Skip to content

Skip to table of contents

„I bi si mi di mi bi dë a mi mama bëë dendu.”​—PSALÖM 139:16

Gadu ta fusutan i ö?

Gadu ta fusutan i ö?

ANDI DEE SONI DI GADU MBEI TA LEI U?

Pakisei fa tulengi mii ta djei deseei a hii futu. De lobi deseei gaanfa seei. So u de ta „sabi unfa a ta dë te de piki wan sëmbë wan soni nöö di sëmbë dë fusutëën wantewante, u di sö a ta dë te de ta fan ku di wotowan u de”. Sö wan mujëë de kai Nancy Segal taki, di dë wan tulengi mii tu. A dë di fesima u di feleniki de ta kai Twin Studies Center. Wan mujëë di dë wan tulengi bi taki taa hën ku di wotowan fëën „sabi hii soni u deseei”.

Unfa a du ko taa de ta fusutan deseei a sö wan apaiti fasi? Wë sëmbë di ta öndösuku soni taki taa di fasi fa de kiija de ku di kamian ka de kiija, sa mbei di soni aki pasa, ma di soni di ta mbei de ta fusutan deseei sö gaanfa da di fasi fa di DNA * u de mbei.

BUTA PAKISEI A DI SONI AKI: Di Gadu di mbei u a sö wan foombo fasi sabi u bunu möön fa woto sëmbë sabi u. Di womi de kai Dafiti bi taki taa: „I bi tjubi mi di mi bi dë a mi mama bëë dendu. Dee bonu u mi seei i bi sa si di mi bi ta göö, di na wan sëmbë bi sa si mi jeti. . . . I bi ta si mi di mi bi dë a mi mama bëë dendu. Di na wan pisi u mi sinkii bi dë jeti, i bi sikifi a di buku fii kaa unfa mi bi o ko dë” (Psalöm 139:13, 15, 16). Gadu wanwan tö sabi unfa u mbei tuutuu, nöö hën wanwan tö sa fusutan andi mbei u ta du so soni, söseei a sabi dee soni dee bi miti u, dee mbei u ko dë di sëmbë di u dë. Di apaiti fasi fa Gadu sabi u, ku di fasi fa a mbei u, ta mbei u dë seiki taa a ta fusutan hii soni di ta pasa a u libi.

ANDI DI BËIBEL TA LEI U U DI FASI FA GADU TA FUSUTAN U TJIKA?

Dafiti bi begi taa: „Jehovah o, i öndösuku mi, nöö i ko sabi ambë da mi. I ta sabi na un ten mi ta sindo, söseei na un ten mi ta hopo. Hii fa i dë a longi, tökuseei i ta sabi andi mi ta pakisei. Jehovah o, bifö mi jabi mi buka u taki wan soni, i sabi kaa andi mi bi kë taki” (Psalöm 139:1, 2, 4). Jehovah sabi unfa u ta fii tuutuu, söseei a „ta si andi dë a u hati dendu” (1 Kloniki 28:9; 1 Samuëli 16:6, 7). Andi dee Bëibel tëkisi aki ta mbei u ko sabi u Gadu?

Kandë wa ta taki hii dee soni dee u ta fii ku hii dee soni dee u ta pakisei te u ta begi, ma tökuseei di Gadu di mbei u an ta luku dee soni dee u ta du nöö, ma a ta fusutan faandi mbei u ta du so soni. Söseei a ta fusutan taa u ta du bunu soni, aluwasi soni ta tapa u fuu du dee soni dee u bi kë du. U di Gadu mbei u a sö wan fasi taa u sa lobi wotowan, mbei u sabi taa a kë sabi dee bunu soni dee u ta pakisei, söseei faandi mbei u ta du so soni.​—1 Johanisi 4:7-10.

Soni an dë di Gadu an ta si. A ta sabi te u ta tja fuka, hii fa kandë woto sëmbë an sabi nasö de an ta kaba fusutan unfa u ta fii

 Di Bëibel ta da u kötöhati

  • „Gadu ta luku dee sëmbë ta libi bunu nëën wojo faa heepi de, nöö a dë setiseti jesi faa jei dee begi u de.”​—1 PETUISI 3:12.

  • Gadu paamusi u di soni aki: „Mi o mbei i ko köni, nöö mi o lei i di pasi ka i musu waka. Mi o da i lai, nöö mi o ta luku i.”​—PSALÖM 32:8.

GADU ABI TJALIHATI U SËMBË GAANFA SEEI

Gadu ta fusutan fa soni dë a u libi, söseei a ta fusutan fa u ta fii. Ma di sabi di u sabi di soni dë sa heepi u fuu hoi dou te fuka ta miti u ö? Luku di woto u wan mujëë de kai Anna di ta libi a di köndë Nigelia. A taa: „Mi bi ta hakisi miseei ee un wini fëën mi abi taa mi dë a libi, te mi bi ta luku fa libi u mi dë. Mi manu bi dëdë kaa. A wan ten de bi hoi mi a hatiwosu u di kankël bi kisi mi a bobi, nöö de bi musu koti mi, nöö de bi ta kula mi kumafa de guwenti u kula sëmbë di abi di lö siki dë. Ma a di wan seei ten di mujëë mii u mi bi ko abi wan siki ka wata bi hia nëën hedi dendu poi, nöö mi bi musu nango ta luku ën tu. A bi taanga da mi seei u di mi ku ën tuu bi dë a hatiwosu a di wan seei ten.”

Andi bi heepi Anna? A taa: „Mi bi ta pakisei fundu u Bëibel tëkisi kuma Filipi 4:6, 7, di ta taki taa ’di kötöhati di Gadu o da i o bigi pasa hii sëmbë fusutan, nöö a hoi hii pakisei fii ku i hati tuu’. Hiniwan juu te mi bi ta pakisei di tëkisi aki, nöö mi bi ta fii seei taa Jehovah dë a mi bandja, u di mi sabi taa a ta fusutan mi möön fa mi ta fusutan miseei. Boiti di dë, dee baaa ku dee sisa u di kemeente bi da mi taanga seei.

Anna taa: „Hii fa mi ta suwaki jeti, tökuseei soni nango möön bunu da mi ku di mujëë mii u mi. U di Jehovah dë ku u, mbei u ko lei u na ta booko saka te soni ta miti u. Jakobosi 5:11 ta piki u taa: ’Dee sëmbë dë bi tai hati go dou, nöö hën u taa de naki kölöku. Masa Gadu tja de a bunu liba. Nöö un luku di sëmbë de kai Jopu tu, fa a bi hoi degihati a dee soni dee bi miti ën dë. An bi disa Masa Gadu möönsö. Nöö baka fëën, hën Gadu toona dëën soni te a hia pasa maaka. Biga Gadu abi tjalihati u sëmbë.’” Jehovah bi ta fusutan gbelingbelin unfa soni bi dë da Jöpu, nöö u sa dë seiki tu taa a ta fusutan andi ku andi ta miti u.

^ pal. 4 Dee lëtë DNA kë taki deoxyribonucleic acid. A dë kuma wan buku ka hii soni sikifi fa wan sëmbë sinkii o dë ku dee fasi dee a o ko abi.