Go na content

Go na a tra menu

Go na table of contents

Yehovah Kotoigi

Sranantongo

A Waktitoren  |  april 2013

 ABI BRIBI NELEKI DEN

A „ben e waka nanga a tru Gado”

A „ben e waka nanga a tru Gado”

NOA e hari en baka fu di en skin e hati en. Prakseri fa a e sidon na tapu wan bigi postu e rostu pikinso aladi a e luku a bigi ark di den e bow. A tranga smeri fu a faya tara de fu smeri na ala sei èn a kan yere a babari fu den wrokosani. Komoto fu pe Noa e sidon, a kan si fa den manpikin fu en e wroko tranga na den difrenti pisi fu na ark. Someni tenti yari kaba, Noa, en manpikin, den wefi fu den, nanga Noa en lobi wefi e wroko tranga makandra fu bow na ark disi. A wroko e go moi kaba, ma furu sani de fu du ete!

A pipel fu a kontren drape ben e si den alamala leki lawman. Aladi Noa nanga en manpikin ben e bow na ark, sma ben e lafu den fu di den no ben wani bribi taki wan bigi frudu ben o sungu heri grontapu. Gi den, a rampu di Noa ben e tan preiki fu en ben gersi wan anansitori! Den no ben man bribi srefisrefi taki wan man nanga en osofamiri ben kan lasi den ten fu du so wan law sani. Ma Yehovah, a Gado fu Noa ben e denki tra fasi fu en.

Gado Wortu e taki: „Noa ben e waka nanga a tru Gado” (Genesis 6:9). San dati wani taki? A no wani taki dati Gado ben e waka na grontapu, noso taki Noa ben go na hemel. Ma san a wani taki, na taki Noa ben gi yesi na en Gado na ini ala sani èn a ben lobi en so te, taki a ben de neleki en nanga Yehovah ben e waka makandra leki mati. Dusundusun yari baka dati, Bijbel e taki fu Noa: „Nanga a bribi [fu en] Noa ben krutu grontapu” (Hebrewsma 11:7). Fa a du dati? San wi na ini a ten disi kan leri fu a bribi fu en?

WAN RETI-ATI MAN NA INI WAN OGRI GRONTAPU

Noa gro kon na ini wan grontapu di ben e kon moro ogri dei fu dei. Dati ben de na a ten fu en afo Heinok, wan tra reti-ati man di ben e waka nanga Gado. Heinok ben warskow a pipel taki Gado ben o krutu den ogri sma fu a ten dati. Ma now, na ini a ten fu Noa, sma ben kon moro ogri. Fu taki en leti, Yehovah ben feni taki a grontapu ben pori fu di ogri ben lai (Genesis 5:22; 6:11; Yudas 14, 15). Fa a du kon taki sani ben kon ogri so?

Wan sari sani ben pasa na mindri den engel fu Gado. Wan fu den ben opo ensrefi kaba teige Yehovah, fu di a lei gi Gado èn fu di a kori Adam nanga Eva fu du sondu. Na so a tron Satan Didibri. Na ini a ten fu Noa, tra engel bigin opo densrefi tu teige Yehovah di e tiri na wan reti fasi. Den gowe libi a wroko di Gado ben gi den na hemel, den kon na grontapu, den teki libisma skin, èn den teki moi uma leki den wefi. Den engel disi di ben abi heimemre èn di ben e denki densrefi nomo ben e pori libisma.Genesis 3:1-5; 6:1, 2; Yudas 6, 7.

Boiti dati, den engel di ben kon na grontapu ben e meki pikin nanga den uma fu grontapu, aladi Gado no ben meki den fu du so wan sani. Den pikin di den kisi ben de bigiskin ogriman. Bijbel e kari den Neifilim, san wani taki „Den wan di e du ogri nanga trawan”. Den ogri-ati Neifilim disi ben e meki a situwâsi na grontapu kon moro ogri. Dati meki a no e fruwondru wi taki a Mekiman ben feni taki „libisma ben e du bun furu ogri na grontapu èn taki doronomo den ben abi soso ogri prakseri na ini den ati”. Yehovah bosroiti taki a ben o kiri ala den ogri sma dati baka 120 yari.Genesis 6:3-5.

Noa nanga en wefi ben abi fu kibri den pikin fu den gi ogri

 Prakseri fa a ben muilek fu kweki pikin na ini so wan grontapu! Ma Noa du dati. A ben feni wan bun wefi. Baka di Noa tapu 500 yari, dan a wefi fu en kisi dri manpikin, Sem, Kam, nanga Yafet. * Noa nanga en wefi ben musu wroko makandra fu kibri den boi fu den gi den takru sani di ben e pasa na den lontu. Nofo tron, pikin boi lobi „tranga man” nanga „pôpi” man, èn na dati den Neifilim ben de. A no de fu taki dati Noa nanga en wefi no ben o man sorgu taki den pikin no yere notinoti fu den takru sani di den bigiskin man dati ben e du. Ma den ben kan gi den leri fu den moi tru tori fu Yehovah Gado, a sma di e tegu gi ogri. Den ben musu yepi den boi fu den fu kon frustan taki a ben hati Yehovah taki so furu ogridu ben de.Genesis 6:6.

Papa nanga mama na ini a ten disi kan frustan fa a ben de gi Noa nanga en wefi. A grontapu fu wi pori tu nanga ogridu. Nofo tron grupu ogri-ati yonguwan e du wan lo ogri na ini na ini foto. Srefi sani di yongu pikin e du fu abi prisiri, lai nanga ogri. Koni papa nanga mama e du ala san den man fu sorgu taki den sani dati no abi krakti tapu den pikin fu den. Dati meki den e gi den pikin leri fu Yehovah, a Gado fu freide, di o tyari wan kaba kon na ala ogridu wan dei (Psalm 11:5; 37:10, 11). Awansi grontapu ogri, toku pikin man leri fu du san bun. Noa nanga en wefi ben man leri den pikin fu den fu du dati. Den boi fu den gro kon tron bun man èn den trow nanga wefi di neleki den ben de klariklari fu poti a tru Gado, Yehovah, na a fosi presi na ini den libi.

„MEKI WAN ARK GI YUSREFI”

Wan dei, a libi fu Noa kenki fu ala ten. Yehovah taki nanga a futuboi di a lobi èn a taigi en taki a ben o tyari wan kaba kon na a grontapu fu a ten dati. Gado taigi Noa: „Teki udu fu bon di e puru tara èn meki wan ark gi yusrefi.”Genesis 6:14.

Na ark disi no ben de wan sipi, soleki fa son sma e denki. A no ben meki leki wan sipi èn a no ben abi seiri noso tra sani fu tyari en. Fu taki en leti, a ben de wan bigi kisi. Yehovah taigi Noa krin o langa, o bradi, èn o hei na ark ben musu de. A a taigi en tu fa a ben musu seti en, èn a taigi en fu lobi blaka tara na a inisei èn na a dorosei fu en. A taigi Noa tu fu san ede a ben musu du dati: „Mi o tyari wan bigi frudu kon na heri grontapu . . . Ala libisani na grontapu o dede.” Ma Yehovah ben meki a frubontu disi nanga Noa: „Yu musu go na ini na ark, yu, makandra nanga den manpikin fu yu, a wefi fu yu, nanga den wefi fu yu manpikin.” Noa ben musu tyari ala sortu meti kon tu na ini na ark. Soso den wan di ben de na ini na ark ben o pasa a bigi Frudu libilibi!Genesis 6:17-20.

Noa ben abi wan bigi wroko fu du. Na ark disi ben musu bigi, a ben musu langa sowan 133 meter, a ben musu bradi sowan 22 meter, èn a ben musu hei sowan 13 meter. A ben bigi moro leki a moro bigi udu sipi di sma e bow srefi na ini a ten disi. Yu denki taki Noa ben lon gi a wroko? Yu denki taki a ben e kragi, noso taki a du sani tra fasi soso fu lekti a wroko gi ensrefi? Bijbel e piki: „Noa du ala san Gado taigi en fu du. A du leti so.”Genesis 6:22.

A wroko ben teki omeni tenti yari, kande 40 noso 50 yari. A ben musu koti bon, srepi den udu, koti postu, sreka den, èn fasi den na makandra. Na  ark ben musu abi tu sodro, wan tu kamra, èn wan doro na en seibere. Soleki fa a sori, a ben abi fensre na tapusei, èn sosrefi wan daki di ben moro hei na mindrisei kande, so taki watra ben kan lon komoto fu en.Genesis 6:14-16.

Den yari ben e pasa èn a wroko ben e go. Noa ben musu fu breiti taki en osofamiri ben e yepi en! Ma wan tra sani ben de di kande ben moro muilek leki fu bow na ark. Bijbel e taki dati Noa ben de „wan preikiman fu retidu” (2 Petrus 2:5). Sobun sondro fu frede, a teki a frantwortu na en tapu fu warskow den sma fu na ogri libimakandra dati taki Gado ben o tyari pori kon. San den sma du di den yere a boskopu? Bakaten, Yesus Krestes taki dati den sma fu a ten dati „no ben poti prakseri na san ben e pasa”. A taki dati den ben e poti so furu prakseri na sani fu na aladei libi, taki den no gi yesi na a warskow fu Noa. Iya, den ben e nyan, den ben e dringi, èn den ben e trow (Mateyus 24:37-39). A no de fu taki dati furu sma spotu Noa nanga en osofamiri. Kande son sma pruberi srefi fu tapu skreki gi en èn fu du en ogri. Kande den pruberi srefi fu gens a bow-wroko.

Aladi den sma ben e si taki Gado ben e blesi Noa, toku den spotu en èn den no poti prakseri na a boskopu fu en

Toku Noa nanga en osofamiri noiti no tapu nanga a wroko. Den tan du a wroko disi aladi sma na den lontu ben e si a wroko disi leki lawman wroko. Kresten osofamiri na ini a ten disi kan leri furu fu a bribi fu Noa nanga en osofamiri. Te yu luku en bun, wi e libi tu na ini wan ten di Bijbel e kari „den lasti dei” fu a sistema disi (2 Timoteyus 3:1). Yesus ben taki dati a ten disi ben o de neleki a ten di Noa ben e bow na ark. Kande sma na ini a ten disi no e broko den ede nanga a boskopu fu Gado Kownukondre, kande den e spotu wi, noso kande den e frufolgu wi srefi. Te dati e pasa dan a bun te Kresten e memre Noa. Den srefi sortu problema dati ben e miti en tu.

„GO NA INI NA ARK”

Baka omeni tenti yari, a bow-wroko ben e kon na wan kaba safrisafri. Di Noa ben e doro 600 yari, dan wan tu sari sani miti en. En papa, Lamek, dede. * Feifi yari baka dati, Metusala dede di a ben abi 969 yari. A ben de a papa fu Lamek èn a granpapa fu Noa. Na so wan kaba kon na a libi fu a moro owru sma di Bijbel e taki fu en (Genesis 5:27). Metusala nanga Lamek ben e libi na a ten di a fosi man, Adam, ben de na libi.

A srefi yari dati, Noa kisi ete wan boskopu fu Yehovah Gado: „Go na ini na ark, yu, makandra nanga yu heri osofamiri”. Na a srefi ten, Gado taigi Noa fu tyari ala sortu meti go na ini na ark. Den wan di ben krin èn den wan di ben bun fu tyari leki ofrandi ben musu go na ini grupu fu seibi, èn den trawan ben musu go tu na tu.Genesis 7:1-3.

A ben musu fu de wan moi sani fu si. Dusundusun meti ben e kon fu farawe. Sonwan fu den ben e waka, sonwan fu den ben e frei, èn trawan fu den ben e kroipi. Yu ben abi bigiwan, pikinwan, syatuwan, langawan, tiriwan, nanga ogriwan. Wi no musu denki taki Noa ben musu fanga den meti disi noso taki a ben musu korikori den fu go na ini na ark. Bijbel e taki dati den „go na Noa na ini na ark”.Genesis 7:9.

Son sma di no e bribi na ini Bijbel ben kan aksi densrefi: ’Fa so wan sani ben kan pasa? Fa ala den meti ben kan tan makandra na ini na ark, sondro taki den kiri makandra?’ Denki a tori disi: Yu denki taki a Mekiman fu hemel nanga grontapu no makti nofo fu basi den meti di a meki? Yu denki taki a no man meki den kon tiri te dati de fanowdu? Hori na prakseri taki Yehovah na a Gado di meki den meti. Furu yari baka dati, a prati a Redi Se na ini tu èn a meki a son tan na wán presi. Yu  denki taki a no ben o man du ibriwan fu den bigi sani di wi e leisi na ini a tori fu Noa? Iya, a ben man du dati, èn a du en tu!

A no de fu taki dati Gado ben kan bosroiti fu kibri den meti na wan tra fasi. Ma a koni bosroiti di a teki e meki wi prakseri a frutrow di a ben abi taki den fosi tu libisma ben o sorgu ala den libisani na grontapu (Genesis 1:28). Dati meki furu papa nanga mama na ini a ten disi e gebroiki a tori fu Noa fu leri den pikin fu den taki Yehovah lobi den meti nanga den sma di a meki.

Yehovah ben taigi Noa taki a Frudu ben o kon baka wán wiki. A ben musu fu de so taki a famiri ben abi furu fu du na a ten dati. Prakseri a wroko di den ben musu du fu poti ala den meti nanga ala a nyanyan gi den meti nanga na osofamiri na a yoisti presi. Prakseri tu fa den ben musu syow den sani fu na osofamiri go na ini na ark. A kan taki Noa en wefi nanga den wefi fu Sem, Kam, nanga Yafet ben e du ala muiti fu seti na ark na so wan fasi taki den ben o man tan na ini.

Fa a ben de nanga den tra sma? Aladi krinkrin buweisi ben de taki Yehovah ben e blesi Noa èn a muiti di a ben e meki, toku den „no ben poti prakseri na san ben e pasa”. Den ben e si nanga den eigi ai fa den meti ben e go na ini na ark. Ma a no musu fruwondru wi taki den no ben e broko den ede nanga a boskopu. Sma na ini a ten disi no e poti prakseri na den someni sani di e sori taki wi e libi na ini den lasti dei fu a sistema disi. Boiti dati, na apostel Petrus ben taki dati spotuman ben o teki sani meki spotu, èn den ben o spotu den sma di e gi yesi na a warskow fu Gado (2 Petrus 3:3-6). A musu fu de so taki na so sma ben e spotu Noa nanga en osofamiri tu.

O ten den sma kaba spotu Noa? A tori e taigi wi taki di Noa tyari en osofamiri nanga den meti go na ini na ark, dan Yehovah „tapu a doro na Noa baka”. Efu spotuman ben de krosibei, dan a no de fu taki dati a sani dati meki den tapu den mofo. Efu dati no ben tapu den mofo, dan seiker na alen du dati, fu di a saka kon! Alen tan fadon teleki a sungu grontapu, soleki fa Yehovah ben taki.Genesis 7:16-21.

Yehovah ben breiti taki den ogrisma dede? Kwetikweti! (Esekièl 33:11) A ben gi den nofo okasi fu kenki den fasi fu den èn fu du san bun. A de so taki den ben kan du dati? Wi e kisi piki tapu na aksi dati te wi e luku a libi fu Noa. Noa ben e waka nanga Yehovah, èn a ben e gi yesi na en Gado na ini ala sani. Na so a sori taki sma ben kan kisi kibri. Na so Noa krutu a grontapu fu a ten dati nanga a bribi fu en. Na eksempre fu en sori krin taki den sma fu a ten dati ben de ogri sma. Na fu a bribi fu en meki en nanga en osofamiri kisi kibri. Efu yu e pruberi fu sori bribi neleki Noa, dan kande yu nanga den lobiwan fu yu o kisi wini fu a sani dati. Neleki Noa, yu kan waka nanga Yehovah Gado leki yu Mati. Boiti dati, unu kan tan mati fu têgo!

^ paragraaf 10 Soleki fa a sori, dan sma fu a ten dati ben e libi langa fu di den ben e libi krosibei fu a ten fu Adam nanga Eva di ben gebore sondro sondu.

^ paragraaf 20 Lamek ben gi en manpikin a nen Noa. Kande dati wani taki „Rostu” noso „Trowstu”. A ben taki dati Noa ben o meki taki libisma feni rostu fu a tranga wroko di den ben du tapu a gron di Gado fluku (Genesis 5:28, 29). Lamek dede fosi a profeititori disi kon tru.