Lege ti wara ye ni

Soro mbeni yanga ti kodoro

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

Gue na tënë ti yâ ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Bible afa nyen biani?

CHAPITRE MBASAMBALA

Tâ beku teti azo ti mo so akui

Tâ beku teti azo ti mo so akui

E hinga tongana nyen so fade a yeke zingo biani azo so akui?

Jéhovah atene ti lo nyen na ndo tënë ti zingongo azo so akui?

Nzapa ayeke zingo ande mara ti azo wa?

TARA ti bâ gi so mbeni sioni wato ti mo ayeke tomba peko ti mo, na mo yeke kpe loro ngangu si lo wara mo pëpe. Ye oko, lo yeke ngangu ahon mo na lo yeke kpe loro ahon mo. Mo hinga so lo yeke bâ ti lo mawa ti zo pëpe teti mo bâ lo awe na fango ambeni kamarade ti mo. Mo yeke kpe loro ngangu, me atâa so kue, mo bâ so popo ti mo na lo ayeke ga gi ndulu. Mo tene so ti mo a hunzi awe. Me mo ye ti bâ so, mbeni zo asigigi aluti na tele ti mo! Lo ga ti mû maboko na mo na lo yeke tâ ngangu mingi ahon wato ti mo so. Lo tene na mo ti gi bê pëpe, lo yeke ge ti mû maboko na mo. So tâ dengo bê si mo yeke wara biani!

2 Ti tâ tënë ni, mbeni wato tongaso ayeke tomba peko ti mo. Me a yeke gi mo oko pëpe; lo yeke tomba peko ti e kue. Tongana ti so e manda na yâ ti chapitre so ahon, Bible asala tënë ti kuâ tongana mbeni wato. Zo oko ti kpe na maboko ti lo wala ti hon lo na ngangu ayeke pëpe. Mingi ti e abâ tongana nyen kuâ amû azo ti ala. Me Jéhovah ayeke ngangu mingi ahon kuâ. Lo ye ti mû maboko na e na lege ti ndoye, na lo fa awe so lo lingbi ti hon kuâ na ngangu. Nga, lo mû zendo so fade lo yeke futi wato ti e kuâ so biaku. Bible atene: “Wato ti nda ni, so fade Lo lungula lo, a yeke kui.” (1 aCorinthien 15:26). So ayeke nzo tënë biani!

3 Zia e bâ kete tongana nyen wato ti e kuâ ayeke ga na e vundu na ngoi so mbeni zo so e hinga lo akui. Tongana e bâ ye so, a yeke mû maboko na e ti gbu nda ti mbeni fango ye so e yeke bâ ande tënë na ndo ni, na so ayeke mû ngia na e. Jéhovah amû zendo so fade ala so akui ayeke kiri na fini (Esaïe 26:19). Tongaso, beku ayeke dä teti ala so akui awe: fade ala yeke kiri na fini.

TONGANA MBENI ZO TI E AKUI

4 Mo dabe ti mo na mbeni zo so mo ye lo mingi me so kuâ amû lo? A lingbi ti duti tâ ngangu na mo peut-être ti fa vundu so mo wara lani. Mo bâ so mbeni ndo ti kpe dä ti wara mungo maboko ayeke pëpe. Na angoi tongaso, a hunda na e ti kpe na mbage ti Mbeti ti Nzapa ti wara dengo bê (2 aCorinthien 1:3, 4). Bible amû maboko na e ti bâ tënë ti bê ti Jéhovah na ti Jésus na ndo kuâ. Jésus, so amû tâ gi Babâ ti lo na yâ asalango ye ti lo kue, ahinga lani vundu ti peko ti mango tënë ti kuâ ti mbeni zo (Jean 14:9). Tongana lo yeke lani na Jérusalem, Jésus ayeke gue ka mingi ti bâ Lazare na aita ti lo ti wali, Marie na Marthe, so alango na Béthanie, mbeni gbata ndulu na Jérusalem. Ala ga akota kamarade. Bible atene: “Jésus andoye Marthe, na ita ti lo ti wali, na Lazare.” (Jean 11:5). Me tongana ti so e mä ni na yâ ti chapitre so ahon, Lazare akui lani.

5 Tongana kamarade ti lo akui, Jésus aduti tongana nyen? Tondo ni afa na e so Jésus ague na ndo so afami ti Lazare na akamarade ti lo ayeke dä ti toto kuâ ti lo. Tongana lo bâ ala, vundu agbu Jésus ngangu. Lo “bima na bê ti Lo, na bê ti Lo agi Lo mingi.” Na pekoni, tondo ni atene so “Jésus atoto na ngule.” (Jean 11:33, 35). So Jésus asala mawa tongaso, a ye ti fa so lo yeke na beku oko pëpe? A yeke tongaso pëpe. Biani, Jésus ahinga lani so mbeni ye ti kpene ayeke gue ti si na ndembe ni so (Jean 11:3, 4). Ye oko, lo wara vundu so zo kue ayeke wara tongana mbeni fami wala kamarade ti lo akui.

6 Na mbeni lege, vundu so Jésus awara afa mbeni ye ti nzoni na e. A fa na e so Jésus nga na Jéhovah, Babâ ti lo, aye tënë ti kuâ oko pëpe. Me Jéhovah Nzapa ayeke na ngangu ti sala bira na kuâ na ti hon lo na ngangu. Zia e bâ ye so Nzapa amû lege na Jésus lani ti sala.

“LAZARE, SIGIGI!”

7 A lu kuâ ti Lazare na yâ ti mbeni kota dû ti tênë. Jésus ahunda ti tene a zi kota tênë so a kanga na yanga ti kota dû ni. Marthe atene ti sala tongaso pëpe teti a sala lango osio awe si Lazare akui, na ti lo biani kuâ ni akomanse ti fun awe (Jean 11:39). Na bango ndo ti zo, mbeni ye ti salango ni ayeke dä biani?

8 A zi tênë ti yanga ti dû ti kuâ ni. Jésus adekongo: “Lazare, sigigi!” Ye nyen asi? “Lo so akui awe, lo sigigi.” (Jean 11:43, 44). Tara ti bâ gi kota ngia so azo ni awara lani! Atâa Lazare ayeke ita ti ala, fami ti ala, kamarade ti ala wala gi voizin ti ala, ala kue ahinga lani so lo kui. Fadeso, lo la na popo ti ala so, na a yeke tâ gi lo Lazare ni mveni so ala ye lo mingi. Li ti ala alingbi gi ti kpe! Bâ gi gbâ ti azo so ayeke gbu Lazare na ngia na ngoi ni so. So tâ kota songo benda na ndo ti kuâ biani!

Zingongo Lazare na popo ti akuâ aga na ngia mingi.—Jean 11:38-44

Jésus ayeke zingo Lazare na kuâ

9 Jésus atene pëpe so a yeke na ngangu ti ni mveni si Lazare azingo na kuâ. Na yâ sambela so lo sala ngoi kete kozoni ti hiri Lazare ti sigigi, Jésus afa polele so ngangu ti zingongo azo na kuâ alondo na Jéhovah (Jean 11:41, 42). A yeke pëpe gi na ndo so si Jéhovah afa ngangu ti lo ti zingo azo na kuâ. Mbeti ti Nzapa asala tënë ti amiracle gumbaya tongaso, na zingongo Lazare na kuâ ayeke gi oko ti amiracle so.* Ti diko na ti manda ye na ndo ti atondo tongaso ayeke ye ti mungo ngia na zo biani. Ala fa na e so Nzapa azia kangbi pëpe na popo ti azo, teti na popo ti azo so lo zingo na kuâ, a yeke wara amolenge na ambakoro, akoli na awali, azo ti Israël na ala so ayeke ti Israël pëpe. Nga, bâ ngia so azo awara, so a fa tënë ni na yâ ti atondo so! Na tapande, na ngoi so Jésus azingo mbeni molenge-wali na kuâ, babâ na mama ni abâ tongaso “li ti ala kue akpe.” (Marc 5:42, Fini Mbuki, 2001). Biani, Jéhovah asala mbeni ye so amû ngia na ala mingi na so ala yeke girisa ni pëpe na yâ fini ti ala kue.

10 Tâ tënë, ala so kue Jésus azingo ala lani na kuâ akiri akui. Me so aye ti tene so zingongo ala na kuâ ayeke lani gi ye senge? Oko pëpe. Atondo ti Bible so ayeda na ambeni kota tâ tënë na amû beku na e.

YE SO E MANDA NA NDO ATONDO TI AZO SO A ZINGO ALA NA KUÂ

Elie, womua ni na molenge ti lo so a zingo lo na kuâ

Elie azingo molenge ti mbeni womua.—1 aGbia 17:17-24

11 Bible afa so “akinda ahinga ye oko pëpe”. Ala yeke na fini na mbeni ndo oko pëpe. A yeke ye so tondo ti Lazare afa ni polele. Tongana lo kiri na fini, Lazare atara ti dö bê ti azo lani na fango na ala aye so lo bâ na yayu? Wala lo mû ambeni tënë ti mbito lo fa na ala na ndo ti mbeni enfer ti wâ? Oko pëpe. Bible afa pëpe so mara ti atënë tongaso asigigi na yanga ti Lazare. Na yâ lango osio so lo sala na yâ ti dû ti kuâ, Lazare ‘ahinga lani ye oko pëpe’. (Zo-ti-fa-tene 9:5). Lo lango gi na yâ kuâ awe.—Jean 11:11.

12 Tondo ti Lazare afa nga na e so tënë ti zingongo ti azo so akui ayeke tâ ye, me pëpe mbeni senge tënë ti tere. Tongana Jésus azingo lani Lazare, azo mingi ayeke dä so abâ ni na lê ti ala. Même amokonzi-nzapa ni so ake Jésus bê oko abele pëpe so miracle ni asi biani. Ala tene gi: “Fade e sala nyen? teti Zo so [Jésus] asala fä mingi.” (Jean 11:47). Azo mingi ague ti bâ na lê ti ala Lazare so Jésus azingo lo na kuâ. Ye so asala si azo mingi amä na bê na Jésus. Ti ala, gi bango Lazare so akiri na fini afa na gigi awe so Nzapa la atokua Jésus ti ga na sese. A yeke tâ mbeni ye so zo alingbi ti dë kite na ni pëpe, a sala si ambeni mokonzi-nzapa ti aJuif na asioni bê ti ala ni aleke ti fâ Jésus nga na Lazare ni.—Jean 11:53; 12:9-11.

Pierre ayeke zingo Dorcas na kuâ

Bazengele Pierre azingo na kuâ Dorcas, mbeni wali Chrétien.—Kusala 9:36-42

13 Tënë ti londongo ti azo so akui ayeke mbeni ye so alingbi a bâ ni gi tongana bango li? Oko pëpe, teti Jésus afa so mbeni ngoi ayeke si ande so “azo kue so ayeke na dukua” ayeke zingo na popo ti akuâ (Jean 5:28). Jéhovah ayeke Lo so aleke aye kue so ayeke na fini. Tongaso, fade a yeke duti ngangu na lo ti kiri ti mû fini na mbeni zo? Ên-ën. Ye ni kue aluti na ndo ngangu ti lo ti dabe na aye. Lo lingbi ti dabe ti lo na azo ti e so akui? Bâ gi atongoro: ala si lê ti nduzu na zo alingbi même ti diko ala pëpe. Atâa so kue, Jéhovah ahinga ala oko oko na iri ti ala (Esaïe 40:26). Tongaso, a yeke ngangu pëpe na Jéhovah Nzapa ti dabe ti lo na azo ti e so akui nga na aye kue na ndo fini ti ala oko oko. Na lo leke ti kiri ala na fini.

14 Ye oko, tënë ti bê ti Jéhovah ayeke so wa na ndo tënë ti zingongo azo na kuâ? Bible afa so Jéhovah aye mingi ti zingo azo na kuâ. Job so aduti lani be-ta-zo na Nzapa ahunda: “Tongana zo akui, fade lo kiri na fini mbeni?” Job ayeke sala tënë lani ti zo so akui awe na ayeke ku na yâ ti dû ti kuâ lango so Nzapa ayeke dabe na lo ti zingo lo. Lo tene na Jéhovah: “Fade Mo hiri ndo, na mbi kiri tënë na Mo; bê ti Mo aye kusala ti tïtî Mo.”—Job 14:13-15.

15 Gbu li kete! A tene so Jéhovah aye tâ mingi ti kiri na fini ala so akui. Ti bâ so a yeke ye so Jéhovah ayeke la amû ngia na mo pëpe? Me ti ala so a yeke zingo ande ala na kuâ, a yeke duti tongana nyen? Fade azo wa si ayeke zingo na kuâ? Nga, ala yeke zingo na kuâ ti duti na fini na ndo wa?

“AZO KUE SO AYEKE NA DUKUA”

16 Atondo ti Bible na ndo zingongo azo na kuâ afa na e ye mingi na ndo ti azo so Nzapa ayeke zingo ande ala na kuâ. Azo so giriri azingo na kuâ akiri na fini ge na sese, na ala kiri awara tele na afami nga na akamarade ti ala. A yeke duti tongaso nga na azo so ayeke zingo ande na kuâ kekereke, me ti so ni ayeke duti pendere mingi ahon ti giriri. Tongana ti so e bâ ni na chapitre 3, Nzapa aleke ti tene sese kue aga paradis. Tongaso, a yeke zingo ande akuâ pëpe ti kiri ti duti na yâ mbeni sese ti bira, ti fango zo na ti kobela. Me ala yeke wara lege ti ngbâ na fini teti lakue na ndo sese so na yâ siriri nga na ngia.

17 Azo wa la ayeke zingo na kuâ? Jésus atene so a yeke ‘azo kue so ayeke na dukua si a yeke mä yanga ti Lo, na ayeke sigigi.’ (Jean 5:28). Legeoko nga, Apocalypse 20:13 atene: “Kota ngu ti ingo azia na gigi awakinda so ayeke na yâ ni; na Kui na Ndo-ti-awakinda [Hadès, so ti tene Dûkua na lege ti fä] azia na gigi awakinda so ayeke na yâ ala.” (Na ndo tënë “Hadès”, bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.) A yeke zingo ande ala so kue ayeke na dû ti kuâ. Azo kutu mingi mingi so ayeke lango na dû ti kuâ ayeke kiri ande na fini. Bazengele Paul atene: “Mbi ku londongo ti awakinda kue, azo ti mbilimbili, na azo ti kirikiri.” (Kusala 24:15). So aye ti tene nyen?

18 Na popo ti “azo ti mbilimbili” so, a yeke wara azo mingi so e diko mbaï ti ala na yâ Bible na so ayeke lani na fini kozoni si Jésus aga na sese. Peut-être na mango tongaso, mo yeke pensé na Noé, Abraham, Sara, Moïse, Ruth, Esther nga na ambeni nde. A sala tënë ti ambeni koli na awali be-ta-zo ni na yâ chapitre 11 ti aHébreu. Me na popo ti “azo ti mbilimbili,” a yeke wara nga awakua ti Jéhovah ti ngoi ti e so awara kuâ. Hingango tënë ti beku ti londongo ti akuâ asala si e yeke na mbito oko pëpe ti kui.—aHébreu 2:15.

Na yâ Paradis, fade a yeke zingo azo so akui si ala kiri awara tele na afami nga na akamarade

A yeke zingo azo na yâ ti Paradis

19 Ka ti azo mingi so asala na Jéhovah lani pëpe teti so ala mä tënë na ndo ti lo lâ oko pëpe? Azo so kue ayeke ala so a hiri ala “azo ti kirikiri”, na fade a yeke girisa ala pëpe. Ala nga kue a yeke zingo ala na kuâ na a yeke mû na ala ngoi ti manda ye na ndo ti tâ Nzapa ti sala na lo. Na yâ mbeni ngoi ti ngu saki oko so ayeke ga, fade a yeke zingo azo so akui na a yeke mû lege na ala ti bungbi oko na ala so ayeke sala na Nzapa be-ta-zo na ndo sese. A yeke duti ande mbeni ngoi ti ngia mingi. A yeke mbeni ngoi so Bible ahiri ni Lâ ti fango ngbanga.#

20 So aye ti tene so azo oko oko kue so akui na ndo ti sese ayeke zingo ande na kuâ? Ên-ën. Bible atene so ambeni zo so akui ayeke na yâ ti “Géhenne”, so Bible ti Sango akiri pekoni na “ndo-ti-wa”. (Luc 12:5). Iri “Géhenne” alondo na iri ti mbeni ndo ti tukungo asaleté so ayeke na gigi ti ngbele gbata ti Jérusalem. A yeke zö lani kuâ ti ambeni zo nga na asaleté na ndo so. Na lê ti aJuif, kuâ ti azo so a yeke bi na ndo so ayeke azo so a bâ so ala lingbi pëpe ti tene a lu ala tongana ti tanga ti azo, nga ala lingbi pëpe ti zingo na popo ti akuâ. Tongaso, a yeke tâ na lege ni ti tene Géhenne aduti fä ti futingo ti lakue lakue. Atâa so Jésus si a zia lo Juge ti azo so ayeke na fini na ti akuâ, Jéhovah si ayeke fâ ngbanga ni kue na nda ni (Kusala 10:42). Fade lo yeke yeda oko pëpe ti zingo ala so lo bâ so ala yeke sioni na ala lingbi pëpe ti gbian bê ti ala.

A ZINGO ALA NA KUÂ TI WARA FINI NA YAYU

21 Bible afa nga tënë ti ambeni zo so a zingo ala na kuâ ti wara fini na yayu tongana acréature ti yingo. Bible afa gi mbeni tapande oko ti mbeni zo so a zingo lo na kuâ ti wara fini na yayu: Jésus Christ.

22 Na pekoni so a fâ lo, Jéhovah azia Molenge ti lo be-ta-zo ti ngbâ na dû ti kuâ pëpe (Psaume 16:10; Kusala 13:34, 35). Nzapa akiri Jésus na fini, me na yâ mitele pëpe. Bazengele Pierre asala tënë ti Christ na lo fa so “a sala si Lo kui na mitele, me A kiri A sala Lo na fini na yâ yingo.” (1 Pierre 3:18). Ye so ayeke biani mbeni kota miracle. Jésus akiri na fini me tongana mbeni yingo so asi na ngangu! (1 aCorinthien 15:3-6). Jésus ayeke kozo ti ala so ayeke zingo ti ga tongaso (Jean 3:13). Me a yeke ngbâ gi na ndo ti lo pëpe.

23 Na ngoi so lo yeke ndulu ti kiri na yayu, Jésus atene na adisciple ti lo be-ta-zo so fade lo yeke “gue ti leke ndo” na ala kâ (Jean 14:2). Jésus atene so ala so ayeke gue na yayu ayeke “kete kundu” ti lo (Luc 12:32). Ala oke si ayeke duti na yâ kete wungo ti aChrétien be-ta-zo so? Na Apocalypse 14:1, bazengele Jean atene: “Mbi bâ ndo, na mbi bâ Molenge Ti Ngasangbaga aluti na Hoto ti Sion, na azo [saki] ngbangbo oko na bale-osio na ndo ni [saki] osio ayeke na Lo, ala so a sala iri ti Lo na iri ti Babâ ti Lo na ndo lê ti ala.”

24 Ti aChrétien 144 000 so, so na popo ni a yeke wara abazengele be-ta-zo ti Jésus, a yeke zingo ala ti wara fini na yayu. Ala yeke londo na popo ti akuâ ti wara fini na yayu lawa? Bazengele Paul afa so a yeke duti ande na ngoi ti singo ti Christ (1 aCorinthien 15:23). Tongana ti so mo yeke manda ande na chapitre 9, e yeke na yâ ti ngoi so awe. Tongaso, ti kete tanga ti azo 144 000 so angbâ na sese na ngoi ti e, tongana ala kui, ala yeke londo fade fade ti gue na yayu (1 aCorinthien 15:51-55). Me mingi ti azo so akui ayeke ti ala na beku ti kiri na fini na yâ Paradis ge na sese.

25 Biani, fade Jéhovah ayeke hon tâ wato ti e kuâ na ngangu, na fade kuâ ayeke hon teti lakue lakue (Esaïe 25:8). Ye oko, mo lingbi ti hunda tele ti mo: ‘Me ala so ayeke gue ande na yayu ayeke gue kâ ti sala nyen?’ Ala yeke gue ande ti duti na yâ ti mbeni kota ngorogbia wala Royaume kâ. Fade e yeke manda tënë na ndo ti ngorogbia so na yâ chapitre ti peko.

YE SO BIBLE AFA

  • Atondo ti azo so a zingo ala na kuâ na so Bible afa tënë ti ala amû na e tâ beku ti mä na bê dä.—Jean 11:39-44.
  • Jéhovah aye mingi ti kiri na fini ala so akui.—Job 14:13-15.
  • Ala so kue ayeke na dû ti kuâ ayeke zingo ande na kuâ.—Jean 5:28.

*  A yeke wara atondo so na 1 aGbia 17:17-24; 2 aGbia 4:32-37; 13:20, 21; Matthieu 28:5-7; Luc 7:11-17; 8:40-56; Kusala 9:36-42 na 20:7-12.

#  Ti hinga tënë mingi na ndo ti Lâ ti fango ngbanga so ayeke ga, nga lege so a yeke fâ ngbanga ni, e wa mo ti bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.


Ahundango tënë

1-3. Wato wa ayeke tomba peko ti e kue? Ngbanga ti nyen ti bâ fango ye ti Bible na ndo ni ayeke mû mbeni dengo bê na e?

4. (a) Ngbanga ti nyen tapande ti Jésus ayeke mû maboko na e ti hinga atënë ti bê ti Jéhovah na ndo kuâ? (b) Akota kamarade wa Jésus awara lani?

5, 6. (a) Jésus asala ye lani tongana nyen na ngoi so lo si na ndo so afami ti Lazare na akamarade ti lo ayeke toto lo? (b) Ngbanga ti nyen vundu so Jésus awara afa mbeni ye ti nzoni na e?

7, 8. Ngbanga ti nyen, na bango ndo ti zo, mbeni ye ti salango ni ayeke pëpe teti Lazare so akui? Me Jésus asala nyen?

9, 10. (a) Tongana nyen Jésus agboto lê lani na ndo ti Zo so amû na lo ngangu ti zingo Lazare? (b) Ambeni ye ti nzoni wa e lingbi ti wara na dikongo atondo ti Bible na ndo azo so a zingo ala na kuâ?

11. Tongana nyen tondo ti zingongo Lazare na kuâ amû maboko ti yeda na tâ tënë so a fa ni na Zo-ti-fa-tene 9:5?

12. Ngbanga ti nyen e lingbi ti duti na kite oko pëpe so a zingo lani Lazare biani na kuâ?

13. Ye wa apusu e ti mä na bê so Jéhovah alingbi biani ti zingo azo na kuâ?

14, 15. Tongana ti so Job atene, tënë ti bê ti Jéhovah na ndo ti londongo ti azo so akui ayeke tongana nyen?

16. A yeke zingo ande ala so akui ti tene ala wara fini na yâ mbeni ndo so ayeke tongana nyen?

17. A yeke zingo ande azo mingi na kuâ? Fa nda ni.

18. Na popo ti “azo ti mbilimbili” so ayeke zingo na kuâ, e yeke wara azo wa? Hingango tënë ti beku so alingbi ti sala nyen na ndo ti mo mveni?

19. “Azo ti kirikiri” so a sala tënë ti ala ayeke azo wa? Ye wa Jéhovah azia na gbele ala na lege ti nzobe ti lo?

20. Géhenne ayeke nyen? Azo wa ayeke na yâ ni?

21, 22. (a) Bible afa nga tënë ti azo wa so a zingo ala na kuâ ti wara mbeni fini so ayeke nde? (b) Zo wa ayeke lani kozo zo ti kiri na fini tongana mbeni yingo?

23, 24. Azo wa ayeke na popo ti “kete kundu” ti Jésus? Na wungo ti ala ayeke oke?

25. Ye nyen e yeke bâ ande na yâ chapitre ti peko?