Qara amadowa massie

Cinaanchu doorshiwa massie

Furchonniwa massie

Yihowa Farci'raasine

Sidaamu Afoo

Qullaawu Maxaafi Addinta Mayyee Rosiisanno?

FOOLIISHSHO LAME

Qullaawu Maxaafi Maganu Mannu Oosora Uyino Maxaafaati

Qullaawu Maxaafi Maganu Mannu Oosora Uyino Maxaafaati

Qullaawu Maxaafi wole maxaaffanni baxxannohu mayinniiti?

Qullaawu Maxaafi iillitannohe mitiimma dandiite hee'ratto gede kaa'lannohehu hiittoonniiti?

Qullaawu Maxaafi masaalo ammanatto gede assannohehu maati?

BAXANNOHE jaali danchare uyinohe yanna qaagatto? Hakkoye uyinohere adhitto wote xagge assi'roottoha calla ikkikkinni lowo geeshsha hagiidhittokki digatootto. Konni baalunkunni roore hakku uyinoheri uyihe manchire kulannori no; yaano hakku manchi jaalimma'ne ayirrisannota leellishanno. Jaalikki hede togoore danchare uyinohe daafira kawoote galatittosikki digatootto.

2 Qullaawu Maxaafi Maganu mannu oosora uyino eltooti; tenne eltora addinta galatu noonkere ikka hasiissannonke. Kuni baxxino maxaafi wolewa mittowano anfeemmokkire kulannonke. Lawishshaho, beeddahe wo'mitino gordi, uulla, umi manchinna umi mancho kalaqantino gara kulannonke. Qullaawu Maxaafi heeshshonke giddo tuncu yaannonke qarranna mitiimma dandiine hee'neemmo gede kaa'lannonke biddishsha amadino. Maganu alaamasi hiitto asse wonshannoronna uullate aana woyyitino heeshsho hiitto asse abbannorono xawisanno. Qullaawu Maxaafi addinta hagiirsiissanno eltooti!

3 Qoleno Qullaawu Maxaafi Maganu Yihoware kulannonkehura hagiirsiissanno eltooti. Isi konne maxaafa ninkera aasi seekkine anfammosira hasi'rannota leellishshanno. Addaho, Qullaawu Maxaafi Yihowawa shiqatto gede kaa'lannohe.

4 Atera Qullaawu Maxaafi nooheha ikkiro, kuni maxaafi noohehu ate calla di''ikkootto. Wo'mu woyi xeu Qullaawu Maxaafi 2,400 aleenni ikkanno afiinni attamamino daafira alamete daga giddo xibbunni 95 anga aleenni ikkannohu konne maxaafa afi'ra dandaanno. Mereerimunni, lamalate kiiro mitte miliyoone aleenni ikkannohu Qullaawu Maxaafi mannu angara eanno! Wo'mu woyi xeu Qullaawu Maxaafi biliyoonetenni kiirrannihu qixxaawino. Addinta Qullaawu Maxaafi gedeehu wolu maxaafi dino.

“Qullaawa Borroti Haaro Alame Tiro” batinynyu afiinni qixxaabbino

Haaro Alame Tiro batinyu afiinni qixxaabbino

5 Hakkiinni saeno, Qullaawu Maxaafi ‘Maganu ayyaaninni [borressaminoho].’ (2 Ximootewosi 3:16) Hiitto ikke? Qullaawu Maxaafi umisi togo yaanno: ‘Qullaawu ayyaaninni massagamino manni, masaalo Maganuwiinni adhe coyi'rino.’ (2 Pheexiroosi 1:21) Lawishshaho, dirijjite noosihu mittu manchi dirijjitesi giddo borro borreessitanno beetto, sokka borreessitannosi gede assara dandaanno. Hatte sokka, dirijjitete anni assaawenna biddishsha amaddinote. Konni daafira, sokkate anni isooti ikkinnina borreessitu beetto di''ikkitino. Hatteente gede, Qullaawu Maxaafi amadino assaawe borreessi mannita ikkitukkinni Maganunnite. Konni daafira, wo'mu Qullaawu Maxaafi mitte huluullo nookkiha ‘Maganu qaaleeti.’—1 Teselonqe 2:13.

ISI ISINIIWA SUMUU YAANNOHONNA GARAHO

6 Qullaawu Maxaafi borreessame goofinohu 1,600 diro aleenni ikkitanno yanna giddooti. Qullaawu Maxaafi borreessaano babbaxxitino yannara heedhinoreetinna heeshshonsa garino babbaxxinoho. Insa giddo mitu gawarete; mitu qulxu'me woshshaaddannoreeti; gamu kayinni allaalaasinete. Wolootu kayinni masaalaanote; mitu qolte mesaafintete; gamu kayinni nugussate. Wongeelu borreessaanchi Luqaasi akimete. Borreessaanote heeshshonna lophphonsa gari babbaxxinoha ikkirono, Qullaawu Maxaafi isi isiniiwa sumuu yaannoho.*

7 Qullaawu Maxaafihu umi maxaafi mannu ooso qarru giddora e'inohu hiittoonniitiro kulanno. Goofimarchu maxaafi qole wo'ma uulla gannate ikkitannota kulanno. Qullaawu Maxaafiti wo'manti kifile gamba yite kumunni kiirranni diri xagge amaddino. Mitte mittenti kifile Maganu alaamanna isi alaamasi wonshanno gara afate kaa'litannonke. Qullaawu Maxaafi isi isiniiwa sumuu yaanno gari xaggeessi'nanniha ikkirono, kuni coyi Maganu borreessiisino Maxaafiwiinni agarranniho.

8 Qullaawu Maxaafi sayinsete ragaa la'nirono garaho. Isinni hakkawaro noo sayinse affinokkire amadino. Lawishshu gedera, Zelewaawuyaani maxaafi xiwamino manchi xiwanisi woleho taraawannokki gede mannuwiinni baxxe keeshshanno garanna keeraanchimma agadha lainohunni hundi Isiraeelera uyinoonni higge kulanno. Hatte yannara qooxeessinsara noo daga kayinni tenne hajore mittoreno diaffino. Uullate suude lainohunni so'rote lao noo yannara Qullaawu Maxaafi uulla qunqumado ikkitinota xawisino. (Isayyaasi 40:22) Qullaawu Maxaafi uulla ‘mullawa rarra'inota’ kulanno. (Iyyoobi 26:7) Addaho Qullaawu Maxaafi sayinse ronsanni maxaafa di''ikkino. Ikkollana coyi'rannoti sayinsete hajo garaho. Kuni coyi Maganu borreessiisino maxaafiwiinni agarranniha di''ikkino?

9 Qoleno Qullaawu Maxaafi xaggete ragaannino garahonna halaaleho. Mitte xagge kulanno wote tittire odeessanno. Mannunniha su'ma calla ikkikki sirchonsano bade kulanno.# Tenne alameri xaggete borreessaano manninsa qeelama dikultanno; Qullaawu Maxaafi borreesaano kayinni ammanantinoreeti, wole agurranna uminsa so'ronna manninsa laanfe garunni borreessitino. Lawishshaho Zelewaawuyaani maxaafi borreessaanchi Muse, seejjo uyinannisi gede assitinosita loosinota kabbaade so'ro mittore maaxikki borreessino. (Zehulqu 20:2-12) Wole alamete maxaaffa giddo gari geeshsha anfannikkiti togoo ammanama Qullaawu Maxaafi giddo no. Korkaatuno Qullaawa Maxaafa borreessiisinohu Maganoho.

HORO UYITANNO AMAALE AMADINO MAXAAFA

10 Qullaawu Maxaafi Maganu ayyaaninni borreessaminoha ikkinohura ‘rosiisate, seejjatenna coye suwisate kaa'lanno.’ (2 Ximootewosi 3:16) Addaho, Qullaawu Maxaafi horo uyitanno amaale amadino maxaafaati. Mannu ooso akatire seekke kulanno. Tini maala'linannita di''ikkitino; korkaatuno Qullaawa Maxaafa borreessiisino Magani Yihowa mannu ooso Kalaqaanchooti! Yihowa hedonkenna laonke ninkenni sae afino. Hakkiinni saeno hagiirraamma ikkate mayi hasiisannonkero afino. Hattono heeshshonke giddo xooqa hasiissannonke coye afino.

11 Hanni Maatewoosi fooliishsho 5 kayise 7 geeshsha noota Ilaaalu Sibikate yaamantannota Yesuusi lallawo la'no. Tenne baxxitino lallawora Yesuusi, halaalaancho hagiirre afi'nanni gara, kawa ka'aa higinore tirranni gara, huuccatto assi'nanni gara, tenne alame jirora heedhankera hasiissannota gara ikkitino laorenna wole addi addi hajore rosiisino. Yesuusi coyi'rino qaali hakkawarinte gede xaano mannu heeshsho soorrate lowo wolqa noosihonna horo afi'rinoho.

12 Qoleno Qullaawu Maxaafi maatete heeshsho, loosonna wolu manni ledo noonke xaado lainohunnino dancha amaale aanno. Qullaawu Maxaafi amaale duuchchunku mannira horoontannote; qoleno yanna dishaartannote. Maganu, Qullaawu Maxaafi giddo noota horo uyitanno amaale masaalaanchu Isayyaasi ragaa qole xaphphi asse togo yiino: “Ani Yihowa Maganikki horoomannohere rosiiseemmoheho.”—Isayyaasi 48:17.

MASAALOTE MAXAAFA

13 Qullaawu Maxaafi batinynye masaalo amadino; amadino masaalo giddo roore wo'mitino. Lawishshu gedera Yihowa settikki sanira K.I.A. hee'rinohu masaalaanchu Isayyaasi ragaanni qole, Baabiloonete katami ba''annota coyi'rino. (Isayyaasi 13:19; 14:22, 23) Konne katama wottaaddaru horranno gara tittirre kulloonni. Katama horrara daanno wottaaddari Baabiloonete laga mooshshe mittu oli nookkiha Baabiloonete katama eanno. Konne calla ikkikkinni Isayyaasi masaalo, Baabiloone qeele amadanno nugusi su'mi Qiroosi ikkinota badde kultino.—Isayyaasi 44:27-45:2.

Qullaawu Maxaafi borreessaanchi Isayyaasi, Baabiloone ubbannota masaalino

Baabiloonete uware xiinxallanni noo mancho

14 Mitu 200 diri gedensaanni Birra 5/6, 539 K.I.A. wottaaddaru mitu Baabiloonete mule kata'mi. Konni wottaaddari roorrichchi ayeeti? Qiroosi yinanniho Faarsi nugusaati. Konni garinni mitte xaggete masaalo wo'mitanno gari injii. Ikkollana masaalote garinni Qiroosi wottaaddari mittu oli nookkiha Baabiloonete katama amadikka?

15 Hakko hashsha Baabiloonete gosa lowo jili aana no; qoleno kataminsa gimbe milli yitannokkita ikkitinohura dese'e yite no. Hakko mereero Qiroosi Baabiloonete katama doyisse daadanni noo waa hayyotenni wole raga hige daadanno gede assi. Hakkawotenni wayi shaale manna sayisanno geeshshiha ikkita wottaaddaru waa tayise fule katamu gimbewa shiqqi yii. Ikkollana Qiroosi wottaaddari Baabiloonete gimbe hiitto ikke sa''anno? Anfoonnikki korkaatinni hakko hashsha katamu saanqa fano agurroonni!

16 Baabiloonete katama lainohunni togo yitanno masaalo kulloonni: “Horontanni ise aana teesannohu dihee'ranno; iseno ilamatenni ilamate geeshsha horontanni diheedhanno. Arawe hakko didukka'nitanno; allaalaasineno saadansa hakko diallaa'litanno.” (Isayyaasi 13:20) Tini masaalo Baabiloone diigantu gedensaanni nafa ikkitannore kultanno. Baabiloone hegerera ontannota xawissanno. Tini masaalo wo'mitinota buuxisiissanno taje la''a dandaatto. Iraaqihu qaru katami Baagidaadira soojjaatoonni 80 kiilomeetire fafe, mannu nookkihu bashshoo Baabiloone bayichchi no; kuni bayichchi Yihowa, “Baote feyaanchinni feemmose” yee Isayyaasi widoonni coyi'rino qaali wo'minota leellishshanno tajeeti.—Isayyaasi 14:22, 23.%

Baabiloone diigantino kinna

Baabiloone diigantino kinna

17 Qullaawu Maxaafi halaalaancho masaalo amadinota buuxanke ammananke kaajjishshanno; dihattooti? Addaho Maganu Yihowa konni albaanni qaale einore wonshino daafira, uulla gannate assate eino qaaleno wonshannota mittore dihuluullammeemmo. (Zehulqu 23:19) Isinni, ‘kaphphannokki Magani lowo diri albaanni uyinoti hegere heeshsho hexxo’ noonke.—Titoosi 1:2.^

“MAGANU QAALI HEESHSHONNIHO”

18 Tenne fooliishshora la'noommo coyi, Qullaawu Maxaafi addinta baxxinoha ikkinota leellishanno. Ikkeennano Qullaawa Maxaafa kaffi assine la'neemmo gede assannonkehu isi isiniiwa sumuu yaasi, sayinsetenna xaggete ragaanni gara ikkasi, horoontanno amaale amadasinna huluullissannokki masaalo amadasi calla di''ikkitino. Kiristaanchu hawaariya Phaawuloosi togo yee borreessino: ‘Maganu qaali heeshshonnihonna wolqaataamoho; lame qara afidhino bisenni roore iibbinoho; lubbonna foole, diimmichchonna qoe bada geeshsha qasannoho. Wodanu giddo noo hedonna yorto marammaranno.’—Ibiraawuyaani 4:12.

19 Qullaawu Maxaafi giddo nooha Maganu “qaale” woyi sokka nabbawanke heeshshonke soorritara dandiitanno. Qoleno ninkeeneto konni albaanni layi'ne egenninoommokki garinni layi'neemmo gede kaa'lannonke. Afuunni Magano banxeemmo yinammora dandiineemmo; ikkollana ayyaanisinni borreessamino Qaali yaano Qullaawu Maxaafi rosiisanno roso macciishshine adhineemmo qaafo, giddiidinke hedonna wodaninke halcho maatiro leellishshanno.

20 Qullaawu Maxaafi addinta Maganu mannu oosora uyino maxaafaati. Nabbawa, xiinxallanna muxxe ikkinorichchi gede assine la''a hasiissanno maxaafaati. Amadino sokka xiinxallakki agura hoogatenni tenne Maganu eltora galata qoli. Hatto assittoro, Maganoho mannu oosora noosi alaama seekkite buuxatto. Hakku alaami maatironna Maganu alaamasi wonshannohu hiittoonniitiro aantanno fooliishshora ronseemmo.

QULLAAWU MAXAAFI ROSIISANNO ROSO

  • Qullaawu Maxaafi Maganu ayyaaninni borreessaminoha ikkinohura garahonna halaaleho.—2 Ximootewosi 3:16.
  • Maganu Qaali giddo noo amaale barru baali heeshshonkera horoontannote.—Isayyaasi 48:17.
  • Maganu Qullaawu Maxaafi giddo qaale einori baalunku wo'manno.—Zehulqu 23:19.

*  Mitu manni Qullaawu Maxaafiti mitte kifile wolete ledo sumuu diyitanno yiirono, tini yaatto taje dinoote. Amaaru afiinni qixxaawinoha, Qullaawu Maxaafi Maganu Qaaleetinso Mannunniho? yaannoha Yihowa Farci'raasine qixxeessitino maxaafa foolishsho 7 lai.

#  Lawishshaho, Luqaasi 3:23-38 aana xawinsoonniha Yesuusiha ilamate sircho lai.

%  Qullaawu Maxaafi masaalo lainohunni ledde xawishsha afi'rate Amaaru afiinni qixxaabbinota, Duuchchunku Mannira Horo Aanno Maxaafa yinanni biroshere Yihowa Farci'raasine qixxeessitinota qoola 27-29 lai.

^  Qullaawu Maxaafi masaaleenna wo'mitino masaalo Baabiloonete katami ba''are coyidhannota calla di''ikkitino. Xiroosinna Nennewete katami bainota kultanno masaalono no. (Hiziqeeli 26:1-5; Sofooniyaasi 2:13-15) Qoleno Daanieeli masaalo, Baabiloone ba'u gedensaanni alamete aana aante aantetenni mookkannota shoole bayiraadda mangiste kultanno. Kuriuu giddo Medo-Faarsinna Girikete mangiste no. (Daanieeli 8:5-7, 20-22) Yesuusi Kiristoosi aana wo'mitinota Mesihichchunnire masaalloonnita batinynye masaalo lainohunni Guwuursha lai.


Xiinxallote Xa'muwa

1, 2. Qullaawu Maxaafi hagiirsiissannota Maganu elto ikkinohu ma doogganniiti?

3. Yihowa Qullaawa Maxaafa ninkera aasi maa leellishshanno? Tini hagiirsiissannota ikkitinohu mayiraati?

4. Qullaawu Maxaafi qixxaawino gara lainohunni, atera xagge ikkannohehu maati?

5. Qullaawu Maxaafi ‘Maganu ayyaaninni [borreessaminoho]’ yineemmohu mayiraati?

6, 7. Qullaawu Maxaafi kifile ise iseneewa sumuu yaase xagge ikkitannonkekkihu mayiraati?

8. Qullaawu Maxaafi sayinsete ragaanni gara ikkinota leellishanno lawishsha kuli.

9. (a) Qullaawu Maxaafi xaggete ragaanni garanna halaale ikkinohu hiitte doogganniiti? (b) Qullaawu Maxaafi borreessaano ammanantinore ikkansa Qullaawu Maxaafire maa kultannonke?

10. Qullaawu Maxaafi horo uyitanno amaale amadinoha ikkasi maala'lissannonkekkihu mayiraati?

11, 12. (a) Yesuusiti Ilaalu Sibikate hiitte hajore coyidhanno? (b) Qullaawu Maxaafi wole hiittee hajora horoontanno amaale aanno? Aanno amaale yanna shaartannokkite yineemmohuna mayiraati?

13. Yihowa ayyaanisinni Isayyaasi Baabiloonete katama lainohunni maa maa tittire borreessanno gede assino?

14, 15. Isayyaasi Baabiloonete katama lainohunni coyi'rino masaalo wo'mitinohu hiittoonniiti?

16. (a) Isayyaasi Baabiloonete goofimarchi maikkannota masaalino? (b) Isayyaasi Baabiloone ontannota coyi'rino masaalo wo'mitinohu hiittoonniiti?

17. Qullaawu Maxaafi masaalo wo'mase ammananke kaajjishshannohu hiittoonniiti?

18. Kiristaanchu hawaariya Phaawuloosi ‘Maganu qaale’ lainohunni mayyiino?

19, 20. (a) Qullaawu Maxaafi ateneeto layi'ratto gede kaa'lannohehu hiittoonniiti? (b) Maganu Qullaawa Maxaafa elto asse uyinonkehura, galata qola dandaattohu hiittoonniiti?