Skip to content

Skip to table of contents

“O le Ala Lava Lenei, Ia Outou Savavali Ai”

“O le Ala Lava Lenei, Ia Outou Savavali Ai”

 “O le Ala Lava Lenei, Ia Outou Savavali Ai”

O le Talaaga o le Soifuaga O Emilia Pederson

Faamatalaina e Ruth E. Pappas

SA FANAU loʻu tinā o Emilia Pederson i le 1878. E ui sa avea o ia ma faiaʻoga, ae sa ia manaʻo e faaaogā lona olaga e fesoasoani ai i tagata ina ia faalatalata atu i le Atua. O le faamaoniga o le faanaunauga o loʻu tinā, o se atopaʻu telē o loo i lo matou fale i le taulaga laʻitiiti o Jasper, i Minnesota i Amerika. Sa ia faatauina lenei atopaʻu e ave ai ana meatotino i Saina, le nofoaga sa fia auauna ai o se misionare. Peitaʻi, ina ua maliu lona tinā, sa faalēaogāina ana fuafuaga ae toe nofo mai e tausi nai ona tei laiti. I le 1907 sa ia faaipoipo ai iā Theodore Holien. Sa ou fanau iā Tesema 2, 1925, ma o le uii o le fanau e toʻafitu.

Sa iai ni fesili faale-Tusi Paia a loʻu tinā sa ia naunau lava e taliina. O se tasi o fesili e faatatau i le aʻoaʻoga e faapea, o seoli o se nofoaga e faapuapuagatia ai ē amioleaga. Sa ia fesili atu i se tagata asiasi e vaavaaia mea a le Lotu Luteru, po o fea o le Tusi Paia e mafai ona ia maua ai lenei aʻoaʻoga. Ae na ia faapea atu iā te ia, e lē tāua le mea o loo fai mai ai le Tusi Paia, ae e tatau lava ona aʻoaʻoina le faapuapuagatiaina i le afi i seoli.

Faamalieina Lona Faanaunauga Faaleagaga

I le amatamataga o le 1900, sa auai atu ai Emma le uso o loʻu tinā i Northfield, i Minnesota e aʻoga faamusika ai. Sa nofo o ia i le fale o lona faiaʻoga o Milius Christianson, ma o lona toʻalua o se Tagata Aʻoga o le Tusi Paia, o le taʻu lenā sa taʻua ai Molimau a Ieova. Sa faamatala i ai e Emma e faapea, e iai lona uso e matuā naunau lava e faitau le Tusi Paia. E leʻi leva lava, ae tusi atu loa le toʻalua o Milius i loʻu tinā ma taʻu atu i ai tali o ana fesili mai le Tusi Paia.

I se tasi aso, na malaga atu ai i se nofoaafi se Tagata Aʻoga o le Tusi Paia e igoa iā Lora Oathout mai Sioux Falls, i Dakota i Saute, e talaʻi i Jasper. Sa suʻesuʻe e loʻu tinā lomiga faale-Tusi Paia na ia mauaina, ma i le 1915, sa amata ai ona ia tufa atu upu moni o le Tusi Paia i isi, ma tufatufa atu lomiga na alu atu ma Lora.

I le 1916, na faalogo ai loʻu tinā o le a auai atu Charles Taze Russell i le tauaofiaga i le taulaga o Sioux, i Iowa. Sa manaʻo o ia e auai atu i ai. O le taimi lea ua toʻalima le fanau a loʻu tinā, ae faatoʻā lima masina le matua o Marvin o le uii lea. E ui i lea, sa ia alu ma ave uma lana fanau i se faigāmalaga e tusa ma le 100 maila (160 kilomita) i le taulaga o Sioux, ina ia auai i le tauaofiaga. Sa ia faalogologo i lauga a le uso o Russell, ma matamata i le “Ata Tifaga o le Foafoaga,” ma na papatisoina ai o ia. I lona toe foʻi atu i lona aiga, sa tusia sana tala e faatatau i le tauaofiaga, lea na lomiaina i le Jasper Journal.

I le 1922, na iai loʻu tinā i le toʻa 18,000 o ē na auai i le tauaofiaga i Cedar Point, i Ohio. I le māeʻa o lenā tauaofiaga, sa lē toe mapu o ia i le faalauiloaina atu o le Malo o le Atua. O le iʻuga, o lana faaaʻoaʻoga na uunaʻia ai i matou e utagia  le timaʻiga e faapea: “O le ala lava lenei, ia outou savavali ai.”—Isa. 30:21.

Fua o Lana Auaunaga

I le amatamataga o tausaga mai le 1920, sa siitia atu ai oʻu mātua i se fale i talaatu o le aai o Jasper. Sa olaola le pisinisi a loʻu tamā ma e toʻatele lona aiga sa tausi. E leʻi tele sana suʻesuʻe i le Tusi Paia e pei o loʻu tinā, ae sa ia lagolagoina ma le loto atoa le talaʻiga, ma faaavanoa lo matou fale mo faifeʻau femalagaaʻi. Pe a fai se lauga a se uso femalagaaʻi i lo matou fale, e pe ā ma le selau e auai atu i ai, ma faatumulia ai le matou potu mālōlō, potu ʻai, ma le potu moe.

Pe tusa o le fitu o oʻu tausaga, na vili mai ai le uso laʻitiiti o loʻu tinā o Leti, ma faapea mai o loo fia fai se lesona faale-Tusi Paia a ona tuaoi, o Ed Larson ma lana avā. Sa vave ona la taliaina mea moni o le Tusi Paia, ma la valaaulia ai lo la tuaoi o Martha Van Daalen, lea e toʻavalu lana fanau, e auai i a la lesona. Sa avea foʻi Martha ma lona aiga atoa ma Tagata Aʻoga o le Tusi Paia. *

I lenā vaitaimi, sa iai se tama talavou e igoa iā Gordon Kammerud, e lē mamao le mea sa nofo ai o ia, ma na amata ona faigaluega i loʻu tamā. Ua uma ona lapataʻia Gordon: “Ia e faaeteete i le fanau teine a le pule. E ese lava le latou lotu.” Peitaʻi, sa amata ona suʻesuʻe e Gordon le Tusi Paia ma e leʻi leva ae talitonu o ia, o lea ua ia maua le upu moni. I le tolu masina mulimuli ane ai, ae papatiso loa. Sa avea foʻi ona mātua ma ē talitonu, ma na māfana le faauōga a aiga nei o le ʻau Holiens, Kammeruds, ma Van Daalens.

Faalaeiauina e Ala i Tauaofiaga

Na matuā faalaeiauina loʻu tinā i le tauaofiaga i Cedar Point, ma sa ia manaʻo e aua neʻi toe misia se isi tauaofiaga. Sa faapena foʻi oʻu faalogona i a matou faigāmalaga mamao mo na faatasitasiga. Sa lē mafai ona galo le tauaofiaga i Columbus, i Ohio i le 1931, auā o inā sa amata faaaogā ai le igoa, Molimau a Ieova. (Isa. 43:10-12) Ou te manatua foʻi le tauaofiaga i Washington D.C., i le 1935, lea na faia ai se lauga e faamalamalama mai ai le “motu o tagata e toʻatele” e pei ona taʻua i le Faaaliga. (Faaa. 7:9) Sa papatiso ai oʻu uso o Lilian ma Eunice i le silia ma le toʻa 800 o i latou na papatiso ai i inā.

Sa auai atu lo matou aiga i tauaofiaga i Columbus i Ohio, i le 1937; i Seattle i Washington, i le 1938; ma i Niu Ioka i le 1939. Sa matou ō faatasi ma le ʻau Van Daalen, le ʻau Kammerud ma nai isi tagata, ma sa fai ma matou mālōlō solo i la matou faigamalaga. Sa faaipoipo Eunice iā Leo Van Daalen i le 1940, ma avea i laʻua ma paeonia. I le tausaga lava lenā, sa faaipoipo ai Lilian iā Gordon Kammerud, ma avea foʻi i laʻua ma paeonia.

Sa mataʻina le tauaofiaga i le 1941 lea na fai i St Louis i Missouri. O i inā na maua ai e le faitau  afe o talavou le tusi, Children (Tamaiti). Sa suia ai loʻu olaga i lenā tauaofiaga. E leʻi leva ona māeʻa lenā tauaofiaga, ae matou paeonia loa ma loʻu tuagane o Marvin ma lona toʻalua o Joyce, iā Setema 1, 1941. O taimi lenā ua 15 oʻu tausaga.

O la matou vaipanoa o tagata fai faatoʻaga, ma sa faigatā i uso ona auai uma atu i tauaofiaga, ona sa masani ona fai tauaofiaga i taimi o le seleselega i a latou faatoʻaga. Pe a māeʻa la le tauaofiaga, ona toe fai lea o le autaluga o manatu mai tauaofiaga i tua o lo matou fale, mo i latou e leʻi mafai ona auai. O ni faatasiga e fiafia tele ai.

Kiliata ma Tofiga i Atunuu Ese

Iā Fepuari 1943, sa faavaeina ai le Aʻoga o Kiliata auā le toleniina o paeonia mo le auaunaga faamisionare. Sa aofia ai i le vasega muamua sui e toʻaono mai le aiga o Van Daalen, o le ʻauuso o Emil, Arthur, Homer, ma Leo; o lo latou tauusoga o Donald; ma le toʻalua o Leo, o loʻu uso o Eunice. Sa lagona le fiafia toe faanoanoa foʻi i le matou faamavaega, ona matou te lē o iloa po o afea matou te toe feiloaʻi ai. Ina ua uma le faauuga, sa siitia atu loa i latou e toʻaono i Puerto Rico, ma o le taimi lenā e lē atoa se sefululua o Molimau i inā.

I le tausaga na sosoo ai, sa auai atu ai Lilian ma Gordon, faapea foʻi ma Marvin ma Joyce i le vasega lona tolu o Kiliata. Sa auina atu foʻi i latou i Puerto Rico. Ae iā Setema 1944, i le 18 o oʻu tausaga, na ou auai ai i le vasega lona fā. I le māeʻa o le faauuga iā Fepuari 1945, sa matou auauna faatasi ai ma loʻu tuagane ma oʻu uso i Puerto Rico. Na tatala mai ai se avanoa mataʻina mo aʻu! E ui lava sa avea ma luʻi le aʻoaʻoina o le gagana Sepania, ae e leʻi leva ae silia ma le 20 suʻesuʻega faale-Tusi Paia na faia e nisi o i matou. Sa faamanuia e Ieova le galuega. I aso nei, ua tusa ma le 25,000 Molimau i Puerto Rico!

Faalavelave na Oo i lo Matou Aiga

Sa faaauau pea ona nonofo Leo ma Eunice i Puerto Rico ina ua fanau le la tama o Mark, i le 1950. I le 1952 na latou fuafua ai e asiasi i o la aiga. Iā Aperila 11, na latou malaga ai i se vaalele. E leʻi leva ona tuua e le vaalele le laueleele, ae paʻū loa i le sami. Na maliliu ai i inā Leo ma Eunice. Na maua atu Mark e lua ona tausaga, o opeopea mai. Sa togi e se tagata na sao mai le faalavelave o ia i totonu o se vaafaaola, ma sa faia ni taumafaiga e faamānavaina o ia, ma sa manuia na taumafaiga. *

I le lima tausaga mulimuli ane ai, iā Mati 7, 1957, na ō atu ai oʻu mātua i le Maota mo Sauniga, ae pā ai le paʻu o le la taavale. A o sui le paʻu i autafa o le auala, na soʻa loʻu tamā e se taavale ma oti ai lava i inā. E tusa ma le 600 tagata na auai i le lauga o le maliu, ma sa tuuina atu se molimau lelei i tagata o lenā vaipanoa, lea sa faaaloalogia ai loʻu tamā.

Tofiga Fou

A o leʻi maliu si oʻu tamā, sa ou mauaina ai se tofiga e galue i Argentina. Iā Aokuso 1957, sa ou taunuu ai i le taulaga o Mendoza i auvae mauga o Mauga o le Andes. I le 1958, sa siitia mai ai George Pappas i Argentina, o sē na faauu mai le vasega lona 30 o Kiliata. Sa lelei le ma faigāuō ma George, ma sa ma faaipoipo iā Aperila 1960. I le 1961, na maliu ai si oʻu tinā i le 83 o ona tausaga. Na savali o ia ma le faamaoni i ala o le tapuaʻiga moni ma e toʻatele i latou na ia fesoasoani i ai e faia faapea.

 E sefulu tausaga o ma galulue ma George ma isi misionare i fale misionare eseese. Ona sosoo ai lea ma le ma fitu tausaga i le galuega femalagaaʻi. I le 1975, na ma toe foʻi atu ai i le Iunaite Setete e fesoasoani i nisi o o ma aiga ua mamaʻi. I le 1980, sa valaaulia ai laʻu tane e fai le galuega femalagaaʻi i le oganuu Sipaniolo. O le taimi lenā pe ua tusa ma le 600 faapotopotoga Sipaniolo i le Iunaite Setete. Mo le 26 tausaga, na ma asiasi atu ai i le tele o faapotopotoga Sipaniolo ma vaaia ai le faatelega, ua sili atu i le 3,000 faapotopotoga.

Ua Latou Savavali i “le Ala”

Sa olioli foʻi loʻu tinā i lona vaavaai atu o auauna faataimi atoa tagata talavou o lona aiga. O se faaaʻoaʻoga, o Carol, o le tama teine a loʻu uso pito i matua o Ester, sa amata ona paeonia i le 1953. Sa faaipoipo o ia iā Dennis Trumbore, ma o loo faaauau e oo mai i le taimi nei le la auaunaga faataimi atoa. O le isi tama teine a Ester o Lois, na faaipoipo iā Wendell Jensen. Sa la auai i le vasega lona 41 o le Aʻoga o Kiliata ma galulue mo le 15 tausaga o ni misionare i Nigeria. O Mark lea na maliliu nai ona mātua i le faalavelave tau vaalele, sa avea ma tama fai a le tuafafine o Leo, o Ruth La Londe ma lana tane o Curtiss. Sa tele tausaga o paeonia Mark ma lana avā o Lavonne ma tausi aʻe le la fanau e toʻafā i “le ala.”—Isa. 30:21.

Ua na o i maʻua ma loʻu tuagane o Orlen o loo feola pea, ma ua tusa ma le 90 ma ona tupu ona tausaga. O loo ia auauna pea ma le faamaoni iā Ieova. O loo faaauau pea ona ma auauna ma le olioli ma George i le auaunaga faataimi atoa.

Le Mea na Tuua e Tinā

O loo iā te aʻu i le taimi nei se meatotino tāua a si oʻu tinā, o lana kesi. O se meaalofa a loʻu tamā i le la faaipoipoga. I se tasi o pusa toso o lana kesi o loo iai lana api tuai, o loo iai ni tusi ma ni tala mai nusipepa na ia tusia ma avatu ai se molimau lelei mo le Malo. O nisi o nei tusi e mai le amatamataga o le 1900. Na iai foʻi i le kesi ia tusi na tāua ma pele i loʻu tinā, o tusi mai ana fanau misionare. Ou te fiafia lava e faitau ma toe faitau i ai! O ana tusi na avatu iā i matou, sa matuā faalaeiauina ai i matou ona e tumu i manatu lelei. E leʻi taunuu le faamoemoe o si oʻu tinā e avea ma misionare. E ui i lea, sa ia maelega e pei o se misionare, ma na uunaʻia ma pāʻia ai loto o isi tupulaga na mulimuli mai ai. O loo oʻu matuā naunau atu i le aso e mafai ai ona toe faatasi uma ai lo matou aiga i le lalolagi parataiso, e aofia ai si oʻu tinā ma si oʻu tamā!—Faaa. 21:3, 4.

[Faaopoopoga i lalo]

^ pala. 13 Tagaʻi i le Watchtower, Iuni 15, 1983, itulau e 27-30, mo le talaaga o le soifuaga o Emil H. Van Daalen.

^ pala. 24 Tagaʻi i le Awake! Iuni 22, 1952, itulau e 3-4.

[Ata i le itulau 17]

Emilia Pederson

[Ata i le itulau 18]

1916: Tinā, Tamā (o loo siiina Marvin); i lalo mai le tauagavale i le taumatau: Orlen, Ester, Lilian, Mildred

[Ata i le itulau 19]

Leo ma Eunice, a o leʻi maliliu

[Ata i le itulau 20]

1950: Mai le tauagavale i le taumatau, i luga: Ester, Mildred, Lilian, Eunice, Ruth; lalo: Orlen, Tinā, Tamā, ma Marvin

[Ata i le itulau 20]

George ma Ruth Pappas i le galuega femalagaaʻi, 2001