Skip to content

Skip to table of contents

A abi hii makiti, ma tökuseei a ta fii da sëmbë

A abi hii makiti, ma tökuseei a ta fii da sëmbë

„[Jehovah] sabi bumbuu ku andi u mbei. A ta hoi a pakisei taa ku doti u mbei.”​—PSALÖM 103:14.

KANDA: 30, 10

1, 2. (a) Unfa di fasi fa Jehovah ta libi ku sëmbë, tooka ku di fasi fa libisëmbë di abi makiti ta libi ku wotowan? (b) Andi woo luku a di woto aki?

SËMBË di abi makiti lo’ u basi sëmbë, nasö de lo’ u du ku de (Mateosi 20:25; Peleikima 8:9). Ma Jehovah an ta du di soni aki! Hii fa hën da di sëmbë di abi hii makiti a mundu, tökuseei a ta fii da zöndu libisëmbë. A abi sutifasi, nöö a ta booko hën hedi ku di fasi fa u ta fii, söseei a ta buta mëni a dee soni dee u abi fanöudu. A ta hoi a pakisei taa u da zöndu libisëmbë, söseei a sabi taa soni dë di wa sa du. Fëën mbei nöiti a ta hakisi u fuu du wan soni di wa sa du.​—Psalöm 103:13, 14.

2 U ta lei a di Bëibel fa Jehovah ta fii da dee sëmbë fëën tjika. Boo taki u dii woto u Bëibel. Di fosuwan ta lei fa Jehovah bi heepi Samuëli faa bi sa tja wan kuutu bosikopu go da di Gaan Mindima de kai Eli. Di u tu woto ta lei fa Jehovah bi abi pasensi da Mosesi, di Mosesi bi ta si kuma an bi o sa  tja dee Isaëli sëmbë kumutu a Egepiti. Di u dii woto ta lei fa Jehovah bi ta fii da dee Isaëli sëmbë di de bi kumutu a Egepiti. Andi dee woto aki ta lei u Jehovah, nöö unfa u sa djeesi ën?

A BI LEI TAA A TA FII DA WAN PIKI WOMI MII

3. Andi bi pasa ku Samuëli a wan ndeti di a bi möön njönku, nöö andi u sa hakisi useei? (Luku di peentje a bigi u di woto.)

3 Samuëli bi bigi dini Jehovah a di tenti fëën sensi di a bi njönku seei (1 Samuëli 3:1). A wan ndeti, di a bi nango kandi, hën wan soni bi pasa di an bi guwenti pasa. * (Luku di pisi a basu.) (Lesi 1 Samuëli 3:2-10.) A bi jei wan sëmbë ta kai ën. Samuëli bi mëni taa di Gaan Mindima Eli, di ko gaandi kaa, hën bi ta kai ën. Fëën mbei wantewante a bi hopo, hën a kule go a Eli, hën a taki taa: „Mi masa, i kai mi ö?” Hën Eli piki ën taa: „Nönö ma kai i.” Baka di di soni aki pasa tu pasi möön, hën Eli ko fusutan taa Gadu hën bi ta kai Samuëli. Fëën mbei Eli piki Samuëli andi a musu taki di woto pasi te a o jei di sëmbë kai ën möön. Nöö Samuëli bi du kumafa Eli piki ën. Faandi mbei Jehovah an bi piki Samuëli wantewante taa hën bi ta kai ën? Di Bëibel an ta piki u faandi mbei an du ën. Ma a kan taa Jehovah bi du soni a di lö fasi aki u di a bi ta booko hën hedi ku di fasi fa Samuëli bi o fii.

4, 5. (a) Andi Samuëli bi du di Jehovah bi piki ën faa tja wan bosikopu go da Eli? (b) Andi di woto aki ta lei u u Jehovah?

4 Lesi 1 Samuëli 3:11-18. Di Wëti u Jehovah bi ta lei dee mii taa de bi musu ta lesipeki gaan sëmbë, möönmöön ee dee sëmbë dë bi abi taki a de liba (Ëkisodesi 22:28; Leifitiki 19:32). Fëën mbei wa bi o sa fusutan unfa wan njönku womi mii kuma Samuëli bi o sa hopo wan fuuku mamate u tja wan kuutu bosikopu u Gadu go da Eli. Di Bëibel ta piki u taa Samuëli bi ta „fëëë u piki Eli di wojolimbo sunjan di a bi si”. Ma Gadu bi lei Eli gbelingbelin taa hën bi ta kai Samuëli. Te u kaba fëën, Eli bi piki Samuëli taa a musu konda hii soni di Gadu piki ën. Hën Samuëli piki Eli buka, hën a „konda hii soni di Gadu bi piki ën”.

Jehovah bi heepi Samuëli faa piki hën buka, söseei faa lesipeki Eli

5 Di soni aki an bi musu dë wan foombo soni da Eli, u di „wan womi u Gadu” bi ko da Eli sö wan pei bosikopu kaa (1 Samuëli 2:27-36). Di woto aki ta lei u unfa Jehovah köni tjika, söseei unfa a ta fii da sëmbë tjika.

6. Andi u sa lei a di fasi fa Gadu bi heepi Samuëli di a bi njönku?

6 I da wan njönkuwan u? Wë ee sö, nöö di woto u Samuëli ta lei taa Jehovah ta si dee bookohedi dee i abi, söseei a ta fusutan unfa i ta fii. Kandë i dë wan sëmbë di ta sen, nöö a ta taanga da i fii peleiki da gaan sëmbë nasö woto sëmbë di i ku de an dë pei. Wë i sa dë seiki taa Jehovah kë heepi i. Fëën mbei begi ën, nöö konda dëën unfa i ta fii tuutuu (Psalöm 62:8). Pakisei fundu  u dee woto dee sikifi a Bëibel, kuma di woto u Samuëli. Baka di dë, i sa go fan ku baaa ku sisa di dë pei fii, di kandë bi abi dee seei bookohedi dee i abi, nasö i sa go fan ku baaa ku sisa di gaanwan fii tu. De sa konda da i unfa Jehovah bi heepi de di de bi abi heepi fanöudu, hii fa kandë de an bi mëni taa a bi o heepi de a sö wan fasi.

A BI TA FII DA MOSESI

7, 8. Unfa Jehovah bi lei taa a ta booko hën hedi ku di fasi fa Mosesi bi ta fii?

7 Di Mosesi bi abi 80 jaa, hën Jehovah bi dëën wan gaan wooko faa du. A bi musu go puu dee Isaëli sëmbë a katibo a Egepiti (Ëkisodesi 3:10). Kandë di soni aki bi toobi Mosesi seei, u di a bi dë wan sëmbë di bi ta kiija sikapu 40 jaa longi a di köndë Midian. Mosesi bi taki taa: „Ambë da mi u mi go a Falao, u mi go puu dee Isaëli sëmbë a Egepiti?” Jehovah bi piki Mosesi taa: „Mi o dë ku i” (Ëkisodesi 3:11, 12). Jehovah bi paamusi ën tu taa dee gaan womi u Isaëli bi o ’haikëën’. Ma tökuseei Mosesi bi toona hakisi ën taa: „Wë ee a ko dë taa de an kë biibi mi, nöö de an kë haika mi wë?” (Ëkisodesi 3:18; 4:1). Piki wë Mosesi bi ta piki Jehovah taa Jehovah an bi kaba fusutan di soni bunu! Ma Jehovah bi hoi pasensi da Mosesi. A bi dëën di makiti faa bi sa du foombo wooko. Te u luku ën bunu, nöö Mosesi bi dë di fosu libisëmbë di Bëibel ta taki taa Gadu bi da sö wan makiti.​—Ëkisodesi 4:2-9, 21.

8 Hii fa Gadu bi heepi Mosesi fu an fëëë, tökuseei Mosesi bi feni wan woto soni u taki jeti. A bi feni taa an bi sa’ u fan bumbuu. Fëën mbei Gadu bi piki ën taa: ’Miseei o dë ku i te joo fan, nöö mi o piki i andi i musu taki.’ Di soni dë bi heepi Mosesi fu an fëëë möön u? Wë nönö. A bi hakisi Gadu faa manda wan woto sëmbë go nëën kamian! Di soni dë bi mbei Jehovah hati bi bigi boonu ku ën. Ma  tökuseei a bi ta booko hën hedi ku di fasi fa Mosesi bi ta fii. Fëën mbei a bi buta Alon faa ta fan a Mosesi kamian.​—Ëkisodesi 4:10-16.

9. Unfa di hoi di Jehovah bi hoi pasensi da Mosesi bi heepi ën faa ko dë wan bunu fesima?

9 Andi di woto aki ta lei u Jehovah? Wë a ta lei u taa u di Jehovah abi hii makiti, mbei a bi sa wooko ku di kaakiti fëën u mbei Mosesi fëëë, nöö a go du di soni di a bi piki ën. Ma Jehovah bi hoi pasensi da Mosesi, söseei a bi lei ën taa a bi o dë ku ën. Di soni aki bi heepi Mosesi ö? Wë, aai! Mosesi bi ko dë wan sëmbë di bi ta tei fesi da dee sëmbë u Gadu a wan bunu fasi. A bi ta mbei möiti u libi bunu ku wotowan, söseei a bi ta lei taa a bi ta fii da de, leti kumafa Jehovah bi libi ku ën.​—Nöbu 12:3.

I ta libi ku wotowan kumafa Jehovah ta libi ku de u? (Luku palaklafu 10)

10. Un wini u ta feni te u ta fii da wotowan kumafa Jehovah ta fii da de?

10 Andi ku andi u sa lei a di woto aki? Wë ee i da wan womi di tööu kaa, ee i da wan mama nasö wan tata nasö ee i da wan gaanwomi u kemeente, hën da i abi taki a wotowan liba. Fëën mbei a dë taanga fanöudu taa i djeesi Jehovah, u di joo ta fii da wotowan, ta libi bunu ku de, söseei u di joo ta hoi pasensi da de. Dee sëmbë aki sa dë di mujëë fii, dee mii fii, nasö dee baaa ku dee sisa a di kemeente (Kolosën 3:19-21; 1 Petuisi 5:1-3). Ee i ta djeesi Jehovah Gadu, ku Jesosi Keesitu di dë di möön Gaan Mosesi, nöö an o taanga da wotowan u de ko fan ku i, söseei joo sa ta da de degihati tu (Mateosi 11:28, 29). Boiti di dë, joo dë wan sëmbë di de o sa ta djeesi.​—Hebelejën 13:7.

A ABI MAKITI, MA A TA FII DA SËMBË

11, 12. Andi Jehovah bi du u dee sëmbë an bi fëëë, di de bi ta kumutu a Egepiti?

11 A sa kan taa möön leki dii milion Isaëli sëmbë bi kumutu a Egepiti a di jaa 1513 bifö Keesitu. A sa kan taa piki mii, gaan sëmbë, ku sëmbë di bi dë ku suwaki bi dë a dendu. Dee gaan hia sëmbë aki bi abi wan Fesima fanöudu di bi o sa tii de a wan bunu fasi. Jehovah hën bi dë di sëmbë dë, nöö Mosesi a bi buta u du di wooko dëën. Te u kaba fëën, dee Isaëli sëmbë an bi fëëë di de bi ta kumutu a di wan kodo köndë di de bi sabi.​—Psalöm 78:52, 53.

12 Andi Jehovah bi du u dee sëmbë an bi fëëë? A bi seti dee Isaëli sëmbë kuma „sodati”, di de bi kumutu a Egepiti (Ëkisodesi 13:18). U di de bi seti a sö wan fasi, mbei  de bi sa si gbelingbelin taa Gadu hën bi ta heepi de. Jehovah bi ta tja de ku wan „bundji a didia”, nöö te ndeti, nöö a bi ta tja de ku „wan gaan faja”. Dee soni dë bi ta lei de taa Jehovah bi dë ku de ta tii de, nöö a bi ta tjubi de (Psalöm 78:14). Dee Isaëli sëmbë bi kë dë seiki taa Gadu bi o heepi de, te u luku fa soni ko pasa bakaten.

Unfa Jehovah bi heepi dee Isaëli sëmbë di de bi dou a di Bë Ze? (Luku palaklafu 13)

13, 14. (a) Unfa Jehovah bi heepi dee Isaëli sëmbë di de bi dou a di Bë Ze? (b) Unfa Jehovah bi lei taa a abi makiti gaanfa möön dee Egepiti sëmbë?

13 Lesi Ëkisodesi 14:19-22. Boo taa i bi dë wan u dee Isaëli sëmbë. Ja sa du na wan soni. Dee sodati u Egepiti dë a i baka ta ko, nöö di Bë Ze dë a i fesi. Hën wë Gadu du wan soni. Di bundji di bi lo’ u dë a i fesi, hai go a baka, hën a paati i ku dee Egepiti sëmbë. Hën wë di kamian ko dungu da dee Egepiti sëmbë, ma a wan foombo fasi di kamian ka i dë, fika limbolimbo gbegedee! Te wan pisi, hën i si Mosesi tëndë di pau fëën go a di së u di ze, hën wan gaan ventu ko böö di wata u te a paati di ze a tu. Hën wë i ku dee sëmbë fii, ku dee mbeti fii waka pasa a di pasi di ko jabi dë, makandi ku dee woto sëmbë. A ta foondo i seei taa di kamian an dë ku pötöpötö, ma di goon dë dëëdëë kasaa u sëmbë sa waka pasa. Te u kaba fëën, dee sëmbë dee an sa waka hesi seei, sa waka aba di ze.

14 Lesi Ëkisodesi 14:23, 26-30. Hii fa hii dee soni aki ta pasa, Falao ta ko a unu baka faa ko kisi unu, u di a abi gaanfasi. Hën wë Mosesi toona tëndë di pau fëën go a di së u di ze, hën di wata kai tapa Falao ku dee sodati fëën. Na wan u de fika a libi!​—Ëkisodesi 15:8-10.

15. Andi di woto aki ta lei i u Jehovah?

 15 Di woto aki ta lei u wan woto soni u Jehovah. An dë wan Gadu di ta du soni fanjanfanjan, nöö di fasi fëën aki ta heepi u fu wa ta fëëë (1 Kolenti 14:33). Jehovah ta heepi dee sëmbë fëën, leti kumafa wan sëmbë di ta kiija sikapu, di lobi dee sikapu fëën, ta sölugu de. Hii juu a ta tjubi de u hogi an miti de, söseei u felantima an feni de du hogi. Di soni aki ta da u taanga seei u di di kaba u di goonliba aki ta ko möön zuntu.​—Nöngö 1:33.

16. Un wini u sa feni te u ta luku unfa Jehovah bi tjubi dee Isaëli sëmbë?

16 A di ten aki, Jehovah ta luku dee sëmbë fëën jeti. A ta heepi de u de ku ën sa dë gaan mati, söseei a ta tjubi de u dee felantima u de an du hogi ku de. Nöö sö a o ta heepi de jeti a di pisiten u di gaan fuka di ta ko (Akoalimbo 7:9, 10). Hën da aluwasi dee sëmbë u Gadu njönku nasö aluwasi de ko gaandi kaa, aluwasi de dë gösöntu nasö aluwasi de dë ku suwaki, tökuseei de an o ta dë fëëëfëëë, söseei de an o dë pantapanta a di pisiten u di gaan fuka. * (Luku di pisi a basu.) Ma de o mëni dee soni dee Jesosi bi taki, di a bi taki taa: „Te un si dee soni naandë seti ko, nöö un musu dë waiwai awaa. Biga di juu zuntu fuun kumutu a di fuka di un dë aki” (Lukasi 21:28). Aluwasi Gögi, di dë dee hia nasiön sëmbë di abi makiti möön Falao seei, o ko feti ku dee sëmbë u Gadu, tökuseei de o dë seiki taa Jehovah o tjubi de (Ezekiëli 38:2, 14-16). Faandi mbei u taki sö? Wë u di de sabi taa Jehovah an ta tooka. A o toona lei taa hën da wan lobihati Gadu di ta heepi dee sëmbë fëën.​—Jesaaja 26:3, 20.

17. (a) Un wini u sa feni te u ta lei soni a Bëibel, di ta lei u fa Jehovah bi ta luku dee sëmbë fëën? (b) Andi woo luku a di woto di ta ko?

17 A di woto aki, u bi taki u wanlö woto u si fa Jehovah ta lei taa a ta fii da sëmbë, a di fasi fa a bi ta tii dee sëmbë fëën, söseei a di fasi fa a bi ta tjubi de. Te i ta pakisei fundu u dee lö woto aki, nöö pooba u lei wan njunjun soni u Jehovah. Luku pikipiki soni di ja bi buta mëni a de jeti. Möön i ta lei soni u dee waiti fasi dee Jehovah abi, möönmöön joo ko lobi ën, söseei joo ko ta biibi ën möön gaanfa. A di woto di ta ko, woo luku unfa u sa djeesi Jehovah, u di woo ta lei taa u ta fii da dee sëmbë fuu wosudendu, dee sëmbë u di kemeente, söseei dee sëmbë dee u ta miti a di peleikiwooko.

^ pal. 3 Wan womi di ta öndösuku soni u dee Dju de kai Josephus, bi taki taa Samuëli bi abi 12 jaa a di ten dë.

^ pal. 16 U sa dë ku di pakisei taa so u dee sëmbë dee o pasa Amagedon libilibi, o dë suwakisuwaki sëmbë. Di Jesosi bi dë a goonliba aki, a bi ta kula sëmbë di bi abi ’hii sootu pei siki’. Di kula di a bi ta kula dee sëmbë dë, ta lei u andi a o du da dee sëmbë dee o pasa Amagedon libilibi (Mateosi 9:35). Dee sëmbë dee Gadu o weki ko a libi baka o dë gösöntu.