Go na content

Go na a tra menu

Go na table of contents

Yehovah Kotoigi

Sranantongo

A Waktitoren  |  Nr. 4 2016

 TORI FU A KAFTI | BIJBEL—FA A DU KON TAKI A DE TE NOW ETE?

Gensman ben wani pori Bijbel

Gensman ben wani pori Bijbel

SAN BEN KAN PASA: Furu tiriman nanga kerki fesiman ben wani du sani di no e kruderi nanga Bijbel. Nofo tron den gebroiki a makti fu den fu tapu sma fu abi wan Bijbel, fu druk Bijbel noso fu vertaal Bijbel. Luku tu eksempre:

  • Na a ten fu a yari 167 Fosi Krestes: Kownu Antiokus Epifanes fu a famiri fu Seleikos ben wani dwengi den Dyu fu teki a Griki bribi abra. A ben taki dati sma musu pori ala den kopi fu den Hebrew Buku fu Bijbel. A historia skrifiman Heinrich Graetz taki dati den srudati fu Antiokus „priti èn bron iniwan bukulolo fu a Wet di den ben feni. Den kiri iniwan sma di ben e leisi den bukulolo fu kisi deki-ati nanga trowstu.”

  • Sowan 800 yari pasa: Son fesiman fu Lomsu Kerki ben feni taki den sma ben mag abi soso den Psalm na ini Latijntongo. Efu son sma ben abi den tra buku fu Bijbel, dan den kerki fesiman ben e si den leki sma di drai baka gi a bribi. Den no ben lobi en taki den memre fu Lomsu Kerki ben e preiki a boskopu fu Bijbel, na presi fu den leri fu a Lomsu bribi. Wan grupu kerki fesiman ben meki den bakaman fu den suku den sortu sma disi fayafaya. Efu den ben denki taki wan sma ben abi wan fu den tra Bijbel buku, dan den ben musu go suku en na ini na oso noso den ondrogron-kamra fu en. Den ben e broko iniwan oso puru pe den ben feni so wan buku.

Efu den gensman fu Bijbel ben man pori den Bijbel, dan a boskopu fu en ben o lasi gowe.

Na Ingrisitongo Bijbel vertaling fu William Tyndale. A Bijbel disi de te now ete, aladi lanti ben tapu sma fu abi a Bijbel disi, den bron furu fu den èn den kiri Tyndale na ini 1536

FA A DU KON TAKI BIJBEL DE TE NOW ETE: Kownu Antiokus ben e frufolgu moro furu den Dyu na ini Israel. Ma den Dyu ben seti libimakandra na ini furu tra kondre. Fu taki en leti, sabiman e denki taki sowan 100 yari Baka Krestes, moro leki 60 procent fu den Dyu ben e libi dorosei fu Israel. Den Dyu ben abi kopi fu den Bijbel buku na ini den snoga fu den. Furu yari baka dati den bakapikin fu den, sosrefi den Kresten, ben e gebroiki den srefi Bijbel buku dati.Tori fu den apostel 15:21.

Na a pisi ten fu den yari 500-1500 Baka Krestes, sma di ben lobi Bijbel tan vertaal Bijbel èn den tan skrifi en abra awinsi gensman ben e frufolgu den. Na ini den yari baka 1450 a kan taki pisi fu Bijbel ben de fu feni na ini sowan 33 tongo. Na a ten dati masyin no ben de ete fu druk buku! Baka dati, sma bigin vertaal èn meki Bijbel moro esi.

A BAKAPISI: Aladi makti kownu nanga kerki fesiman di ben abi wan fowtu denki ben e tapu sma fu abi wan Bijbel, toku Bijbel na a wan-enkri buku di prati so furu na heri grontapu èn di vertaal na ini so furu tongo. Bijbel ben abi krakti tapu den wet fu son kondre, tapu a tongo fu den èn tapu a libi fu milyunmilyun sma.