Accessibility setting

Filifili le gagana

Skip to secondary menu

Skip to table of contents

Skip to content

Molimau a Ieova

Faa-Samoa

ALA MAI! NU. 6 2016

Le Iʻa Mataʻina o le Clown Fish

Le Iʻa Mataʻina o le Clown Fish

Clown fish lanu moli

E LĒ tele ni iʻa e mafai ona tosina i ai la tatou vaai e pei o le iʻa o le clown fish. Atonu e tatou te fiafia i le sesega o lona lanu, lea e ono faamanatu mai ai le sesega o ofu o se tagata faaluma i ni faaaliga faapitoa. Atonu e tatou te maofa foʻi ona e nofo i ave oona o se meaola o le sami e taʻua o le anemone. E lē faateʻia la i tatou ona o le isi taʻu o le clown fish o le anemonefish.

E pei o le toʻatele o tagata e ō mai i ata tifaga i Hollywood, e lē sesegi ese clown fish pe a puʻe e tagata o latou ata. E masani ona faatalitalia e tagata maulu nei iʻa e tilotilo mai pe a puʻe o latou ata, ma e seāseā ō ese mamao mai i mea e nonofo ai, ma o ni iʻa e lalata foʻi.

Ae o le itu e sili ona mataʻina ai lenei iʻa, ona e ola i se siʻomaga lamatia. O le nofo i ave oona o le anemone, e tai pei o le nofo i se mea o loo tumu i gata. E ui i lea, e lē tuua ai lava e le clown fish le anemone ua ia filifilia e nofo ai. E faapefea ona tumau ma lelei lenei faiā?

E LĒ MAFAI ONA OLA E AUNOA MA LE ISI

Two-banded clown fish

E pei lava o le tele o faauōga lelei, e avatu e le clown fish mea e lē o maua e le anemone,  ma e faapena foʻi ona faia e le anemone i le clown fish. E tāua tele i le clown fish lenei faiā. Ua faamaonia e tagata suʻesuʻe o meaola o le sami, e lē mafai e se clown fish ona ola e aunoa ma se anemone. E lē malosi le aau a nei iʻa ma e faigofie ona lamatia i latou i isi iʻa, pe a aunoa ma le puipuiga a le anemone. O le nofo o se clown fish i ave o le anemone, o le a maua ai le puipuiga ma atonu e oo atu i le sefulu tausaga o loo ola pea lea iʻa.

E lē gata e avea le anemone o se nofoaga e tuufua ai le clown fish, ae o se mea foʻi e nofo ai. E tuufua le clown fish i le pito i totonu o le anemone, lea e mafai ai e nei clown fish ona vaavaaia ma faamautinoa o loo saogalemu nei fua. Mulimuli ane, o le a vaaia ai i lenā anemone se ʻauiʻa o clown fish.

O le ā se mea e maua mai e le anemone i lenei faiā? E puipuia e clown fish ia anemone, e ala i le tutuli ese o iʻa e taʻua o butterfly fish, lea e fiafia e ʻaina ave o le anemone. A itiiti mai e pe tusa ma le tasi le ituaiga o anemone e lē mafai ona ola e aunoa ma le clown fish. Na aveese e ni tagata suʻesuʻe se clown fish, ma i totonu o le 24 itula na leai ai foʻi ma le anemone lea sa nofo ai. E foliga mai ua ʻaina e butterfly fish le anemone.

E foliga mai e maua foʻi e le anemone le malosi mai i le clown fish. O le kasa e taʻua o le ammonium lea e alu ese mai i le clown fish e fesoasoani i le ola aʻe o le anemone. Pe a aau le clown fish i ave o le anemone, e maua ai e le anemone le vai lea e tele ai le okesene.

AAU I SE NOFOAGA E LĒ FIA AAU AI ISI IʻA

Skunk clown fish lanu piniki

E puipuia le clown fish e lona paʻu, lea e iai le vavale e puipuia ai le iʻa mai le ʻona. O lenei vavale e ono manatu ai le anemone i le clown fish o se isi foʻi anemone.

Ua taʻua i nisi o suʻesuʻega, pe a saʻili e se clown fish se anemone fou e nofo ai, e manaʻomia ona faamasani muamua i lea anemone. Ua mātauina o le taimi muamua e faalatalata ai le clown fish i se anemone, e na ona fia paʻi lava i ai ma toe alu ese. E faaauau pea lea gaoioiga mo ni nai itula. E foliga mai e fesoasoani lenei gaoioiga i le clown fish ina ia faamasani lona paʻu i ave oona o le anemone lea o le a nofo ai. Atonu i le taimi muamua e aafia le clown fish i le ʻona, ae mulimuli ane o le a mafai ona feola faatasi nei meaola o le sami.

O le faifaimea faatasi o nei meaola eseese o le sami, ua aʻoaʻoina mai ai se lesona mataʻina e faatatau i le galulue faatasi. I le tele o taumafaiga a tagata, ua ausia e tagata mai i so o se atunuu ma so o se talaaga iʻuga e sili ona lelei, ona o le fefaasoaaʻi o o latou tomai ma isi mea. E pei o le clown fish, e tatou te faaalu se taimi e faamasani ai i le galulue faatasi ma isi, ae mulimuli ane e maua ai ni iʻuga lelei.