34 ESEKIA
“Ua Pipii Pea o Ia iā Ieova”
O ESEKIA o se tasi o tupu e sili ona lelei o Iuta, a o lona tamā le tupu o Aasa, o se tasi o tupu e sili ona leaga. Na faaauilumaina e Aasa tapuaʻiga sesē, ma na ia ofoina atu ona lava atalii e fai ai taulaga i atua faapaupau. (2 Tu. 16:2-4; 2 No. 28:1, 3) E mautinoa na molimauina e Esekia nei amioga leaga uma a o laʻitiiti. Peitaʻi, ina ua matua o ia, e leʻi mulimuli atu i le faaaʻoaʻoga leaga a lona tamā. Ina ua maliu Aasa, na soloaʻi ane Esekia e fai ma tupu i le 25 o ona tausaga, ma na amata ai ana taumafaiga e tafiesea tapuaʻiga sesē.
Na toe tatala ma faaleleia e Esekia le malumalu o Ieova i Ierusalema. Na ia aveesea tupua uma na iai i inā ma toe faaolaola le faiva faaositaulaga. Sa ia faalauiloa foʻi se tausamiga tele. Na ia aauina atu avefeʻau i le itu i mātū i le malo o ituaiga e sefulu o Isaraelu, ma valaaulia tagata uma e oo lava i tagata o le Atua o ē faia mea sesē. Na tauemua e nisi na avefeʻau ae o nisi na latou talia le valaaulia. O le faaaʻoaʻoga a Esekia na uunaʻia ai tagata o Iuta ma Isaraelu ina ia lototetele e faatamaʻia tupua, ma talepe i lalo mea maualuluga na fai ai a latou tapuaʻiga sesē. Na nutililiia foʻi e Esekia le gata ʻapamemea na tapuaʻi ai tagata. O lenā gata ʻapamemea na faatonuina e Ieova Mose e fausia i le tele o tausaga ua mavae.
Ua leva ona iloa e Esekia le tulaga lamatia o lona malo. I tausaga muamua atu, na lapataʻia ai e Ieova o le a faaumatia le malo o Isaraelu. Ina ua amata le nofoaiga a Esekia, na osofaʻia ai e le malo sauā o Asuria le malo o Isaraelu, ma ave faapagota ona tagata. O le a faapefea nei le malo o Iuta? E sili atu le matuiā o mea na faia e tagata o Iuta nai lo o tagata o Isaraelu. Na lapataʻia foʻi e Ieova tagata o Iuta e ala mai i ana perofeta, ma e mautinoa e faataunuuina fetalaiga a Ieova. O lea, ua agaʻi mai ʻautau a Asuria ma latou siʻomia Iuta.
E leʻi umi ae osofaʻia loa e le tupu sauā o Sanerivi ma lana ʻautau le malo o Iuta. Na faasolosolo ona faatoʻilaloina e lenei ʻautau malosi aai na pulea e Esekia. E foliga mai a o faagasolo lenei vaitaimi faigatā, na maʻi tigāina Esekia ma toetoe a maliu ai. I lenā taimi e leʻi maua sona atalii e faaauauina le gafa o le tupu o Tavita. O lea, na ia ʻaiʻoi atu ai iā Ieova, ma na tali e Ieova lana tatalo e ala i le faamālōlōina o lona maʻi. O le alofa o Ieova, na faaopoopo ai le isi 15 tausaga o le soifua o Esekia. E ui i lea, o loo agaʻi mai pea Asuria e taumafai e faatoʻilalo Ierusalema.
Na avatu e Esekia iā Sanerivi se tupe tele, e taofia ai o ia mai i le osofaʻia o Ierusalema le aai paia o Ieova. Peitaʻi, na ave e Sanerivi le tupe ma faaauau pea lana fuafuaga e osofaʻia Ierusalema. O lea, na faamalosia e Esekia le aai o Ierusalema e ala i le fausia o se pā fou, ma faia se alāvai e taʻi mai ai le vai i totonu o le aai ina neʻi siʻomia le aai e le ʻautau. Na ia faalaeiauina foʻi tagata o Iuta ma faamautinoa i ai e sili atu le malosi o Ieova, nai lo o se ʻautau faaletagata.
Na feagai Esekia ma se fili malosi na taufaamataʻu ane i tagata i Ierusalema e ala i taufaifaiga, o tauemuga, ma upu faalumaluma
Na faateteleina faamataʻuga a Sanerivi. Na ia auina atu lana avefeʻau lea e taʻua o le Ravesaki, e faifai i tagata o Iuta ma faalotovaivaia i latou. Sa matuā faifai foʻi le Ravesaki i lo latou tupu ma Ieova lo latou Atua. E ui i lea, na lototele Esekia ma faalaeiau ona tagata. Na auina atu foʻi e Sanerivi iā Esekia tusi taufaamataʻu e faafefe ai o ia. Sa ave e Esekia nei tusi ma fofola atu i le malumalu, e peiseaʻī ua ia tuuina atu le faafitauli i aao o le Atua e ona le malosi uma lava. O le ā le tali mai a Ieova? Na ia saunia se feʻau faamāfanafanaloto e ala mai i le perofeta o Isaia. Na faamautinoa atu ai iā Esekia e lē ulu atu lava Sanerivi ma ana ʻautau i Ierusalema, e latou te lē fanaina foʻi se aū i inā.
Na auina mai e Ieova i le pō lava lenā se agelu i le togālauapi a Asuria. Na faaumatia e le agelu i se taimi puupuu fitafita a Sanerivi e toʻa 185,000. Seʻi mafaufau i faalogona o Sanerivi ina ua ala aʻe i le taeao na sosoo ai! E mautinoa na matuā faateʻia o ia i le vaaia o tino oti o lana ʻautau atoa. O le iʻuga, na faalumaina o ia ma sola atu i lona nuu. Na fasiotia o ia e ona lava atalii i se taimi mulimuli ane, a o tapuaʻi i le malumalu o lona atua o Nisero.
E mataʻina le auala na manumalo ai Esekia. O lenei ua faaumatia ʻautau a Asuria ma ua toe malosi Esekia mai i lona maʻi. E leʻi leva ae ia fanauina foʻi se atalii. E ui i lea, e iai le taimi na faamaualuga ai le loto o Esekia. Peitaʻi, na aʻoaʻia o ia e Ieova ma na ia taliaina ma le lotomaulalo le aʻoaʻiga. Na avea o ia ma se tasi o tupu e sili ona lelei o Isaraelu seʻia oo ina maliu. Ioe, o Esekia o se faaaʻoaʻoga mataʻina o le lototele, e ui i tulaga e sili ona faigatā!
Faitau le tala i le Tusi Paia:
Mo talanoaga:
O ā auala na faaalia ai e Esekia le lototele?
Saʻiliʻili Atili
-
1. O le ā na maua e tagata e suʻesuʻeina toega o mea anamua e lagolagoina ai mau o le Tusi Paia e faatatau iā Esekia? (w11 5/1 15 ¶1-3) A
Zev Radovan/Alamy Stock Photo
Ata A: O se faamaufaailoga ʻele mai i le senituri lona valu T.L.M., o loo vaneina ai upu nei: “E ana e Esekia [le atalii o] Aasa, le tupu o Iuta”
-
2. Na valoia e Isaia “le gata lea e pei o le afi mumū o loo lele.” Na faapefea ona faatatau atu lenā valoaga iā Esekia? (Isa. 14:28, 29; ip-1 190-191 ¶4-6-wcgr)
-
3. O le ā le mea e mataʻina ai faamatalaga na taʻua ma faamatalaga e leʻi taʻua e Sanerivi i tusitusiga na maua e i latou e suʻesuʻeina toega o mea i le eleele i Nineva? (g 12/10 27 ¶3-5-wcgr) E
© The Trustees of the British Museum. Licensed under CC BY-NC-SA 4.0. Source
Ata E: O se papa e taʻua o le Taylor Prism e fai mai i le ʻele, o loo vaneina ai faamatalaga e faatatau i manumalo a Sanerivi
-
4. Na iloiloina e ni saienitisi i le 2003 pe sa fauina moni le Alāvai a Esekia i le taimi o le nofoaiga a Esekia. O le ā le latou faaiʻuga na fai? (w09 5/1 27 ¶3-5)
Manatunatu i ni Lesona
-
E faapefea ona avea le faaaʻoaʻoga a Esekia o se faalaeiauga mo se Kerisiano e lē tapuaʻi iā Ieova lona tamā po o lona tinā? I
Ata I
-
O le ā na laualuga i le mafaufau o Esekia ina ua faamataʻu ane Asuria i le aai o Ierusalema? (2 Tu. 19:15-19) E faapefea ona tatou faaaʻoaʻo iā te ia i aso nei?
-
O ā auala e mafai ona e faaaʻoaʻo ai iā Esekia i le faaalia o le lototele i lou olaga?
Manatunatu iā Ieova ma Lona Finagalo
-
O le ā ua ou aʻoaʻoina mai i lenei tala e faatatau iā Ieova?
-
O le ā le fesootaʻiga o lenei tala ma le finagalo o Ieova?
-
O ā ni mea ou te fia fesili ai iā Esekia pe a toetū mai?
Aʻoaʻo Isi Manatu
Ia maimoa i lenei tala mataʻina, e pei ona faamatalaina i le 2 Tupu 19:14-36.
Na faapefea ona faataunuu le valoaga o loo i le Mika 5:5 i aso o le tupu o Esekia, ma o le ā lona faataunuuga i aso nei?

