Lege ti wara ye ni

Soro mbeni yanga ti kodoro

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

Gue na tënë ti yâ ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

“Zia ala ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa”

 CHAPITRE 2

Tongana nyen mo lingbi ti duti lakue na nzoni yingo-ti-hinga?

Tongana nyen mo lingbi ti duti lakue na nzoni yingo-ti-hinga?

“Ala duti na nzoni yingo-ti-hinga.” —1 PIERRE 3:16.

1, 2. Tongana mo yeke gue na mbeni ndo so mo hinga ni lâ oko pëpe, ngbanga ti nyen a yeke nzoni mo mä wafango lege na mo? E lingbi ti haka wafango lege so na yingo-ti-hinga tongana nyen?

MBENI koli ayeke kpe na mangboko ti lo na lê ti kota ngu; mbeni zo ayeke fâ yâ ti benyama na gere gi lo oko; mbeni zo ayeke kpe na lapara na lê ti nduzu kâ na ndo ti ambinda so amû lê ti nduzu ni kue. Mo hinga ye so azo so ayeke na bezoin ni ti si na ndo so ala ye ti gue dä? Ala kue ayeke na bezoin ti mbeni ye wala ti mbeni zo ti fa lege na ala.

2 Bâ so mo yeke gue na mbeni ndo so mo hinga ni lâ oko pëpe. Mo na mbeni zo so ahinga ndo ni nzoni si ayeke gue, na mo zia bê ti mo kue na lo. Tongana lo hinga lege ni nzoni, lo yeke gue na mo kâ. Tongana mo mä lo, mo yeke girisa lege pëpe. Biani, e lingbi ti haka wafango lege na mo so na mbeni nzoni matabisi so Jéhovah amû na e: yingo-ti-hinga (Jacques 1:17). Tongana e yeke fade na yingo-ti-hinga pëpe, ka e yeke girisa lege biani biani. Tongana e leke yingo-ti-hinga ti e si lo sara kua nzoni, lo lingbi ti mû maboko na e ti hinga nzoni lege so e yeke mû na yâ ti fini ti e na ti ngbâ na ndo ni. Zia e bâ fadeso ye so a iri ni a tene yingo-ti-hinga na tongana nyen lo yeke sara kua. Na pekoni, e yeke bâ aye so: 1) Lege ti leke yingo-ti-hinga ti e si a sara kua nzoni, 2) ngbanga ti nyen a yeke nzoni e bi bê ti e nga na yingo-ti-hinga ti amba ti e, nga 3) tongana nyen si nzoni yingo-ti-hinga alingbi ti mû lege na e ti wara aye ti nzoni.

 YE SO A IRI NI YINGO-TI-HINGA NGA LEGE SO LO YEKE SARA KUA

3. Mbupa ti yanga ti Grec so a kiri pekoni na “yingo-ti-hinga” aye ti tene nyen? Yingo-ti-hinga ayeke sara kua tongana nyen?

3 Na yâ ti Bible, mbupa ti yanga ti Grec so a kiri pekoni na “yingo-ti-hinga” aye mbilimbili ti tene “hingango mo wani.” Na popo ti aye kue so ayeke na fini na ndo ti sese, gi e azo si Nzapa amû na e lege ti hinga e wani. Ti e, a lingbi ti tene so e lingbi ti kiri na peko kete ti gi ti bâ tere ti e wani nga ti bâ wala tambela ti e ayeke na lege ni. Yingo-ti-hinga ti e ayeke sara kua mo bâ mo tene mbeni zo na yâ ti e so ayeke fâ ngbanga na ndo ti e: lo lingbi ti bâ yâ ti asarango ye ti e, abango ndo ti e nga na aye so e yeke soro. Lo lingbi ti fa lege na e ti mû nzoni desizion wala ti gboto mê ti e tongana e ye ti mû sioni desizion. Na pekoni, tongana e mû desizion ni awe, lo lingbi ti dë bê ti e tongana desizion ni ayeke na lege ni wala ti sara si e gi bê ti e mingi tongana desizion ni ayeke na lege ni pëpe.

4, 5. (a) E hinga tongana nyen so Adam na Ève ayeke lani na yingo-ti-hinga? Ye nyen asi lani ndali ti so ala doro ndia ti Nzapa? (b) Atapande wa afa so ândö giriri yingo-ti-hinga ti abe-ta-zo ayeke sara kua?

4 A zia yingo-ti-hinga na yâ ti koli na wali ngbene ye so a sara ala. Adam na Ève afa lani so ala yeke na yingo-ti-hinga. E hinga so ala yeke na ni ndali ti so kamene agbu ala na peko ti so ala sara siokpari (Genèse 3:7, 8). Mawa ni ayeke so yingo-ti-hinga ti ala so asara si ala wara kamene alingbi ti sara mbeni ye ndali ti ala na ngoi ni so pëpe. Ala doro lani ndia ti Nzapa na mbana. Na sarango tongaso, ala soro na bê ti ala ti ke yanga ti Jéhovah Nzapa, ti ga awato ti lo. So ala yeke azo so alingbi kue, ala hinga fade ye so ala yeke sara so, na ala lingbi mbeni pëpe ti kiri na mbage ti Nzapa.

5 Adam na Ève amä lani yingo-ti-hinga ti ala pëpe, me azo mingi so ayeke awasiokpari ayeke mä yingo-ti-hinga ti ala. Na tapande, Job, so ayeke be-ta-zo, awara lege ti tene: “Mbi gbu mbilimbili ti mbi, fade mbi zia mbilimbili ni pëpe, bê ti mbi afâ  ngbanga na li ti mbi lâ oko pëpe.” * (Job 27:6). Job ayeke lani nduru ti mä yingo-ti-hinga ti lo, ti zia si yingo-ti-hinga ti lo afa lege na lo na yâ ti aye so lo yeke sara nga na yâ ti adesizion ti lo. Ndani la si lo lingbi lani ti tene so yingo-ti-hinga ti lo afâ ngbanga na li ti lo pëpe na sarango si lo yeke na kamene nga na tenengo na lo so lo sara sioni. Fadeso, bâ tongana nyen yingo-ti-hinga ti Job na ti David asara kua legeoko pëpe. Na ngoi so David asara mbeni ye so afa so lo ne Saül pëpe, lo so Jéhovah azia lo gbia, “na nda ni, tënë asi tongaso, bê ti David agi lo” mingi (1 Samuel 24:6). So yingo-ti-hinga ti David asara si bê ti lo agi lo mingi, a sara nzoni na David biani, teti a fa na lo ti sara mara ti ye so lo sara so ti peko pëpe.

6. Nyen la afa atene yingo-ti-hinga ayeke mbeni matabisi so a mû na azo kue?

6 A yeke gi awakua ti Jéhovah si a mû na ala matabisi so ayeke yingo-ti-hinga? Ti kiri tënë na ni, bâ tënë ti bazengele Paul so: “Teti tongana azo ti amara so ayeke na ndia pëpe ayeke sara aye ti ndia gi na bê ti ala wani, azo so, atâa so ala yeke na ndia pëpe, ala wani ayeke ndia ti ala. Ala yeke azo so afa na gigi so a sû tënë ti ndia na yâ ti bê ti ala, na oko ngoi ni yingo-ti-hinga ti ala ayeke sara tënë ti témoin na ala, nga atënë so ayeke tambela na yâ ti li ti ala wani ayeke bi tënë na li ti ala wala ayeke zi tënë na li ti ala.” (aRomain 2:14, 15). Ngoi na ngoi, même azo so ahinga ye oko pëpe na ndo ti andia ti Jéhovah, yingo-ti-hinga ti ala alingbi ti pusu ala ti sara ye so ague oko na andia ti lo.

7. Ngbanga ti nyen a lingbi ti si so yingo-ti-hinga afa sioni lege na e?

7 Me, na ambeni ngoi, yingo-ti-hinga alingbi ti fa nzoni lege na e pëpe. Ngbanga ti nyen? Zia e kiri e bâ tapande so e mû na tongo nda ti chapitre so. Tongana li ti wafango lege ni aga kirikiri, lo lingbi ti fa na mo sioni lege. Nga, tongana mo dë gaba na lo, mo ke  ti mû lege so lo fa, na mo mû gi lege so mo pensé mo tene a yeke nzoni lege ni, mo lingbi ti girisa. Legeoko nga, tongana gi asioni nzara ti bê ti e si afa lege na yingo-ti-hinga ti e, lo lingbi ti fa sioni lege na e. Tongana e zia si Bible, so ayeke mbilimbili ye ti fango lege, afa lege na yingo-ti-hinga ti e pëpe, a yeke duti ngangu na e ti hinga popo ti ye ti nzoni na ye ti sioni na yâ ti atënë mingi so ayeke kota. Biani, tongana e ye si yingo-ti-hinga ti e asara kua nzoni, e yeke na bezoin ti yingo vulu ti Jéhovah ti fa lege na ni. Paul atene: “Yingo-ti-hinga ti mbi ayeke fa na mbi na yâ ti yingo vulu.” (aRomain 9:1). Ye oko, tongana nyen si e yeke hinga biani so yingo-ti-hinga ti e ague oko na yingo vulu ti Jéhovah? A hunda ti tene a leke ni ti sara kua nzoni.

LEGE TI LEKE YINGO-TI-HINGA TI E SI A SARA KUA NZONI

8. (a) Tongana nyen si bê ti zo alingbi ti handa yingo-ti-hinga ti lo? Me tongana e ye ti mû adesizion, a yeke nzoni ti bâ nyen kozoni kue? (b) Même tongana yingo-ti-hinga ti mbeni Chrétien asara tënë na lo pëpe, ngbanga ti nyen a ye lakue pëpe ti tene so ye so lo sara so ayeke nzoni? (Bâ kete tënë na gbe ni.)

8 Tongana nyen mo lingbi ti mû desizion alingbi na ye so yingo-ti-hinga ti mo afa na mo? Ti ambeni zo, mo bâ mo tene ala yeke bâ gi ye so anzere na bê ti ala ti sara na ala sara ni. Na pekoni, ala lingbi ti tene: “A sara ye oko na yingo-ti-hinga ti mbi pëpe.” Anzara ti bê ti zo alingbi ti duti ngangu mingi, même alingbi ti handa yingo-ti-hinga ti lo. Bible atene: “Bê ti zo ayeke na handa ahon mbeni ye kue na ayeke sioni mingi; zo nyen alingbi hinga bê ti zo?” (Jérémie 17:9). Tongaso, kota ye ni ayeke pëpe ti bâ ye so anzere na bê ti e, me ti bâ kozoni kue ye so ayeke nzere na bê ti Jéhovah Nzapa. *

9. Kpengo mbeto ti Nzapa ayeke nyen? Tongana nyen dutingo na mara ti mbeto so ayeke mû maboko na yingo-ti-hinga ti e ti sara kua nzoni?

 9 Tongana desizion so e mû ague biani oko na yingo-ti-hinga ti e so e leke ni ti sara kua nzoni, desizion ni ayeke fa so e kpe mbeto ti Nzapa na e ye pëpe ti sara gi ye ti bê ti e. Zia e bâ mbeni tapande: Gouverneur Néhémie so akpe mbeto ti Nzapa ayeke lani na droit ti hunda lapo na ambeni ye na maboko ti azo ti Jérusalem. Me lo ke ti hunda ni. Ngbanga ti nyen? Lo ye oko pëpe ti tene sarango tongaso ague na lo ti komande na ngangu na ndo ti azo ti Nzapa si Jéhovah ake lo. Lo tene: “Mbi sara tongaso pëpe, teti mbeto ti Nzapa.” (Néhémie 5:15). Tongaso, a yeke kota ye ti duti na mbeto ti Nzapa, mbeto ti sarango ye so anzere na lê ti Babâ ti e ti yayu pëpe. Mbeto tongaso ayeke pusu e ti zia si Bible afa lege na e tongana e ye ti mû adesizion.

10, 11. Akpengba-ndia wa ti Bible andu tënë ti nyongo sämba? E yeke sara tongana nyen ti tene Nzapa afa lege na e ti bata akpengba-ndia so?

10 Na tapande, zia e bâ tënë ti nyongo sämba. Na ngoi so e wara tere na amba ti e ti te ye wala ti sara ngia, mingi ti e ayeke hunda tere tongaso: Mbi yeke nyon sämba wala mbi yeke nyon pëpe? Kozoni, a yeke nzoni e gi ti hinga ambeni ye si. Akpengba-ndia wa ti Bible andu tënë so? Biani, Bible ake pëpe ti tene zo anyon sämba alingbi na ni. Bible atene même so Jéhovah amû vin ti zia ngia na bê ti zo (Psaume 104:14, 15). Me, Bible ake nyongo sämba ahon ndo ni nga na apumba ti kirikiri (Luc 21:34; aRomain 13:13). Nga, lo zia nyongo sämba ahon ndo ni na popo ti akota siokpari tongana lango-sioni na gingo wali wala koli nde. *1 aCorinthien 6:9, 10.

11 Akpengba-ndia tongaso ayeke fa lege na yingo-ti-hinga ti Chrétien nga a yeke sara si lo duti na hange. Tongaso, tongana a yeke ti e ti mû desizion na ndo ti tënë ti nyongo sämba na ngoi so e wara tere na amba ti e ti te ye wala ti sara ngia, zia e hunda tere ti e na atënë so: ‘Nda ti warango tere ni ayeke nyen? Hinga  pëpe ye ni ayeke ga butuma, si a ga pumba ti kirikiri? Bibe ti mbi wani na ndo ti sämba ayeke tongana nyen? Mbi ye sämba mingi? Mbi nyon ni si mbi duti nzoni? Mbi yeke na ngangu ti nyon sämba si a hon ngangu ti mbi pëpe?’ Tongana e yeke gbu li ti e na ndo ti akpengba-ndia ti Bible nga na atënë so alondo ndali ni, a yeke nzoni e sambela Jéhovah ti fa lege na e. (Diko Psaume 139:23, 24.) Na sarango tongaso, e yeke hunda Jéhovah ti fa lege na e na lege ti yingo vulu ti lo. Nga, e yeke leke yingo-ti-hinga ti e ti sara kua nzoni alingbi na akpengba-ndia ti Nzapa. Me mbeni ye nde ayeke nga dä so a lingbi e bâ ni mbilimbili tongana e ye ti mû adesizion.

NGBANGA TI NYEN A YEKE NZONI TI BI BÊ NA YINGO-TI-HINGA TI AMBA TI E?

Nzoni yingo-ti-hinga ayeke mû maboko na mo ti bâ wala a lingbi mo nyon sämba wala pëpe

12, 13. Ambeni raison wa asara si yingo-ti-hinga ti aChrétien ayeke nde nde? So ye ni ayeke tongaso, a lingbi e sara tongana nyen?

12 Li ti mo alingbi ti kpe ti bâ lege so yingo-ti-hinga ti aChrétien asara kua nde nde. Mbeni alingbi ti bâ mbeni sarango ye wala mbeni ngobo tongana ye so ayeke na lege ni pëpe; me mbeni mba ti lo alingbi ti ye ni nga lo bâ ti lo mbeni ye so akanga lege na ni pëpe. Na tapande, na ndo ti nyongo sämba na ngoi so azo awara tere ti ala ti sara ngia, a yeke nzere na mbeni oko ti nyon sämba legeoko na akamarade ti lo na mbeni lakui ti yapu tere; ti mbeni, sarango tongaso asara lo nzoni pëpe. Ngbanga ti nyen yingo-ti-hinga ti aChrétien asara kua nde nde tongaso? na ye so alingbi ti ndu nga adesizion ti e tongana nyen?

13 Aye mingi la asara si azo ayeke nde nde. Aye so asi na ala na ngoi so ala kono ayeke nde nde. Na tapande, ambeni ahinga nzoni mingi mbeni wokongo so ala tiri na ni ândö, so peut-être lakue ala wara lege ti hon ndo ni pëpe (1 aGbia 8:38, 39). Na tongana a ndu tënë ti sämba, yingo-ti-hinga ti mara ti azo tongaso ayeke pusu ala ti sara hange mingi. Tongana mbeni zo tongaso aga na ndo ti mo si mo ye ti mû na lo sämba ti nyon, yingo-ti-hinga ti lo alingbi ti pusu lo ti ke, na a yeke na lege ni. Bê ti mo ayeke son? Mo yeke ngbâ ti ha lo ti nyon ni? Ên-ën. Même tongana mo hinga raison so apusu lo ti ke ni wala mo  hinga ni pëpe (peut-être lo ye ti fa raison ni na ndembe ni so pëpe), ndoye so mo yeke na ni teti ita ti mo ayeke pusu mo ti ngbâ ti ha lo pëpe.

14, 15. Yingo-ti-hinga ti akozo Chrétien ayeke lani nde nde na ndo ti tënë wa? Paul amû wango wa na ala?

14 Bazengele Paul abâ lani so na popo ti akozo Chrétien, fani mingi yingo-ti-hinga ti ala ayeke tâ nde nde. Na ngoi ni kâ, bê ti ambeni Chrétien agi ala na ndo ti ambeni kobe so kozo a mû ni na sandaga na ayanda (1 aCorinthien 10:25). Ti Paul, yingo-ti-hinga ti lo ake na lo pëpe ti te mara ti akobe tongaso, so na peko ti so a mû ni na sandaga na ayanda awe, a yeke kä ni na gara. Ti lo, ayanda ayeke ye oko pëpe; ala lingbi lâ oko pëpe ti duti wa ti akobe so alondo na Jéhovah na so Lo si Lo yeke wani biani. Me Paul ahinga so ambeni Chrétien ayeke na oko bango ndo ti lo so pëpe na ndo ti tënë so. Peut-être ambeni abi tere ti ala ândö mingi na yâ ti vorongo yanda kozoni si ala ga aChrétien. Ti azo tongaso, même ye kue so a sara na ye ti yanda kozo awe ayeke son bê ti ala. Paul aleke lani tënë ni tongana nyen?

15 Paul atene: “E so e yeke ngangu, a lingbi e yô awokongo ti ala so ayeke ngangu pëpe, na e gi pëpe ti nzere gi na e wani. Teti même Christ agi ti nzere na lo wani pëpe.” (aRomain 15:1, 3). Paul atene so a lingbi e zia aye so agbu bê ti aita ti e kozo na ti e wani, gi tongana ti so Christ asara. Na yâ ti mbeni tënë so ague oko na ti so, Paul atene so ni yeke te nyama mbeni pëpe ahon ti sara si mbeni ngasangbaga so Christ amû fini ti lo ngbanga ti lo atï.—Diko 1 aCorinthien 8:13; 10:23, 24, 31-33.

16. Ngbanga ti nyen a yeke nzoni ala so yingo-ti-hinga ti ala akanga lege na ala ti sara mbeni ye akpe ti fâ ngbanga na ndo ti amba ti ala so yingo-ti-hinga ti ala ayeke nde?

16 Nga, a yeke nzoni ala so yingo-ti-hinga ti ala akanga lege na ala ti sara mbeni ye akasa pëpe amba ti ala, ti tene so a lingbi azo kue aduti na oko bango ndo ti ala na ndo ti atënë so abâ yingo-ti-hinga ti zo oko oko. (Diko aRomain 14:10.) Biani, a yeke nzoni yingo-ti-hinga aduti ye ti fango ngbanga na ndo ti e wani, me pëpe ye so e mû ni ti fâ na ngbanga na ndo ti amba ti e. Dabe ti mo na tënë ti Jésus so: “Ala zia ti fâ ngbanga na li ti azo si a fâ  ngbanga na li ti ala pëpe.” (Matthieu 7:1). A yeke nzoni azo kue na yâ ti congrégation akpe ti sara si mbeni tënë so andu yingo-ti-hinga ti zo oko oko aga tënë. Me, e yeke gi lege ti maï ndoye na dutingo beoko, ti kpengba mba ahon ti futi mba.—aRomain 14:19.

NZONI YINGO-TI-HINGA AMÛ LEGE NA E TI WARA AYE TI NZONI

Nzoni yingo-ti-hinga alingbi ti fa lege na e, ti mû na e ngia na siriri ti bê

17. Ye nyen asi na yingo-ti-hinga ti azo mingi laso?

17 Bazengele Pierre atene: “Ala duti na nzoni yingo-ti-hinga.” (1 Pierre 3:16). Yingo-ti-hinga so ayeke nzoni na lê ti Jéhovah Nzapa ayeke pendere ye mingi. A yeke pëpe tongana yingo-ti-hinga ti azo mingi laso. Paul asara tënë ti azo so “yingo-ti-hinga ti ala amü mo bâ mo tene a zö ni na wen so a yôro na yâ ti wâ si a be.” (1 Timothée 4:2). Wen so a yôro na yâ ti wâ ayeke zö poro  ti tere ti zo; na pekoni, a yeke zia mbeni place ti kä so ayeke son zo ni mbeni pëpe. Azo mingi ayeke na yingo-ti-hinga so akui awe: tongana ala sara ye ti sioni, yingo-ti-hinga ni ayeke sara tënë na ala mbeni pëpe, ayeke ke mbeni ye na ala pëpe, ayeke sara si ala duti na kamene pëpe wala ayeke tene na ala pëpe so ala sara sioni. Ye ni ayeke mo bâ mo tene azo mingi atene na yingo-ti-hinga ti ala ni: “Hon mbeni kâ, bê ti zo adë.”

18, 19. (a) Tongana mbeni zo abâ so tënë ayeke na li ti lo wala kamene asara lo ndali ti mbeni ye so lo sara, nzoni ni ayeke nyen? (b) E lingbi ti sara nyen tongana yingo-ti-hinga ti e angbâ lakue ti fâ ngbanga na ndo ti e ndali ti ambeni siokpari so e sara ândö me so e gbian bê ti e awe?

18 Biani, tongana e bâ so tënë ayeke na li ti e, so a yeke mbeni lege so yingo-ti-hinga ti e ayeke tene na e so e sara sioni. Tongana mara ti bibe so apusu mbeni wasiokpari ti changé bê ti lo, atâa siokpari ni ayeke sioni tongana nyen, a lingbi ti pardone  lo. Na tapande, Gbia David asara mbeni kota siokpari, me a pardone lo kue ngbanga ti so lo changé bê ti lo biani. So lo ke sioni so lo sara nga lo leke na bê ti lo ti bata andia ti Jéhovah na peko ti ye so asi so amû lege na lo ti bâ na lê ti lo so Jéhovah ‘ayeke nzoni, na Lo ye ti pardone’. (Psaume 51:3-21; 86:5). Ka tongana bê ti e angbâ lakue ti gi e nga kamene angbâ ti sara e même na peko ti so e gbian bê ti e nga a pardone e?

19 Na ambeni ngoi, yingo-ti-hinga ti zo alingbi ti fâ ngbanga na ndo ti lo ahon ndo ni, ti sara si mbeni wasiokpari angbâ lakue ti pensé so tënë ayeke na li ti lo ngu mingi na peko ti so lo gbian bê ti lo awe. Na yâ ti aye tongaso, e yeke na bezoin ti fa na bê ti e ni so ayeke fâ ngbanga na ndo ti e so Jéhovah ayeke kota mingi ahon abibe kue so zo ayeke na ni. E yeke na bezoin ti hinga biani nga ti yeda so Jéhovah andoye e na lo pardone e awe, gi tongana ti so e yeke wa amba ti e ti sara. (Diko 1 Jean 3:19, 20.) Na mbage, nzoni yingo-ti-hinga ayeke sara si zo aduti na siriri ti bê, lo gi bê ti lo pëpe, nga lo duti na tâ ngia so a yeke ngangu ti wara mara ni na yâ ti dunia so. Azo mingi so ândö asara mbeni kota siokpari awara tâ pendere dengo bê so, na laso ala yeke na nzoni yingo-ti-hinga na ngoi so ala yeke sara na Jéhovah.—1 aCorinthien 6:11.

20, 21. (a) A sara buku so ti mû maboko na mo ti sara nyen? (b) E aChrétien e yeke na mara ti liberté wa? Me a lingbi e sara ye na liberté ni so tongana nyen?

20 A sara buku so ti mû maboko na mo ti wara mara ti tâ ngia so, ti duti na nzoni yingo-ti-hinga na yâ ti tanga ti asioni lango ti nda ni so angbâ na aye ti ngoi ti Satan. Biani, buku so alingbi pëpe ti zi nda ti andia na akpengba-ndia kue so ayeke na yâ ti Bible so a lingbi mo gbu li na ndo ni na mo sara ye alingbi na ni na yâ ti aye so ayeke si na mo lâ na lâ. Nga, ku tere ti mo pëpe ti wara ambeni ndia polele na ndo ti aye so andu yingo-ti-hinga. A sara buku so ti mû maboko na mo ti leke yingo-ti-hinga ti mo ti sara kua nzoni nga ti duti nduru ti sara tënë na mo na mandango tongana nyen ti sara ye so Bible ahunda na mo na yâ ti gigi ti mo ti lâ oko oko. “Ndia ti Christ” ayeke nde na Ndia ti Moïse na lege so a tisa azo kue so ayeke na gbe ni ti  mä yingo-ti-hinga ti ala nga na akpengba-ndia ahon ti mä gi andia so a sû ni polele na mbeti (aGalate 6:2). Na sarango tongaso, Jéhovah amû kota liberté na aChrétien. Ye oko, Bible adabe ti e ti sara ye na liberté ti e ni lâ oko pëpe tongana “mbeni ye ti honde ndo ti sioni”. (1 Pierre 2:16). Me, mara ti liberté tongaso amû lege na e ti fa na Jéhovah so e ndoye lo.

21 Tongana mo gbu li na yâ ti sambela ti bâ tongana nyen ti bata akpengba-ndia ti Bible nzoni mingi nga na pekoni tongana mo sara ye alingbi na adesizion ti mo, fade mo ngbâ na ndo ti lege so mo mû na ngoi so mo to nda ti hinga Jéhovah lani. “Na lege ti sarango kusala na ngangu ti gbungo li” ti mo, mo yeke sara si ngangu ti gbungo li ti mo ni aga nzoni (aHébreu 5:14). Yingo-ti-hinga ti mo so Bible amû lege na mo ti leke ni si a sara kua nzoni ayeke mû lege na mo ti wara aye ti nzoni lâ na lâ. Legeoko tongana wafango lege so ayeke fa lege na mbeni zo so ayeke gue na yongoro tambela, fade yingo-ti-hinga ti mo ayeke mû maboko na mo ti mû adesizion so anzere na bê ti Babâ ti mo ti yayu. So ayeke mbeni nzoni lege ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa.

^ par. 5 Na yâ ti Mbeti ti Nzapa so a sû ândö na Hébreu, a yeke wara mbeni mbilimbili mbupa ndali ti “yingo-ti-hinga” pëpe. Me, na yâ ti mara ti atapande tongana ti Job so, mo lingbi ti bâ so yingo-ti-hinga ayeke sara kua. Mingi ni, mbupa “bê” aye ti sara tënë ti zo ti yâ ni. Na yâ ti atapande tongana ti Job so, a yeke polele so “bê” ni aye ti sara tënë ti mbeni mbage ti zo ti yâ ni, so ti tene yingo-ti-hinga ti zo ni. Na yâ ti Mbeti ti Nzapa so aChrétien asû ândö na Grec, mbupa so a kiri pekoni na “yingo-ti-hinga” asigigi fani 30 tongaso.

^ par. 8 Bible afa so même tongana yingo-ti-hinga ti mbeni zo asara tënë na lo pëpe, a ye lakue pëpe ti tene so ye so lo sara so ayeke nzoni. Na tapande, Paul atene: “Mbi hinga ti mbi mbeni ye ti sioni so mbi sara pëpe. Me mbi ye ti tene pëpe so mbi yeke mbilimbili, me a yeke Jéhovah si ayeke bâ tënë ti mbi.” (1 aCorinthien 4:4). Même azo so asara ye ti ngangu na aChrétien, tongana ti so Paul asara ândö, alingbi ti sara ni sân ti tene yingo-ti-hinga ti ala atene na ala so a yeke sioni, ngbanga ti so ala pensé ti ala atene Nzapa aye tongaso. A yeke kota ye ti tene yingo-ti-hinga ti e aduti mbilimbili na lê ti e nga nzoni na lê ti Nzapa.—Kusala 23:1; 2 Timothée 1:3.

^ par. 10 A yeke nzoni e hinga so awanganga mingi atene so a yeke ngangu na azo so ayeke angbâa ti sämba ti nyon sämba alingbi na ni. Ti azo tongaso, ahon tënë ala zia gi lege ti nyongo sämba ni awe.