Vipimo vya ufikikaji

Chagua lugha

Hamia kwenye menyu ya pili

Hamia kwenye yaliyomo

Hamia kwenye habari

Mashahidi wa Yehova

Kiswahili

MNARA WA MLINZI NA. 5 2016

Bonde la Ela

Daudi na Goliathi—Je, Pigano Lao Lilikuwa Halisi?

Daudi na Goliathi—Je, Pigano Lao Lilikuwa Halisi?

Baadhi ya watu hujiuliza ikiwa simulizi kuhusu Daudi na Goliathi ni kweli au hekaya tu. Je, uliwazia hivyo uliposoma makala iliyotangulia? Ikiwa ndiyo, tafadhali fikiria maswali matatu yafuatayo.

1 | Je, mtu anaweza kuwa na urefu wa futi tisa na nusu (mita 2.9)?

Biblia inasema kwamba Goliathi alikuwa na urefu wa “mikono sita na shubiri moja.” (1 Samweli 17:4) Bila shaka urefu wa mkono ni inchi 17.5 (sentimita 44.5) na shubiri ni sawa na inchi 8.75 (sentimita 22.2). Hivyo jumla ni futi tisa na inchi sita (mita 2.9). Wengine wanapinga kwamba Goliathi hakuwa na urefu huo, lakini fikiria: Katika rekodi za karibuni, mtu mrefu zaidi duniani alikuwa na urefu wa futi nane na inchi 11 (mita 2.7). Je, kweli inawezekana kwamba Goliathi alikuwa na urefu wa inchi sita (sentimita 15) au zaidi? Goliathi alikuwa wa kabila la Warefaimu, watu waliojulikana kwa urefu. Hati fulani ya karne ya 13 K.W.K. iliyopatikana huko Misri inaonyesha kwamba baadhi ya mashujaa wa vita wa eneo la Kanaani walikuwa na urefu wa zaidi ya futi nane (mita 2.4). Hivyo ingawa urefu wa Goliathi si wa kawaida, alikuwa na urefu huo.

2 | Je, Daudi alikuwa mtu halisi?

Kuna wakati wasomi walijaribu kueleza kwamba habari kuhusu Mfalme Daudi ni hekaya tu lakini dai lao haliwezi kuthibitishwa. Wachimbuzi wamepata maandishi ya kale yanayotaja kuhusu “nyumba ya Daudi.” Zaidi ya hayo, Yesu Kristo alimzungumzia Daudi kuwa mtu halisi. (Mathayo 12:3; 22:43-45) Utambulisho wa kwamba Yesu alikuwa Masihi ulitegemea rekodi mbili za historia ya ukoo zilizoonyesha kwamba Yesu alikuwa mzao wa Mfalme Daudi. (Mathayo 1:6-16; Luka 3:23-31) Bila shaka, Daudi alikuwa mtu halisi.

3 | Je, matukio yaliyotajwa katika simulizi hilo yanapatana na maeneo halisi?

Biblia inasema kwamba vita hiyo ilipiganwa katika Bonde la Ela. Kwa kuongezea, Biblia inaeleza habari nyingi zaidi, inataja kwamba Wafilisti walikuwa wamepiga kambi katika mteremko wa mlima mahali fulani karibu na miji ya Soko na Azeka. Waisraeli walikuwa upande ule mwingine wa bonde hilo. Je, maeneo hayo yalikuwa halisi?

Mtalii fulani aliyetembelea maeneo hayo alisema hivi: “Kiongozi wetu wa msafara ambaye hakuwa mtu wa dini alituongoza kwenye Bonde la Ela. Tulipanda katika njia iliyoongoza kwenye kilele cha mlima. Tulipokuwa tunatazama bonde hilo, alituambia tusome andiko la 1 Samweli 17:1-3. Kisha akatuonyesha ng’ambo ya bonde na kusema hivi: ‘Upande wa kushoto, pana magofu ya jiji la Soko.’ Akageuka na kusema, ‘Upande wako wa kulia pana magofu ya jiji la Azeka. Wafilisti walipiga kambi katikati ya majiji hayo mawili, eneo fulani katika mteremko wa mlima ulio mbele yenu. Kwa hiyo huenda tumesimama mahali ambapo Waisraeli walipiga kambi.’ Niliwazia Sauli na Daudi wakiwa wamesimama mahali hapo. Kisha tulishuka, na kuvuka eneo tambarare, kavu zaidi, na lenye mawe mengi. Niliwazia Daudi akisimama hapa na kuokota mawe matano, na jiwe moja ndilo alilotumia kumuua Goliathi.” Mtalii huyo, kama watu wengine, alipendezwa sana na usahihi wa habari zinazotajwa katika Biblia.

Hakuna msingi wowote wa kutilia shaka ukweli wa simulizi hilo la kihistoria. Linahusisha watu na mahali halisi. Jambo muhimu hata zaidi ni kwamba simulizi hilo ni sehemu ya Neno la Mungu lililoongozwa kwa roho, hivyo linatoka kwa Mungu wa kweli, Yule asiyeweza “kusema uwongo.”—Tito 1:2; 2 Timotheo 3:16.