu.’” Walisoma andiko hilo mara tatu. Kisha wakauliza: “Inawezekanaje makao makuu ya Mashahidi wa Yehova yawe hapa kwenye Biblia badala ya Marekani?” Nikawaambia hivi: “Mashahidi wa Yehova wa Marekani pia wanaelewa kwamba andiko hili linaeleza kuhusu makao yao makuu.” Kwa kuwa sikuwaambia walichotaka kusikia, walinihamishia katika Gereza la Dzaleka, kaskazini mwa Lilongwe.

TULIBARIKIWA KATIKA MAJIRA YENYE TAABU

Nilipofika kwenye Gereza la Dzaleka mnamo Julai 1984, kulikuwa na Mashahidi 81 katika gereza hilo. Kulikuwa na wafungwa wengi, hivi kwamba wafungwa 300 walilala sakafuni kwa kubanana sana. Hatua kwa hatua, Mashahidi tulijigawanya katika vikundi vidogo-vidogo ili kuchunguza andiko fulani kila siku. Jambo hilo lilitutia sana moyo.

Kisha, mlinzi wa gereza akatutenganisha na wafungwa wengine. Mlinzi huyo alituambia hivi faraghani: “Serikali haiwachukii. Mmefungwa kwa sababu mbili: Kwanza, serikali inaogopa kwamba vijana wa Chama Chipukizi watawaua. Pili, kwa kuwa mnahubiri kuhusu vita inayokuja, serikali inahofu kwamba wanajeshi wake wataogopa na kukimbia.”

Akina ndugu wakiondolewa mahakamani baada ya kesi yao kusikilizwa

Mnamo Oktoba 1984, tulipelekwa mahakamani. Sote tulihukumiwa kifungo cha miaka miwili gerezani. Kama ilivyokuwa mwanzoni, tulifungwa pamoja na watu wasio Mashahidi. Lakini mlinzi wa gereza aliwatangazia watu wote hivi: “Mashahidi wa Yehova hawavuti sigara. Kwa hiyo, askari msiwasumbue kwa kuwaomba sigara wala msiwatume kuchukua moto wa kuwashia sigara zenu. Wao ni watu wa Mungu! Mashahidi wa Yehova  wote wanapaswa kupewa chakula mara mbili kwa siku, kwa kuwa hawajafungwa kwa sababu ya uhalifu bali kwa sababu ya imani yao katika Biblia.”

Matendo yetu mazuri yalitunufaisha katika njia nyingine pia. Wafungwa hawakuruhusiwa kutoka nje usiku au wakati wa mvua. Lakini sisi tuliruhusiwa kutoka nje wakati wowote ule. Walijua kwamba hatutatoroka. Kwa mfano, wakati fulani tulipokuwa tukifanya kazi shambani, askari aliyetusimamia alianza kuugua. Tulimbeba na kumrudisha katika eneo la gereza ili akatibiwe. Maofisa wa gereza walituamini. Hivyo, tulifurahia kuona askari wakilitukuza jina la Yehova kwa sababu ya matendo yetu mazuri.—1 Pet. 2:12. *

TWAFURAHIA TENA MAJIRA YANAYOFAA

Mei 11, 1985 niliachiliwa huru kutoka katika Gereza la Dzaleka. Nilifurahi sana kuungana tena na familia yangu! Tunamshukuru Yehova kwa kutusaidia kuendelea kuwa waaminifu wakati wa majira hayo yenye taabu. Kuhusu wakati huo, tunahisi kama mtume Paulo aliyeandika hivi: “Sisi hatutaki ninyi mkose kujua, akina ndugu, juu ya dhiki iliyotupata . . . Hatukuwa na uhakika kabisa hata juu ya uhai wetu. Kwa kweli, tuliona ndani yetu wenyewe kwamba tumepokea hukumu ya kifo. Ilikuwa hivyo ili uhakika wetu uwe, si katika sisi wenyewe, bali katika Mungu ambaye huwafufua wafu. Kutoka katika kitu kikubwa sana kama kifo alituokoa.”—2 Kor. 1:8-10.

Ndugu Nsomba na mkewe, Lidasi, wakiwa mbele ya Jumba la Ufalme, 2004

Kwa kweli, nyakati nyingine ilionekana kwamba hatungeponyoka. Lakini sikuzote tulimwomba Yehova atupe ujasiri na hekima ili tuendelee kuwa wanyenyekevu na kuliletea utukufu jina lake kuu.

Yehova ametubariki ili tumtumikie katika majira yanayofaa na katika majira yenye taabu. Sasa, tunafurahia sana kuwa na ofisi ya tawi iliyokamilika kujengwa mwaka 2000 jijini Lilongwe, na zaidi ya Majumba ya Ufalme 1,000 mapya ambayo yamejengwa sehemu mbalimbali nchini Malawi! Hizo ni baraka zenye kustaajabisha sana, ni kama ndoto kwetu! *

^ fu. 7 Siku hizi ndugu wenye watoto wadogo hawapewi mgawo wa kuwa waangalizi wa mzunguko.

^ fu. 30 Kwa habari zaidi kuhusu mateso nchini Malawi, tazama Kitabu cha Mwaka cha Mashahidi wa Yehova cha 1999 (cha Kiingereza), ukurasa wa 171-223.

^ fu. 34 Wakati makala hii ikitayarishwa, Ndugu Nsomba alikufa akiwa na umri wa miaka 83.