Gue na tënë ti yâ ni

Gue na gbe ti menu

Gue na li ti atënë ni

aTémoin ti Jéhovah

Sango

Bible alingbi ti fa nyen na e?

 CHAPITRE BALE-OKO NA OTA

Bâ fini so Nzapa amû na e na nene ni

Bâ fini so Nzapa amû na e na nene ni

1. Zo wa la amû na e fini?

JÉHOVAH ayeke “Nzapa so ayeke na fini”. (Jérémie 10:10). Lo la lo sara e nga lo mû na e fini. Bible atene: “Mo la mo sara aye kue, nga a yeke ndali ti ye so bê ti mo aye si aye ni ayeke dä na a sara ala.” (Apocalypse 4:11). Biani, Jéhovah aye ti tene e duti na fini. Fini ayeke kota cadeau so alondo na lo.—Diko Psaume 36:9.

2. Nyen la e lingbi ti sara ti duti nzoni na yâ ti gigi ti e?

2 Jéhovah amû na e aye so e bezoin ni ti ngbâ na fini, aye tongana kobe nga na ngu (Kusala 17:28). Me na ndö ni kue, lo ye ti tene gigi anzere na e (Kusala 14:15-17). Ti duti nzoni na yâ ti gigi ti e, e bezoin ti sara ye alingbi na andia ti Nzapa.—Ésaïe 48:17, 18.

NZAPA ABÂ FINI TONGANA NYEN?

3. Nyen la Jéhovah asara na Caïn na ngoi so lo fâ Abel?

3 Bible afa na e so Jéhovah abâ fini ti e nga na ti amba ti e na nene ni mingi. Na tapande, na ngoi so Caïn, molenge ti Adam na Ève, asara ngonzo na terê ti ngambe ti lo Abel, Jéhovah amû wango na lo atene a lingbi lo hon ndö ti ngonzo ti lo. Me Caïn amä wango ni pëpe, nga ngonzo agbu lo ngangu ni la lo ‘pika ita ti lo Abel, lo fâ lo.’ (Genèse 4:3-8). Jéhovah apunir Caïn ndali ti so lo fâ Abel (Genèse 4:9-11). Tongaso, ngonzo nga na kengo zo ayeke nzoni pëpe ndali ti so alingbi ti sara si e sara ye ti ngangu mingi na zo. Zo so asara ye tongaso alingbi pëpe ti wara fini ti lakue lakue. (Diko 1 Jean 3:15.) Ti nzere na lê ti Jéhovah, a lingbi e manda ti ye azo kue.—1 Jean 3:11, 12.

4. Mbeni oko ti andia so Nzapa amû lani na azo ti Israël afa na e nyen na ndö ti fini so a mû na e?

 4 Angu saki mingi na pekoni, Jéhovah afa so lo bâ fini na nene ni mingi na ngoi so lo mû acommandement bale-oko na Moïse. Mbeni oko ti andia ni atene: “Mo fâ zo pëpe.” (Deutéronome 5:17). Tongana mbeni zo aleke na bê ti lo si lo fâ zo lani, a yeke fâ lo lani.

5. Nzapa abâ tukungo ngo tongana nyen?

5 Nzapa abâ tukungo ngo tongana nyen? Même fini ti mbeni bébé so ade ti dü lo pëpe, Jéhovah abâ ni na nene ni mingi. Na yâ ti Ndia so Jéhovah amû lani na azo ti Israël, lo tene so tongana mbeni zo asara si mbeni mama ti ngo awara kä si bébé so ayeke na yâ ti lo akui, a yeke fâ zo ni so. (Diko Exode 21:22, 23; Psaume 127:3.) Ye so afa na e so tukungo ngo ayeke sioni.—Bâ Kete tënë 28.

6, 7. Tongana nyen la e yeke fa na Jéhovah so e bâ fini na nene ni?

6 Tongana nyen la e yeke fa na Jéhovah so e bâ fini ti e nga na ti amba ti e na nene ni? E yeke fa ni tongana e sara pëpe mbeni ye so alingbi ti zia fini ti e wala ti amba ti e na yâ ti kpale. Ni la, e yeke nyon pëpe manga wala manga ti hôn wala mbangi, ndali ti so aye so alingbi ti sara sioni na e nga peut-être ti fâ e.

7 Nzapa la amû na e fini nga na terê, na a lingbi e sara ye na ni alingbi na ye so lo ye. Tongaso, a lingbi e bâ lege ti terê ti e nzoni. Tongana e sara ni pëpe, e yeke ga sioni na lê ti Nzapa (aRomain 6:19; 12:1; 2 aCorinthien 7:1). E lingbi pëpe ti voro Jéhovah, so amû na e fini, tongana e bâ pëpe fini na nene ni. Atâa so a lingbi peut-être ti duti ngangu ti zia lege ti asioni sarango ye ti e, Jéhovah ayeke mû maboko na e tongana e sara ngangu ti sara ni ndali ti so e bâ fini na nene ni.

8. Nyen la e yeke sara ti tene e zia pëpe fini ti e wala ti amba ti e na yâ ti kpale?

 8 E bâ so fini so a mû na e ayeke mbeni kota cadeau. Jéhovah ayeke na confiance so e yeke sara ngangu ti zia lâ oko pëpe fini ti e nga na ti amba ti e na yâ ti kpale. E yeke sara ni na ngoi so e yeke kpe na oto wala na moto. E yeke ke ti sara angia ti awanguru so andu sarango ye ti ngangu na zo (Psaume 11:5). E yeke sara nga ngangu ti leke ndo ti e nzoni. Jéhovah amû commandement na azo ti Israël, lo tene: “Tongana mo leke fini da, mo sara nga kete gbagba na terê ti li ti da ni, si ngbanga ti mênë aga na li ti sewa ti mo pëpe ndali ti so mbeni zo alondo na li ti da ni atï.”—Deutéronome 22:8.

9. A lingbi e sara ye na anyama tongana nyen?

9 Même fason so e yeke sara na ye na anyama ayeke kota ye na lê ti Jéhovah. Lo yeda ti tene e fâ anyama e te ni wala e leke na bongo, nga lo zia lege na e ti fâ mbeni nyama tongana nyama ni aye ti sara sioni na fini ti e (Genèse 3:21; 9:3; Exode 21:28). Me a lingbi e sara sioni na anyama pëpe wala e fâ ala pëpe gï ti sara na ngia.—aProverbe 12:10.

FINI AYEKE NZONI-KUE BÂ NI NA NENE NI

10. E hinga tongana nyen so mênë aye ti tene fini?

10 Mênë ayeke nzoni-kue na lê ti Jéhovah ndali ti so mênë aye ti tene fini. Na peko ti so Caïn afâ Abel, Jéhovah atene na lo, atene: “Mênë ti ita ti mo so ayeke na sese ayeke dekongo na mbi.” (Genèse 4:10). Mênë ti Abel aye ti tene fini ti lo, na Jéhovah apunir Caïn ndali ti so lo fâ Abel. Na peko ti kota ngu so apika na ngoi ti Noé, Jéhovah akiri afa so mênë aye ti tene fini. Jéhovah amû lege na Noé na azo ti sewa ti lo ti te anyama. Lo tene: “Anyama kue so ayeke tambela na so ayeke na fini, ala lingbi ti te ni.  Legeoko tongana ti so mbi mû akugbe ti kasa na ala, mbi mû nga anyama kue na ala.” Ye oko, mbeni ye ayeke lani dä so Jéhovah amû yanga na ala ti te pëpe: “Nyama so fini ni, wala mênë ni, angbâ dä, ala te ni pëpe.”—Genèse 1:29; 9:3, 4.

11. Commandement wa la Nzapa amû na azo ti Israël na ndö ti mênë?

11 Angu 800 tongaso na peko ti so Jéhovah atene na Noé ti te mênë pëpe, lo kiri lo mû yanga na azo ti lo, lo tene: “Tongana mbeni zo ti Israël wala mbeni wande so asara kodro na popo ti ala agi nyama na lo gbu nyama ti ngonda wala ndeke so ayeke ti tengo ni, a lingbi lo tuku mênë ni, lo fû sese na ndö ni.” Na pekoni lo tene: “Ala te mênë ti ala pëpe”. (Lévitique 17:13, 14). Jéhovah aye lakue ti tene azo ti lo abâ mênë tongana ye so ayeke nzoni-kue. Ala lingbi ti te nyama me mênë pëpe. Tongana ala fâ mbeni nyama ti te, a lingbi ala tuku mênë ti lo na sese.

12. A-Chrétien abâ mênë tongana nyen?

12 Ambeni ngu na peko ti kuâ ti Jésus, abazengele nga na a-ancien ti congrégation ti aChrétien na Jérusalem abungbi terê ti bâ ambage wa ti Ndia so a mû na azo ti Israël aChrétien alingbi ti ngbâ ti sara kua na ni. (Diko Kusala 15:28, 29; 21:25.) Jéhovah amû maboko na ala ti bâ so lo ngbâ ti bâ mênë na nene ni mingi na a lingbi ala ngbâ ti bâ ni tongana ye so ayeke nzoni-kue. Akozo Chrétien alingbi lani pëpe ti te mênë wala ti nyon ni wala ala lingbi pëpe ti te nyama so mênë ni angbâ dä. Tongana ala sara tongaso ape, a yeke sioni tongana vorongo yanda wala sarango lango-sioni. Ngbene ye na ngoi ni so ti ga na ni, atâ Chrétien ake ti te mênë wala ti nyon ni. Ka ti e laso a yeke tongana nyen? Jéhovah aye lakue ti tene e bâ mênë tongana ye so ayeke nzoni-kue.

13. Ngbanga ti nyen la aChrétien ayeda pëpe ti tene a zia mênë na terê ti ala?

 13 Ye so aye ti tene so a lingbi aChrétien ake ti mû mênë? En. Jéhovah amû yanga na e ti te mênë pëpe wala ti nyon ni pëpe. Tongana mbeni docteur atene na mo ti nyon sämba pëpe, mo yeke mû ni ti tene a kpo mo na ni? Mo yeke sara ni pëpe. Legeoko nga, commandement so atene e te mênë pëpe wala e nyon ni pëpe aye ti tene so e yeke yeda pëpe ti tene a zia mênë na terê ti e.—Bâ Kete tënë 29.

14, 15. Ngbanga ti nyen la a yeke kota ye ti tene mbeni Chrétien abâ fini na nene ni nga lo mä yanga ti Jéhovah?

14 Ka tongana mbeni docteur atene na e so tongana a mû na e mênë ape e yeke kui, e yeke sara ye tongana nyen? A yeke ti zo oko oko ti fa wala lo yeke sara ye alingbi na ndia so Nzapa amû na ndö ti mênë. E aChrétien e bâ na nene ni mingi fini so Nzapa amû na e, na e yeke gi ambeni fason nde ti kaï na kobela ti e ti ngbâ na fini, me e yeke yeda pëpe ti mû mênë.

15 E yeke sara ngangu ti ngbâ na nzoni seni, me ndali ti so Nzapa abâ fini na nene ni mingi, e yeke yeda pëpe ti mû mênë. A yeke kota ye mingi ti mä yanga ti Nzapa ahon ti ke yanga ti lo ti gi ti ngbâ na fini aninga. Jésus atene: “Zo so aye ti sö fini ti lo, lo yeke girisa ni. Me zo so agirisa fini ti lo ndali ti mbi, lo yeke wara ni.” (Matthieu 16:25). E ye ti mä yanga ti Jéhovah ndali ti so e ye lo. Lo hinga ye so ayeke nzoni ndali ti e, nga e bâ fini tongana ye so ayeke kota mingi nga ayeke nzoni-kue, tongana ti so Jéhovah abâ na ni.—aHébreu 11:6.

16. Ngbanga ti nyen la awakua ti Nzapa ayeke mä yanga ti lo?

16 Awakua ti Nzapa so ayeke be-ta-zo aleke na bê ti ala ti ngbâ ti sara ye alingbi na ndia ti lo na ndö ti mênë. Ala yeke te mênë pëpe wala ala yeke nyon ni pëpe nga ala yeke  yeda pëpe ti tene a soigné ala na mênë. * Ye oko, ala yeke yeda na ambeni fason ti savango na zo nde ti sö fini ti ala. Ala yeke na confiance so Zo so asara fini nga na mênë ahinga ye so ayeke nzoni mingi ndali ti ala. Mo yeda biani so Nzapa ahinga ye so ayeke nzoni mingi ndali ti mo?

OKO YE SO JÉHOVAH AYEDA TI TENE A SARA NA MÊNË

17. Na Israël, oko ye so Jéhovah amû lege ti tene a sara na mênë ayeke nyen?

17 Na yâ ti Ndia so Nzapa amû na Moïse, Jéhovah atene na azo ti Israël, atene: “Fini ti ye kue so ayeke na nyama ti terê ayeke na yâ ti mênë, na mbi la mbi mû yanga ti tene a zia mênë na ndö ti gbalaka ti sara si a zi [wala, a pardonné] siokpari ti ala, ndali ti so mênë ni la asara si a zi siokpari ti zo.” (Lévitique 17:11). Tongana azo ti Israël asara lani siokpari, ala lingbi ti hunda na Jéhovah ti pardonné ala na lege so ala mû mbeni nyama na sacrifice na ala hunda na prêtre ti tuku mbeni mênë ti nyama ni na ndö ti gbalaka na temple. So ayeke gï oko ye so Jéhovah amû lani lege na azo ti Israël ti sara na mênë la.

18. Sacrifice ti Jésus amû lege na e ti wara nyen?

18 Na ngoi so Jésus aga na sese, lo mû fini ti lo, wala mênë ti lo, ti pardonné asiokpari ti e na place ti sacrifice ti anyama so ndia ahunda ni lani (Matthieu 20:28; aHébreu 10:1). Fini ti Jésus ayeke kota mingi ni la na peko ti so Jéhovah azingo lo ti wara fini na yayu, Jéhovah amû lege na azo kue ti wara fini ti lakue lakue.—Jean 3:16; aHébreu 9:11, 12; 1 Pierre 1:18, 19.

Mo yeke fa tongana nyen so mo bâ fini nga na mênë na nene ni?

19. Nyen la a lingbi e sara si “ngbanga ti mênë ti zo oko ayeke na li ti [e] pëpe”?

 19 E kiri singila mingi na Jéhovah ndali ti pendere cadeau so ayeke fini so lo mû na e. Nga e ye ti fa na azo so tongana ala mä na bê na Jésus ala yeke wara fini ti lakue lakue. E ye azo na e yeke sara kue ti fa na ala tongana nyen ti wara fini (Ézéchiel 3:17-21). Tongaso, legeoko tongana bazengele Paul, e lingbi ti tene: “Ngbanga ti mênë ti zo oko ayeke na li ti mbi pëpe, ndali ti so mbi gbanzi terê ti mbi pëpe ti fa na ala ye kue so bê ti Nzapa aye.” (Kusala 20:26, 27). Biani, e yeke fa so e bâ fini nga na mênë na nene ni mingi tongana e fa ye na azo na ndö ti Jéhovah nga e fa na ala tongana nyen la lo bâ fini na nene ni.

^ par. 16 Ti hinga ambeni tënë na ndö ti mungo mênë, bâ lembeti 77-79 ti buku “Zia ala ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa,so aTémoin ti Jéhovah asigi na ni.