Gue na tënë ti yâ ni

Mbeni dessin na terê ti mbeni ngbene mur na Égypte afa so mbeni mbaï ti Bible ayeke tâ tënë

Dessin ni ayo mètre miombe, na ayeke na gbata ti Karnak, nduru na ngbene yanga ti temple ti nzapa ti Égypte so a iri lo Amun. Awandara afa so dessin ni aye ti sara tënë ti akodro so Shichac, gbia ti Égypte amû ândö. Akodro ni so ayeke na mbage ti nord-est ti kodro ti Égypte; na popo ni a yeke wara kodro ti Juda nga na royaume ti nord ti Israël.

Dessin ti Karnak; kete foto so afa ambeni ngbâa so akanga ala

Na lê ti dessin ni a fa Amun so angbâ ti fa angbâa so wungo ti ala ayeke 150 na Shichac wala Sheshonk. * Angbâa ni oko oko alondo na agbata wala akodro nde nde so azo ti Égypte amû na ngangu. A sara iri ti akodro ni na terê ti angbâa ni oko oko. Zo apeut laso ti diko mingi ti a-iri so ayeke na terê ti dessin ni, nga azo so ayeke diko Bible ahinga iri ti ambeni. Na milieu ti a-iri ni a yeke wara Beth-Shéan, Gabaon, Mégiddo nga na Sunem.

Bible asara tënë ti Égypte so amû lani kodro ti Juda (1aGbia 14:25, 26). Bible afa même anzene nzene tënë na ndö ti mungo kodro ni so Shichac amû lani. A tene: “Na yâ ti oku ngu ti komandema ti Gbia Roboam, Shishac gbia ti Égypte aga na bira na terê ti azo ti Jérusalem . . . Shishac aga na apuse ti mbarata 1 200, azo 60 000 so ayeke kpe na ambarata nga na gbâ ti aturugu so zo alingbi ti diko wungo ti ala pëpe so lo na ala alondo na Égypte si aga . . . Lo mû agbata ti Juda so ngangu gbagba ayeke na terê ni ngbii lo si na Jérusalem.”—2 Chronique 12:2-4.

Dessin ti Karnak so ayeke pëpe gï oko ye so awandara awara na gbe ti sese so afa tongana nyen la Shichac amû lani akodro ti Israël. A wara nga iri “Shichac” na ndö ti mbeni kete tênë na kodro ti Mégiddo, mbeni kodro so Bible asara nga tënë ni.

Mbaï ti Bible so asara tënë na ndö ti mungo kodro ti Juda so Shichac amû lani ayeke mbeni vrai ye so asi. Ye so amû lege na e ti bâ so azo so asû Bible ayeke tene tâ tënë. Tongana kodro ti ala asö benda na ndö ti ambeni mara, ala yeke sara tënë ni, me nga tongana kodro ti ala atï na gbe ti ambeni kodro, ala yeke sara tënë ni. Mingi ti azo so ayeke sû mbaï giriri ayeke sara lani ye tongaso ape.

^ par. 3 Fason so a sû na iri “Shichac” ague oko na fason so a yeke di ni na yanga ti Hébreu.