Gue na tënë ti yâ ni

Andia ti Nzapa na ndö ti dutingo na saleté ape asigi angu mingi kozo na ti awandara

Andia ti Nzapa na ndö ti dutingo na saleté ape asigi angu mingi kozo na ti awandara

A sara ngu 3500 tongaso awe, kete kozo si azo ti Israël alï na Sese ti Zendo, Nzapa atene na ala so lo yeke bata ala si “asioni kobela” so ala bâ lani na Égypte asi na ala ape (Deutéronome 7:15). Mbeni lege so lo sara na ni ayeke so lo mû na ala andia so ayeke polele na ndö ti tënë ti dutingo na saleté ape, nga lo fa na ala tongana nyen ti kpe ambeni kobela nga ye so a lingbi ala sara ti tene ambeni kobela amû ndo ape. Na tapande:

  • A lu ndia lani na ala ti tene ala sukula terê ti ala nga na abongo ti ala.​—Lévitique 15:4-27.

  • Nzapa alu nga ndia so: “Mo zia mbeni ndo nde na gigi ti camp ni, ti tene mo gue dä. Mo zia kpoka na popo ti agbakuru ti mo, si tongana mo gue na kabinë, mo zi dû na kpoka ni, na mo pusu sese na ndö ti saleté so asigi na yâ ti mo.”​—Deutéronome 23:12, 13.

  • Tongana a mä lani so mbeni zo ayeke na kobela so alingbi ti gbu amba ti lo, a yeke zia lo yongoro na tanga ti azo teti mbeni ngoi. Tongana kobela ti lo ni ahunzi awe, kozo si lo kiri na milieu ti azo, a lingbi lo sukula terê ti lo nga lo sukula abongo ti lo, tongaso si a bâ lo tongana zo so aga “nzoni” awe.​—Lévitique 14:8, 9.

  • Tongana mbeni zo andu lani kuâ ti mbeni zo wala ti nyama, a yeke zia lo yongoro na tanga ti azo teti mbeni ngoi.​—Lévitique 5:2, 3; Nombre 19:16.

Andia so a mû lani na mara ti Israël, na ndö ti tënë ti seni nga na dutingo na saleté ape, asigi angu mingi kozo si tanga ti azo lani aga ti hinga ye na ndö ni.

Na ambeni ndo lani, mbeni soro ndia na ndö ti tënë ti dutingo na saleté ape ayeke nga dä ape. Na tapande:

  • Kobela ayeke lani mingi na ando ni so nga amolenge ayeke kui mingi ndali ti so ngu ti nyongo ayeke na nzoni ape, azo ayeke bi asaleté kirikiri nga ala yeke te akobe so ayeke nzoni ape.

  • Awanganga ti ândö ahinga ye mingi ape wala ala hinga nga ye ape na ndö ti amicrobe nga na aye so ayeke ga na kobela na azo. “Ayorö” so azo ti Égypte ayeke mû na azo ayeke aye tongana mênë ti kada, puru ti pélican, kuâ ti adeku, inon, nga na amapa so gugu asigi na terê ni. A yeke sara nga ka kua lani na puru ti zo nga na ti anyama ti soigné na azo.

  • Azo ti Égypte ândö ayeke wara aparasite nde nde ndali ti Ngu ti Nil so ayeke nzoni ape nga alege ti ngu so a leke ti tene ngu ti Nil ni aga na yâ ti kodro ni ayeke nga nzoni ape. Akete bébé ayeke kui lani na kobela ti sasa nga na ambeni kobela ni nde so zo ayeke wara ndali ti so lo te akobe so ayeke nzoni ape.

Me azo ti Israël ayeke ti ala lani na nzoni seni ahon tanga ti amara ndali ti so ala sara ye alingbi na Ndia ti Nzapa.