Skip to content

Skip to table of contents

Faaumatia le Fili Mulimuli, o le Oti Lea

Faaumatia le Fili Mulimuli, o le Oti Lea

“Ona faaumatia lea o le fili mulimuli, o le oti lea.”​—1 KORI. 15:26.

1, 2. O ā tulaga sa olioli ai Atamu ma Eva i le amataga, ma o ā fesili ua tulaʻi mai?

INA ua foafoaina Atamu ma Eva, e leʻi iai se tasi po o se mea sa fai ma o la fili. Sa avea i laʻua ma tagata lelei atoatoa na nonofo i se parataiso. Sa la olioli i se faiā māfana ma Lē na foafoaina i laʻua, i le avea ma ona atalii ma afafine. (Kene. 2:7-9; Luka 3:38) Sa iloa le tulaga o le a iai lo la lumanaʻi, ona o le poloaʻiga na tuuina atu e le Atua iā i laʻua. (Faitau le Kenese 1:28.) E leʻi manaʻomia ona ola e faavavau Atamu ma Eva ina ia ʻfaatumu ai le lalolagi ma galueaʻiina.’ Peitaʻi, sa manaʻomia ona la ola e faavavau ina ia faaauau ona ʻpule i meaola uma e fetolofi i le laueleele,’ ma sa mafai ona faia pea e Atamu lenei tiute auā e lē oo iai le oti.

2 Ae aiseā ua matuā ese ai le tulaga o mea i lenei taimi? Na faapefea ona iai le tele o mea ua fai ma fili i tagata, aemaise le fili sili o le oti? O le ā o le a faia e le Atua ina ia faaumatia ai nei fili? E maua tali o nei fesili ma isi fesili e fesootaʻi i ai i  faamatalaga o loo i le Tusi Paia. Seʻi o tatou iloiloina nisi o vaega tāua o na faamatalaga.

SE LAPATAʻIGA ALOFA

3, 4. (a) O le ā le poloaʻiga na tuuina atu e Ieova iā Atamu ma Eva? (e) Aiseā sa tāua ai le usitaʻia o lenā poloaʻiga?

3 E ui lava sa maua e Atamu ma Eva le faamanuiaga o le ola e faavavau, ae sa tatau ona la mānava, feinu, aai ma momoe ina ia feola ai pea. Ae o le mea e sili ona tāua, sa faalagolago o la ola i la latou faiā ma le Foaʻi Ola. (Teu. 8:3) Sa tāua tele le taliaina o le taʻitaʻiga a le Atua ina ia faaauau ai ona la olioli i le olaga. Sa faamanino atu e Ieova iā Atamu lenei manatu a o leʻi foafoaina Eva. E faapefea? Ua taʻua i le Kenese 2:16, 17: “Ua tuuina atu foʻi e Ieova le Atua lenei poloaʻiga i le tagata: ʻE mafai ona e ʻai i laau uma o le faatoʻaga ma e maʻona ai. A o le laau e iloa ai le lelei ma le leaga, aua neʻi e ʻai ai, auā o le aso e te ʻai ai, e te oti ai lava.’”

4 O le “laau e iloa ai le lelei ma le leaga,” na faaalia ai e iai i le Atua le aiā e filifili ai le mea e lelei ma le mea e leaga. Sa iloa e Atamu le mea lelei ma le mea leaga, auā sa faia o ia i le faatusa o le Atua ma sa iā te ia se lotofuatiaifo. O le laau ua faaalia mai ai sa manaʻomia e Atamu ma Eva le taʻitaʻiga a Ieova i taimi uma. Pe afai e la te aai i le laau, ua taʻu atu ai ua la fia tutoʻatasi e fai a laʻua lava filifiliga i le itu tau amio, ma faapogaia ai le tele o aafiaga tigā i a laʻua fanau. O le poloaʻiga a le Atua faatasi ai ma le faasalaga, na faaalia ai le matuiā o le filifili i se ala fia tutoʻatasi.

LE AUALA NA OO MAI AI LE OTI I LE FANAU A TAGATA

5. Na faapefea ona taʻitaʻia atu Atamu ma Eva e lē usiusitaʻi?

5 Ina ua uma ona foafoaina Eva, sa faailoa atu i ai e Atamu le faatonuga a le Atua. Sa iloa lelei e Eva le faatonuga ma sa mafai ona ia taulotoina atu i se tasi na faaauala mai i se gata, o se meaola e gaoioi ma le atamai. (Kene. 3:1-3) O lē na faaauala mai i le gata, o Satani le Tiapolo, o se atalii agaga o le Atua, na maileia i le faanaunauga o le fia tutoʻatasi ma le fia maua o le pule. (Faatusatusa i le Iakopo 1:14, 15.) Ina ia taunuu lana faufauga leaga, sa ia tuuaʻia le Atua e pepelo. Sa ia faamautinoa atu iā Eva afai e tutoʻatasi mai i le Atua, e la te lē feoti ae o le a pei i laʻua o le Atua. (Kene. 3:4, 5) Sa talitonu i ai Eva, ma manatu e fai ana ia lava filifiliga e ala i le ʻaina o le fua o le laau, ma uunaʻia Atamu e faia foʻi faapea. (Kene. 3:6, 17) Sa pepelo le Tiapolo. (Faitau le 1 Timoteo 2:14.) Peitaʻi, sa ʻfaalogo Atamu i le upu a lana avā.’ E ui lava atonu na foliga mai o se uō le gata, ae o le mea moni, o Satani le Tiapolo o se fili e sauā ma sa ia iloa lelei o le a iʻu i le oti lana pepelo na fai atu iā Eva.

6, 7. Na faapefea ona taulima e Ieova le faamasinoga o ē fai mea sesē?

6 Sa fouvale Atamu ma Eva i Lē na foaʻiina atu iā i laʻua le ola ma mea uma na la maua. Sa silafia lelei e Ieova mea uma na tutupu. (1 No. 28:9; faitau le Faataoto 15:3.) Sa ia faataga i latou nei e toʻatolu ia faaalia pe e faapeʻī o latou faalogona e faatatau iā te ia. I le avea ai o Ieova ma Tamā, e mautinoa sa matuā tigā lona finagalo. (Faatusatusa i le Kenese 6:6.) O lea na ia gaoioi ai o se Faamasino, ina ia faataunuu ai lana fetalaiga e faatatau i iʻuga e oo i ai pe a lē usiusitaʻi.

7 Na fetalai atu Ieova iā Atamu: “O le aso e te ʻai ai [i le laau e iloa ai le lelei ma le leaga], e te oti ai lava.” Atonu sa manatu Atamu o lenei “aso” e 24 itula. Ina ua ia lē usitaʻia le faatonuga a le Atua, e mautinoa sa ia faatalitalia o le a gaoioi Ieova a o leʻi goto le lā. Peitaʻi, mulimuli ane i lenā lava aso, na  fetalai atu Ieova iā Atamu ma Eva. (Kene. 3:8) Sa peiseaʻī na ia faia se faamasinoga, e ala i le faafofoga muamua atu i a la faamatalaga. (Kene. 3:9-13) Ina ua uma, ona ia faasilasila atu lea o le faasalaga o ē fai mea sesē. (Kene. 3:14-19) Pe ana faapea na ia faaumatia Atamu ma Eva i le taimi lava lenā, semanū e lē taunuu lona finagalo na iai mo i laʻua ma a la fanau. (Isa. 55:11) E ui lava na ia faailoa atu ua amata ai i le taimi lava lenā le faasalaga oti ma aafiaga o le agasala, ae sa ia faataga Atamu ma Eva ia maua ni a la fanau, o ē o le a mauaina aogā mai i sauniuniga o le a Ia faia. O le aso lava na agasala ai Atamu ma Eva, i le silafaga a Ieova, ua feoti i laʻua. Talu ai o le 1,000 tausaga e tusa lea ma le aso e tasi i le silasila a Ieova, o lea, na feoti i laʻua i totonu o le “aso” e tasi.​—2 Pete. 3:8.

8, 9. Ua faapefea ona aafia ē na tupuga mai iā Atamu i lana agasala? (Tagaʻi i le ata i luga aʻe o le matua.)

8 Ua aafia le fanau a Atamu ma Eva i le la gaoioiga na fai. Ua taʻua i le Roma 5:12: ʻUa oo mai le agasala i le lalolagi ona o le tagata e toʻatasi, o le oti foʻi ona o le agasala, ona oo mai ai lea o le oti i tagata uma auā ua agasala uma lava.’ O lē na muamua oti, o le tagata faamaoni o Apelu. (Kene. 4:8) Ona faasolo lea ina ola matutua ma feoti isi na tupuga mai iā Atamu. Sa tuufaasolo mai iā i latou le agasala ma le oti, auā na taʻua e le aposetolo o Paulo: ʻUa agasala le toʻatele ona o le lē usiusitaʻi o le tagata e toʻatasi.’ (Roma 5:19) O lea, ua avea le agasala ma le oti tuufaasolo mai iā Atamu ma fili mataʻutia i le fanau a tagata, ma e lē mafai ona sosola ese mai ai. E lē mafai ona tatou faamatalaina ma le saʻo, mea uma na aofia ai i le tuufaasolo mai o le agasala ma le oti i le fanau a Atamu. Peitaʻi, ua mafai ona tatou iloaina āuga.

9 Ua talafeagai ona faasino atu le Tusi Paia i le agasala ma le oti tuufaasolo, o le “ʻie ufiufi lea o loo ufitia ai tagata uma lava, ma le ʻie ua lalagaina lea ua ufitia ai nuu uma.” (Isa. 25:7) O lenei ʻie ufiufi telē ua ufitia ai tagata uma lava. O lea, ua “oti uma lava iā Atamu.” (1 Kori. 15:22) O le fesili e masani ona lāgā, o loo taʻua i upu a Paulo o loo i le Roma 7:24: “O ai na te laveaʻiina aʻu mai i le tino e iʻu ai i loʻu oti?” Pe e iai se tasi? *

O LE A FAAUMATIA LE AGASALA MA LE OTI

10. (a) O ā ni mau o le Tusi Paia e faaalia ai, o le a faaumatia e Ieova le oti na tuufaasolo mai iā Atamu? (e) O le ā ua faaalia mai i nei mau e faatatau iā Ieova ma lona Alo?

10 Sa mafai ona laveaʻiina e Ieova Paulo. Ina ua uma ona taʻua e Isaia le “ʻie ufiufi,” ona ia tusi lea e faapea: “O le a faaumatia e ia le oti e faavavau, o le a soloiesea foʻi e le Alii Pule Silisili Ese o Ieova loimata mai i mata uma.” (Isa. 25:8) I le pei o se tamā e na te aveesea mea e māfua ai ona mafatia lana fanau ma solo ese o latou loimata, o le a faapena foʻi ona aveesea e Ieova le oti na māfua mai iā Atamu. E iai sē e la te galulue faatasi e fesoasoani iā te ia. Ua taʻua i le 1 Korinito 15:22: “E pei ona oti uma lava iā Atamu, e faapena foʻi ona toe faaolaina uma lava e ala i le Keriso.” Sa fesili atu Paulo iā Ieova: “O ai e na te laveaʻiina aʻu?” Ina ua uma, sa ia faapea atili mai: “Ia faafetaia le Atua ona o lo tatou Alii o Iesu Keriso!” (Roma 7:25) E manino mai, e leʻi avea le fouvalega a Atamu ma Eva, ma itu na mou atu ai le alofa, lea na uunaʻia ai Ieova e faia le  tagata. E leʻi aveesea foʻi le alofa o lē na galulue faatasi ma Ieova i le foafoaina o le uluaʻi ulugalii, i ē na tupuga mai iā i laʻua. (Faata. 8:30, 31) Ae e faapefea ona faataunuu lenei laveaʻiga?

11. O le ā le sauniuniga na faia e Ieova ina ia fesoasoani ai i tagata?

11 O loo aofia ai i le tulaga lē lelei atoatoa o tagata ma le oti, le agasala a Atamu ma le faamasinoga amiotonu a Ieova. (Roma 5:12, 16) Ua faapea mai le Roma 5:18: “Na faasalaina ituaiga uma o tagata ona o le mea sesē e tasi.” O le ā na faia e Ieova ina ia aveesea ai le sala faafaamasinoga o tagata, e aunoa ma le solia o ana tapulaa? E maua le tali i fetalaiga a Iesu o loo i le Mataio 20:28: ʻNa sau le Atalii o le tagata ina ia foaʻi atu lona ola e fai ma togiola e sui aʻi tagata e toʻatele.’ Na faamanino mai e le uluaʻi atalii agaga o Ieova e faapea, o lona fanau mai i le lalolagi o se tagata lelei atoatoa, o le a saunia ai se togiola. E faapefea i lenei togiola ona faataunuu ai le faamasinogatonu?​—1 Timo. 2:5, 6.

12. O le ā le togiola e fetaui lelei ua faataunuu ai le faamasinogatonu?

12 I le avea ai ma tagata lelei atoatoa, na maua foʻi e Iesu le tulaga sa iā Atamu a o leʻi agasala. O le finagalo o Ieova, ia faatumulia le lalolagi i fanau lelei atoatoa a Atamu. O lea, ona o le loloto o le alofa o Iesu i lona Tamā ma ē na tupuga mai iā Atamu, na ia faataulaga ai lona ola faaletagata lelei atoatoa, lea e tutusa lelei ma le ola na leiloa iā Atamu. Mulimuli ane, na toe faafoʻisia e Ieova le ola o lona Alo o se agaga. (1 Pete. 3:18) Na talia e Ieova le taulaga a Iesu le tagata lelei atoatoa e toʻatasi, e fai ma togiola po o le tau ina ia toe faatau mai ai le aiga o Atamu, ma avatu i ai faamanuiaga ia na melea e Atamu. I se isi faaupuga, sa suitulaga Iesu iā Atamu. Na taʻua e Paulo: “Ua tusia e faapea: ʻNa avea le tagata muamua o Atamu, ma tagata ola.’ Ae na avea le Atamu mulimuli ma agaga e foaʻi mai ai le ola.”​—1 Kori. 15:45.

O le a maua e Apelu, o lē na muamua oti, aogā mai i le togiola a Iesu (Tagaʻi i le palakalafa 13)

13. O le a faapefea ona gaoioi “le Atamu mulimuli” e fesoasoani i ē ua maliliu?

13 Ua lē o toe umi ona oo mai lea o le taimi e gaoioi ai “le Atamu mulimuli,” o se “agaga e foaʻi mai ai le ola” i le toʻatele o tagata. O le toʻatele o ē na tupuga mai iā Atamu o le a toe faatutūina mai. Aiseā? Auā ua maliliu i latou, ae e ao ona toetutū mai ma toe ola i luga o le lalolagi.​—Ioa. 5:28, 29.

14. O le ā le sauniuniga a Ieova o le a fesoasoani e suia ai le tulaga lē lelei atoatoa, lea na tuufaasolo mai e Atamu i lana fanau?

14 O le a faapefea ona faasaʻoloto tagata mai i le tulaga lē lelei atoatoa o loo tauivi ma i latou? E ala i le saunia e Ieova o le pulega o le Malo na faia aʻe i “le Atamu mulimuli,” ma aumea na filifilia mai i tagata. (Faitau le Faaaliga 5:9, 10.) O ē ua aufaatasi ma Iesu i le lagi, ua latou tofo i le tulaga lē lelei atoatoa. Mo le afe o tausaga, o le a fesoasoani Iesu ma ē o le a pule faatasi ma ia, i tagata i le lalolagi ina ia feagai ma le tulaga lē lelei atoatoa, lea e lē mafai ona manumalo ai i so latou lava malosi.​—Faaa. 20:6.

15, 16. (a) O le ā e faasino i ai le “fili mulimuli,” ma o afea o le a faaumatia ai? (e) O le ā ua taʻua i le 1 Korinito 15:28 o le a faia e Iesu i le lumanaʻi?

15 I le iʻuga o le afe tausaga o le pulega o le Malo, o le a saʻoloto tagata usiusitaʻi mai i fili uma na māfua mai i le lē usitaʻi o Atamu. Ua taʻua i le 1 Korinito 15:22-26: “Auā e pei ona oti uma lava iā Atamu, e faapena foʻi ona toe faaolaina uma lava e ala i le Keriso. Ae e taʻitoʻatasi ma lona lava tulaga: e muamua lava Keriso, ona sosoo lea ma soo o Keriso i le taimi o lona faatasi mai. Ona oo ai lea i le  iʻuga, e tuuina atu ai e ia le malo i le Atua lona Tamā, pe a uma ona ia faaumatia malo uma, ma pule, ma ē malolosi uma. Auā e tatau ona pule o ia o se tupu seʻia tuuina e le Atua fili uma i lalo o ona vae. Ona faaumatia lea o le fili mulimuli, o le oti lea.” Ioe, o le a aveesea le oti na tuufaasolo mai iā Atamu. O le a aveesea e faavavau lenei “ʻie ufiufi” o loo ufitia ai tagata uma.​—Isa. 25:7, 8.

16 O loo faaiʻu e Paulo ana upu faagaeeina i le faapea mai: “Pe a tuuina i lalo o mea uma iā te ia, ona tuuina i lalo foʻi lea e le Alo o ia lava i Lē na tuuina i lalo o mea uma iā te ia, ina ia pule aoao le Atua i le aoao o mea.” (1 Kori. 15:28) O le a faataunuuina le fuafuaga o le pulega a le Alo o le Atua. I lenā taimi, o le a lotomalie o ia e toe faafoʻi atu lana pule iā Ieova, ma tuu atu iā te ia le aiga faaletagata ua lelei atoatoa.

17. O le ā le iʻuga o le a oo iā Satani?

17 Ae faapefea Satani, o lē na muaʻi faapogaia puapuaga uma o loo feagai ma tagata? O loo taʻua i le Faaaliga 20:7-15 le tali. I le tofotofoga faaiʻu o tagata lelei atoatoa uma, o le a faataga Satani e taumafai e taʻitaʻisesēina i latou. O le a tafiesea e faavavau le Tiapolo ma ē e mulimuli i lana taʻitaʻiga, e ala i le “oti faalua.” (Faaa. 21:18) Talu ai o ē o le a oo iai lenei oti o le a lē toe iai e faavavau, o lea, o le a lē faaumatiaina lava lenei oti. Peitaʻi, o le a lē avea le “oti faalua” ma fili i tagata e alolofa ma auauna i Lē na foafoaina i latou.

18. O le a faapefea ona faataunuuina le faatonuga na tuu atu e le Atua iā Atamu?

18 I lenā taimi, o le a maua e tagata lelei atoatoa le finagalo malie o Ieova ma matuā faamaonia mo le ola e faavavau, e lē toe iai se mea po o se tasi e fai ma o latou fili. O le a faataunuuina le faatonuga na tuuina atu iā Atamu e aunoa ma ia. O le a tumu le lalolagi i lana fanau, ma o le a latou fiafia e tausia le lalolagi ma meaola o le a iai. Tau ina ia faaauau ona tatou talisapaia le auala o le a faaumatia ai e Ieova le fili mulimuli, o le oti lea!

^ pala. 9 E tusa ai o taumafaiga a saienitisi e faamatala le pogai ua ola matutua ai ma feoti, ua taʻua i le tusi Insight on the Scriptures, Tusi 2, itulau e 247: “Ua latou lē amanaʻia le mea moni e faapea, na aumaia e Lē na foafoaina mea le faasalaga oti mo le uluaʻi ulugalii, ma e latou te lē o malamalama atoatoa i le auala ua faatino ai lenei faasalaga.”