Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

“Zia ala ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa”

 CHAPITRE 1

“Ndoye ti Nzapa ayeke so”

“Ndoye ti Nzapa ayeke so”

“Ndoye ti Nzapa ayeke so: e bata acommandement ti lo; me acommandement ti lo ayeke ye so ane pëpe.”—1 JEAN 5:3.

1, 2. Nyen la apusu mo ti ndoye Jéhovah Nzapa, nyen?

MO NDOYE Nzapa? Tongana mo mû tere ti mo na Jéhovah Nzapa awe, biani, kiringo tënë ti mo ayeke duti EN! na a yeke tâ na lege ni. A sara e ti tene e ndoye Jéhovah. Biani, e ndoye Nzapa ngbanga ti so lo nga lo ndoye e. Bible afa ye ni tongaso: “Ti e, e yeke na ndoye, ngbanga ti so lo [Jéhovah, lo] ndoye e kozoni.”—1 Jean 4:19.

2 Jéhovah amû li ni kozo ti fa na e so lo ndoye e. Lo mû na e mbeni pendere ndo ti lango so ayeke sese ti e. Lo mû na e aye so e yeke na bezoin ni na lege ti mitele (Matthieu 5:43-48). Na ahon so, lo mû na e aye so e yeke na bezoin ni na lege ti yingo. Lo mû na e Bible so ayeke Tënë ti lo. Nga, lo tene na e ti sambela lo, na lo dë bê ti e so lo yeke mä e na lo yeke mû na e yingo vulu ti lo ti mû maboko na e (Psaume 65:3; Luc 11:13). Me ahon aye so kue, lo tokua lani Molenge ti lo so lo ye lo mingi ti duti Lo so azi azo na lege ti ngere so lo futa ni si lo zi e na gbe ti ngbâa ti siokpari na ti kuâ. Bâ tâ kota ndoye so Jéhovah afa na mbage ti e so ma!—Diko Jean 3:16; aRomain 5:8.

3. (a) Ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa, a hunda nyen na mbage ti e? (b) Kpengba hundango ndo wa a lingbi e gbu li na ndo ni? E wara kiringo tënë ni na ndo wa?

3 Jéhovah aye si e bâ nzoni teti lakue lakue na lege ti ndoye so lo ndoye na e. Me sarango ye ti e wani si ayeke mû lege ti bâ wala e yeke bâ nzoni na peko ti ndoye so wala pëpe.  Ni la, Tënë ti Nzapa awa e, a tene: “Zia ala ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa . . . si ala wara fini ti lakue lakue.” (Jude 21). So a tene “zia ala ngbâ” aye ti fa so a hunda na e ti sara mbeni ye tongana e ye ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa. A yeke ti e ti sara tâ mbeni ye na peko ti ndoye so Nzapa andoye na e so. Tongaso, a lingbi e gbu li na ndo ti kpengba hundango ndo so: ‘Tongana nyen mbi lingbi ti fa so mbi ndoye Nzapa?’ Mbeni tënë so bazengele Jean asû na gbe ti yingo vulu akiri tënë na ni atene: “Ndoye ti Nzapa ayeke so: e bata acommandement ti lo; me acommandement ti lo ayeke ye so ane pëpe.” (1 Jean 5:3). A yeke ti e ti bâ nda ti atënë so nzoni, teti e ye ti fa na Nzapa ti e so e ye lo mingi.

 “NDOYE TI NZAPA AYEKE SO”

4, 5. (a) Tongana a sara tënë ti “ndoye ti Nzapa”, a ye ti sara tënë ti nyen? (b) Fa tongana nyen ndoye ti Jéhovah ato nda ti maï lani na yâ ti bê ti mo.

4 Tongana bazengele Jean asara lani tënë ti “ndoye ti Nzapa” na yâ ti mbeti ti lo, lo ye ti sara tënë ti nyen? Ge, lo ye pëpe ti sara tënë ti ndoye so Nzapa andoye na e, me ti ndoye so e ndoye na Nzapa. Mo dabe ti mo na ngoi so ndoye ti mo na mbage ti Jéhovah ato nda ti maï lani na yâ ti bê ti mo?

Mungo tere na Jéhovah nga na batême ayeke tongo nda ti mbeni so aluti na ndo ti ndoye nga na mango yanga ti Jéhovah

5 Gbu li ti mo kete na kozo lango so mo manda tâ tënë na ndo ti Jéhovah nga na aye so lo leke ti sara si mo to nda ti mä na bê. Yeke yeke mo to nda ti hinga so atâa so a dü mo na yâ ti siokpari si mo yeke yongoro na Nzapa, Jéhovah asara mbeni ye na lege ti Christ ti zi lege na mo ti wara mara ti nzoni dutingo so ândö Adam ayeke na ni si lo girisa ni, nga ti tene mo wara fini ti lakue lakue (Matthieu 20:28; aRomain 5:12, 18). Mo to nda ti bâ tâ kota ye so Jéhovah asara juska ti tokua Molenge ti lo so lo ye lo mingi ti ga ti kui ndali ti mo. Ye so andu bê ti mo ngangu, si mo to nda ti duti na bibe ti ndoye na mbage ti Nzapa so lo fa mara ti kota ndoye tongaso na mbage ti mo.—Diko 1 Jean 4:9, 10.

6. A yeke fa tâ ndoye tongana nyen? Ndoye ti mo na mbage ti Nzapa apusu mo ti sara nyen?

6 Ye oko, bibe ni so ayeke lani gi tongo nda ti tâ ndoye ti mo na mbage ti Jéhovah. Ndoye ayeke gi pëpe mbeni senge bibe; nga a yeke gi senge tënë ti yanga pëpe. Gi tenengo na yanga “mbi ye Jéhovah” si ayeke tâ yengo Nzapa ni pëpe, me a hunda ye mingi ahon so. Legeoko tongana mabe, a yeke bâ tâ ndoye na lege ti akusala so lo yeke pusu mo ti sara (Jacques 2:26). Biani, a yeke bâ ndoye na yâ ti akusala so mo yeke sara so anzere na lo so mo ndoye lo. Ndani la si na ngoi so lani ndoye ti mo na mbage ti Jéhovah amaï ngangu na yâ ti bê ti mo awe, a pusu mo ti ye ti sara ye so anzere na bê ti Babâ ti mo ti yayu na yâ ti fini ti mo. Mo wara batême awe? Tongana mo wara ni awe, andâ a yeke lani kota ndoye ti mo  nga mungo bê ti mo kue na Jéhovah si apusu mo ti mû desizion so, so ahon atanga ni kue, na yâ ti fini ti mo. Mo mû lani tere ti mo kue na Jéhovah ti sara gi ye so bê ti lo aye, nga mo fa ni na lê ti azo na warango batême. (Diko aRomain 14:7, 8.) Sarango ye alingbi na kota zendo so mo mû lani na Jéhovah andu nga ye so bazengele Jean atene na peko ti tënë ti ndoye ti Nzapa so.

“E BATA ACOMMANDEMENT TI LO”

7. Ambeni commandement ti Nzapa ayeke so wa? Ti bata acommandement so aye ti tene nyen?

7 Jean afa so ndoye ti Nzapa ayeke so: “E bata acommandement ti lo.” Acommandement ti Nzapa ni ayeke so wa? Jéhovah amû na e ambeni commandement so lo fa ni polele na yâ ti Tënë ti lo, Bible. Na tapande, lo ke ambeni sarango ye tongana nyongo sämba ahon ndo ni, lango-sioni, vorongo ayanda, nzi nga na tenengo mvene (1 aCorinthien 5:11; 6:18; 10:14; aÉphésien 4:28; aColossien 3:9). Ti bata acommandement ti Nzapa aye ti tene ti sara ye alingbi na andia so lo fa ni polele na yâ ti Bible, andia so andu sarango ye ti tere ti zo.

8, 9. Même na yâ ti aye so Bible afa mbeni ndia polele tongaso na ndo ni pëpe, tongana nyen e lingbi ti hinga ye so ayeke nzere na bê ti Jéhovah? Mû mbeni tapande.

8 Ye oko, ti zia ngia na bê ti Jéhovah, a lingbi e bata gi pëpe andia so lo fa ni polele, me a hunda ahon so. Jéhovah alu pëpe andia na ndo ti anzene nzene ye kue so e yeke sara na yâ ti gigi ti e, mo bâ mo tene e yeke na kanga. Tongaso, lâ na lâ, e lingbi ti tingbi na ambeni ye mingi so Bible afa ambeni ndia polele tongaso na ndo ni pëpe. Na yâ ti aye tongaso, tongana nyen e lingbi ti hinga ye so ayeke nzere na bê ti Jéhovah? Na yâ ti Bible, a yeke wara ambeni ye so afa polele bango ndo ti Nzapa na ndo ti ambeni ye. Na ngoi so e yeke manda Bible, e yeke manda nga aye so Jéhovah aye na aye so lo ke (Diko Psaume 97:10; aProverbe 6:16-19). E ga ti hinga abango ndo na asarango ye so lo bâ na nene ni. Na ngoi so e yeke  manda ye mingi na ndo ti asarango ye ti Jéhovah nga na alege ti lo, a yeke pusu e mingi ti zia si bango ndo ti lo afa lege na e na yâ ti adesizion so e yeke mû nga a yeke sara ye na ndo ti asarango ye ti e. Ni la, même na yâ ti aye so Bible afa mbeni ndia polele tongaso na ndo ni pëpe, mingi ni e lingbi ti hinga “wala ye so bê ti Jéhovah aye ayeke nyen.”—aÉphésien 5:17.

9 Na tapande, mo yeke wara pëpe na yâ ti Bible mbeni ndia so atene na e polele ti bâ pëpe alimo wala ambeni kua-singa so afa tâ dandara tongaso sarango ye ti ngangu na zo wala lango-sioni. Me e yeke tâ na bezoin ti mbeni ndia so ayeke polele na so ake na e ti bâ mara ti aye tongaso si e yeke ke ti bâ ni? E hinga bango ndo ti Jéhovah na ndo ti aye so awe. Tënë ti lo atene na e polele atene: “Lo ke . . . zo so andoye sioye ti ngangu.” (Psaume 11:5). Bible atene nga: “Nzapa ayeke fâ ngbanga ande na li ti azo ti sarango lango-sioni nga na azo ti gingo wali wala koli nde.” (aHébreu 13:4). Tongana e gbu li na ndo ti atënë so, e lingbi ti hinga polele wala ye so bê ti Jéhovah aye ayeke nyen. Na nda ni, e yeke soro ti bâ mara ti alimo tongaso pëpe, so afa dandara aye so Nzapa ti e ake ni. E hinga so tongana e ke aye ti saleté so dunia so atara ti fa ni tongana angia so ayeke sara sioni na zo pëpe, bê ti Jéhovah ayeke nzere mingi. *

10, 11. E soro ti mä yanga ti Jéhovah ngbanga ti nyen? E mä yanga ti lo tongana nyen?

10 Kozo raison so apusu e ti bata acommandement ti Nzapa ayeke nyen? Ngbanga ti nyen si lâ oko oko e ye ti sara ye alingbi na ye so e hinga e tene so bango ndo ti Nzapa la? E soro ti sara tongaso gi pëpe ti kpe ti tene a se e wala ti kpe asioni ye so ayeke wara azo so ake ti sara ye so bê ti Nzapa aye (aGalate 6:7). Me ti e, e bâ mango yanga ti Jéhovah tongana mbeni nzoni lege ti fa ndoye ti e na mbage ti lo. Legeoko tongana ti so mbeni molenge aye ti nzere na lê ti babâ ti lo,  e nga e ye ti nzere na lê ti Jéhovah (Psaume 5:13). Lo yeke Babâ ti e, na e ndoye lo. Tongana e hinga so ye so e yeke sara anzere na lê ti Jéhovah, mbeni ye ti mû na e ngia na nzerengo tere ahon so ayeke dä pëpe.—aProverbe 12:2.

11 Mbeni zo alingbi ti mä yanga ti Nzapa, me a yeke ti bê ti lo pëpe; * ti e, a yeke tongaso pëpe. Nga e yeke soro sorongo pëpe aye so e yeke mä yanga dä wala e yeke hunda pëpe ti tene a sara mbeni ye awe si e mä yanga. E yeke soro yâ ti acommandement ni sorongo pëpe, so ti tene e yeke mä yanga gi tongana a gue oko na ye so bê ti e aye wala tongana a yeke ga na e kpale mingi pëpe wala oko pëpe. Me tongana a ndu tënë ti mango yanga, e yeke ‘yeda na bê ti e kue’. (aRomain 6:17). Tënë ti bê ti e ague oko na ti wasungo psaume so atene: “Fade mbi wara ngia ti mbi na yâ commandement ti Mo so mbi ndoye.” (Psaume 119:47). Biani, e ye mingi ti mä yanga ti Jéhovah. E hinga so lo lingbi biani ti tene e mä yanga ti lo na yâ ti aye kue nga na ngoi kue; na a yeke ye so lo hunda la (Deutéronome 12:32). E ye si Jéhovah atene na ndo ti e mara ti tënë so Mbeti ti Nzapa atene na ndo ti Noé, mokonzi ti sewa so ayeke ândö be-ta-zo na so lo fa so lo ndoye Nzapa na mango yanga ti lo teti angu mingi. Bible atene: “Noé asara tongaso; ye kue so Nzapa akomande lo, lo sara tongaso.”—Genèse 6:22.

12. Na ngoi wa si mango yanga so e yeke mä ayeke mû ngia na bê ti Jéhovah?

12 Tongana a yeke na bê ti e wani si e mä yanga, bê ti Jéhovah ayeke duti tongana nyen? Tënë ti lo, Bible, atene so tongana e sara tongaso, e yeke “mû ngia na bê” ti lo (aProverbe 27:11). Mango yanga so e yeke mä ayeke mû ngia biani na bê ti Kota Gbia ti dunia kue? En, a yeke mû ngia na bê ti lo,  na lo yeke na raison ti duti na ngia. Jéhovah asara e na mbeni lege so e yeke na ngangu ti soro ye alingbi na ye so bê ti e aye. So aye ti tene so lo mû na e liberté ti soro ye; e lingbi ti soro ti mä yanga ti Nzapa wala ti ke yanga ti lo (Deutéronome 30:15, 16, 19, 20). Tongana a yeke na bê ti e wani si e soro ti mä yanga ti Jéhovah nga tongana ye so apusu e ti mä yanga ti lo ayeke ndoye so e ndoye na lo, e yeke mû ngia mingi na bê ti Babâ ti e ti yayu nga bê ti lo ayeke nzere (aProverbe 11:20). Nga e yeke fa so e soro lege so ayeke nzoni ahon atanga ni kue.

“ACOMMANDEMENT TI LO AYEKE YE SO ANE PËPE”

13, 14. Ngbanga ti nyen a lingbi ti tene so “acommandement ti [Nzapa] ayeke ye so ane pëpe”? Tapande wa e lingbi ti mû ti fa na ni?

13 Bazengele Jean atene na e mbeni tënë so adë bê ti e na ndo ti aye so Jéhovah ahunda na e ti sara, lo tene: “Acommandement ti lo ayeke ye so ane pëpe.” Na yâ ti mbeni bible, a kiri peko ti versê so tongaso: ‘Andia ti lo ane na li ti zo pëpe.’ (Tene ti Nzapa, Fini Mbuki, 1988). Aye so Jéhovah ahunda na e ti sara ahon ndo ni pëpe wala ayeke sara ye ti ngangu na e pëpe. * Batango andia ti lo ayeke ye so ahon ngangu ti e pëpe, e so e yeke awasiokpari.

14 E lingbi ti fa tënë so na lege ti mbeni tapande. Mbeni kota kamarade ti mo ahunda mo ti mû maboko na lo ti yô akungba ti lo ti gue na ni na yâ ti mbeni fini da. Akungba ti yongo ni ayeke mingi. Ambeni ane mingi pëpe na zo oko alingbi ti yô ni senge; me ambeni ane na a hunda azo use ti yô ni. Kamarade ti mo so afa akungba so lo ye mo yô ni. Mo pensé so fade lo yeke hunda mo ti yô akungba so lo hinga lo tene ane ahon ngangu ti mo? Ên-ën. Lo yeke ye ande pëpe si mo oko mo yô anengo kungba so, so ayeke sara ande sioni  na mo. Legeoko nga, Nzapa ti e so aye e mingi nga so lo ye gi ti sara nzoni na e ahunda na e pëpe ti bata acommandement so ahon ngangu ti e (Deutéronome 30:11-14). Lo yeke hunda lâ oko pëpe na e ti yô mara ti nengo kungba tongaso. Jéhovah ahinga aye so e lingbi ti sara na aye so e lingbi ti sara pëpe, ngbanga ti so “Lo hinga tere ti e, Lo dabe Lo na lege so e yeke pupu-sese.”—Psaume 103:14.

15. Ngbanga ti nyen e lingbi ti tene biani so acommandement ti Jéhovah ayeke tâ ndali ti nzoni ti e?

15 Acommandement ti Jéhovah ayeke ye so ane oko pëpe; a yeke tâ ndali ti nzoni ti e. (Diko Ésaïe 48:17.) Moïse ahinga tongaso, ndani la lo tene ândö na azo ti Israël, lo tene: ‘L’Eternel akomande e ti bata kpengba-ndia so kue, na ti kpe mbeto ti L’Eternel Nzapa ti e, si e duti nzoni lakue, na Lo bata e na fini, tongana so Lo sara juska laso.’ (Deutéronome 6:24). E nga kue e lingbi ti tene biani so na mungo andia ti lo na e, ye so agbu bê ti Jéhovah ayeke tâ nzoni ti e: lo ye si e duti nzoni teti lakue lakue. Jéhovah alingbi oko pëpe ti hunda na e ti sara mbeni ye so ayeke sara sioni na e. Jéhovah ayeke Nzapa so ndara ti lo ayeke kota mingi (aRomain 11:33). Tongaso lo hinga ye so ayeke ndali ti nzoni ti e. Jéhovah ayeke nga tapande so ahon atapande kue ti ndoye (1 Jean 4:8). Ndoye, so ayeke tâ ye so a hinga lo na ni, asigigi na yâ ti atënë ti yanga ti lo nga na asarango ye ti lo kue. Ndoye la ayeke na peko ti acommandement kue so lo mû na awakua ti lo.

16. Atâa ngangu so abibe so alondo na sioni dunia so nga na asioni nzara ti bê ti e ayeke sara na ndo ti e, ngbanga ti nyen e lingbi kamême ti ngbâ ti mä yanga?

16 So aye ti tene so ti mä yanga ti Nzapa ayeke kete ye? Ên-ën. A lingbi e tiri na abibe so alondo na sioni dunia so, so “ayeke na gbe ti Zo ti sioni.” (1 Jean 5:19). Nga teti so e yeke awasiokpari, a lingbi e tiri na anzara ti bê ti e so ayeke pusu e ti doro andia ti Nzapa (aRomain 7:21-25). Me tongana e ndoye Nzapa, e lingbi ti sö benda. Jéhovah ayeke iri tënë nzoni na ndo ti azo so aye ti fa so ala ndoye lo na mango yanga ti  lo. Lo mû yingo vulu ti lo na “ala so ayeke mä yanga ti lo, so ayeke mokonzi.” (Kusala 5:32). Yingo so ayeke lë pendere lengo na yâ ti e, so ti tene anzoni sarango ye so alingbi ti mû maboko na e ti ngbâ ti mä yanga ti Nzapa.—aGalate 5:22, 23.

17, 18. (a) Atënë wa e yeke bâ ande na yâ ti buku so? Na ngoi so e yeke bâ ni, a lingbi e dabe ti e na aye wa? (b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti chapitre ti peko?

17 Na yâ ti buku so, e yeke bâ ande tënë na ndo ti akpengba-ndia ti Jéhovah, ambeni ye so lo hunda na e ti sara nga na ambeni ye mingi so afa ye so lo ye. Na ngoi so e yeke bâ aye ni so, a yeke nzoni e dabe ti e na akota tënë so: kozoni, Jéhovah ayeke gbu e na ngangu pëpe ti bata andia na akpengba-ndia ti lo; lo ye si e mä yanga ti lo na bê ti e wani. Use ni, Jéhovah ahunda na e ti sara aye so ayeke ga na e aye ti nzoni mingi laso nga so ayeke mû lege na e gbândä ti wara fini ti lakue lakue. Ota ni, mango yanga so alondo na bê ti e wani ayeke mbeni pendere lege ti fa na Jéhovah so e ye lo mingi.

18 Ti mû maboko na e ti hinga popo ti nzoni na sioni, ndoye apusu Jéhovah ti mû na e yingo-ti-hinga. Ye oko, ti tene yingo-ti-hinga afa na e lege nzoni, a lingbi a leke lo ti sara kua nzoni; na a yeke ye so e yeke bâ na chapitre ti peko.

^ par. 9Chapitre 6 ti buku so, so afa lege ti soro mbeni nzoni ngia.

^ par. 11 Asioni yingo alingbi nga ti mä yanga même tongana a yeke ti bê ti ala pëpe. Na tapande, tongana Jésus amû lani yanga na ala ti sigigi na yâ ti ambeni zo, asioni yingo ni alingbi ti ke pëpe so lo yeke na komandema ti sara tongaso, na ala mä yanga ti lo atâa so a yeke ti bê ti ala pëpe.—Marc 1:27; 5:7-13.

^ par. 13 Mbupa ti yanga ti Grec so a kiri pekoni na “ye so ane” na 1 Jean 5:3, a kiri pekoni na “sara ye na ngangu” na Kusala 20:29, 30; na yâ ti versê so, tënë ni andu a-apostat so ayeke sara ye na ngangu na so ayeke “sara atënë so ala ba yâ ni kirikiri” si ala yeke gi ti handa ambeni zo.

TI HINGA AMBENI TËNË

TOUR TI BA NDO

Nyen la alingbi ti sara si amolenge aye Nzapa?

Mo lingbi ti sara nyen ti ndu bê ti molenge ti mo na atënë ti Bible?