A Dede fu wan Gronprakseri Ede
WI E memre August Dickmann (gebore 1910), wan fu den Kotoigi fu Yehovah.” Disi na den bigin wortu fu wan sani di skrifi na tapu wan plakati (di de fu si dyaso), di den ben opo na ini a fositen strafuman kampu fu Sachsenhausen. Fu san ede wan Kotoigi fu Yehovah e frudini so wan plakati? San skrifi moro fara na tapu a plakati e fruteri a tori: „Tapu 15 september 1939, den SS ben sutu en na publiki, fu di a ben weigri fu en konsensi ede.”
Den ben sroto August Dickmann na ini a strafuman kampu fu Sachsenhausen na ini 1937. Dri dei baka di a di fu Tu Grontapufeti ben bigin na ini 1939, den ben gi en a komando fu teken a papira fu du srudati wroko. Di a ben weigri, dan a komandanti fu a kampu ben go taki nanga Heinrich Himmler, na edeman fu a SS (Schutzstaffel, den hei waktiman fu Hitler), èn a ben aksi primisi fu sutu Dickmann kiri na fesi ala den tra strafuman. Tapu 17 september 1939, The New York Times ben skrifi a nyunsu di ben komoto fu Doisrikondre: „Dyaso wan grupu srudati sutu. . . August Dickman, di ben abi 29 yari, kiri.” A koranti ben taki dati en na a fosi Doisri di ben weigri fu go na a orloku dati fu en konsensi ede.
Siksitenti yari baka dati, tapu 18 september 1999, dan a Brandenburg Memorial Foundation ben memre a dede fu Dickmann, èn now a memre plakati e meki den fisitiman memre a deki-ati nanga a tranga bribi fu en. Wan di fu tu plakati na a dorosei skotu fu a fositen kampu e memre fisitiman taki Dickmann ben de soso wan fu den pikinmoro 900 Yehovah Kotoigi di ben nyan pina na ini Sachsenhausen fu a bribi fu den ede. Furu trawan moro ben nyan pina na ini tra kampu. Iya, srefi na ondro den takru situwâsi fu den strafuman kampu, furu fu den ben tan getrow na gronprakseri fu Gado.
Gi Yehovah Kotoigi, a de a plekti fu wan Kresten fu „saka ensrefi na ondro den moro hei [lanti] tirimakti” (Romesma 13:1). Ma te lanti e pruberi fu dwengi den fu pasa den wet fu Gado, dan den e waka na baka na eksempre fu den apostel fu Krestes, di ben taki: „Wi musu gi yesi na Gado leki tiriman moro leki na libisma” (Tori fu den Apostel 5:29). Leki wan bakapisi, na ini wan grontapu pe feanti fasi na mindri famiri nanga etnisch grupu ben meki taki sma kiri tra sma na wan ogri-ati fasi, dan neleki August Dickmann, Yehovah Kotoigi e du muiti fu kisi vrede na ala presi pe den de. Den e waka na baka a frumane fu Bijbel: „No meki ogri wini yu, ma tan wini ogri nanga bun.”—Romesma 12:21.

