Skip to content

Skip to table of contents

Hën ku Gadu bi sa ko dë gaan mati

Hën ku Gadu bi sa ko dë gaan mati

U TA dini Jehovah, nöö u kë faa feni u u bunu, söseei u kë feni dee gaan bunu dee a kë da u. Ma andi u sa du u Gadu feni u u bunu? Na awooten, so sëmbë bi du gaan zöndu, ma bakaten Gadu bi ko feni de u bunu baka. Ma so sëmbë bi abi bunu fasi, ma bakaten Gadu an bi feni de u bunu möön. Di soni aki mbei u sa ta hakisi useei taa: „Andi Jehovah ta suku a u?” Di woto u Lahabiam, wan könu u Juda, sa heepi u fuu ko sabi di soni aki.

BIGIBIGI KAA AN BI DU SONI BUNU

Di tata u Lahabiam, de kai Salumon, bi dë könu u Isaëli 40 jaa longi (1 Könu 11:42). Baka di hën tata dëdë, hën Lahabiam kumutu a Jelusalen go a Sikëmi u de butëën ko könu (2 Kloniki 10:1). A bi ta fëëë u de butëën könu ö? Wë sëmbë bi sabi Salumon kuma wan gaan köni womi. Ma Lahabiam bi musu lei ee a bi köni tjika faa seeka wan taki di bi ko nëën.

Dee Isaëli sëmbë bi ta tja sitaafu, hën de manda sëmbë go piki Lahabiam andi de bi kë faa du. De bi taki taa: „I tata mbei di libi ko hebi da u seei. Fëën mbei u kë hakisi i fu ja mbei u wooko taanga sö möön kumafa u bi ta wooko da i tata. Na mbei di libi taanga da u sö möön, nöö woo dini i.”​—2 Kloniki 10:3, 4.

Lahabiam bi musu luku andi a o du. Ee a bi du andi dee sëmbë bi kë faa du, nöö hën ku dee sëmbë fëën, ku dee sëmbë dee bi ta libi a di könu wosu, an bi o sa abi hii dee gudu, ku di suti libi di de bi abi a di könu wosu möön. Ma ee an bi haika di soni di dee sëmbë bi piki ën, nöö de bi o sa hopo fia ku ën? Wë andi a bi du? Di fosu soni di a bi du, hën da a bi go fan ku dee gaan womi dee bi ta heepi hën tata. Dee gaan womi aki bi piki ën taa a musu haika dee sëmbë. Ma bakaten Lahabiam bi go fan ku dee pei fëën, hën de dëën taanga faa libi hogi ku dee sëmbë. Hën a piki dee sëmbë taa: „Mi o mbei soni ko möön hebi da unu. Aai, mi o mbei a ko hebi da unu gaanfa seei. Mi tata bi ta fon unu ku hupi di an bi abi maka, ma mi mi o ta fon unu ku hupi di abi maka.”​—2 Kloniki 10:6-14.

Andi u sa lei a di woto aki? A di ten aki, u abi sömëni gaan sëmbë di ta dini Jehovah sömëni jaa longi, nöö de sa heepi u fuu du soni a wan köni fasi. Boo lei taa u köni, nöö boo haika andi de ta piki u.​—Jöpu 12:12.

„DE PIKI JEHOVAH BUKA”

Lahabiam bi kai dee sodati fëën u de go feti ku dee teni-lö u Isaëli dee bi hopo fia ku ën. Ma Jehovah manda di tjabukama fëën de kai Semaaja faa go piki de taa: „Wan musu go feti ku dee baaa  fuunu, u di deseei da bakamii u Isaëli tu. Un toona go a wosu! Mi wë bi kë u soni pasa sö, fëën mbei hii dee soni aki pasa sö.”​—1 Könu 12:21-24. *​—Luku di pisi a basu.

Andi Lahabiam bi o du? Unfa dee sëmbë bi o si di njunjun könu u de? Wë a bi piki de taa a o fon de ku „hupi di abi maka”, ma tökuseei an du na wan soni di sëmbë hopo fia ku ën! (2 Kloniki 13:7) Ma di könu ku dee sodati fëën an booko de hedi ku di fasi fa dee sëmbë bi o si ën, ma de bi „piki Jehovah buka, hën de toona go a wosu baka, leti kumafa Jehovah bi piki de”.

Andi u ta lei a di soni aki? Hii juu a dë wan köni soni fuu ta piki Gadu buka, aluwasi sëmbë ta mbei u fa. Hii juu Gadu o ta mbei u feni gaan bunu, te u ta piki hën buka a soni.​—Detolonomi 28:2.

Lahabiam bi feni gaan bunu u di a bi piki Gadu buka u? Wë a bi dë könu u di lö u Juda, söseei a bi dë könu u di lö u Benjamin tu, nöö a bi seti njunjun foto a dee pisiwata aki. A bi mbei so u dee foto aki „ko taanga seei” (2 Kloniki 11:5-12). Boiti di dë, wan hii pisiten a bi ta hoi dee wëti u Jehovah. U di dee sëmbë u di teni-lö könuköndë bi bigi dini poipoi gadu, mbei sömëni sëmbë bi nango a Jelusalen u de go dini Jehovah makandi ku Lahabiam (2 Kloniki 11:16, 17). U di Lahabiam bi piki Jehovah buka, mbei di könuköndë fëën bi ta ko möön taanga.

LAHABIAM BI DU ZÖNDU, MA A BI TJALI FËËN TU

Di di könuköndë u Lahabiam bi ko taanga, hën wan soni ko pasa. An bi ta hoi dee wëti u Jehovah möön, hën a bigi go ta dini poipoi gadu. Faandi mbei a bi du di soni aki? A sa dë taa hën mama hën bi dëën taanga faa du di soni aki, u di a bi dë wan Amon sëmbë u? (1 Könu 14:21) Wë wa sabi ee sö a dë, ma dee sëmbë u di könuköndë fëën bi waka nëën baka. Fëën mbei Jehovah bi mbei di könu u Egepiti de kai Sisaki, feti wini sömëni foto u di könuköndë u Juda. De bi wini de hii fa dee foto aki bi dë taanga foto!​—1 Könu 14:22-24; 2 Kloniki 12:1-4.

Soni bi ko möön hogi di Sisaki ku dee sodati fëën bi ko feti ku Jelusalen, ka Lahabiam bi ta dë ta tii. A di pisiten dë, di tjabukama Semaaja bi piki Lahabiam ku dee gaama u Isaëli wan soni di Gadu taki. A bi taki taa: „U di un disa mi, mbei mi disa unu da Sisaki.” Andi Lahabiam bi du di a jei di soni aki? Wë di Bëibel ta taki taa: „Dee gaama u Isaëli ku di könu bi lei taa de abi sakafasi, hën de taki taa: ’Jehovah ta du soni a wan leti fasi.’” Di soni aki mbei Jehovah bi heepi Lahabiam, nöö de an bi poi Jelusalen kaba a sösö.​—2 Kloniki 12:5-7, 12.

Baka di dë, Lahabiam tii di könuköndë u Juda go dou. Ufö a dëdë, hën a paati sömëni gudu da dee womi mii fëën. Kandë a bi du di soni aki u di an bi kë u de hopo fia ku di baaa u de, de kai Abia, u di hën bi o toon könu nëën tata kamian (2 Kloniki 11:21-23). U di Lahabiam du di soni aki, mbei a bi lei taa a bi ko ta du soni ku köni möön fa a bi ta du soni di a bi njönku.

LAHABIAM BI DË WAN BUMBUU SËMBË NAA A BI DË WAN HOGIHATI SËMBË?

Hii fa Lahabiam bi du so soni a wan bunu fasi, tökuseei di Bëibel ta taki taa: „A bi ta du hogi.” Unfa a waka? Wë u di „an bi seeka hën hati faa ta du di kë u Jehovah nöömö”. Fëën mbei Jehovah an bi feni ën u bunu.​—2 Kloniki 12:14.

Lahabiam an bi dë gaan mati ku Jehovah, kumafa Dafiti bi dë gaan mati ku ën

Andi u sa lei a di woto u Lahabiam? So juu a bi ta piki Gadu buka, nöö so juu a bi ta du bunu soni da dee sëmbë u Jehovah. Ma hën ku Jehovah an bi dë gaan mati, söseei na hii juu a bi ta dë kabakaba u du soni di ta kai ku Jehovah. Fëën mbei an bi ta du bunu soni möön, ma a bi bigi ta dini poipoi gadu. Kandë i ta hakisi iseei di soni aki: ’Lahabiam bi ta piki Jehovah buka u di a bi ta tjali u dee föutu dee a bi mbei, u di a bi kë du soni di ta kai ku Gadu ö, naa a bi ta du soni u di wotowan bi ta piki ën faa du ën? (2 Kloniki 11:3, 4; 12:6). Bakaten Lahabiam bi du wan woto hogi soni möön. An bi du soni kuma hën avo Könu Dafiti! A dë sö tuu taa Dafiti bi mbei föutu, ma a bi ta tjali tuutuu u dee zöndu dee a bi du. Boiti di dë, a bi lobi Jehovah, söseei hii hën libi longi a bi lei taa a bi lobi  di tuutuu biibi.​—1 Könu 14:8; Psalöm 51:1, 17; 63:1.

U sa lei sömëni soni a di woto aki. A dë wan bunu soni te sëmbë ta wooko taanga u sölugu dee sëmbë u di wosudendu u de, söseei te de ta du bunu soni da wotowan. Ma ee u kë u Jehovah feni u u bunu, nöö u musu ta dini ën a wan fasi di ta kai ku ën, söseei u ku ën musu dë gaan mati.

Fuu sa du di soni aki, nöö u musu lobi Jehovah ku hii u hati. Kumafa u musu lai udu da wan faja fu an tapa, sö nöö u musu ta du soni fu u ku Gadu sa dë gaan mati go dou. Hën da u musu ta lei soni a di Wöutu fëën hii juu, u musu ta pakisei fundu u dee soni dee u ta lei, söseei u musu ta begi ën hii juu (Psalöm 1:2; Loomë 12:12). Wë te u lobi Jehovah a di lö fasi aki, nöö hii juu woo ta mbei möiti u du soni di ta kai ku ën. Woo ta tjali tuutuu te u mbei wan föutu, söseei woo ta hakisi Jehovah faa da u paadon. Te u ta du dee soni aki, nöö wa o dë kuma Lahabiam, ma woo lei taa u ta dini Gadu ku hii u hati.​—Judasi 20, 21.

^ pal. 9 U di Salumon an bi ta piki Gadu buka, mbei Gadu bi piki ën taa di könuköndë fëën bi o paati a tu.​—1 Könu 11:31.