Fetela boitsebisong

Fetela lethathamong la tse ka hare

Batsoali—Lisang Bana ba Lōna

Batsoali—Lisang Bana ba Lōna

“Tseba ponahalo ea mohlape oa hao ka hohle-hohle.”—LIPROV. 27:23.

1, 2. (a) Molisa oa Moiseraele o ne a e-na le boikarabelo bofe? (b) Batsoali ba tšoana le balisa ka tsela efe?

BOPHELO ba balisa ba Iseraeleng ea boholo-holo bo ne bo se bonolo. Ba ne ba mamella mocheso le serame, ba boetse ba lokela ho sireletsa mehlape ea bona ho batho le liphoofolo tse kotsi. Balisa ba ne ba lula ba hlahloba linku ’me ba hlokomela tse kulang kapa tse lemetseng. Ba ne ba hlokomela likonyana ka ho khetheha kaha lia fokola ebile ha li na matla a kang a linku tse hōlileng.—Gen. 33:13.

2 Ka tsela e itseng, batsoali ba Bakreste ba tšoana le balisa, ba bonahatsa litšobotsi tse hlokahalang ho balisa ba sebele. Ba na le boikarabelo ba ho hōlisa bana ba bona “ka taeo le kelello e laoloang ke Jehova.” (Baef. 6:4) Na oo ke mosebetsi o bonolo? Che! Bana ba pepesehetse mashano a lefatše la Satane ebile ba na le tšekamelo ea boetsalibe. (2 Tim. 2:22; 1 Joh. 2:16) Haeba u na le bana, u ka ba thusa joang? A re hlahlobeng lintho tse tharo tseo re ka li etsang ho lisa bana, e leng ho ba tseba, ho ba fepa le ho ba tataisa.

 TSEBA BANA BA HAO

3. Ho bolela’ng hore batsoali ba lokela ho “tseba ponahalo” ea bana ba bona?

3 Molisa ea molemo o hlahlobisisa nku ka ’ngoe e le hore a netefatse hore e phetse hantle. Le uena u ka etsa se tšoanang ka bana ba hao. Bibele e re: “Tseba ponahalo ea mohlape oa hao ka hohle-hohle.” (Liprov. 27:23) E le hore u etse sena, u lokela ho tseba seo bana ba hao ba se etsang, ba se nahanang esita le maikutlo a bona. U ka etsa see joang? Tsela e ’ngoe e molemo ke ea hore u buisane le bona khafetsa.

4, 5. (a) Ke litlhahiso life tse ka ’nang tsa thusa bana hore ba phutholohe ho batsoali ba bona? (Sheba setšoantšo se qalong.) (b) U entse’ng ho nolofalletsa bana ba hao hore ba bue le uena?

4 Batsoali ba bang ba hlokometse hore ha bana ba fihla lilemong tsa bocha ho ba thata ho buisana le bona—ba ka ’na ba khetha ho itholela ’me ba ba leqe ho bua ka lintho tseo ba li nahanang le ka maikutlo a bona. U ka etsa’ng haeba bana ba hao ba etsa seo? Ho e-na le hore u qobelle mora kapa morali oa hao hore a lule fatše le buisane ka taba e itseng, leka ho batla litsela tseo le ka buisanang ka tsona le phutholohile. (Deut. 6:6, 7) U ka ’na ua lokela ho etsa boiteko bo eketsehileng ba hore le etse lintho hammoho. Le ka ’na la otlolla maoto, la tsamaea ka koloi, la bapala papali e itseng, kapa la etsa mosebetsi o itseng lapeng. Ho etsa lintho tse kang tsena ho ka ’na ha ba thusa hore ba phutholohe ’me ba bue.

5 U ka etsa’ng haeba ngoana a ntse a le leqe ho bua? U ka fetola maoa. Ka mohlala, ho e-na le ho botsa morali oa hao hore na o hlotse joang, mo bolelle hore na uena u hlotse joang. Mohlomong le eena a ka ’na a u bolella hore na o hlotse joang. Kapa haeba u batla ho tseba hore na ngoana oa hao o ikutloa joang ka taba e itseng, mo botse lipotso tse sa mo tobang. Mo botse hore na motsoalle oa hae o ikutloa joang ka taba eo. Ebe u mo botsa hore na a ka re’ng ha a eletsa motsoalle oa hae.

6. Ho bolela’ng ho ba le nako ea bana ba hao le ho ba ea atamelehang?

6 Ha e le hantle, e le hore bana ba hao ba u phetlele sefuba, ba lokela ho elelloa hore u na le nako ea bona le hore u motho ea atamelehang. Haeba bacha ba bona eka batsoali ba lula ba phathahane hore ba ka bua le bona, seo se ka ’na sa etsa hore ba se ke ba ba bolella mathata a bona. U ka etsa’ng hore u be ea atamelehang? Ho hlokahala ho fetang feela ho re, “U ka tla ho ’na leha e le neng.” Bana ba hao ba lokela ho tseba hore u ke ke ua nyenyefatsa mathata a bona kapa ua a fetelletsa. Batsoali ba bangata ba beha mohlala o motle tabeng ena. Kayla ea lilemo li 19 o re: “Ha ho na ntho eo ke sa buisaneng le ntate oa ka ka eona. Ha a nkene hanong, ha a nkahlole; o oa ’mamela. O lula a mpha likeletso tse molemo.”

7. (a) Motsoali a ka ’na a bontša ho leka-lekana joang ha a bua ka litaba tsa marato? (b) Batsoali ba ka ’na ba halefisa bana ba bona joang ba sa hlokomele?

7 Ka mohlala, esita le haeba le buisana ka litaba tsa marato, e-ba hlokolosi hore u se ke ua fana feela ka temoso hoo u hlokomolohang ho ruta ngoana oa hao tsela e loketseng ea ho sebetsana le boemo boo. Ka mohlala: Nka hore u ea reschorenteng empa ha u fihla u fumana hore ho ngotsoe lethathamo la likotsi feela tse ka bakoang ke lijo. Mohlomong u ne u tla tsoa reschorenteng eo ebe u batla e ’ngoe. Bana ba hao ba ka ’na ba ikutloa ka tsela e tšoanang haeba ha ba kōpa keletso ho uena u ba fa letoto le lelelele la litemoso. (Bala Bakolose 3:21.) Ho e-na le hoo, ikemisetse ho etsa lintho ka tsela e leka-lekaneng. Morali’abo rōna e mong ea bitsoang Emily o re: “Ha batsoali ba ka ba bua ka ho ratana, ha ba etse hore ho utloahale eka ke taba e mpe. Ba hatisa thabo e bang teng ha  motho a ntse a ithuta motho eo a batlang hore e be molekane oa hae. Sena se ’nolofalelitse hore ke buisane le bona. Ha e le hantle, ke batla hore ba tsebe mohlankana e mong le e mong ea nthahasellang ho e-na le ho ba patela.”

8, 9. (a) Molemo oa ho mamela bana u sa ba kene hanong ke ofe? (b) Ho mamela bana ba hao ho bile le liphello life tse ntle?

8 Tumellanong le seo Kayla a se buileng, u ka bontša hore u ua atameleha ka hore u mamele bana ba hao u sa ba felle pelo. (Bala Jakobo 1:19.) ’Mè e mong ea bitsoang Katia o re: “Pele ke ne ke fella morali oa ka pelo. Ke ne ke sa mo fe nako ea hore a qete seo a se buang. Ka linako tse ling ke ne ke etsoa ke mokhathala kapa ka linako tse ling ke mpa ke sa batle ho tenoa. Kaha joale ke fetohile, morali oa ka le eena o fetotse tsela eo a itšoarang ka eona. Hona joale o na le tšebelisano-’moho.”

Ba mamele e le hore u ba tsebe (Sheba serapa sa 3-9)

9 Ntate e mong ea bitsoang Ronald le eena o ne a etsa se tšoanang ho morali oa hae ea lilemong tsa bocha. O re: “Ha a mpolella hore o ratana le moshanyana e mong sekolong, ke ile ka halefa haholo. Empa eitse ha ke nahana kamoo Jehova a mamellang bahlanka ba hae le ho ba nahanela kateng, ka hlokomela hore ho molemo hore ke fe morali oa ka monyetla oa hore a hlalose tsela eo a ikutloang ka eona pele ke mo fa keletso. Kea thaba hore ebe ke ile ka etsa seo! Ke ile ka qala ho utloisisa tsela eo morali oa ka a ikutloang ka eona. Ka mor’a moo, ke ile ka nolofalloa ho bua le eena ka tsela e lerato. Ho makatsang ke hore o ile a amohela keletso ea ka habonolo. O ile a mpolella hore o ikemiselitse ho fetola boitšoaro ba hae.” Ha u buisana khafetsa le bana ba hao, seo se u nolofalletsa hore u tsebe seo ba se nahanang le kamoo ba ikutloang kateng. Ka lehlakoreng le leng, seo se tla u thusa hore u be le tšusumetso e khōlō liqetong tseo ba li etsang. *

FEPA BANA BA HAO

10, 11. U ka thusa bana ba hao joang hore ba se ke ba hlahlathela?

10 Molisa ea molemo o oa tseba hore ho ka ’na ha etsahala hore e ’ngoe ea linku tsa hae e hlahlathele. Mohlomong hobane e khahliloe ke joang bo thōkonyana ’me ha e fihla moo e se e bona bo bong bo thōkoana, ho fihlela e se e arohile mohlapeng. Ka tsela e tšoanang, ngoana a ka ’na a kheloha butle-butle tseleng ea moea, hobane  a hohetsoe ke metsoalle e mebe kapa boithabiso bo silafetseng. (Liprov. 13:20) U ka etsa’ng ho thibela boemo bo joalo?

11 Ha u ntse u ruta bana ba hao, nka khato hang-hang haeba u bona moo e ka ’nang eaba ba fokola teng. Sebeletsa ho matlafatsa litšobotsi tsa Bokreste tseo ba nang le tsona empa ho hlokahala hore li matlafatsoe. (2 Pet. 1:5-8) U ka atleha ho etsa seo haeba u tšoara borapeli ba lelapa kamehla. Ha e bua ka tokisetso ena, Tšebeletso ea ’Muso ea October 2008 e ile ea re: “Re khothalletsa lihlooho tsa malapa hore li phethe boikarabelo boo li bo filoeng ke Jehova ka hore li etse bonnete ba hore ho ba le thuto ea Bibele e tsoelang lelapa molemo le e tšoaroang kamehla.” Na u sebelisa hamolemo tokisetso ee e lerato ho lisa bana ba hao? Tseba hore bana ba hao ba ananela ka ho teba hore ebe u etelletsa pele litlhoko tsa bona tsa moea.—Mat. 5:3; Bafil. 1:10.

Ba fepe hantle (Sheba serapa sa 10-12)

12. (a) Bacha ba ruile molemo joang ha ho tšoaroa borapeli ba lelapa kamehla? (Akarelletsa le lebokose le reng “ Baa bo Ananela.”) (b) Uena u ruile molemo ofe borapeling ba lelapa?

12 Ela hloko seo mocha e mong ea bitsoang Carissa a ileng a se bua ha a hlalosa kamoo Borapeli ba Lelapa bo ba thusitseng kateng. O re: “Ke rata hore ebe re khona ho lula fatše le ho buisana re le lelapa. Sena sea re momahanya le ho etsa hore re be le nako e monate. Ntate oa ka o tšoara Borapeli ba Lelapa kamehla. Hoa khothatsa ho bona kamoo a bo nkang ka ho teba kateng—’me seo se etsa hore le ’na ke bo nke ka ho teba. Seo se boetse se etsa hore ke mo hlomphe kaha ke ntate oa ka ebile o re etella pele litabeng tsa moea.” Mocha e mong ea bitsoang Brittney o re: “Borapeli ba lelapa bo nkatamelitse ho batsoali ba ka. Bo mpontša hore ba batla ho tseba mathata a ka le hore ba hlile baa ntsotella. Bo re thusa hore re be lelapa le matla le le momahaneng.” Ho hlakile hore ho fepa bana ba hao moeeng—haholo-holo ka ho tšoara borapeli ba lelapa—ke eona tsela e ka sehloohong eo u ka bang molisa ea molemo ka eona. *

TATAISA BANA BA HAO

13. U ka thusa ngoana joang hore a sebeletse Jehova?

13 Molisa ea molemo o sebelisa lere ho tataisa mohlape oa hae le ho o sireletsa. Sepheo sa hae se ka sehloohong ke ho tataisetsa linku “lekhulong le letle.” (Ezek. 34:13, 14) Joaloka motsoali, na le uena u na le sepheo se tšoanang ka lintho tsa moea? U batla ho tataisa bana ba hao hore ba sebeletse Jehova. U batla hore ba ikutloe joaloka mopesaleme ea ileng a ngola a re: “Ke thabetse ho etsa thato ea hao, Molimo oa ka, molao oa hao o ka har’a litho tsa ka tse ka hare.” (Pes. 40:8) Bacha ba nang le kananelo e joalo ba tla inehela ho Jehova ’me ba kolobetsoe. Ka ho utloahalang, ba lokela ho nka mohato oo ha ba se ba hōlile ka ho lekaneng hore ba ka etsa qeto eo, ba bile ba lakatsa ka tieo ho sebeletsa Jehova.

14, 15. (a) Batsoali ba Bakreste ba lokela ho ba le sepheo sefe? (b) Ke hobane’ng ha mocha a ka ’na a ba le lipelaelo ka borapeli ba ’nete?

14 U ka etsa’ng haeba ho bonahala eka bana ba hao ha ba tsoele pele moeeng—mohlomong ba bile ba belaella tumelo ea bona? Ba thuse hore ba rate Jehova Molimo le ho ananela sohle seo a se entseng. (Tšen. 4:11) Joale ha ba se ba loketse ho etsa joalo, ba tla iketsetsa qeto ea ho sebeletsa Molimo.

15 Empa joale u ka etsa’ng haeba bana ba hao ba qala ho bontša hore ba na le lipelaelo tse itseng? U ka ba lisa joang le ho ba thusa ho bona hore ha e le hantle ho sebeletsa Jehova ke tsela e molemohali bophelong e bileng e tlisang thabo ea ka ho sa feleng? Leka ho fumana hore na ke’ng e  etsang hore ba be le lipelaelo. Ka mohlala, na mora oa hao ha a lumellane le lithuto tsa Bibele, kapa ke feela hore o tšaba ho li buella ha a e-na le lithaka tsa hae? Na morali oa hao ha a bone bohlokoa ba ho sebelisa melao ea Molimo, kapa ke feela hore o mpa a jeoa ke bolutu kapa a ikutloa e le mokhelo?

Ba tataise (Sheba serapa sa 13-18)

16, 17. Batsoali ba ka ’na ba etsa’ng ho thusa bana ba bona hore ba amohele ’nete?

16 Ho sa tsotellehe hore na sesosa ke sefe, u ka thusa ngoana oa hao hore a utloisise motso oa lipelaelo tsa hae. U ka etsa seo joang? Tsela e ’ngoe eo batsoali ba bangata ba fumaneng e atleha ke ea ho botsa mora kapa morali oa bona lipotso tse latelang: “U ikutloa joang ka ho ba Mokreste? Ho u tsoela molemo joang? U lahleheloa ke eng? Na u bona eka lintho tse u lahlehelang ke tsa bohlokoa ho feta melemo e mengata eo u e fumanang hona joale le eo re e tšepisoang nakong e tlang? Ke hobane’ng ha u nahana joalo?” Ke ’nete hore u lokela ho mo botsa lipotso tsena ka mantsoe a hao le hona ka tsela e mosa e bontšang hore u ua mo tsotella, eseng ka tsela e tla etsa hore a utloe eka u mo hloma lipotso. Mohlomong le ka ’na la tšohla Mareka 10:29, 30. Bacha ba bang ba ka ’na ba khetha ho ngola maikutlo a bona fatše—ba bontše lintho tse ba lahlehelang ka ho ba Bakreste le melemo eo ba e fumanang. Ha ba bona seo ba se ngotseng ba ka ’na ba lemoha hore na bothata bo hokae ’me seo sa ba thusa hore ba batle tharollo. Kaha re lokela ho ithuta buka ea Seo Bibele e se Rutang le ea “Lerato la Molimo” le batho ba thahasellang, ho hlakile hore re lokela ho etsa se tšoanang le ka bana ba rōna! Na ke seo u se etsang?

17 Ha nako e ntse e ea, bana ba hao ba tla tlameha ho iketsetsa qeto ea hore na ba tla sebeletsa mang. U se ke ua nahana hore ba tla latela tumelo ea hao ka mohlolo. Ba lokela ho ikhethela ho amohela ’nete. (Liprov. 3:1, 2) Haeba ho bonahala eka ngoana o thatafalloa ho etsa seo, ke hobane’ng ha u sa khutlele lithutong tsa motheo? Mo thuse hore a nahane ka lipotso tse kang: “Ke tseba joang hore Molimo o teng? Ke’ng se nkholisang hore ruri Jehova Molimo o oa nthata? Ke hobane’ng ha ke lumela hore melao ea Jehova e molemong oa ka?” Bontša hore u molisa ea molemo ka hore u tataise ngoana kapa bana ba hao ka mamello, u ba bontše hore ho phela ka melao ea Jehova ke eona tsela e molemohali. *Bar. 12:2.

18. Batsoali ba ka etsisa Jehova, Molisa ea Phahameng ka ho Fetisisa joang?

18 Bakreste bohle ba ’nete ba batla ho etsisa Molisa ea Phahameng ka ho Fetisisa. (Baef. 5:1; 1 Pet. 2:25) Batsoali ka ho khetheha ba lokela ho tseba ponahalo ea mohlape oa bona—e leng bana ba bona—’me ba etse sohle se matleng a bona ho ba tataisa e le hore ba fumane litlhohonolofatso tsa Jehova. Ka hona, lekang ka matla ho lisa bana ba lōna ka hore le tsoele pele ho ba hōlisetsa tseleng ea ’nete!

^ ser. 9 Ho fumana litlhahiso tse eketsehileng, sheba Molula-Qhooa oa August 1, 2008, leqepheng la 10-12.

^ ser. 12 Ho fumana lintlha tse eketsehileng, sheba sehlooho se reng “Borapeli ba Lelapa—Boa Hlokahala Hore re Pholohe!” Molula-Qhooeng oa October 15, 2009, leqepheng la 29-31.

^ ser. 17 Ntlha ena e tšohliloe ka ho pharaletseng Molula-Qhooeng oa February 1, 2012, leqepheng la 18-21.