Lege ti wara ye ni

Soro mbeni yanga ti kodoro

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

Gue na tënë ti yâ ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

“Zia ala ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa”

 CHAPITRE14

Sara ye mbilimbili na yâ ti aye kue

Sara ye mbilimbili na yâ ti aye kue

“E ye ti sara ye mbilimbili na yâ ti aye kue.” —AHÉBREU 13:18.

1, 2. Ngbanga ti nyen bê ti Jéhovah anzere so e yeke sara ngangu ti sara ye mbilimbili? Mû mbeni tapande ni.

MBENI mama na kete molenge ti lo ayeke sigigi na yâ ti mbeni magazin. Mo ye ti bâ, molenge ni aluti, bê ti lo afâ. Nyen la asi, nyen? Mbeni kete ye ti ngia so lo mû fade na yâ ti magazin so angbâ na maboko ti lo. Lo girisa fade ti kiri na ni na place ni wala ti hunda mama ti lo ti vo ni na lo. Teti so li ti lo aga kirikiri, lo dekongo na iri ti mama ti lo; mama ni atene na lo ti duti kpô na lo mû lo ala kiri na magazin ni si molenge ni akiri na ye ti ngia so na place ni na lo hunda pardon. So molenge ni asara tongaso, bê ti mama ni anzere mingi. Ngbanga ti nyen?

2 Ababâ na amama ayeke ka na ngia mingi tongana ala bâ so amolenge ti ala ayeke manda ti sara ye mbilimbili. Babâ ti e ti yayu so ayeke “Nzapa ti tene-biani” ayeke nga na ngia tongaso (Psaume 31:6). Tongana lo yeke bâ so e yeke maï ti ga abiazo na lege ti yingo, bê ti lo ayeke nzere ti bâ e so e yeke tirika ti sara ye mbilimbili. Ngbanga ti so e ye ti mû ngia na bê ti lo nga ti ngbâ na yâ ti ndoye ti lo, e yeke fa nga oko bibe so bazengele Paul afa: “E ye ti sara ye mbilimbili na yâ ti aye kue.” (aHébreu 13:18). Zia e bâ akota ye osio so na yâ ni a lingbi ti duti ngangu na e ti sara ye lakue mbilimbili. Na pekoni, e yeke bâ ambeni ye ti nzoni so e lingbi ti wara tongana e sara ye mbilimbili.

E SARA YE MBILIMBILI NA E WANI

3-5. (a) Na lege wa Bible awa e na ndo ti kpale so alingbi ti si tongana e yeke handa tere ti e wani? (b) Nyen la alingbi ti mû maboko na e ti sara ye mbilimbili na e wani?

3 Kozo kpale ni ayeke ti manda ti sara ye mbilimbili na e  wani. A yeke ngangu oko pëpe na e awasiokpari ti handa tere ti e wani. Na tapande, Jésus atene lani na aChrétien ti Laodicée so ala yeke handa tere ti ala wani tongana ala bâ ti ala atene ala yeke azo ti mosoro, teti biani na lege ti yingo ala yeke “[a]wayere, . . . [a]waziba nga tere ti [ala] ayeke senge”. So ye ti mawa mingi (Apocalypse 3:17). So ala wani ayeke handa tere ti ala, a sara si duti ti ala akiri aga sioni mingi.

4 Nga, peut-être mo dabe ti mo na wango ti disciple Jacques so atene: “Tongana mbeni zo abâ ti lo so lo yeke voro Nzapa na lege ni si na mbage lo komande menga ti lo pëpe, me lo ngbâ ti handa bê ti lo wani, vorongo Nzapa ti zo so ayeke senge senge.” (Jacques 1:26). Tongana e tene na bê ti e so même tongana e sara kusala na menga ti e na lege ni pëpe Jéhovah ayeke ngbâ lakue ti yeda na e, andâ e yeke handa gi tere ti e wani. Tongana e sara tongaso, vorongo so e yeke voro na Jéhovah ayeke gi senge senge. Nyen la alingbi ti bata e si e mû sioni lege so pëpe?

5 Na yâ ti oko chapitre ni, Jacques ahaka tâ tënë ti Nzapa na mbeni tatara. Lo wa e ti yôro lê ti e na yâ ti ndia so alingbi kue, ndia ti Nzapa, na ti changé aye so a lingbi e changé ni. (Diko Jacques 1:23-25.) Bible alingbi ti mû maboko na e ti sara ye mbilimbili na e wani nga ti hinga ye so a lingbi e changé ni (Toto ti Jérémie 3:40; Aggée 1:5). E lingbi nga ti sambela Jéhovah ti hunda lo ti bâ yâ ti bê ti e, ti mû maboko na e ti bâ nga ti leke ambeni kota wokongo so e yeke na ni (Psaume 139:23, 24). Sarango ye na handa ayeke mbeni wokongo so a yeke ngangu mingi ti hinga ni, na e ye ti bâ ni gi tongana ti so Babâ ti e ti yayu ayeke bâ ni. A-Proverbe 3:32 atene: “Zo ti kirikiri ayeke ye ti sioni mingi na lê ti L’Eternel, me tënë ti lingo ti L’Eternel ayeke na azo ti mbilimbili.” Jéhovah alingbi ti mû maboko na e ti bâ ye tongana ti so lo yeke bâ na ye, nga ti bâ tere ti e tongana ti so lo yeke bâ e. Zia e dabe ti e so Paul atene: “E ye ti sara ye mbilimbili na yâ ti aye kue.” Ti fadeso e lingbi pëpe ti zi asiokpari kue na tere ti e, me e ye biani ti sara ye mbilimbili nga ti gi ti duti azo so asara ye mbilimbili.

 SARA YE MBILIMBILI NA YÂ TI SEWA

Ti sara ye mbilimbili alingbi mu maboko na e ti kpe ti sara ambeni ye na hondengo ni

6. Ngbanga ti nyen a lingbi aita so asara mariage awe asara ye mbilimbili na popo ti ala? Na sarango tongaso ala yeke kpe aye wa?

6 A lingbi a hinga sewa ti Chrétien na sarango ye mbilimbili. Tongaso, a lingbi koli na wali asara ye mbilimbili tongana ala yeke sara lisoro na popo ti ala. Âdu ti aye ti saleté tongana sarango ngia ti koli na wali na tere ti mbeni zo, sarango songo na gbemingo na mbeni wali wala mbeni koli na lege ti Internet wala bango porno na alege nde nde, a lingbi mara ti aye tongaso aduti pëpe na yâ ti mariage ti aChrétien. Ambeni ita so asara mariage awe ayeke sara asioni ye tongaso na ala honde ni na wali wala koli ti ala. Ti sara ye tongaso ayeke biani sarango ye na handa. Bâ tënë so Gbia David atene: “Mbi duti pëpe na azo ti handa, na mbi tambela pëpe na awandendia.” (Psaume 26:4). Tongana mo sara mariage awe, zia mo bi tere ti mo lâ oko pëpe na yâ ti mbeni sioni sarango ye so alingbi ti pusu mo ti honde tâ sarango ye ti mo na wali wala koli ti mo.

7, 8. Atapande wa ti Bible alingbi ti mû maboko na amolenge ti bâ nene ti sarango ye mbilimbili?

7 A yeke lege ti ndara ti tene ababâ na amama amû atapande so ayeke na yâ ti Bible si ala fa na amolenge ti ala nene ti sarango ye mbilimbili. Asioni tapande ni ayeke ti azo tongana Acan, so anzi ye na lo tara ti honde tënë ni; Guéhazi, so atene mvene ti wara nginza na pekoni; nga na Judas, so ayeke nzi ye nga so na mbana lo tene mvene ti sara sioni na Jésus.—Josué 6:17-19; 7:11-25; 2 aGbia 5:14-16, 20-27; Matthieu 26:14, 15; Jean 12:6.

 8 Anzoni tapande ni ayeke ti azo tongana Jacob, so awa amolenge ti lo ti kiri na nginza so ala wara ni na yâ ti abozo ti ala ngbanga ti so lo bâ ti lo so a girisa girisango si a zia ni dä so; Jephté na molenge ti lo ti wali, so asara ye alingbi na zendo so babâ ti lo amû, atâa so a hunda na lo ti gbanzi ye mingi na tere ti lo; Jésus, so asara lani mbeto pëpe ti fa tere ti lo na azo mingi so aga ti gbu lo ti tene prophétie ti Mbeti ti Nzapa aga tâ tënë nga ti bata fini ti akamarade ti lo (Genèse 43:12; aJuge 11:30-40; Jean 18:3-11). Atapande oko na oko so a fa ni ge alingbi ti mû maboko na ababâ na amama ti hinga mbeni pendere tënë so ayeke na yâ ti Bible na so alingbi ti mû maboko na ala ti fa na amolenge ti ala ti ndoye sarango ye mbilimbili nga ti bâ nene ni.

9. A lingbi ababâ na amama akpe nyen tongana ala ye ti zia na amolenge ti ala tapande ti sarango ye mbilimbili? Ngbanga ti nyen tapande ti ala ayeke kota ye mingi?

9 Fango ye tongaso azia kungba na ndo ti go ti ababâ na amama. Bazengele Paul ahunda tënë so, lo tene: “Mo so mo yeke fa ye na mbeni zo, mo fa ye na mo wani pëpe? Mo so mo yeke fa tënë, mo tene: ‘Mo nzi ye pëpe’, mo yeke nzi ye?” (aRomain 2:21). Ambeni babâ na mama asara si li ti amolenge ti ala aga kirikiri na lege so ala yeke tene na amolenge ni ti sara ye mbilimbili me ala wani ayeke sara ye mbilimbili pëpe. Ala lingbi ti tene so nzingo akete ye nga handango azo ayeke sioni pëpe na tenengo atënë tongana ti so “A sara ye ape, ala hinga so azo ayeke mû ni” wala “So gi kete mvene la, a sara ye ape.” Ti tâ tënë ni, nzi kue ayeke gi nzi, atâa ngere ti ye ni so mo nzi so ayeke kete tongana nyen; nga mvene kue ayeke gi mvene, atâa ndali ti tënë wa si mo tene mvene ni ndali ni, wala atâa mvene ni andu azo mingi pëpe. * (Diko Luc 16:10.) Tongana zo ayeke sara ye na handa, amolenge ayeke bâ ni hio na ye so alingbi ti sara sioni mingi na ala (aÉphésien 6:4). Me, tongana tapande ti ababâ na amama afa na amolenge ti sara ye mbilimbili, na ngoi so ala  kono, ala lingbi ti mû gloire na Jéhovah na yâ ti dunia so azo ni ayeke sara ye mbilimbili pëpe.—aProverbe 22:6.

SARA YE MBILIMBILI NA YÂ TI CONGRÉGATION

10. Na ndo ti tënë ti sarango lisoro na popo ti aChrétien, aye wa a lingbi e sara hange na ni?

10 Na yâ ti songo ti e na aita ti e na yâ ti bungbi, lege azi na e mingi ti fa so e sara ye mbilimbili. Tongana ti so e bâ na Chapitre 12, a lingbi e sara hange na lege so e yeke sara kua na matabisi ti tenengo tënë, mbilimbili na popo ti e na aita ti e aChrétien. Asenge lisoro alingbi ti turnê hio ti ga mbeni sioni kpere-kpere na même ti ga pango ndo. Tongana e fa peko ti mbeni tënë so e hinga gere ni nzoni pëpe, e lingbi ti kangbi mvene ti gue na ni; tongaso a yeke nzoni e bata yanga ti e (aProverbe 10:19). Na mbage, e lingbi ti hinga so mbeni ye so asi ayeke tâ tënë, me so aye pëpe ti tene so a lingbi e fa pekoni na azo. Na tapande, tënë ni alingbi ti bâ e pëpe wala a lingbi ti duti nzoni pëpe ti fa pekoni (1 aThessalonicien 4:11). Ambeni zo ayeke tene so sarango tënë na ngangu ayeke mbeni lege ti sarango ye mbilimbili la, me a lingbi tënë ti yanga ti e aduti lakue nzoni nga a sara nzoni na zo.—Diko aColossien 4:6.

11, 12. (a) Na lege wa si ambeni ita so atï na yâ ti kota siokpari asara si kpale ni akiri aga kota mingi? (b) Ambeni mvene ti Satan na ndo ti akota siokpari ayeke so wa? E lingbi ti tiri na ni tongana nyen? (c) Tongana nyen si e lingbi ti fa so e sara ye mbilimbili na mbage ti bungbi ti Jéhovah?

11 A yeke biani kota ye ti tene e sara ye mbilimbili na mbage ti azo so ayeke mû li ni na yâ ti congrégation. Ambeni ita so atï na  yâ ti kota siokpari asara si kpale ni akiri aga kota mingi na lege so ala yeke honde siokpari ni na a-ancien na tenengo mvene na ngoi so a-ancien ahunda ala na ndo ni. Azo tongaso ayeke handa lê ti aita na fango na gigi so ala yeke sara na Jéhovah, andâ ala yeke sara mbeni kota siokpari na hondengo ni. Biani, mara ti sarango ye tongaso asara si duti ti mbeni zo ayeke gi mvene (Psaume 12:3). Ambeni ita ni ayeke tene na a-ancien gi mbage ti ye so ala sara na ala honde ambilimbili tënë ni (Kusala 5:1-11). Mingi ni, mara ti sarango ye na handa tongaso alondo na mungo peko ti amvene so Satan ayeke maï ni.—Bâ encadré “ Amvene ti Satan na ndo ti akota siokpari.”

12 A yeke nga kota ye mingi ti sara ye mbilimbili na mbage ti bungbi ti Jéhovah na ngoi so e yeke kiri tënë na ambeni tënë so a hunda na e na yâ ti ambeni mbeti. Na tapande, tongana e yeke sû arapport ti e ti fango tënë, a yeke nzoni e sara hange si e sû tënë ti mvene na yâ ni pëpe. Legeoko nga, tongana e yeke sû demande ti kono yâ ti kusala ti e na yâ ti bungbi, a lingbi e tene gi tâ tënë na ndo ti seni ti e wala na ndo ti ambeni ye so asi na e.—Diko aProverbe 6:16-19.

13. Tongana nyen si e lingbi ti ngbâ lakue ti sara ye mbilimbili na ngoi so e mä tere na mbeni ita ti sara mbeni ye?

13 Ti sara ye mbilimbili na mbage ti aita ti e ti bungbi andu nga tënë ti mango tere ti sara mbeni ye. A lingbi ti si so ambeni ita amä tere na ala yeke dë buze. Ye oko, a lingbi ala bâ nzoni si ala bungbi ye tongaso pëpe na vorongo so ala yeke voro na Jéhovah na Da ti Royaume wala na fango tënë. A lingbi ti si so mango tere ti ala ni ayeke tongana ti patron na zo ti kua ti lo. Tongana e mû ambeni ita na kua, a lingbi e sara ye mbilimbili na mbage ti ala, e futa ala tongana ngoi ni alingbi, nga wungo ti nginza so e mä tere lani na ndo ni na aye so ndia ti kodoro ni ahunda ti sara, e sara ni na ala (1 Timothée 5:18; Jacques 5:1-4). Legeoko nga, tongana e sara kua na gbe ti mbeni ita, a lingbi e sara kua ni alingbi na ngoi ni, si e wara nginza ti pekoni (2 aThessalonicien 3:10). Teti so patron ti e ni ayeke mbeni ita, a lingbi e ku pëpe ti tene lo sara na e mbeni ye so ayeke nde kete  na tanga ti azo ti kua ni, mo bâ mo tene e yeke na droit ti tene patron ni azia na e ambeni lango senge senge si na pekoni lo futa e na ndo ni, wala e yeke na droit ti wara ambeni ye so amba ti e azo ti kua ni awara ni pëpe.—aÉphésien 6:5-8.

14. Tongana aChrétien amä tere ti sara mbeni ye, lege ti ndara ayeke ti sara nyen kozoni? Ngbanga ti nyen?

14 Ka tongana ye so e mä tere ti sara ni ayeke ti so alingbi mbeni lâ ti tï wala ti ga nzoni, na tapande, ti bi nginza si e dë na buze wala ti mû bon na azo, ye ni ayeke duti tongana nyen? Bible afa na e mbeni kpengba-ndia: Sû aye ni kue na mbeti. Na tapande, na ngoi so Jérémie avo mbeni sese, lo bâ si a sara lani mbeti ni use, atémoin aduti dä, nga lo bâ si a bata mbeni mbeti ni nzoni si tongana mbeni ye asi gbândä a duti témoin ti lo (Jérémie 32:9-12; bâ nga Genèse 23:16-20.) Tongana e mä tere na ambeni ita si e yeke dë buze, a yeke nzoni e sû anzene nzene tënë ni kue na mbeti, e sû maboko ti e na gbe ni, nga e mû atémoin na tere ni. Sarango tongaso aye ti tene so e yeke na confiance na ita ni pëpe? Ên-ën. Me a yeke kanga lege si mbeni oko atene pëpe so ni mä ti ni yâ ti tënë ni fade nde; a yeke kanga lege si tënë alondo pëpe na ngoi so bê ti mbeni oko ason; a yeke kanga lege même si kota papa so alingbi ti kangbi yâ ti ala alondo pëpe. A yeke nzoni aChrétien kue so amä tere ti sara mbeni ye azia na li ti ala so beoko nga na siriri ti congrégation ayeke kota mingi ahon mango tere ti ala ni. *1 aCorinthien 6:1-8.

SARA YE MBILIMBILI NA YÂ TI DUNIA SO

15. Tongana nyen Jéhovah ayeke bâ azo so ayeke sara ye mbilimbili pëpe na dengo buze? Nga atâa so azo kue ayeke sara tongaso, aChrétien ayeke sara ti ala tongana nyen?

15 Chrétien ayeke sara ye mbilimbili gi na yâ ti congrégation pëpe. Paul atene: “E ye ti sara ye mbilimbili na yâ ti aye kue.” (aHébreu 13:18). Wasarango e abi bê ti lo mingi na ndo ti sarango ye mbilimbili na yâ ti kango ye. Gi na yâ ti aProverbe, a yeke wara aversê osio so andu tënë ti sarango kua na akilo so ayeke na lege ni pëpe (aProverbe 11:1; 16:11; 20:10, 23). Ândö  giriri, azo ayeke sara kua lakue na akilo na yâ ti dengo buze ti hinga na nengo ti aye so azo ayeke vo, nga ti hinga nengo ti lê ti nginza so a yeke futa na aye. Awadengo buze so asara ye na handa ayeke na akilo use ti nzi na aclient ti ala. * Jéhovah ake biani asarango ye tongaso! Ti ngbâ na yâ ti ndoye ti lo, e yeke sara kue ti kpe alege kue ti nzingo zo na yâ ti dengo buze.

16, 17. Amara ti handa nde nde wa amû ndo na yâ ti dunia laso? Atâ Chrétien aleke na bê ti ala ti sara nyen?

16 Teti so Satan ayeke mokonzi ti dunia so, bê ti e adö pëpe so sarango ye na handa amû ndo kue. Lâ na lâ e yeke tingbi na aye so ayeke gi ti pusu e ti sara ye na handa. Tongana azo ayeke gue ti gi kua, a yeke hunda ka na ala ti sû nduru tënë na ndo ti akua so ala hinga ni; mingi ni ala yeke tene mvene na yâ ti ambeti ni so, ala yeke tene mvene na ndo ti adiplôme so ala wara nga ala tene so ala sara kua ni so kozo na mbeni ndo tongaso, andâ a yeke gi mvene. Tongana azo ayeke leke ambeti ti ala ti gue ti sara kodoro na kodoro-wande, wala ala yeke bâ lege ti mbeti ti futango lapo, wala ti assurance nga ambeni mbeti tongaso, mingi ni ala yeke tene gi mvene ti tene ala wara ye so bê ti ala aye. Ambeni ayeke changé même mbeti ti ngu ti ala. A-élève mingi ayeke tricher na ngoi ti adevoir wala a-examen, wala tongana ala yeke sû atondo ti ambeni ye so a hunda ni na ala na ekole wala amémoire ti nda ti mandango mbeti ti ala, ala yeke gue na ndo ti Internet ti mû kua ti mbeni zo na ala yeke tene so ala si asara ni. Nga tongana azo ague ti bâ akota zo ti kua so aye goro, mingi ni ala yeke pete goro na ala ti wara ye so ala ye. Bê ti e adö pëpe ti bâ so sarango ye tongaso amû ndo na yâ ti dunia so azo ni ayeke “azo so andoye gi tere ti ala wani, azo so andoye nginza, . . . azo so andoye nzoni ye pëpe”.—2 Timothée 3:1-5.

17 Atâ Chrétien aleke na bê ti ala ti sara mara ti aye tongaso oko pëpe. Ngoi na ngoi, mbeni ye so asara si a yeke ngangu ti sara ye mbilimbili ayeke so mo bâ mo tene azo ti sarango ye na handa ayeke bâ gi nzoni lakue na yâ ti dunia so (Psaume 73:1-8). Na  mbage, aChrétien alingbi ti futa nginza mingi wala ti duti na kpale ni ngbanga ti so ala ye ti ngbâ lakue azo so asara ye mbilimbili “na yâ ti aye kue.” Pasi so mo bâ ndali ti sarango ye mbilimbili angbâ senge senge? Ên-ën! Ngbanga ti nyen si e tene tongaso? Anzoni ye ti peko ti sarango ye mbilimbili ayeke so wa?

ANZONI YE TI PEKO TI SARANGO YE MBILIMBILI

18. Ngbanga ti nyen ti duti zo so ayeke sara ye mbilimbili ayeke kota ye mingi?

18 A yeke ngangu ti wara ambeni ye so ayeke kota mingi ahon dutingo na nzoni iri tongana zo so asara ye mbilimbili na so amba ti lo alingbi ti zia bê kue na lo. (Bâ encadré “ Mbi yeke biani zo so asara ye mbilimbili?”) Bâ tënë so kete si: zo kue alingbi ti wara mara ti nzoni iri tongaso! Zo ayeke na bezoin pëpe ti duti na kode, mosoro, pendere ti tere, nzoni duti, wala mbeni ye so ahon ngangu ti zo si lo wara iri so. Me, azo mingi agi pëpe ti wara mara ti nzoni iri tongaso. Warango azo so ayeke sara ye mbilimbili ayeke ngangu (Michée 7:2). Tongana mo sara ye mbilimbili, ambeni zo alingbi ti he mo, me ambeni alingbi ti gonda mo nga ala yeke zia bê ti ala kue na mo na ala yeke ne mo. A-Témoin ti Jéhovah mingi abâ so teti so ala sara ye mbilimbili, ala wara même nginza na pekoni. A bata ambeni na kua ti nginza ti ala na ngoi so a tomba ambeni zo ti kua so asara ye na handa, wala ala wara kua ti nginza ndali ti so a yeke gi azo ti kua so asara ye mbilimbili gingo.

19. Sarango ye mbilimbili na yâ ti gigi ti e alingbi ti ndu yingo-ti-hinga ti e nga na songo ti e na Jéhovah tongana nyen?

19 Atâa ye so asi na mo awe wala ade, hinga so sarango ye mbilimbili ayeke ga na aye ti nzoni mingi. Mo yeke duti ande na nzoni yingo-ti-hinga. Paul atene: “E hinga e tene e yeke na nzoni yingo-ti-hinga.” (aHébreu 13:18). Nga, Babâ ti e ti yayu so aye e ayeke bâ biani nzoni iri so mo yeke na ni, na lo ye gi azo so asara ye mbilimbili. (Diko Psaume 15:1, 2; aProverbe 22:1.) Biani, ti duti zo so ayeke sara ye mbilimbili ayeke mû lege na mo ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa; mbeni futa ti hon so ayeke dä pëpe. Zia e bâ mbeni tënë ni so ague oko na chapitre so: bango ndo ti Jéhovah na ndo ti kua.

^ par. 9 Na yâ ti congrégation ti aChrétien, zo so angbâ ti tene mvene dandara, na a yeke polele so lo tene ni ti sara sioni na amba ti lo, a-ancien alingbi biani ti iri lo na gbele komite.

^ par. 14 Ti hinga ye ti sara na ngoi so mbeni dengo buze awara kpale, bâ Bâ Ambeni tënë, na li ti tënë “Lekengo tënë so alondo ndali ti dengo buze.”

^ par. 15 Ala yeke na akilo ni use, oko ti vo na ye, oko ti kä na ye, na ala leke ti tene gi ala si awara go. Peut-être ala sara si mbeni mbage ti wen ti kilo ni ayo ahon mbeni ti wara lege ti nzi na aclient ti ala.