Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

“Zia ala ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa”

 CHAPITRE 5

Tongana nyen ti duti nde na dunia so

Tongana nyen ti duti nde na dunia so

“Ala yeke ti dunia so pëpe.”—JEAN 15:19.

1. Na ndangba bï so lo sara na sese tongana zo ti mitele, tënë wa Jésus aluti na ndo ni?

NA NDANGBA bï so lo sara na sese tongana zo ti mitele, Jésus afa so lo bi bê ti lo mingi na ye so ayeke si ande na adisciple ti lo. Lo sambela même Babâ ti lo na ndo ti tënë ni, lo tene: “Mbi hunda mo ti zi ala na yâ ti dunia so pëpe, me ti bâ ndo na ndo ti ala ngbanga ti Zo ti sioni. Ala yeke ti dunia so pëpe legeoko tongana ti so mbi yeke ti dunia so pëpe.” (Jean 17:15, 16). Na yâ ti sambela ti lo so, Jésus afa tâ ndoye so lo yeke na ni na mbage ti adisciple ti lo nga lo fa nene ti mbeni tënë so lo tene fade kozo na ambeni awe na bï ni so; tënë ni ayeke so: “Ala yeke ti dunia so pëpe.” (Jean 15:19). A yeke polele so ti Jésus, a yeke kota ye mingi ti tene adisciple ti lo aduti nde na dunia so.

2. “Dunia” so Jésus asara tënë ni ayeke nyen?

2 “Dunia” so Jésus asara tënë ni aye ti sara tënë ti azo kue so ayeke na songo na Nzapa pëpe, azo so Satan si akomande ala, nga so bibe ti Satan ni, so ayeke bibe ti bingo bê gi na mo wani na ti baba, alï ala ngangu (Jean 14:30; aÉphésien 2:2; 1 Jean 5:19). Biani, “sarango kamarade na dunia so ayeke dutingo wato ti Nzapa”. (Jacques 4:4). Me azo kue so aye ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa, si ala yeke na yâ ti dunia so, alingbi ti duti nde na dunia ni tongana nyen? Ti kiri tënë na ni, e yeke bâ aye oku: oko ni, ngbâ be-ta-zo na Royaume ti Nzapa so ayeke na gbe ti Christ na duti nde na aye ti poroso ti dunia ni; use ni, ke yingo ti dunia so; ota ni, sara ye ahon ndo ni pëpe na ndo ti tënë ti yungo bongo nga na lekengo tere  pendere; osio ni, zia si lê ti mo abâ ye nzoni, nga oku ni, yü aye ti bira kue ti yingo.

NGBÂ BE-TA-ZO NGA DUTI NDE NA DUNIA SO

3. (a) Bango ndo ti Jésus na ndo ti aye ti poroso ti ngoi ti lo ayeke so wa? (b) Ngbanga ti nyen a lingbi ti tene so adisciple ti Jésus so a soro ala ti gue na yayu ayeke sara kua tongana alembe? (Bâ kete tënë na gbe ni.)

3 Jésus abi tere ti lo lani pëpe na yâ ti aye ti poroso ti ngoi ti lo, me lo zia lê ti lo gi na ndo ti kusala ti fango tënë ti Royaume ti Nzapa, so ayeke ngorogbia so gbândä lo yeke duti Gbia ni na yayu (Daniel 7:13, 14; Luc 4:43; 17:20, 21). Ndani la si lo wara lege ti tene tënë so na Gouverneur Ponce Pilate: “Royaume ti mbi ayeke ti dunia so pëpe.” (Jean 18:36). Atâ disciple ti Christ amû tapande ti lo na lege so ala yeke be-ta-zo na lo, ala yeke be-ta-zo na Royaume ti lo nga ala yeke fa tënë ti Royaume so na yâ ti dunia (Matthieu 24:14). Bazengele Paul asû na mbeti atene: “Tongaso e yeke alembe na place ti Christ, . . . Tongana azo so ayeke na place ti Christ, e voro azo, e tene: ‘Ala kiri ala sara songo na Nzapa.’” *2 aCorinthien 5:20.

4. Na lege wa atâ Chrétien kue afa so ala duti be-ta-zo na Royaume ti Nzapa? (Bâ encadré “ Akozo Chrétien aduti lani nde na dunia so”.)

4 Alembe ayeke sara kua na iri ti kodoro ti ala na mbeni kodoro-wande. Tongaso ala yeke yôro tere ti ala pëpe na yâ ti aye so abâ gi kodoro so ala yeke sara kua ti ala dä, me ala duti ti ala nde. Ye oko, alembe ayeke gi ti maï aye so ayeke ndali ti nzoni ti ngorogbia ti kodoro ti ala. A yeke nga tongaso teti adisciple ti Christ so “kodoro ti [ala] ayeke na yayu”. (aPhilippien 3:20). Ndali ti so ala yapu na kusala ti fango tënë ti Royaume ni, ala mû maboko na azo kutu na kutu so ayeke  ti “ambeni ngasangbaga” ti Christ ti tene “ala kiri ala sara songo na Nzapa”. (Jean 10:16; Matthieu 25:31-40). Ti ambeni ngasangbaga so, ala yeke mû maboko na aita ti Jésus so a soro ala ti gue na yayu. Ala kue abungbi aga kundu oko si ala yeke  gi ti maï aye so andu Royaume ti Messie; ye so asara si ala kue aduti tâ nde na aye ti poroso ti dunia so.—Diko Ésaïe 2:2-4.

5. Congrégation ti aChrétien ayeke nde na Israël ti giriri tongana nyen? Na lege wa aChrétien afa so ala yeke nde?

5 Dutingo be-ta-zo na Christ ayeke pëpe gi oko raison so ndali ni atâ Chrétien aduti nde na dunia so. Nde na ti azo ti Israël ti giriri so Nzapa amû na ala gi kodoro oko na ndo ti sese ge, e yeke ti e na yâ ti sewa ti aita so ayeke na yâ ti akodoro ti sese so kue (Matthieu 28:19; 1 Pierre 2:9). Tongaso, tongana e lï na yâ ti akama-poroso, a yeke duti ngangu na e ti fa tënë ti Royaume ni na kamene pëpe nga ti ngbâ ti duti beoko (1 aCorinthien 1:10). Tongana e sara tongaso, na ngoi ti bira, e lingbi ti tiri na aita ti e ti bungbi, ala so a hunda na e ti ndoye ala (Jean 13:34, 35; 1 Jean 3:10-12). A yeke biani na lege ni si Jésus atene na adisciple ti lo ti tiri bira pëpe. Lo tene même lani na ala ti ndoye awato ti ala.—Matthieu 5:44; 26:52; bâ encadré “ Mbi ngbâ ti duti nde na dunia so?”.

6. So mo mû fini ti mo kue na Nzapa awe so, ye so andu songo ti mo na César tongana nyen?

6 So e yeke atâ Chrétien, e mû fini ti e na Nzapa, me e mû ni na mbeni zo pëpe wala na mbeni ndokua pëpe wala na mbeni kodoro pëpe. Na 1 aCorinthien 6:19, 20, a tene: “Ala yeke ti ala wani pëpe, teti a vo ala na mbeni ngere awe.” Ni la, adisciple ti Jésus ayeke kiri na “César” aye so lo hunda, aye tongana gonda, lapo nga na mango yanga so lo lingbi na ni, me na oko ngoi ni ala yeke mû na “Nzapa aye so ayeke ti Nzapa.” (Marc 12:17; aRomain 13:1-7). Ye so andu aye tongana vorongo lo, ndoyengo lo na âme ti ala kue, nga mango yanga ti lo na yâ ti aye kue. Na tongana a yeke ti kui, ala yeke nduru ti kui teti Nzapa.—Luc 4:8; 10:27; diko Kusala 5:29; aRomain 14:8.

KE “YINGO TI DUNIA SO”

7, 8. “Yingo ti dunia” so ayeke nyen? A yeke “sara kua” na yâ ti zo tongana nyen?

7 Mbeni lege nde ti tene aChrétien aduti nde na dunia so ayeke ti ke sioni yingo ti dunia so. Paul atene: “E  wara yingo ti dunia so pëpe, me yingo so alondo na Nzapa.” (1 aCorinthien 2:12). Lo tene na aChrétien ti Éphèse: “Ala tambela . . . ândö alingbi na . . . dunia so; a lingbi nga na mokonzi so ayeke na ndo ti komandema ti pupu so angoro e, yingo so ayeke sara kua fadeso na yâ ti amolenge ti kengo yanga.”—aÉphésien 2:2, 3.

8 “Pupu” ti dunia, so ti tene yingo ni, ayeke mbeni ngangu so zo abâ ni pëpe so ayeke pusu azo ti ke yanga ti Nzapa nga a yeke maï “nzara ti mitele, nzara ti lê”. (1 Jean 2:16; 1 Timothée 6:9, 10). A yeke hinga “komandema” ti yingo so na lege so a yeke zingo nzara ti mitele so ayeke ti siokpari, a yeke ngangu ti hinga ni, a yeke dä lakue nga a mû ndo kue legeoko tongana pupu. Nga, yingo ni “ayeke sara kua” na yâ ti zo na lege so yeke yeke a yeke dü asioni bibe na yâ ti bê ti lo tongana bibe ti gingo ye ti bê ti zo wani, baba, nzara ti warango kota ndo, nga bibe ti tene mbeni zo akomande ala pëpe na ti kengo yanga. * Ti tene ni na nduru tënë, yingo ti dunia so ayeke sara si yeke yeke asioni sarango ye ti tere ti Zabolo amaï na yâ ti bê ti zo.—Jean 8:44; Kusala 13:10; 1 Jean 3:8, 10.

9. Yingo ti dunia so alingbi ti lï na yâ ti bê ti e tongana nyen?

9 Yingo ti dunia so alingbi ti maï na yâ ti bê ti mo? En, a lingbi ti maï dä, me gi tongana mo sara hange pëpe. (Diko aProverbe 4:23.) Mingi ni, a yeke to nda ti sara kua ti lo gi yeke yeke, peut-être na lege ti akamarade so mo bâ mo tene ala yeke anzoni zo, andâ ala ndoye Jéhovah oko pëpe (aProverbe 13:20; 1 aCorinthien 15:33). Mo lingbi nga ti gboto yingo ni so na yâ ti li ti mo na lege ti ambeti so ayeke anzoni mbeti pëpe, aye ti porno wala atënë ti a-apostat so a zia ni na ndo ti Internet, angia so ayeke na lege ni pëpe, angia ti wanguru so ayä na nduzu mingi sarango mandako. Biani, mo lingbi ti gboto ni na lege ti zo kue wala ye kue so ayeke yôro na yâ ti li ti mo bibe ti Satan wala ti aye ti dunia ti lo.

10. E lingbi ti ke yingo ti dunia so tongana nyen?

 10 E lingbi ti ke sioni yingo ti dunia so na ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa tongana nyen? E lingbi ti sara ni gi na warango nzoni na lege ti aye kue ti yingo so Jéhovah aleke nga na sambelango lo lakue ti wara yingo vulu. Jéhovah ayeke kota mingi ahon Zabolo nga na sioni dunia so ayeke na gbe ti Zabolo ni (1 Jean 4:4). Biani, a yeke tâ kota ye mingi ti tene e ngbâ nduru na Jéhovah na lege ti sambela.

 YUNGO BONGO NZONI NGA LEKENGO TERE PENDERE

11. Tongana nyen si yingo ti dunia so ayeke sara kua na ndo ti yungo bongo ti azo?

11 Mbeni ye so ayeke mû lege ti hinga ye so ayeke na yâ ti bê ti mbeni zo ayeke ti bâ yungo bongo ti lo, lekengo tere ti lo nga sarango tere ti lo na saleté wala pëpe. Na yâ ti akodoro mingi, tënë ti yungo bongo nzoni abuba tâ ngangu mingi, a sara si mbeni wagosinga atene so na yâ ti kete ngoi zo alingbi ti hinga popo ti yungo bongo ti awali-ndumba na ti asenge wali pëpe. Même akete maseka-wali ayeke na bibe so. Mbeni mbeti-sango atene so “ala ye ti zia tere ti ala mingi na gigi na ala bi kamene yongoro”. Mbeni bibe ni ayeke ti yü bongo tâ ti mbana ni so afa na gigi bibe ti kengo yanga nga ti nengo tere mbeni pëpe.

12, 13. A lingbi akpengba-ndia wa si afa na e tongana nyen ti yü bongo nga ti leke tere ti e pendere?

12 Teti so e yeke awakua ti Jéhovah, a yeke na lege ni so e ye ti leke tere ti e pendere, so ti tene ti yü bongo so ayeke nzoni, na lege ni, so a son bê ti zo pëpe nga a lingbi na ando so e yeke dä. Na ngoi kue, a lingbi lekengo tere ti e afa so e yeke ‘sara ye ahon ndo ni pëpe nga na hange’, ye so tongana a gue oko na “anzoni kusala” alingbi na azo kue so “atene ala yeke voro Nzapa”, atâa koli wala wali. Biani, tâ ye so agbu bê ti e ayeke pëpe ti gboto lê ti azo na ndo ti e wani, me ti “ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa”. (1 Timothée 2:9, 10; Jude 21). Tâ tënë, e ye si tâ ye ti pendere ti e ni aduti “zo ti yâ ni . . . so ayeke ye ti kota ngere na lê ti Nzapa.”—1 Pierre 3:3, 4.

13 Nga, girisa pëpe so abongo so e yü nga lege so e leke na tere ti e alingbi ti sara mbeni ye na ndo ti bango ndo ti azo na mbage ti tâ vorongo Nzapa ti e. Tongana a ndu tënë ti sarango ye ti zo, mbupa ti yanga ti Grec so a kiri pekoni na “sarango ye ahon ndo ni pëpe” aye ti sara tënë ti bango na nene ni tënë ti bê ti ambeni zo. Tongaso, ti e, a lingbi e bâ so yingo-ti-hinga ti amba ti e ayeke kota ahon  adroit so e bâ e tene e yeke na ni na ndo ti tënë ti yungo bongo. Na ndo ni kue, e ye ti mû gonda na Jéhovah nga na bungbi ti lo na ti tene e wani e sara nzoni tënë ti e tongana awakua ti Nzapa, ti “sara ye kue teti gloire ti Nzapa.”—1 aCorinthien 4:9; 10:31; 2 aCorinthien 6:3, 4; 7:1.

Lekerengo tere ti mbi amû gonda na Jéhovah?

14. Na ndo ti tënë ti lekengo tere ti e na dutingo na saleté pëpe, a lingbi e hunda tere ti e na atënë wa?

14 Tongana e yeke na fango tënë wala e yeke gue na bungbi, a yeke nga kota ye mingi ti bâ yungo bongo ti e, lekengo tere ti e pendere nga sarango tere ti e na saleté pëpe. Hunda tere ti mo: ‘Yungo bongo ti mbi, tere ti mbi so ayeke saleté, fion ti tere ti mbi wala ti yanga ti mbi asara si azo ayeke bâ gi mbi? A sara si ambeni zo aduti nzoni pëpe? Mbi bâ adroit ti mbi na ndo ti atënë so tongana ye so ayeke kota mingi ahon sarango aye so a hunda ti tene zo asara ni si lo wara akua na yâ ti congrégation?’—aPhilippien 4:5; 1 Pierre 5:6.

15. Ngbanga ti nyen Bible afa pëpe mbeni molongo ti andia na ndo ti tënë ti yungo bongo, ti lekengo tere pendere nga ti sarango tere na saleté pëpe?

15 Bible afa pëpe na aChrétien mbeni molongo ti andia na ndo ti tënë ti yungo bongo, lekengo tere pendere na sarango tere na saleté pëpe. Jéhovah aye pëpe ti gbanzi na e liberté so e yeke na ni ti soro ye wala ti sara kua na ngangu ti gbungo li ti e. Me, lo ye si e ga azo so ayeke abiazo so ayeke mû akpengba-ndia ti Bible si ayeke gbu li ti ala na ndo ni. Nga, lo ye si e ga  azo so “na lege ti sarango kusala na ngangu ti gbungo li ti ala, asara si ngangu ti gbungo li ti ala ni aga nzoni awe ti hinga popo ti ye ti nzoni na ye ti sioni.” (aHébreu 5:14). Na ahon kue, lo ye si e sara ye kue na lege ti ndoye, so ti tene ndoye teti Nzapa nga teti amba ti e. (Diko Marc 12:30, 31.) Atâa akpengba-ndia so kue, e yeke na alege mingi ti wara mara ti abongo nde nde nga na akode nde nde ti lekengo tere pendere. E bâ ye so na ngoi so azo ti Jéhovah ayeke bungbi gbani gbani: ala yeke yü nzoroko ti abongo nde nde na ala yeke na ngia atâa a yeke na kodoro wa si ala bungbi dä.

ZIA SI LÊ TI MO “ABÂ YE NZONI”

16. Yingo ti dunia so ague tâ nde na fango ye ti Jésus tongana nyen? Atënë wa a lingbi e hunda tere ti e na ni?

16 Yingo ti dunia so ayeke handa zo na a pusu azo kutu na kutu ti bâ nginza nga na akungba ti mitele tongana lege ti  wara tâ ngia. Me Jésus atene: “Atâa tongana mbeni zo ayeke na mosoro mingi, fini ti lo alondo pëpe na aye so lo yeke na ni.” (Luc 12:15). Ambeni zo aye ti duti na ye oko pëpe wala ti gbanzi tere ti ala na anzoni ye kue. Jésus ayeda na sarango tongaso pëpe, me lo fa so gi azo so “ahinga so ala yeke na bezoin ti aye ti yingo,” nga ala so ayeke na lê so “abâ ye nzoni,” so ti tene lê so abâ gi aye ti yingo, si ayeke wara fini nga na tâ ngia (Matthieu 5:3; 6:22, 23). Hunda tere ti mo: ‘Mbi yeda biani na tënë so Jésus atene so? wala mbi zia si “babâ ti mvene” ayeke handa mbi? (Jean 8:44). Atënë ti yanga ti mbi, aye so mbi leke ti wara ni, aye so aga na kozo ndo na yâ ti fini ti mbi nga na duti ti mbi afa nyen na ndo ti mbi?’—Luc 6:45; 21:34-36; 2 Jean 6.

17. Fa ambeni ye ti nzoni so ala so lê ti ala angbâ ti bâ ye nzoni awara.

17 Jésus atene: “A yeke hinga so ndara ayeke mbilimbili na lege ti akusala ti lo.” (Matthieu 11:19). Zia e bâ gi ambeni ye ti nzoni so ala so lê ti ala angbâ ti bâ ye nzoni ayeke wara ni. Ala yeke wara tâ dengo bê na yâ ti kua so ala yeke sara ndali ti Royaume (Matthieu 11:29, 30). Ala yeke na gingo bê ahon ndo ni pëpe, ye so asara si ala yeke wara vundu mingi pëpe. (Diko 1 Timothée 6:9, 10.) So ala zia bê ti ala gi na aye so ala yeke na bezoin ni, ala yeke na ngoi mingi ti duti na sewa ti ala nga na amba ti ala aChrétien. Ye so asara si ala lingbi ti lango nzoni (Zo-ti-fa-tene 5:11). Ala hinga biani kota ngia so ayeke ga na peko ti mungo ye na zo, na ala yeke mû aye na azo alingbi na ye so ala yeke na ni (Kusala 20:35). Ala “wu mingi na beku” na ala yeke na siriri ti bê nga na ngia (aRomain 15:13; Matthieu 6:31, 32). Anzoni ye so ala wara so, biani, mbeni ye ti hon ni ayeke dä pëpe!

YÜ “AYE TI BIRA KUE”

18. Tongana nyen Bible afa wato ti e, akode ti lo nga na mara ti tiri so e yeke tiri na lo?

18 Ala so angbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa, Nzapa ayeke bata ala si Satan asara ye ti sioni na ala na lege ti yingo pëpe, teti Satan  aye pëpe gi ti kanga lege na aChrétien ti duti na ngia me nga ti kanga lege na ala ti wara fini ti lakue lakue (1 Pierre 5:8). Paul atene: “E yeke tiri na mitele na mênë pëpe, me e yeke tiri na angorogbia, akomandema, amokonzi ti dunia ti bingo so nga na asioni yingo so ayeke na yayu.” (aÉphésien 6:12). Mbupa “tiri” aye ti sara tënë ti tiri ti pongo. Nga ambupa so a kiri pekoni na “angorogbia”, “akomandema” nga na “amokonzi ti dunia” afa so asioni yingo aga gi tongaso ti tiri na e pëpe, me ala leke tere ti ala nzoni kozoni si.

19. Fa oko na oko aye ti bira ti e ti yingo.

19 Atâa so e yeke azo ti mitele nga e yeke na ngangu kue pëpe, e lingbi ti sö benda. Tongana nyen? A yeke na yungo “aye ti bira kue so alondo na Nzapa”. (aÉphésien 6:13). Na aÉphésien 6:14-18, a fa aye ti bira so oko na oko: “Tongaso, ala luti ngangu, ala kanga tâ tënë na gbe ti yâ ti ala tongana ceinture, ala yü mbilimbili tongana bongo ti wen na kate ti ala, ala yü agbakuru ti nzoni tënë ti siriri tongana poro na gere ti ala. Na ahon kue, ala mû kota vala ti mabe, so na ni ala yeke wara ande lege ti mingo wâ ti akokora kue ti Zo ti sioni. Nga, ala yeda ti mû casque [wala beku] ti salut, na ala mû épée ti yingo, so ayeke tënë ti Nzapa; na oko ngoi ni, na lege ti asambela nde nde kue nga na atënë ti vorongo tere na Nzapa, ala ngbâ ti sambela na ngoi kue na lege ti yingo.”

20. Bira ti e ayeke nde na ti aturugu ti sese so tongana nyen?

20 Teti so aye ti bira ni alondo na Nzapa, a yeke bata e nzoni na lege ti yingo, gi tongana e yü ni na tere ti e na ngoi kue. Aturugu ti sese so alingbi ti wara mbeni ngoi ti wungo tere na popo ti abira; me ti aChrétien, wungo tere ayeke pëpe na yâ ti ngangu bira so ala yeke tiri ni juska na lango so Nzapa ayeke futi dunia ti Satan na lo bi asioni yingo kue na yâ ti kota dû so alï mingi (Apocalypse 12:17; 20:1-3). Ni la, zia mo nze pëpe tongana mo yeke tiri na awokongo ti mo wala asioni nzara ti bê ti mo, teti tongana e ye ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah a lingbi e kue e “pika tere” ti e wani (1 aCorinthien 9:27). Ti tâ tënë ni, a yeke na ngoi so e yeke tiri pëpe la si a lingbi e gi bê ti e.

21. Gi na sarango nyen si e lingbi ti sö benda na yâ ti bira ti e na lege ti yingo?

 21 Nga, e lingbi oko pëpe ti sö benda gi na ngangu ti e wani. Ni la si Paul adabe ti e so a lingbi e sambela Jéhovah “na ngoi kue na lege ti yingo.” Na oko ngoi ni, a lingbi e mä Jéhovah na mandango Bible nga na bungbingo oko na amba ti e “aturugu” na ngoi kue, teti a yeke gi e oko si e yeke na yâ ti bira so pëpe (Philémon 2; aHébreu 10:24, 25). Ala so afa so ala yeke be-ta-zo na yâ ti aye so kue, ala yeke sö gi benda pëpe, me nga ala yeke luti ngangu ti bata mabe ti ala tongana a tara ni.

DUTI NDURU TI GBU KOKO TI MABE TI MO

22, 23. (a) Ngbanga ti nyen a lingbi e duti nduru ti gbu koko ti mabe ti e na ngoi kue? Atënë wa a lingbi e hunda tere ti e na ni? (b) Nyen la e yeke bâ ande na yâ ti chapitre ti peko?

22 Jésus atene: “Teti so ala yeke ti dunia so pëpe, . . . dunia so ake ala.” (Jean 15:19). Tongaso, a lingbi aChrétien aduti lakue nduru ti gbu koko ti mabe ti ala na ti sara ni na ngangu pëpe nga na nengo zo mingi. (Diko 1 Pierre 3:15.) Hunda tere ti mo: ‘Mbi hinga ngbanga ti nyen, na ambeni ngoi, aTémoin ti Jéhovah ayeke sara ambeni ye nde na ti so azo mingi aye? Tongana a si so a lingbi mbi sara ye nde na ti so azo mingi aye, mbi hinga biani na bê ti mbi so ye so Bible nga ngbâa be-ta-zo atene ayeke na lege ni? (Matthieu 24:45; Jean 17:17). Tongana a yeke ti sara ye so anzere na lê ti Jéhovah, mbi leke tere ti mbi awe ti sara ye nde na ti so mingi ti azo aye nga ti duti na ngia mingi so mbi sara ti mbi ye nde?’—Psaume 34:3; Matthieu 10:32, 33.

23 Ye oko, fani mingi nzara ti bê ti e ti duti nde na dunia so ayeke tingbi na tara na ambeni lege so a yeke ngangu mingi ti hinga ni. Na tapande, tongana ti so e fa fade awe, Zabolo ayeke tara ti handa awakua ti Jéhovah ti yôro tere ti ala na yâ ti aye ti dunia so na pusungo ala ti sara ambeni ngia ti dunia ni. Tongana nyen e lingbi ti soro angia so ayeke nzoni na so na pekoni yingo-ti-hinga ti e ayeke gi e pëpe? Fade e yeke kiri tënë na hundango ndo so na yâ ti chapitre ti peko.

^ par. 3 Ngbene ye na Pentecôte ti ngu 33, Christ ayeke lë gbia na ndo ti congrégation ti aChrétien so a soro ala ti gue na yayu, me so ade na sese (aColossien 1:13). Na ngu 1914, Christ awara komandema tongana gbia na ndo ti “royaume ti dunia” so. Tongaso, laso aChrétien so a soro ala ti gue na yayu ayeke nga alembe ti Royaume ti Messie.—Apocalypse 11:15.

^ par. 8 Bâ buku Comment raisonner à partir des Écritures, lembeti 140-143, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.

^ par. 65 Bâ Ambeni tënë, na li ti tënë “Barango drapeau, vote, na kua ti kodoro”.

TI HINGA AMBENI TËNË

ROYAUME TI NZAPA AKOMANSE KUA AWE!

Ala mû mbage ti mbeni gouvernement nde pëpe gi ti Nzapa awe

Ambeni zo amene “bale” ti sarango ngangu so atï na ndo ti aTémoin ti Jéhovah ndali ti so ala duti nde na aye ti poroso.

TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI)

A lingbi e ga nzoni-kue na yâ ti sarango ye ti e kue

Tongana e sara ye ague nde na andia ti Nzapa ape, e sara na lo na ngangu ti e kue nga e te kpengbango kobe, ye ti pekoni ayeke nyen?

TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI)

Mä go ti Jéhovah na ndo kue so mo yeke dä

Bâ tongana nyen la a yeke kota ye ti tene e mä go ti Jéhovah nga e sara lisoro na lo. Article so ayeke mû maboko na e ti bâ ye so e lingbi ti sara ti tene e zia pëpe si Satan nga na anzara ti bê ti e so ayeke pusu e ti sara siokpari asara si e mä Jéhovah nzoni ape.