“Naadi naasha maasha a kwipikeena. Naadi natekye Efile Mukulu bwa’shi ntuukye a kumpala. Kadi ntambandile kutuuka a kumpala efuku su ndimune.”​—Samuel, * a mu Kenya.

“Mu kalasa babaadi abetukitshisha bwa kwambuula nteko yabadi betulongyeshe na ibatudi balamiine.”​—Teresa, a mu Philippines.

“Natekaa nsaa yooso yandi na myanda. Nakitaa luteko bwa kuteka lusa bwa milwisho yande na bwa kwikala mwina Kidishitu ebuwa.”​—Magdalene, a mu Ghana.

Mayi a Samuel, Teresa, na Magdalene aaleesha’shi bantu abelaa nteko bwa tubingilo twibungi, bamo abelaa bwa tubingilo twi na muulo kukila twa bangi. Nteko ya bangi bantu ayituukilaa mu mashimba; ya bangi namu ngya ku milomo. Byabya, sunga bateka bwa kuuka mateeta ku kalasa, bwa bisaka bya maasha byabadi bakumiine bwa’shi bitshokole, bwa kupeta bukunkushi bw’Efile Mukulu mu bifuko byaabo, sunga bwa tungi tubingilo, bantu nkama ya midiyo be na lukalo lwa kwela nteko. Byabya, bantu abakimbuulaa myanda abaleesha’shi mpa na bantu bash’abatwelaa mu kipwilo abelaa nteko efuku dyooso.

Obe namu welaa nteko su? Su welaa, nkinyi kyotekaa? Bywekala’shi welaa nteko sunga’shi twelaa, we kwiyipusha bino: ‘Kwela nteko kwi na muulo su? Kwi muntu apushaa nteko?’ Ungi mufundji baadi mwakule’shi: “luteko lwi nka bu bwanga . . . nka bu’be esamba na mushipa.” Bangi ba munganga be na uno mweneno, abetanyina luteko bu “bungi bwanga.” Luteko lwi bu kalashishi ka kukita efuku dyoso ke bu bwanga abubukaa baaba abatekye su?

Mu kwilekeena na byabya, Bible akula’shi luteko ta lwi na bukwashi penda bu kupaashibwa kwa bwanga nya. Etulungula’shi kwi muntu kwete kupusha baaba abeele nteko mu mushindo wibuwa na bwa kuteka bintu bibuwa. Abyakula Bible pabitale luteko, mbya biinyi su? Tubande kutala akitushinkamiisha byabya.

^ par. 3 Angi mashina mbeashintuule.